Zhōngxiáng yúnwù chá

Zhongxiang Yunwu Cha (Zhōngxiáng yúnwù chá, 钟祥云雾茶) — górska zielona herbata z powiatu miejskiego Zhongxiang (钟祥市) w prefekturze miejskiej Jingmen, w centrum prowincji Hubei. Opisy wiążą ją z gminą Kedian (客店镇): turystyczny przewodnik powiatu umieszcza fabrykę herbaty nad jaskinią Huangxiandong (黄仙洞) na wysokości 965 m, a prowincjonalny urząd własności intelektualnej podaje średnią wysokość obszaru 750 m. Herbata o cienkim, prostym skręcie, czystym i trwałym aromacie oraz świeżym smaku ze słodkim powrotem otrzymała najwyższą nagrodę pierwszego ogólnokrajowego konkursu „中茶杯” w 1994 roku, a od 2015 roku jej nazwa jest geograficznym znakiem certyfikującym.

1. Klasyfikacja i pochodzenie

• Typ: Zielona herbata (绿茶, lǜchá). Turystyczny przewodnik powiatu zalicza ją do herbat listkowatych z utrwalaniem w kotle (条形炒青茶); opis prowincjonalnego urzędu własności intelektualnej — szmaragdowy liść i delikatnie zielone dno — jest z tym zgodny. Nie widziałem dokumentu znaku z wymaganiami technologicznymi.
• Kategoria: Górska zielona herbata centralnego Hubei; geograficzny znak certyfikujący (2015).
• Pochodzenie: Chiny, prowincja Hubei (湖北, Húběi), prefektura miejska Jingmen (荆门, Jīngmén), powiat miejski Zhongxiang (钟祥, Zhōngxiáng).
• Strefa znaku: Rejestr prowincjonalny wskazuje Zhongxiang jako przynależność administracyjną posiadacza znaku, a nie prawną granicę strefy. Baza oznaczeń geograficznych SINOGI podaje jako obszar pochodzenia cały obecny obszar administracyjny powiatu miejskiego (钟祥市现辖行政区域). Dokumentu z granicą nie widziałem.
• Współrzędne geograficzne: Powiat miejski leży między 30°42′ a 31°36′ szer. geogr. północnej oraz 112°07′ a 113°00′ dług. geogr. wschodniej.

2. Historia i znaczenie kulturowe

• Historia:
  • Po 1985 roku, według turystycznego przewodnika powiatu, herbata wielokrotnie uznawana była za produkt wysokiej jakości prowincji Hubei.
  • 1987. Pisarz Yao Xueyin (姚雪垠), według tego samego przewodnika, spróbował herbaty w fabryce i własnoręcznie napisał jej nazwę — „云雾茶”. Prowincjonalny urząd własności intelektualnej również wspomina o tym napisie, ale bez roku.
  • 1994. Yunwu Cha „娘娘碧簪” (Niángniang bìzān) otrzymał najwyższą nagrodę pierwszego ogólnokrajowego konkursu słynnych i wysokiej jakości herbat „中茶杯” (Zhōng chá bēi) — tak podaje urząd własności intelektualnej prowincji Hubei.
  • 1995 i 1997. Turystyczny przewodnik wymienia jeszcze dwie złote nagrody: drugiej Chińskiej Wystawy Rolniczej oraz Pekińskiej Międzynarodowej Wystawy Herbaty.
  • 2015. Geograficzny znak certyfikujący „钟祥云雾茶”, nr 13988403, klasa 30, towar — herbata (茶). Posiadacz — Stowarzyszenie Herbaciane powiatu miejskiego Zhongxiang (钟祥市茶叶协会). Według rejestru prowincjonalnego (dane na maj 2020 roku) prawo wyłączne obowiązywało od 7 stycznia 2015 roku do 6 stycznia 2025 roku.
  • 2020. Urząd własności intelektualnej prowincji Hubei w 2022 roku wskazywał jako legalnego użytkownika znaku jedną firmę spożywczą, z licencją od 1 stycznia 2020 roku do 30 czerwca 2023 roku.
  • Status obecny. Pierwszy dziesięcioletni okres znaku wygasł w styczniu 2025 roku. Czy znak został przedłużony, w znalezionych źródłach nie podano; należy to sprawdzić w rejestrze.
• Nazwa: „Zhongxiang” (钟祥) — nazwa powiatu miejskiego. Według informacji o mieście nazwę tę nadał powiatowi cesarz dynastii Ming Jiajing, który się tu wychował — w znaczeniu „miejsce, gdzie gromadzą się pomyślne znaki”. „Yunwu” (云雾) — „chmury i mgła”, obraz górskich ogrodów we mgle, a nie klasa herbaty.
• Znaczenie kulturowe: W powiecie znajduje się grobowiec cesarski Xianling (显陵) z listy światowego dziedzictwa oraz jaskinia Huangxiandong. Turystyczny przewodnik umieszcza yunwu cha wśród „produktów długowieczności” (长寿食品): Zhongxiang od 2000 roku oficjalnie uznawany jest za jeden z regionów długowiecznych Chin.

