Zhangjiajie Cha (Zhāngjiājiè chá, 张家界茶) — nazwa powiatowa herbaty z prefektury miejskiej Zhangjiajie w północno-zachodniej części prowincji Hunan. Nie jest to odmiana ani klasa, lecz geograficzny znak certyfikujący, zarejestrowany 7 kwietnia 2021 roku wraz z „张家界莓茶”; władze prefektury prowadzą oba jako parę „两茶” — „dwie herbaty”. Baza referencyjna oznaczeń geograficznych opisuje pod tą nazwą dwie klasy — herbatę zieloną i czerwoną — a jako strefę wskazuje całe terytorium prefektury. Drugi znak z pary nie dotyczy herbaty: 莓茶 wytwarza się z rośliny Ampelopsis grossedentata, a nie z krzewu herbacianego. Prawo do umieszczania znaku „张家界茶” na opakowaniach uzyskało do końca 2023 roku 11 firm.
1. Klasyfikacja i pochodzenie
- Typ: Nie ma jednej klasy. Baza referencyjna podaje pod jednym znakiem opis herbaty zielonej (绿茶, lǜchá) i czerwonej (红茶, hóngchá). Przypisanie nazwie jednej klasy byłoby nadużyciem.
- Kategoria: Powiatowy geograficzny znak certyfikujący; para „两茶” wraz z „张家界莓茶”.
- Pochodzenie: Chiny, prowincja Hunan (湖南, Húnán), prefektura miejska Zhangjiajie (张家界, Zhāngjiājiè).
- Strefa: Baza referencyjna jako strefę wskazuje całe obecne terytorium prefektury miejskiej. Dokumentu znaku z listą gmin nie widziałem.
- Reżim ochrony: Geograficzny znak certyfikujący; baza referencyjna podaje numer 43177452. Wykazany w spisie rządu prowincji Hunan z 2024 roku wśród geograficznych znaków zbiorowych i certyfikujących prowincji.
- Właściciel: Według doniesienia „Hunan Ribao” (2021), znaki „两茶” z ramienia rządu prefektury zarejestrował i prowadzi Instytut Nauki i Techniki Rolniczej miasta Zhangjiajie (张家界市农业科学技术研究所), podległy miejskiemu urzędowi rolnictwa.
- Współrzędne geograficzne: Dokładnych współrzędnych strefy w znalezionych źródłach nie ma.
2. Historia i znaczenie kulturowe
- Historia:
- 2019. W maju, według doniesienia „Hunan Ribao”, rozpoczęto przygotowania wniosku o znaki „两茶”.
- 2021 — rejestracja. 7 kwietnia Biuro Znaków Towarowych Państwowego Urzędu Własności Intelektualnej zarejestrowało „张家界茶” i „张家界莓茶” jako geograficzne znaki certyfikujące.
- 2021 — pierwsze dopuszczenia. 24 grudnia miejski urząd rolnictwa dopuścił do znaków pierwszą partię: 9 firm herbacianych do „张家界茶” i 18 firm do „张家界莓茶”.
- 2023 — trzecia partia. 26 grudnia, według doniesienia „Czerwonej Sieci”, do „张家界茶” dopuszczono kolejną firmę, a do „张家界莓茶” — 31; łącznie do znaku „herbacianego” dopuszczono 11 firm, a do „jagodowego” — 62.
- Zasady znaku. Dla „两茶” zatwierdzono zasady użytkowania: cechy jakości, zakres stosowania, wymagania dotyczące uprawy i przetwarzania, nadzór. Tekstu zasad nie widziałem; według gazety od firmy wymaga się określonej skali i własnej marki, własnych plantacji o powierzchni co najmniej 100 mu, certyfikacji produkcji SC, podłączenia do platformy identyfikowalności jakości Ministerstwa Rolnictwa, kontroli bezpieczeństwa i jakości oraz czystej historii kredytowej.
- Nazwa:
- „Zhangjiajie” (张家界) — nazwa prefektury miejskiej.
- „Cha” (茶, chá) — „herbata”.
- Znaczenie kulturowe: Nazwa powiatowa zbiera pod jedną marką herbatę prefektury. W parze „两茶” znak herbaciany jest na razie młodszy: do końca 2023 roku do znaku „jagodowego” dopuszczono ponad pięciokrotnie więcej firm niż do „herbacianego”.
3. Opis botaniczny i surowiec
- Odmiany / kultywary: W znalezionych źródłach nie zostały wymienione.
- Surowiec: Liść herbaciany (Camellia sinensis) ze strefy znaku. Zasady znaku określają wymagania dotyczące uprawy, ale ich tekstu nie widziałem.
- Nie mylić z 莓茶: Drugi znak z pary chroni napój z rośliny 显齿蛇葡萄 (Ampelopsis grossedentata) — nie herbatę w sensie botanicznym.
- Standard zbioru: Brak danych w znalezionych źródłach.
4. Terroir i cechy uprawy
- Region: Północno-zachodnia część prowincji Hunan, prefektura miejska Zhangjiajie.
- Wysokość, klimat, gleby: Brak danych w znalezionych źródłach.
- Skala: Powierzchni ogrodów i produkcji herbaty pod znakiem w znalezionych źródłach nie ma. Próg dopuszczenia to co najmniej 100 mu własnych plantacji u firmy.
5. Technologia produkcji
Zasady znaku określają wymagania dotyczące przetwarzania, ale ich tekstu nie widziałem. Baza referencyjna opisuje wygląd dwóch klas, z czego wynika, że pod znakiem znajdują się zarówno herbata zielona — z utrwaleniem — jak i czerwona — z pełną fermentacją. Parametrów obróbki w znalezionych źródłach nie ma.
