ლოტიან სიანლუ ჩა (Luótián xiānglù chá, 罗田香露茶) — ბრტყელი მწვანე ჩაი ქალაქ შენლის (胜利镇) დასავლეთით, ლოტიანის მაზრაში (罗田县), ხუანგანის საქალაქო ოლქში, ხუბეის პროვინციის აღმოსავლეთ ნაწილში. სახელი ნიშნავს „სურნელოვან ცვარს ლოტიანიდან“. ადგილობრივი პროდუქტების ცნობარის მიხედვით, ზონის ბირთვია ჩაის მეურნეობა სიანლუგუანი (香炉观茶场) და თექვსმეტი მიმდებარე სოფელი. ადგილობრივი ხარისხის ფორმულაა — „色绿、香高、味浓、耐泡、回甘、形美“: მწვანე ფერი, მაღალი არომატი, მდიდარი გემო, გამძლეობა მრავალჯერად მოხარშვაზე, ტკბილი დაბრუნება, ლამაზი ფორმა; არომატის აღწერებში აღნიშნულია წაბლის ნოტა. 2020 წელს სახელმა მიიღო სასოფლო-სამეურნეო გეოგრაფიული აღნიშვნა, 2025 წელს შევიდა ჩინეთის სახელმწიფო ინტელექტუალური საკუთრების სამმართველოს გეოგრაფიული აღნიშვნის მქონე პროდუქტების სიაში.
1. კლასიფიკაცია და წარმოშობა
- ტიპი: მწვანე ჩაი (绿茶, lǜchá), ბრტყელი. ადგილობრივი პროდუქტების ცნობარი მას აკუთვნებს კატეგორიას „绿茶“. წაკითხულ აღწერაში დაცული პროდუქტის კლასი სიტყვიერად არ არის დასახელებული და ტექნოლოგიური ბარათიც არ არის, მაგრამ გარეგნობა ამას ეთანხმება: მწვანე ფოთოლი, მოყვითალო-მწვანე ნაყენი, სასაქონლო ხაზი სახელებით „香露龙井“, „香露毛尖“, „香露云雾“. სახელმწიფო სამმართველოს მოთხოვნების ტექსტი ამ თვალსაზრისით არ არის გადამოწმებული.
- კატეგორია: ხუბეის მაზრის დონის მწვანე ჩაი; პროდუქტი გეოგრაფიული აღნიშვნით.
- წარმოშობა: ჩინეთი, ხუბეის პროვინცია (湖北, Húběi), ხუანგანის საქალაქო ოლქი (黄冈, Huánggāng), ლოტიანის მაზრა (罗田, Luótián), დაბა შენლი (胜利, Shènglì).
- დაცვის ზონა: ადგილობრივი პროდუქტების ცნობარის მიხედვით — დაბა შენლის ჩრდილო-დასავლეთი ნაწილი: მეურნეობა სიანლუგუანი და სოფლები 涂家铺, 陈家山, 畈里边, 高山, 甘家冲, 瓦学, 梅花坳, 杨家畈, 松子关, 脱甲岭, 黄泥畈, 洗儿岭, 汪家冲, 翁家垸, 大刘垸 და 黄泥岗; ბაღები ამ საზღვრებში — 247 ჰა. გეოგრაფიული აღნიშვნის მქონე პროდუქტების კატალოგი ზონად უფრო ფართოდ ასახელებს — „ლოტიანის მაზრის ამჟამინდელ ადმინისტრაციულ ტერიტორიას“. განცხადების ტექსტთან სხვაობა არ არის გადამოწმებული.
- გეოგრაფიული კოორდინატები: ცნობარი წერს „东经31°13′—31°27′，北纬115°42′—115°53′“ — გრძედის და განედის წარწერები მასში გაცვლილია. აზრობრივად ეს არის 31°13′–31°27′ ჩ. გ. და 115°42′–115°53′ ა. გ.
2. ისტორია და კულტურული მნიშვნელობა
- ისტორია:
- 2020 წლამდე. ჩაის გამოჩენის თარიღები და ადრეული ხსენებები ნაპოვნ წყაროებში არ არის. ცნობარი წერს, რომ ჩაის მრავალჯერ მიუღია ჯილდოები ხუბეის ცნობილი ჩაის პროვინციულ კონკურსებზე და რომ მას უწოდებენ „鄂东名茶“ — აღმოსავლეთ ხუბეის ცნობილ ჩაის; წლებს და კონკურსების სახელებს ის არ იძლევა.