3. Opis botaniczny i surowiec

• Odmiana / Kultywar: Odmiany w znalezionych źródłach nie zostały wymienione.
• Standard zbioru: Dokładnego standardu w znalezionych źródłach brak; opis urzędu własności intelektualnej mówi o obfitym białym meszku suchej herbaty (白毫满披).
• Czas zbioru: Brak danych w znalezionych źródłach.
• Wymagania surowcowe: Brak danych w znalezionych źródłach.

4. Terroir i cechy uprawy

• Region: Centrum prowincji Hubei, północ równiny Jianghan, środkowy bieg rzeki Han. W powiecie — obszar krajobrazowy gór Dahongshan (大洪山) o znaczeniu państwowym oraz jaskinia Huangxiandong. Turystyczny przewodnik podaje jako miejsce herbaty Niangniangzhai (娘娘寨) na południowym zboczu Dahongshan oraz fabrykę w gminie Kedian; inne miejsca ogrodów źródła nie wymieniają.
• Wysokość uprawy: Średnia wysokość — 750 m: urząd własności intelektualnej prowincji Hubei odnosi ją do obszaru herbaty, turystyczny przewodnik — do Niangniangzhai. Fabryka w Kedian, według tego samego przewodnika, znajduje się na wysokości 965 m.
• Klimat: Według opisu urzędu: łagodny, „zimą bez silnych mrozów, latem bez upałów”, dużo deszczu, światło rozproszone, duża dobowa amplituda temperatur, chmury i mgła przez cały rok. Dla całego powiatu informacja o mieście podaje subtropikalny klimat monsunowy.
• Gleby: Brak danych w znalezionych źródłach.

5. Technologia produkcji

Turystyczny przewodnik powiatu nazywa herbatę listkowatą herbatą z utrwalaniem w kotle (条形炒青茶). Szczegółowej technologii i parametrów w znalezionych źródłach brak.

Poniżej — ogólny schemat listkowatej zielonej herbaty z utrwalaniem w kotle, a nie opis technologii Zhongxiang Yunwu Cha:

1. Rozłożenie świeżego liścia (摊放, tānfàng): Liść rozkłada się cienką warstwą, aby oddał część wilgoci.
2. Utrwalanie w kotle (杀青, shāqīng): Ogrzewanie zatrzymuje utlenianie i zachowuje zielony kolor.
3. Zwijanie (揉捻, róuniǎn): Nadaje liściowi kształt listka.
4. Suszenie z prażeniem (炒干, chǎogān): Utrwala kształt i aromat.

6. Charakterystyka organoleptyczna

Istnieją dwa opisy. Pierwszy podał urząd własności intelektualnej prowincji Hubei (2022):

• Wygląd suchego liścia: Skręt prosty, wysmukły, naturalny (条索挺秀自然), cały pokryty białym meszkiem (白毫满披), kolor szmaragdowy (色泽翠绿).
• Aromat suchego liścia: Osobnego opisu brak; aromat nazwany kasztanowym i trwałym (栗香持久), bez uściślenia, czy chodzi o suchy liść, czy napar.
• Aromat naparu: Kasztanowy, trwały (栗香持久).
• Smak: Świeży, rześki, ze słodkim powrotem (滋味鲜爽回甘).
• Kolor naparu: Przejrzysty i jasny (汤色清澈明亮).
• Dno herbaciane (zaparzony liść): Delikatnie zielone, równe (叶底嫩绿匀齐).

