Téngchōng hóngchá

เถิงชงหงฉา (Téngchōng hóngchá, 腾冲红茶) คือชาแดงจากอำเภอระดับเมืองเถิงชง (腾冲市) นครเป่าซาน ทางตะวันตกของมณฑลยูนนาน ใกล้ชายแดนเมียนมา ชื่อนี้เป็นหนึ่งในห้าเครื่องหมายรับรองทางภูมิศาสตร์ที่เถิงชงจดทะเบียนในปี 2016 ตามรายงานของหน่วยงานท้องถิ่น สำหรับชาห้าประเภท คำอธิบายเครื่องหมายระบุผลิตภัณฑ์สี่ชนิด ได้แก่ ชากงฟูและชาแดงป่น แต่ละชนิดทำจากพันธุ์ใบใหญ่และพันธุ์ใบกลางถึงใบเล็ก ผู้ยื่นขอจดทะเบียนเครื่องหมายคือสมาคมชาของอำเภอ

1. การจัดประเภทและแหล่งกำเนิด

• ประเภท: ชาแดง (红茶, hóngchá) ประเภทระบุอยู่ในชื่อ ซึ่งเป็นหนึ่งในห้าเครื่องหมายตามประเภท ได้แก่ 绿茶, 红茶, 乌龙茶, 黑茶, 白茶 และได้รับการยืนยันจากคำอธิบายเครื่องหมายว่าผลิตภัณฑ์ทั้งสี่ชนิดล้วนเป็นชาแดง
• หมวดหมู่: ชาแดงยูนนาน เครื่องหมายรับรองทางภูมิศาสตร์ในชุด “腾冲茶”
• ผลิตภัณฑ์ภายใต้เครื่องหมาย: ชากงฟู (工夫红茶, gōngfu hóngchá) และชาแดงป่น (红碎茶, hóngsuìchá) แต่ละชนิดทำจากพันธุ์ใบใหญ่และพันธุ์ใบกลางถึงใบเล็ก การแบ่งเช่นนี้สอดคล้องกับมาตรฐานแห่งชาติ GB/T 13738.2-2017 (ชากงฟู) และ GB/T 13738.1 (ชาป่น)
• แหล่งกำเนิด: ประเทศจีน มณฑลยูนนาน (云南, Yúnnán) นครเป่าซาน (保山, Bǎoshān) อำเภอระดับเมืองเถิงชง (腾冲, Téngchōng)
• เขตพื้นที่เครื่องหมาย: ตามฐานข้อมูลสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ “地理标志特产大全” ครอบคลุมเขตการปกครองปัจจุบันทั้งหมดของอำเภอเถิงชง (腾冲县现辖行政区域) ผู้ยื่นขอตามแพลตฟอร์มทรัพย์สินทางปัญญายูนนานคือสมาคมชาอำเภอเถิงชง (腾冲县茶叶协会) ไม่พบกฎเกณฑ์ของเครื่องหมาย
• พิกัดภูมิศาสตร์: ประมาณละติจูด 25.0° เหนือ และลองจิจูด 98.5° ตะวันออก

