Chénglóuzhài chá (Chénglóuzhài chá, 城楼寨茶) er flatt grænt te frá Chénglóuzhài-fjalli í Jiùjiē-götunefndinni (旧街街道) í Xīnzhōu-hverfinu (新洲区) í austurjaðri Wuhan, Húběi-héraði. Fjallið, 345 m hátt, er hæsti punktur Jiùjiē og fékk nafn sitt frá steinvirki frá Taiping-uppreisninni sem líktist hliðarturni borgarmúrs. Frá 2013 hefur nafnið verið verndað með landfræðilegu vottunarmerki, því elsta af þremur temerkjum sömu götunefndar. Flokkurinn er ekki nefndur í merkinu heldur í héraðslista yfir óáþreifanlegan menningararf (2024).
1. Flokkun og uppruni
- Tegund: Grænt te (绿茶, lǜchá), ógerjað. Merkið var gefið út fyrir vöruna „te“ (茶叶) án flokks; flokkurinn er nefndur í sjöunda héraðslista Húběi yfir óáþreifanlegan menningararf, sem héraðsstjórnin samþykkti í desember 2024: í viðauka þess lista stendur framleiðslutækni Chénglóuzhài-tes (城楼寨茶叶制作技艺, umsækjandi er Xīnzhōu-hverfið) í lið nr. VIII-27 „Framleiðslutækni græns tes“ (绿茶制作技艺), við hlið tækni þriggja annarra grænna tea frá Húběi. Þetta er eina skjalið sem fannst sem nefnir flokkinn; sjálft merkið, staðallinn eða gæðakröfur nefna hann ekki. Lýsingarnar samræmast þessu: flatt blað, fölgrænt seyði. Formið hefur þó breyst: árið 1951 framleiddi verksmiðjan krullað te.
- Flokkur: Flatt grænt te með landfræðilegu vottunarmerki (证明商标, zhèngmíng shāngbiāo); „gamalt vörumerki“ (老字号, lǎozìhào) Wuhan og Húběi-héraðs.
- Uppruni: Kína, Húběi-hérað (湖北, Húběi), Wuhan-borg (武汉, Wǔhàn), Xīnzhōu-hverfi (新洲, Xīnzhōu), Jiùjiē-götunefnd (旧街, Jiùjiē), Chénglóuzhài-fjall á mörkum Tuánfēng-sýslu (团风县).
- Verndarsvæði: Héraðsskráin nefnir Xīnzhōu-hverfið sem stjórnsýslulega tilheyrandi eiganda merkisins; lagaleg mörk svæðisins hef ég ekki staðfest.
- Merki: Landfræðilegt vottunarmerki nr. 10479862, vara er „te“. Fyrsta tímabil var frá 28. júní 2013 til 27. júní 2023. Eiganda merkisins sá ég ekki í skránni; fjölmiðlar skrifa um tesamtök Chénglóuzhài (2011), en kjarni þeirra er teverksmiðja Chénglóuzhài (新洲区旧街城楼寨茶厂). Í notendaskrá Hugverkastofu Húběi (janúar 2026) gildir réttur verksmiðjunnar til 27. júní 2033: merkið hefur verið framlengt.
- Landfræðileg hnit: Nákvæm hnit fjallsins eru ekki í þeim heimildum sem fundust.
2. Saga og menningarlegt mikilvægi
- Saga:
- Xiánfēng-árin (咸丰), um miðja 19. öld. Samkvæmt upplýsingum úr stafrænu safni „gamalla vörumerkja“ viðskiptaráðuneytisins safnaði staðbundinn embættismaður Hú Bǎiwàn (胡百万) í upphafi Taiping-uppreisnarinnar liði og styrktist á Chénglóuzhài-fjalli; uppreisnarmennirnir lifðu á eigin landi og hófu þá þegar að gróðursetja og framleiða te.
- 1951. Samkvæmt safninu var teverksmiðja Chénglóuzhài stofnuð við rústir virkisins: 60 mú nýjar tegarðar, 12 starfsmenn, handkrullað (卷曲形) te. Annars staðar segir safnið öðruvísi: árið 1951 var skógræktarstöð Yānlǐwān (烟李湾林场) stofnuð, en verksmiðjan aðgreindist frá henni eftir 1978.
- 1995–1999. Samkvæmt sömu heimild hélt verksmiðjan sig við handunnið flatt te, hlaut verðlaun fyrir það í Húběi og þjálfaði um sjötíu meistara; síðan festist flata „Bìfēng“ (碧峰) í sessi. Á 2000-áratugnum varð verksmiðjan einkarekin og skipti að mestu yfir í vélræna framleiðslu; handunnið te var gert í litlu magni.