Turystyczny przewodnik powiatu opisuje herbatę inaczej: kolor „wilgotno-zielony” (色泽润绿), aromat czysty i trwały (清香持久), smak świeży i miękki ze słodkim powrotem (鲜醇回甘), napar szmaragdowy i jasny (汤色翠绿明亮); o meszku nie wspomina. Oba opisy nazywają wygląd „typowym stylem herbaty wysokogórskiej” (典型的高山茶风格). Który opis jest bliższy normie znaku, nie mogę powiedzieć: dokumentu znaku nie widziałem.

7. Skład chemiczny

Brak danych liczbowych w znalezionych źródłach. Baza oznaczeń SINOGI wymienia jedynie białka, aminokwasy, witaminy i polifenole, bez ilości.

8. Parzenie

Praktyka klasy dla zielonej herbaty.

• Temperatura wody: 80–85 °C.
• Ilość herbaty: 3 g na 150 ml.
• Naczynie: Szklana szklanka, w której widać listek i meszek, albo biały gaiwan.
• Proces:
  1. Ogrzać naczynie.
  2. Wsypać herbatę i nalać wodę po ściance.
  3. Pierwszy napar — po 40–60 sekundach.
  4. Pić, zostawiając część naparu.
  5. Dolać wodę.
  6. Dwa lub trzy kolejne zalania.

9. Przechowywanie

Praktyka klasy. W szczelnym opakowaniu, w lodówce w temperaturze 0–5 °C, bez światła, wilgoci i zapachów. Najlepiej wypić w ciągu roku.

10. Cena i podróbki

Brak danych o cenach w znalezionych źródłach.

• Jak unikać podróbek:
  • Szukać znaku certyfikującego „钟祥云雾茶” nr 13988403; jego pierwszy okres wygasł w styczniu 2025 roku, czy obowiązuje — należy sprawdzić.
  • Sprawdzać, czy producent jest z powiatu miejskiego Zhongxiang.
  • Nie mylić z innymi „yunwu”: słowa „chmury i mgła” występują w nazwach wielu herbat z różnych prowincji.
  • Liść — prosty listek z białym meszkiem, napar przejrzysty, dno delikatnie zielone.

11. Ciekawostki

• Nazwę herbaty napisał własnoręcznie pisarz Yao Xueyin.
• W tym samym rejestrze prowincjonalnym w Zhongxiang istnieje również inny znak ze słowem „herbata” — „钟祥米茶”; towarem w nim jest herbata ryżowa (糙米茶, 米茶), i nie należy jej mylić z yunwu cha.
• Najwyższą nagrodę pierwszego konkursu „中茶杯” w 1994 roku otrzymała yunwu cha o nazwie „娘娘碧簪”. Turystyczny przewodnik przytacza podanie: w Niangniangzhai mieszkała cesarzowa (娘娘) i piła tę herbatę — stąd nazwa „娘娘寨云雾茶”.

12. Porównanie z innymi herbatami „chmur i mgły”

• Yingshan Yunwu Cha (英山云雾茶): Zielona herbata powiatu Yingshan na wschodzie Hubei; w tym samym rejestrze prowincjonalnym chroniona jest znakami zbiorowymi.
• Lushan Yun Wu (庐山云雾): Jedna z najbardziej znanych herbat „chmurowych” — zielona herbata góry Lushan w Jiangxi.
• Nanyue Yunwu Cha (南岳云雾茶): Zielona herbata góry Hengshan w Hunan.
• Yunwu Lücha (云雾绿茶): Zbiorcza nazwa górskich zielonych herbat „chmur i mgły”.

Podsumowując:

Zhongxiang Yunwu Cha — górska zielona herbata centralnego Hubei: prosty, wysmukły listek w białym meszku, trwały kasztanowy lub czysty aromat, świeży smak ze słodkim powrotem. Ma za sobą najwyższą nagrodę pierwszego „中茶杯”, nazwę zapisaną ręką pisarza oraz znak certyfikujący z 2015 roku, którego pierwszy okres wygasł w styczniu 2025 roku.

Źródła

Oznaczenie geograficzne

• CNIPA 地理标志证明商标 №13988403

Pełna lista — na stronie „Źródła”