Shèngshuǐ lǜchá

Shèngshuǐ lǜchá (Shèngshuǐ lǜchá, 圣水绿茶) er grænt te frá Zhushan-sýslu (竹山县) í Shiyan-borgarhéraðinu í norðvesturhluta Hubei-héraðs. 圣水 þýðir „heilagt vatn“ og nafnið inniheldur ekki nafn sýslunnar. Staðbundnar lýsingar rekja það til þorpsins Shengshui í Desheng-bæ og til sagnar um keisarahirðte. Blaðið skal samkvæmt verndarkröfum vera kringlótt og beint, með hvössum endum, smaragðgrænt, með áberandi hýðingu. Ilmurinn er hár og varanlegur. Nafnið er varið með tvennum hætti: landbúnaðarlandfræðilegri merkingu og, frá 2025, stöðu vöru með landfræðilega merkingu, en svæði hennar nær yfir sautján sveitir og bæi í sýslunni.

1. Flokkun og uppruni

• Tegund: Grænt te (绿茶, lǜchá). Flokkurinn kemur fram í nafninu og verndarkröfur lýsa grænteframleiðslu: hitafestingu, vefjun og þurrkun.
• Flokkur: Grænt te frá sýslu í norðvesturhluta Hubei; landbúnaðarlandfræðileg merking (AGI00316) og vara með landfræðilega merkingu (2025).
• Uppruni: Kína, Hubei-hérað (湖北, Húběi), Shiyan-borgarhérað (十堰, Shíyàn), Zhushan-sýsla (竹山, Zhúshān).
• Verndarsvæði: Samkvæmt kröfum 2025 nær svæðið yfir sautján sveitir og bæi í sýslunni: Chengguan, Pankou, Yishui, Majiadu, Baofeng, Leigu, Qingu, Zhuping, Desheng, Damiao, Wenfeng, Shuangtai, Loutai, Shenhe, Tianjiaba, Guandu og Liulin. Umsækjandi er tefélag Zhushan-sýslu (竹山县茶叶协会).
• Landfræðileg hnit: 109°33′–110°26′ austlægrar lengdar, 31°30′–32°37′ norðlægrar breiddar, mörk svæðisins samkvæmt verndarkröfum.

2. Saga og menningarlegt mikilvægi

• Saga:
  • Sögn. Staðbundnar lýsingar endursegja sögn með vísun í bókina „Fimm þúsund ár kínversks tes“ (《中国茶叶五千年》). Samkvæmt henni fór hinn útlegði prins Li Xian (李显), sem hafði verið gerður útlægur til Fangling, á heimleið til Chang’an um þorpið Shengshui (圣水村) í núverandi Desheng-bæ (得胜镇). Hann smakkaði staðbundið te og færði móður sinni, Wu Zetian keisaraynju (武则天), það. Hún á að hafa nefnt teið „圣水贡茶“ — „Shèngshuǐ gòngchá“, te til hirðarframlagningar — og skipað að leggja keisarahirðtegarð og musteri. Engra heimilda um sögnina er að finna í þeim gögnum sem skoðuð voru.
  • Vöxtur greinarinnar. Samkvæmt skýrslu nefndar sýsluráðsins um alþýðuráðgjöf (2014) náði tegarðasvæði sýslunnar 158 þúsund mu, sem var 58 þúsund meira en árið 2006, og framleiðsla þurrs tes jókst úr 620 tonnum árið 2006 í 4410 tonn árið 2011. Afrakstursgarðar árið 2011 voru 85 þúsund mu. Í sömu skýrslu segir að te frá Zhushan, með Shèngshuǐ lǜchá í fararbroddi, hafi orðið aðalmerkið á temarkaði Shiyan.
  • Landbúnaðarlandfræðileg merking. Nafnið var skráð sem landbúnaðarlandfræðileg merking undir númerinu AGI00316. Skráningarár kemur ekki fram í þeim gögnum sem skoðuð voru.
  • 2025. Ríkisstofnun hugverka viðurkenndi Shèngshuǐ lǜchá sem vöru með landfræðilega merkingu með tilkynningu nr. 640 og birti kröfur til hennar.
• Nafn: „Shèngshuǐ“ (圣水) þýðir „heilagt vatn“ og er nafn þorps í Desheng-bæ; „lǜchá“ (绿茶) þýðir grænt te. Nafn sýslunnar er ekki í nafninu og það er ekki hægt að finna teið út frá nafni sýslunnar.
• Menningarlegt mikilvægi: Samkvæmt skýrslu sýsluráðsins er te ein af þremur burðargreinum Zhushan og sýslan ber titlana „heimili háilmrikt vistvæns græns tes Kína“ (中国高香型生态绿茶之乡) og „stórt teframleiðslusýsla landsins“ (全国产茶大县).

3. Grasafræðileg lýsing og hráefni

• Yrki: Verndarkröfur nefna ekkert yrki. Í dálknum „yrki“ stendur aðeins „grænt te innan svæðismarka“ (产地范围内绿茶). Engar aðrar upplýsingar um yrki eru í þeim gögnum sem skoðuð voru.
• Tínslustaðall: Handtínsla þegar runnarnir eru byrjaðir að vaxa og 5 % staðlaðra stakra bruma (标准单芽) hafa birst. Nákvæm samsetning hráefnis, brum eða brum með laufum, er ekki tilgreind í kröfunum.
• Tínslutími: Nákvæmir dagsetningar koma ekki fram í þeim gögnum sem skoðuð voru. Kröfurnar tengja tínsluna við upphaf sprotavaxtar.
• Kröfur til hráefnis: Engar sérstakar kröfur eru tilgreindar í þeim gögnum sem skoðuð voru, aðeins skilyrðið um 5 % brum.