2. ประวัติศาสตร์และความสำคัญทางวัฒนธรรม

• ประวัติศาสตร์:
  • จุดเริ่มต้น. ตามเอกสารของอำเภอปี 2014 การปลูกชาในเถิงชงเริ่มตั้งแต่รัชศกหงอู่ (洪武) แห่งราชวงศ์หมิง (明) แหล่งข้อมูลที่พบไม่ได้ระบุว่าชาแดงเริ่มผลิตขึ้นที่นี่เมื่อใด
  • 1912–1921. ตามบทความบนเว็บไซต์รัฐบาลเถิงชง (2021) เฟิงเจิ้นกั๋ว (封镇国) ซึ่งดำรงตำแหน่งผู้ตรวจการที่เสี่ยวเมิ่งถ่ง (小猛统) ใกล้กับแหล่งชาเมิ่งคู่ (勐库) ตั้งแต่ปี 1912 ได้ซื้อเมล็ดชาเมิ่งคู่กว่า 12,000 ชั่ง และนำไปปลูกบนเนินเขาของตนใกล้หมู่บ้านช่วนหลง (窜龙村) บ้านเกิด เขาเสียชีวิตในปี 1921 เอกสารของอำเภอปี 2014 ระบุว่าการนำเข้าเมล็ดชาเกิดขึ้นในช่วงทศวรรษ 1920
  • 1941–1942. ตามบทความปี 2021 เดียวกัน ช่วงต้นปี 1941 ตามคำเชิญของหลี่เกินหยวน (李根源) และเฟิงเหวยเต๋อ (封维德) บุตรชายของเฟิงเจิ้นกั๋ว ผู้เชี่ยวชาญด้านชาหลู่อิง (陆溁) เดินทางมายังอำเภอ วันที่ 30 มกราคมมีการเปิดหลักสูตรชา มีผู้ลงทะเบียนกว่าหนึ่งร้อยคน ในคำนำคู่มือของเฟิงเหวยเต๋อ หลู่อิงเขียนว่าอำเภอนี้สามารถผลิตชาส่งออกได้หลายหมื่นต้านต่อปีและส่งออกผ่านย่างกุ้ง แต่ไม่ได้ระบุว่าควรเป็นชาประเภทใด ในเดือนพฤษภาคม 1942 กองทัพญี่ปุ่นเข้ายึดครองเถิงชง และหลักสูตรถูกยุบ
  • 1986. เดือนมีนาคมมีการจัดตั้งสำนักงานชาประจำอำเภอ ในปี 2019 สำนักงานนี้รวมเข้ากับสำนักงานเกษตร (ตามการตอบของสำนักงาน ปี 2024)
  • 2015–2016. ตามข้อมูลของสำนักงานชาประจำอำเภอ ในปี 2015 สมาคมชาเถิงชงยื่นขอจดทะเบียนเครื่องหมายห้าประเภทตามประเภทชา ตามรายงานของรัฐบาล เครื่องหมายได้รับการจดทะเบียนในปี 2016 รวมถึง 腾冲红茶
  • 2019. เครื่องหมายอยู่ในบัญชีสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ระดับมณฑลยูนนาน ณ วันที่ 28 ธันวาคม 2019 (บรรทัดที่ 64)
  • 2024. สำนักงานเกษตรรายงานว่าอำเภอนี้มีเครื่องหมายรับรองทางภูมิศาสตร์สำหรับชาห้าเครื่องหมาย
• ชื่อ: 腾冲 (Téngchōng) คือชื่ออำเภอระดับเมือง เดิมชื่อเถิงเยว่ (腾越) ส่วน 红茶 (hóngchá) แปลว่าชาแดง
• ความสำคัญทางวัฒนธรรม: อำเภอพัฒนา “腾冲茶” ให้เป็นหนึ่งในหกกลุ่มอุตสาหกรรมของตน ตามการตอบของสำนักงานเกษตรเมือง (2024) ในการประกวดปี 2023 ชาแดงถูกตัดสินในหกประเภท ร่วมกับชาเขียว ผูเอ่อร์ อูหลง ชาขาว และ “มอกัวฉา” (磨锅茶, móguōchá) ท้องถิ่น

3. คำอธิบายทางพฤกษศาสตร์และวัตถุดิบ

• พันธุ์ / สายพันธุ์: คำอธิบายเครื่องหมายระบุเพียงกลุ่มพันธุ์ใบใหญ่และพันธุ์ใบกลางถึงใบเล็ก ตามข้อมูลของสำนักงานเกษตร ในปี 2023 อำเภอนี้มีประชากรชาพันธุ์ 云南群体大叶种 (Yúnnán qúntǐ dàyèzhǒng) มากกว่า 50,000 หมู่ พันธุ์โคลน 云抗10号 (Yúnkàng shí hào) 64,000 หมู่ และกลุ่มต้นชาเก่า 47,000 หมู่ (1 หมู่เท่ากับประมาณ 667 ตารางเมตร) แหล่งข้อมูลไม่ได้ระบุว่าวัตถุดิบใดใช้ทำชาแดง
• วัตถุดิบ: การกล่าวถึงยอดชาและความหนาแน่นของตูมในคำอธิบายเครื่องหมายบ่งบอกถึงวัตถุดิบที่อ่อนนุ่ม ไม่พบมาตรฐานการเก็บเกี่ยว
• ช่วงเวลาเก็บเกี่ยว: ไม่มีข้อมูลในแหล่งที่พบ