- 2003–2006. Vottun fyrir lífrænt te (2003) og gull verðlaunakeppninnar „Èchá bēi“ (鄂茶杯, 2006).
- 2010. Á alþjóðlegu tesýningunni í Sjanghæ hlaut flata „Bìfēng“ verksmiðjunnar gull.
- 2011. Staða „gamals vörumerkis“ Wuhan, í fyrsta hópnum.
- 2013. Skráning landfræðilega vottunarmerkisins.
- 2014–2015. Teið var sett á hverfislista yfir óáþreifanlegan menningararf (2014), framleiðslutækni þess á borgarlista (ágúst 2015).
- 2021. Þann 9. desember viðurkenndi viðskiptadeild Húběi-héraðs teið sem „gamalt vörumerki Húběi“.
- 2024. Framleiðslutæknin komst á sjöunda héraðslista Húběi yfir óáþreifanlegan menningararf, í viðauka, lið nr. VIII-27 „Framleiðslutækni græns tes“.
- Samfella: Safnið telur fimm kynslóðir meistara, frá kennara til lærisveins.
- Nafn: 城楼 (chénglóu) er hliðarturn borgarmúrs, 寨 (zhài) er fjallavirkis, 茶 (chá) er te. Nafnið á fjallinu og teinu kom frá steinvirkinu.
- Menningarlegt mikilvægi: Helsta staðbundna lof tesins er málshátturinn „lengi bruggað, ekki rautt; lengi geymt, ekki skemmt“ (久泡不变红，久放不变质). Safnið tengir hana, samkvæmt sögn, við brunn í musteri Drekakóngsins inni í virkinu: vatnið þar stóð allt árið á sama stigi og te bruggað með því virðist ekki dökkna lengi.
3. Grasafræðileg lýsing og hráefni
- Afbrigði / ræktunarafbrigði: Ekki nefnt fyrir merkið. Samkvæmt safninu tók verksmiðjan á 2010-áratugnum upp klónuð (无性系, wúxìngxì) afbrigði án þess að nefna þau og stækkaði tegarðana í 1200 mú.
- Gamall tegarður: Samkvæmt sömu heimild er í rústum virkisins varðveittur tegarður á 20 mú, gróðursettur á tímum uppreisnarmannanna; aldursmælingar runna liggja ekki fyrir.
- Hráefni, staðall og uppskerutími: Engar upplýsingar í þeim heimildum sem fundust.
4. Terroir og ræktunareinkenni
- Svæði: Chénglóuzhài-fjall liggur suðaustur af miðju Jiùjiē, á mörkum Tuánfēng-sýslu, í suðurhlíðum Dàbié-fjalla (大别山, Dàbiéshān).
- Landslag: Hlykkjóttir hryggir, stallaðir tindar og dalir. Virkið er eitt af „fjörutíu og átta virkjunum Qíhuáng“ (蕲黄四十八寨) og minnisvarði á borgarstigi; í sama flokki er nágrannavirkið Dāolóuzhài.
- Ræktunarhæð: 345 m, hæsti punktur Jiùjiē.
- Loftslag og jarðvegur: Engar upplýsingar í þeim heimildum sem fundust.
5. Framleiðslutækni
Skjalfest er lítið: formið er flatt, handunnið te er gert í litlu magni samhliða vélunnu, og við verksmiðjuna starfar hópur sem endurheimtir handverkið. Breytur vinnslunnar eru ekki í heimildunum.
Almenn aðferð fyrir flöt græn te er þessi: dreifing fersks blaðs (摊放, tānfàng), festing í katli (杀青, shāqīng), rétting (理条, lǐtiáo), flötun (压扁, yābiǎn), frágangur og þurrkun (辉锅, huīguō). Þetta er almenn lýsing á flokknum, ekki lýsing á tækni Chénglóuzhài chá: breytur hennar eru ekki gefnar í heimildunum.
6. Lífræn einkenni
- Útlit þurrs blaðs: Flatt, beint og grannvaxið, slétt og jafnt (扁平挺秀，光滑齐匀). Liturinn er grænn með gulleitum blæ (绿中显黄), í daglegu tali „litur óhreinsaðs hrísgrjóns“ (糙米色).
- Ilmur þurrs blaðs: Engar lýsingar í þeim heimildum sem fundust.