- 2020 — სასოფლო-სამეურნეო აღნიშვნა. 2020 წლის 19 მაისს პორტალმა „ძინჩუ ვანმა“ (荆楚网) გაავრცელა ინფორმაცია, რომ სოფლის მეურნეობის და სოფლის საქმეთა სამინისტრომ ბრძანებულებით № 290 გასცა სასოფლო-სამეურნეო გეოგრაფიული აღნიშვნის სერტიფიკატები ხუბეის ცხრამეტ პროდუქტზე; ლოტიან სიანლუ ჩა — მათ შორისაა. რეგისტრაციის ნომერი აღნიშვნების კატალოგში — AGI02949.
- 2025 — სახელმწიფო სამმართველოს სია. ბრძანებულებით № 640, რომელსაც ხელი მოეწერა 16 ივლისს და გამოქვეყნდა 2025 წლის 13 აგვისტოს, ჩინეთის სახელმწიფო ინტელექტუალური საკუთრების სამმართველომ გეოგრაფიული აღნიშვნის მქონე პროდუქტებად აღიარა 1409 დასახელება; აღნიშვნების კატალოგი ლოტიან სიანლუ ჩას ამ ბრძანებულებას მიაკუთვნებს.
- სახელი: „ლოტიანი“ (罗田) — მაზრის სახელია; „სიანი“ (香) — არომატი; „ლუ“ (露) — ცვარი. თანხმობა „香露“-სა და მეურნეობის სახელ „香炉观“-ს (Xiānglúguàn, „საკმევლის სამსხვერპლოს სავანე“) შორის შესამჩნევია, მაგრამ ორი სახელის კავშირი ნაპოვნ წყაროებში არ არის ახსნილი.
- კულტურული მნიშვნელობა: ცნობარის მიხედვით, ჩაი იყიდება ხუბეის მაზრებში და მეზობელ პროვინციებში და კარგი რეპუტაციით სარგებლობს მთელ დაბეშანის მასივზე (大别山).
3. ბოტანიკური აღწერა და ნედლეული
- ჯიში / კულტივარი: ნაპოვნ წყაროებში ჯიში არ არის დასახელებული.
- ნედლეული: ფიზიკურ-ქიმიურ მაჩვენებლებს ცნობარი და აღნიშვნების კატალოგი იძლევა საგაზაფხულო ნედლეულისთვის „ერთი კვირტი ერთი ფოთლით“ (春茶一芽一叶). მზა ჩაის შეგროვების სტანდარტი ნაპოვნ წყაროებში არ არის.
- მოსავლის დრო: ზუსტი ვადები ნაპოვნ წყაროებში არ არის.
4. ტერუარი და მოყვანის თავისებურებები
- რეგიონი: ხუბეის აღმოსავლეთი, დაბა შენლის ჩრდილო-დასავლეთი ლოტიანის მაზრაში; პორტალ „ძინჩუ ვანის“ (2020) მასალის მიხედვით, დაბა დაბეშანის მთავარი ქედის სამხრეთ მთისძირთან მდებარეობს.
- მოყვანის სიმაღლე: ბაღებისთვის მონაცემები არ არის. იგივე პორტალი წერს, რომ დაბა შენლი ზღვის დონიდან 930 მ სიმაღლეზეა.
- ნიადაგები: ცნობარის მიხედვით — მოყვითალო-ყავისფერი (黄棕壤, huángzōngrǎng), ორგანიკით მდიდარი: ბუნებრივი მცენარეულობის ქვეშ ზედა ფენაში საშუალოდ 89,7 გ ორგანული ნივთიერება და 3,77 გ საერთო აზოტი კილოგრამზეა.
- წყალი: ზონაში მიედინება მდინარე შენლი (胜利河); ცნობარის მიხედვით, შუა და ქვედა დინებაში მას მსხვილქვიშიანი კალაპოტი და სუფთა მტკნარი წყალი აქვს.