4. แตร์รัวร์และลักษณะการเพาะปลูก

• ภูมิภาค: ยูนนานตะวันตก ใกล้เทือกเขาเกาหลี่ก้งซาน (高黎贡山) ตามข้อมูลของรัฐบาลเถิงชง พื้นที่อำเภอคือ 5,845 ตารางกิโลเมตร ชายแดนติดเมียนมายาว 150 กิโลเมตร
• ภูมิอากาศและดิน: เถิงชงมีชื่อเสียงเรื่องภูเขาไฟ ตามเอกสารของอำเภอปี 2014 ภูมิอากาศที่นี่เป็นแบบมรสุมเขตร้อน อุณหภูมิเฉลี่ยรายปี 14.9 องศาเซลเซียส ปริมาณน้ำฝน 1,400–1,700 มิลลิเมตรต่อปี ชาเติบโตบนที่ราบลาวาภูเขาไฟ บนดินเถ้าภูเขาไฟที่อุดมสมบูรณ์ นี่คือคำอธิบายของอำเภอ ไม่ใช่ข้อกำหนดของเครื่องหมาย
• ระดับความสูงของพื้นที่เพาะปลูก: ไม่มีข้อมูลสำหรับเขตเครื่องหมาย ตามเอกสารของอำเภอปี 2014 ระดับความสูงในเถิงชงอยู่ระหว่าง 930 ถึง 3,780 เมตร
• พื้นที่เพาะปลูก: ตามเอกสารของอำเภอปี 2014 และ 2017 เถิงชงมีสวนชาประมาณ 150,000 หมู่

5. เทคโนโลยีการผลิต

ไม่พบเทคโนโลยีและพารามิเตอร์ของชานี้ในแหล่งข้อมูลที่ค้นพบ ชาแดงกงฟูโดยทั่วไปมีขั้นตอนดังนี้

1. การลีบ (萎凋, wěidiāo)
2. การนวด (揉捻, róuniǎn)
3. การหมักออกซิเดชัน (发酵, fājiào): ใบเปลี่ยนเป็นสีแดง
4. การอบแห้ง (干燥, gānzào)

ชาป่นหลังการลีบจะนวดด้วยการตัด (揉切, róuqiē) จนเป็นอนุภาคเล็ก นี่คือโครงร่างทั่วไปของประเภท ไม่ใช่คำอธิบายเทคโนโลยีของเถิงชงหงฉา

6. ลักษณะทางประสาทสัมผัส

ลักษณะภายนอกอ้างอิงจากคำอธิบายเครื่องหมายในฐานข้อมูลสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์

• ลักษณะใบชาแห้ง: ชากงฟูใบใหญ่เส้นชาหนาแน่นแข็งแรง มีปลายแหลมจำนวนมาก (条索肥壮紧结多锋苗) สม่ำเสมอ สีดำน้ำตาล เป็นมัน มีขนทอง (金毫显露) ชาใบกลางถึงใบเล็กเส้นบางแน่น สีดำเป็นมัน ชาป่นเป็นเม็ดแน่นสม่ำเสมอ
• กลิ่นใบชาแห้ง: ไม่พบคำอธิบายในแหล่งข้อมูลที่ค้นพบ
• กลิ่นน้ำชา: ชากงฟูใบใหญ่มีกลิ่นหอมหวานเข้มข้น (甜香浓郁) ชาใบกลางถึงใบเล็กมีกลิ่นสดชื่น อ่อนโยน หวาน (鲜嫩甜香) ชาป่นมีกลิ่นสูงและคงทน
• รสชาติ: ชากงฟูใบใหญ่สดชื่น เข้มข้น นุ่มนวลและเต็มคำ (鲜浓醇厚) ชาใบกลางถึงใบเล็กนุ่มนวล เต็มคำ พร้อมความหวานสดชื่น (醇厚甘爽) ชาป่นเข้มข้น สดชื่นและกระปรี้กระเปร่า (浓强鲜爽)
• สีน้ำชา: แดงสด (红艳) สำหรับชากงฟูใบใหญ่ แดงและใส (红明亮) สำหรับชาใบกลางถึงใบเล็ก แดงสดหรือแดงสว่าง (红亮) สำหรับชาป่น
• กากชา (ใบชาหลังชง): ชากงฟูใบใหญ่อวบนุ่ม มีตูมจำนวนมาก แดงสม่ำเสมอและสว่าง (肥嫩多芽红匀明亮) ชาใบกลางถึงใบเล็กละเอียดและนุ่ม ชาป่นนุ่ม สม่ำเสมอ แดง