- Ilmur seyðis: Þrálát kastaníuilmur (栗香持久), svo segja fjölmiðlar; í safninu stendur 粟香, „hirsailmur“. Hvort rithátturinn sé réttur er ekki hægt að ákvarða út frá heimildunum.
- Bragð: Sætt, ferskt og mjúkt (味甘鲜醇); uppsláttarvefsíða segir hátt, hressandi, mjúkt og mettandi (滋味高爽醇厚). Fjölmiðlar og safnið bæta við að ilmurinn haldist í munni og sætur eftirbragð sé í hálsi (润喉回甘).
- Litur seyðis: Fölgrænn og skær (汤色嫩绿明亮).
- Blaðbotn (bruggað blað): Jafnt (叶底匀一, í fjölmiðlum 均一); aðrar upplýsingar ekki í heimildunum.
7. Efnasamsetning
Engar eðlis- og efnafræðilegar upplýsingar í þeim heimildum sem fundust.
8. Bruggun
Almenn aðferð fyrir grænt te. Sérstakar ráðleggingar eru ekki í heimildunum.
- Vatnshiti: 80–85 °C.
- Magn tes: 3 g fyrir 150 ml.
- Áhöld: Glerbolli eða hvítur gaiwan.
- Aðferð:
- Hitaðu áhöldin.
- Settu teið í og helltu vatni meðfram brúninni.
- Fyrsta seyði eftir 40–60 sekúndur.
- Drekktu og skildu eftir hluta af seyðinu.
- Bættu við vatni.
- Tvær til þrjár endurhellingar.
9. Geymsla
Almenn aðferð fyrir grænt te. Í loftþéttum umbúðum, í ísskáp við 0–5 °C, fjarri ljósi, raka og lykt; best að neyta innan árs.
10. Verð og eftirlíkingar
Samkvæmt safninu hækkaði staðbundið grænt te úr minna en 200 í 600–800 júan fyrir jīn (500 g), en staðbundið „hvítt“ úr 800 í 1200–1800 júan. Þetta eru verð fyrir te af svæðinu almennt, ekki sérstaklega Chénglóuzhài chá, og safnið gefur ekki upp ártal.
- Hvernig forðast má eftirlíkingar:
- Leitaðu að landfræðilega vottunarmerkinu nr. 10479862.
- Athugaðu að framleiðandinn sé frá Xīnzhōu-hverfinu, Jiùjiē-hverfinu.
- Blaðið er flatt, beint, grænt með gulleitum blæ; ilmurinn þrálátur; seyðið fölgrænt.
- Ekki rugla saman við nágrannamerki sömu götunefndar, Jiùjiē báichá (旧街白茶) og Dāolóuzhài báichá (刀楼寨白茶): þetta eru aðrar skráningar.
11. Áhugaverðar staðreyndir
- Nafnið á teinu kom ekki frá þorpi eða á heldur frá virki.
- Gamli tegarðurinn á 20 mú liggur í rústum virkisins, sem sjálft er skráður minnisvarði.
- Árið 2019, samkvæmt safninu, afhenti verksmiðjan te til þorps þátttakenda í Alheimsleikunum í heríþróttum í Wuhan.
12. Samanburður við nágranna- og skyld te
- Dāolóuzhài báichá (刀楼寨白茶): Nágrannamerki götunefndarinnar (2017), einnig nefnt eftir fjallavirki; flokkur þess er ekki staðfestur með skjali.
- Jiùjiē báichá (旧街白茶): Þriðja merki sömu götunefndar; orðið „hvítt“ í nafninu sannar ekki flokkinn.
- Bǎiquán lǜchá (柏泉绿茶): Flatt grænt te úr Dōngxīhú-hverfinu hinum megin í Wuhan, annað verndað te innan borgarmarka.
- Sānxiá lóngjǐng (三峡龙井): Flatt grænt te frá Yíchāng-sýslu í sama héraði.
- Xīhú lóngjǐng (西湖龙井): Helsta fyrirmynd flatra grænna tea; form blaðsins er sameiginlegt.
Að lokum:
Chénglóuzhài chá er flatt grænt te með langa staðbundna sögu: fjall í 345 m hæð með virki frá Taiping-árunum, verksmiðja frá 1951, merki nr. 10479862 frá 2013, hjá verksmiðjunni framlengt til 2033, og framleiðslutækni á héraðslista yfir menningararf frá 2024. Merkið sjálft var gefið út fyrir „te“ án flokks; héraðslistinn yfir menningararf kallar tæknina grænt te og lýsingar á blaði og seyði samræmast því.
Heimildir
Landfræðileg merking
Heildarlisti — á síðunni Heimildir