- კლიმატი: ცნობარი ზამთარს აღწერს როგორც თოვლიანს, ხანგრძლივი ყინვებით და დაბალი ტემპერატურით, და ამას უკავშირებს მავნებელთა მცირე რაოდენობას საგაზაფხულო ბაღებში. პორტალი „ძინჩუ ვანი“ ამატებს დღე-ღამურ ტემპერატურულ სხვაობას და ხშირ ნისლებს. საშუალო ტემპერატურებს და ნალექებს არც ერთი წყარო არ იძლევა.
- ეკოლოგია: ცნობარის მიხედვით, სამრეწველო ზონები და დაბინძურება ზონაში არ არის.
- მასშტაბი: 247 ჰა ბაღები და წლიური გამოშვება დაახლოებით 80 ათასი ძინი, ანუ დაახლოებით 40 ტონა, — ცნობარის მიხედვით; მონაცემების წელი არ არის მითითებული.
5. წარმოების ტექნოლოგია
ტექნოლოგიური ბარათი და პარამეტრები ნაპოვნ წყაროებში არ არის.
ბრტყელი მწვანე ჩაისთვის ჩვეულებრივი თანმიმდევრობა ასეთია:
- ახალი ფოთლის გაშლა (摊放, tānfàng): ფოთოლი ტენის ნაწილს გამოყოფს.
- ფიქსაცია (杀青, shāqīng): გახურება აჩერებს დაჟანგვას.
- ფორმირება (整形, zhěngxíng): ფოთოლი ისწორება და იჭიმება, რითაც მას ბრტყელ ფორმას აძლევენ.
- გაშრობა და დამუშავება (干燥, gānzào): ფოთოლი შრება შენახვის სტაბილურობამდე.
ეს არის კლასის ზოგადი სქემა და არა ლოტიან სიანლუ ჩას ტექნოლოგიის აღწერა.
6. ორგანოლეპტიკური მახასიათებლები
აღწერა ქვემოთ — ადგილობრივი პროდუქტების ცნობარის მიხედვით; აღნიშვნების კატალოგი ამატებს ფორმულას „清香持久，滋味鲜浓“.
- მშრალი ფოთლის გარეგნობა: ბრტყელი და გლუვი; კვირტი სრული და მოკლე (芽头肥而短); ფერი მკვრივი ზურმუხტოვანი ზეთოვანი ბზინვარებით (苍翠绿润).
- მშრალი ფოთლის არომატი: აღწერები ნაპოვნ წყაროებში არ არის.
- ნაყენის არომატი: წაბლის ნოტით (有板栗香); კატალოგის მიხედვით — სუფთა და მდგრადი (清香持久).
- გემო: ტკბილი, რბილი, გამამხნევებელი, ხანგრძლივი ტკბილი დაბრუნებით (甘醇爽口，回甘持久); კატალოგის მიხედვით — ახალი და მდიდარი (滋味鲜浓).
- ნაყენის ფერი: მოყვითალო-მწვანე, კაშკაშა და გამჭვირვალე (黄绿明亮).
- ჩაის ფსკერი (მოხარშული ფოთოლი): მოყვითალო-მწვანე და თანაბარი (黄绿匀整) — იგივე ცნობარის მიხედვით.
7. ქიმიური შემადგენლობა
საგაზაფხულო ნედლეულის „ერთი კვირტი ერთი ფოთლით“ მაჩვენებლები — ერთნაირია ცნობარსა და აღნიშვნების კატალოგში:
| მაჩვენებელი | მნიშვნელობა |
|---|---|
| ჩაის პოლიფენოლები | არანაკლებ 21,2 % |
| თავისუფალი ამინომჟავები | არანაკლებ 2,1 % |
| წყალხსნადი ექსტრაქტული ნივთიერებები | არანაკლებ 39 % |
ცნობარი მათ ანალიზის შედეგებად გვთავაზობს; შედის თუ არა ისინი დაცვის მოთხოვნებში, წაკითხულიდან არ ჩანს. მონაცემები კოფეინზე ნაპოვნ წყაროებში არ არის.
8. მოხარშვა
კლასის პრაქტიკა მწვანე ჩაისთვის.
- წყლის ტემპერატურა: 80–85 °C.
- ჩაის რაოდენობა: 3 გ 150 მლ-ზე.
- ჭურჭელი: მინის ჭიქა ან თეთრი გაივანი.
- პროცესი:
- გაათბეთ ჭურჭელი.