7. องค์ประกอบทางเคมี

ไม่พบข้อมูลเคมีกายภาพสำหรับเครื่องหมายนี้ในแหล่งข้อมูลที่ค้นพบ

8. การชง

แนวปฏิบัติทั่วไปของชาแดง

• อุณหภูมิน้ำ: 90–95 องศาเซลเซียส
• ปริมาณชา: 3 กรัมต่อน้ำ 150 มิลลิลิตร
• อุปกรณ์: ไกวั่นหรือกาน้ำชาพอร์ซเลน
• ขั้นตอน: อุ่นอุปกรณ์ก่อน การชงกงฟูครั้งแรกประมาณหนึ่งนาที จากนั้นเพิ่มเวลาขึ้นในแต่ละครั้ง รวมสี่ถึงหกครั้ง ชาป่นให้รสชาติเร็วกว่า หนึ่งถึงสองครั้ง ครั้งละสองถึงสามนาที

9. การเก็บรักษา

แนวปฏิบัติทั่วไปของชาแดง เก็บในบรรจุภัณฑ์ที่ปิดแน่น ในที่แห้งและมืด ที่อุณหภูมิห้อง ห่างจากกลิ่นอื่น

10. ราคาและการปลอมแปลง

ไม่มีข้อมูลราคาในแหล่งข้อมูลที่พบ

• วิธีหลีกเลี่ยงของปลอม:
  • มองหาเครื่องหมายรับรองทางภูมิศาสตร์ “腾冲红茶” ตามฐานข้อมูลสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ หมายเลขคือ 17175217
  • ตรวจสอบว่าผู้ผลิตมาจากเถิงชง
  • อย่าสับสนเครื่องหมายนี้กับเครื่องหมายอื่นอีกสี่รายการในชุดเดียวกัน และกับเครื่องหมายชางหนิงหงฉาที่แยกต่างหากของอำเภอชางหนิงในนครเดียวกัน

11. ข้อเท็จจริงที่น่าสนใจ

• ตามแผนอำเภอปี 2014 บริษัทต่างๆ ได้รับข้อเสนอให้ผลิตชาแดง ชาเขียว และผูเอ่อร์ภายใต้แบรนด์ร่วม “高黎贡山” และอูหลงภายใต้แบรนด์ “极边”
• ตามกฎหมายเครื่องหมายการค้าของจีน การจดทะเบียนเครื่องหมายมีอายุ 10 ปีและต่ออายุได้ สำหรับเครื่องหมายปี 2016 ครบกำหนดในปี 2026 ยังไม่ได้ตรวจสอบว่ามีการต่ออายุแล้วหรือไม่

12. การเปรียบเทียบกับชาแดงยูนนานอื่นๆ

• เตี้ยนหง (滇红): ชื่อทั่วไปของชาแดงยูนนาน
• เตี้ยนหงกงฟู (滇红工夫): ชากงฟูใบใหญ่ยูนนาน ญาติใกล้ชิดที่สุดของผลิตภัณฑ์แรกภายใต้เครื่องหมาย
• ชางหนิงหงฉา (昌宁红茶): ชาแดงภายใต้เครื่องหมายของอำเภอชางหนิงในนครเป่าซานเดียวกัน
• หนานเจี้ยนอู๋เหลียงซานหงฉา (南涧无量山红茶): ชาแดงภายใต้เครื่องหมายของอำเภอหนานเจี้ยน ในแคว้นต้าหลี่
• เถิงชงไป๋ฉา (腾冲白茶): เครื่องหมายใกล้เคียงในชุดเดียวกันคือชาขาว

โดยสรุป:

เถิงชงหงฉาคือชาแดงจากดินแดนภูเขาไฟใกล้เทือกเขาเกาหลี่ก้งซาน เครื่องหมายครอบคลุมทั้งชากงฟูใบเต็มและชาป่น จากพันธุ์ใบใหญ่และใบกลางถึงใบเล็ก พร้อมให้คำมั่นถึงกลิ่นหอมหวาน รสชาติเข้มข้น และน้ำชาสีแดงสด เบื้องหลังคือเมล็ดชาเมิ่งคู่ที่เฟิงเจิ้นกั๋วปลูกใกล้หมู่บ้านช่วนหลง และหลักสูตรปี 1941 ที่หลู่อิงสอนวิชาชาให้ชาวเถิงชง แหล่งข้อมูลที่พบไม่ได้ระบุกฎเกณฑ์ของเครื่องหมายและเทคโนโลยี

แหล่งที่มา

มาตรฐาน

• GB/T 13738.1
• GB/T 13738.2-2017

รายการทั้งหมด — ที่หน้า แหล่งที่มา