Poniżej ogólne schematy klas, a nie opis technologii tej herbaty:
- Zielona: więdnięcie (摊放, tānfàng) → utrwalenie (杀青, shāqīng) → zwijanie (揉捻, róuniǎn) → suszenie (干燥, gānzào).
- Czerwona: więdnięcie (萎凋, wěidiāo) → zwijanie (揉捻, róuniǎn) → fermentacja (发酵, fājiào) → suszenie (干燥, gānzào).
6. Charakterystyka organoleptyczna
Pod znakiem znajdują się herbaty dwóch klas, dlatego opis podano oddzielnie — według bazy referencyjnej oznaczeń geograficznych.
- Wygląd suchego liścia: Zielona — zielone, zwarte, zaokrąglone skręty (条索紧实圆润). Czerwona — zwarte skręty, kolor opisany jako 浑红, „głucha czerwień”.
- Aromat suchego liścia: Osobnego opisu brak.
- Aromat naparu: Zielona — czysty (清香) lub kasztanowy (栗香), gęsty i długi. Czerwona — miodowy (蜜香) lub czysty i długi; kwiatowy i słodki aromat — wysoki i trwały (花香、甜香高锐持久).
- Smak: Zielona — świeży, rześki, miękki, ze słodkim powrotem (鲜爽而回甘，鲜醇回甘); aromat, według formuły bazy, „pozostaje pod językiem”. Czerwona — miękki, świeży i słodki (醇爽甘甜), pełny (醇厚鲜爽).
- Kolor naparu: Zielona — delikatnie zielony, klarowny (嫩绿明澈). Czerwona — złocistożółty i jasny, ze „złotym pierścieniem” przy brzegu filiżanki (汤色金黄明亮，有金圈).
- Dno herbaciane (zaparzony liść): Zielona — żółtozielone, miękkie, równe (黄绿软润均匀). Czerwona — równe, delikatne, czerwone i jasne (均匀嫩润红亮).
7. Skład chemiczny
Danych fizykochemicznych o herbacie pod znakiem w znalezionych źródłach nie ma. Liczby, które prasa podaje o 莓茶, nie dotyczą herbaty.
8. Parzenie
Praktyka klasowa — parametry zależą od tego, jaka herbata pod znakiem jest w ręku.
- Zielona: 80–85 °C, 3 g na 150 ml, pierwsze parzenie 40–60 sekund, szklany dzbanek lub gaiwan, dwa–trzy powtórne zalania.
- Czerwona: 90–95 °C, 3–5 g na 150 ml, pierwsze parzenie 15–30 sekund w gaiwanie, następnie cztery–pięć zalań z wydłużeniem o 10–15 sekund. „Złoty pierścień” przy brzegu lepiej widać w białej filiżance.
9. Przechowywanie
Praktyka klasowa. Herbata zielona — w szczelnym opakowaniu, w lodówce w temperaturze 0–5 °C, bez światła, wilgoci i zapachów, wypić w ciągu roku. Czerwona — w suchym, ciemnym miejscu w temperaturze pokojowej, w szczelnym opakowaniu, z dala od zapachów.
10. Cena i podróbki
Danych o cenach w znalezionych źródłach nie ma.
- Jak unikać podróbek:
- Szukać na opakowaniu geograficznego znaku certyfikującego „张家界茶”.
- Sprawdzać, czy producent pochodzi z prefektury Zhangjiajie i jest dopuszczony do znaku: do końca 2023 roku takich firm było 11.
- Patrzeć na klasę herbaty na etykiecie: pod jednym znakiem wychodzą zarówno zielona, jak i czerwona.
- Nie mylić z „张家界莓茶”: to napój nie z liścia herbacianego.
11. Ciekawostki
- Oba znaki prefektury zarejestrowano tego samego dnia, 7 kwietnia 2021 roku, ale tylko jeden z nich dotyczy herbaty.
- Znak prowadzi nie stowarzyszenie producentów, lecz miejski instytut naukowy rolnictwa z ramienia rządu prefektury.
- Do dopuszczenia do znaku firma potrzebuje co najmniej 100 mu własnych plantacji.
- Opis herbaty czerwonej pod znakiem wspomina o „złotym pierścieniu” przy brzegu naparu.
12. Porównanie z innymi herbatami
- Sangzhi Bai Cha (桑植白茶): Biała herbata powiatu Sangzhi z tej samej prefektury Zhangjiajie, z własnym znakiem.
- Jin Mao Hou Hong Cha (金毛猴红茶): Autorska czerwona herbata z Hunanu z góry Tianzishan w Zhangjiajie.
- Shimen Hongcha (石门红茶): Powiatowa czerwona herbata prefektury Changde, również w północno-zachodniej części Hunanu — nazwa jednoklasowa dla kontrastu z parasolem.
- Enshi Xicha (恩施硒茶): Powiatowy znak z Hubei nad herbatami różnych klas — taki sam parasol nad prefekturą.
Podsumowując:
Zhangjiajie Cha to znak powiatowy, a nie odmiana ani klasa: pod nim wychodzą zielona i czerwona herbata prefektury, a prowadzi go miejski instytut naukowy z ramienia rządu. Dokumenty o nim opisują zarządzanie — rejestrację z 2021 roku, zasady dopuszczenia i jedenaście dopuszczonych firm — a wygląd herbaty znany jest z krótkiej formuły referencyjnej: u zielonej — czysty lub kasztanowy aromat i delikatnie zielony napar, u czerwonej — miodowy aromat i złocisty napar ze „złotym pierścieniem”.