- ჩაყარეთ ჩაი და დაასხით წყალი კედელზე.
- პირველი ნაყენი — 40–60 წამში.
- დალიეთ, ნაყენის ნაწილი დატოვეთ.
- დაასხით წყალი.
- ორი-სამი განმეორებითი მოხარშვა.
9. შენახვა
კლასის პრაქტიკა. ჰერმეტულ შეფუთვაში, მაცივარში 0–5 °C-ზე, სინათლის, ტენის და სუნის გარეშე. უმჯობესია დალიოთ ერთი წლის განმავლობაში.
10. ფასი და გაყალბებები
მონაცემები ფასებზე ნაპოვნ წყაროებში არ არის.
- როგორ ავიცილოთ თავიდან გაყალბებები:
- ეძებეთ გეოგრაფიული აღნიშვნის ნიშანი შეფუთვაზე.
- გადაამოწმეთ წარმოშობა: აღნიშვნების კატალოგი ზონად ლოტიანის მაზრას ასახელებს, ცნობარი — მხოლოდ დაბა შენლის ჩრდილო-დასავლეთს.
- ფოთოლი — ბრტყელი, გლუვი, მოკლე სრული კვირტით; ნაყენი — მოყვითალო-მწვანე; არომატში — წაბლის ნოტა.
- გახსოვდეთ, რომ „香露龙井“ და „香露毛尖“ სავაჭრო სახელებია სიანლუს ხაზის შიგნით და არა სი ხუ ლუნ ძინი და არც სინიან მაო ძიანი.
11. საინტერესო ფაქტები
- ცნობარის მიხედვით, მარკას ოთხი პროდუქტი აქვს: „香露金凤“, „香露龙井“, „香露毛尖“ და „香露云雾“ — მათგან სამი ცნობილი ჩაის სახელებს ისესხებს.
- მავნებელთა მცირე რაოდენობას საგაზაფხულო ბაღებში ცნობარი თოვლიანი და ყინვიანი ზამთრით ხსნის.
- ლოტიან სიანლუ ჩამ და დუნხე ბიჭჟენ ჩამ სიშუის მაზრიდან, იგივე ოლქიდან, სასოფლო-სამეურნეო აღნიშვნა სამინისტროს ერთი და იგივე ბრძანებულებით მიიღეს 2020 წელს.
12. შედარება სხვა მწვანე ჩაისთან
- დუნხე ბიჭჟენ ჩა (董河碧珍茶): სწორი ბეწვიანი მწვანე ჩაი სიშუის მაზრიდან, იგივე ხუანგანის ოლქიდან; ლოტიან სიანლუ ჩას ფოთოლი ბრტყელია.
- ინშან იუნუჩა (英山云雾茶): მწვანე ჩაი ინშანის მაზრიდან, იგივე ოლქიდან, დაბეშანის სამხრეთ ფერდობებიდან.
- სი ხუ ლუნ ძინი (西湖龙井): ბრტყელი მწვანე ჩაის ნიმუში; მის სახელს ატარებს სიანლუს ხაზის ერთ-ერთი პროდუქტი, ხოლო ფორმულა „色绿…形美“ მის „ოთხ სრულყოფილებას“ ეხმიანება.
- სინიან მაო ძიანი (信阳毛尖): ხენანის ჩაი, რომლის სახელს ატარებს ხაზის მეორე პროდუქტი.
დასკვნა:
ლოტიან სიანლუ ჩა — დაბა შენლის ჩრდილო-დასავლეთის მცირე ბრტყელი მწვანე ჩაი: მკვრივი ზურმუხტოვანი ფოთოლი მოკლე კვირტით, მოყვითალო-მწვანე ნაყენი, წაბლის ნოტა და ხანგრძლივი ტკბილი დაბრუნება. წყაროები მასზე ცოტაა და ისინი ზონაზე, გარეგნობასა და შემადგენლობაზე საუბრობენ, მაგრამ დუმან ჯიშზე, ბაღების სიმაღლესა და ტექნოლოგიაზე. მტკიცედ ცნობილია სხვა: სასოფლო-სამეურნეო აღნიშვნა 2020 წლისა და სახელმწიფო სამმართველოს სია 2025 წლისა.
წყაროები
გეოგრაფიული აღნიშვნა
სრული სია — გვერდზე „წყაროები“