4. Upprunaland og ræktunareinkenni

• Svæði: Fjallasýsla í norðvesturhluta Hubei, í Shiyan-héraði.
• Hæð yfir sjávarmáli: Samkvæmt verndarkröfum 220–2740,2 m. Þetta er hæðarbil svæðisins, ekki hæð tegarðanna. Kröfurnar tilgreina ekki hvar á þessu bili garðarnir standa.
• Jarðvegur: Lífrænn, með frjósömu lagi þykkara en 80 cm, pH 4,5–6,5.
• Loftslag: Nákvæmar upplýsingar koma ekki fram í þeim gögnum sem skoðuð voru. Staðbundnar lýsingar staðsetja sýsluna í Qinba-fjöllum (秦巴) við suðurhlíðar Wudang-fjalls (武当山) og nefna þoku og mikinn sólarhringsmun á hita.
• Ræktun samkvæmt kröfum: Lífrænn áburður, moltugerð, pressukaka, mykja; snyrting og illgresishreinsun; varnir gegn meindýrum með landbúnaðarlegum, líkamlegum og líffræðilegum aðferðum.

5. Framleiðslutækni

Verndarkröfur telja tíu verkþætti:

1. Dreifing fersks blaðs (摊青, tānqīng).
2. Hitafesting (杀青, shāqīng).
3. Vefjun (揉捻, róuniǎn).
4. Önnur forþurrkun (二青, èrqīng).
5. Mótun (整形, zhěngxíng).
6. Framköllun hýðingar (提毫, tíháo).
7. Endurþurrkun (复烘, fùhōng).
8. Lokaþurrkun og ilmefling (足干提香, zúgān tíxiāng).
9. Sigtun mola og merking (割末打标).
10. Úrval (精选, jīngxuǎn).

Kröfurnar tiltaka ekki hitastig eða tíma. Engar aðrar staðfestar upplýsingar um vinnslustillingar eru í þeim gögnum sem skoðuð voru.

6. Skynrænir eiginleikar

Lýsingin hér fyrir neðan er úr verndarkröfum 2025.

• Útlit þurrs blaðs: Kringlótt og beint, með hvössum mjóum endum, smaragðgrænt, með áberandi hýðingu (外形圆直，锋苗挺秀，色泽翠绿，白毫显露).
• Ilmur þurrs blaðs: Engin sérstök lýsing er í þeim gögnum sem skoðuð voru.
• Ilmur leggs: Hár og varanlegur (高香持久).
• Bragð: Mjúkt, milt, ferskt og hressandi (汤味醇和，滋味鲜嫩爽口).
• Litur leggs: Gulgrænn og skær (汤色黄绿明亮).
• Botnfall (bruggað blað): Fölgrænt, skært og jafnt (叶底嫩绿明亮、匀齐).

Endurprentanir lýsingar landbúnaðarlandfræðilegu merkingarinnar víkja frá þessum texta á tveimur stöðum: þar er ilmurinn varanlegur blómailmur (花香持久) og leggurinn fölgrænn (嫩绿明亮) en ekki gulgrænn; hýðingin er sögð ríkuleg (白毫满披). Ekki er hægt að segja til um hvor textinn lýsir vörunni betur út frá þeim gögnum sem skoðuð voru.

7. Efnasamsetning

Verndarkröfur 2025 setja eftirfarandi mörk:

Mælikvarði	Krafa
Raki	ekki meira en 6,5 %
Molar og ryk	ekki meira en 6,0 %
Heildaraska	ekki meira en 6,0 %
Hráar trefjar	ekki meira en 13,5 %

Endurprentanir lýsingar landbúnaðarlandfræðilegu merkingarinnar bæta við tveimur mælikvörðum: frjálsar amínósýrur, ekki minna en 2,0 %, og vatnsleysanleg útdráttarefni, ekki minna en 36,0 %. Upprunalega heimild þessarar lýsingar fannst ekki. Engar upplýsingar um fjölfenól eða koffín eru í þeim gögnum sem skoðuð voru.

8. Bruggun

Venjuleg aðferð fyrir grænt te.

• Vatnshiti: 80–85 °C.
• Temagn: 3 g á 150 ml.
• Áhöld: Glerbolli eða hvítur gaiwan.
• Aðferð:
  1. Hita áhöldin.
  2. Setja teið í og hella vatni eftir veggnum.
  3. Fyrsta brugg í 40–60 sekúndur.
  4. Drekka og skilja hluta leggsins eftir.
  5. Bæta við vatni.
  6. Tvær til þrjár endurbrugg.

9. Geymsla

Venjuleg aðferð. Í loftþéttum umbúðum, í kæli við 0–5 °C, fjarri ljósi, raka og lykt. Hár ilmur hverfur fyrst og því er best að drekka teið innan árs.

10. Verð og eftirlíkingar

Engar upplýsingar um verð eru í þeim gögnum sem skoðuð voru.

• Hvernig á að forðast eftirlíkingar:
  • Leita að merki vöru með landfræðilega merkingu eða merki landbúnaðarlandfræðilegu merkingarinnar. Réttur til merkisins er veittur framleiðendum innan svæðisins.
  • Ganga úr skugga um að framleiðandinn sé frá Zhushan-sýslu.
  • Blaðið er kringlótt og beint, smaragðgrænt, með hvössum endum og áberandi hýðingu. Ilmurinn er hár.
  • Muna að „圣水“ er ekki sýsla: á umbúðunum á að standa Zhushan.

11. Áhugaverðar staðreyndir

• Hæðir svæðisins samkvæmt verndarkröfum eru frá 220 til 2740,2 m: munurinn er meira en tveir og hálfur kílómetri.
• Í dálknum „yrki“ nefna kröfur 2025 ekki yrki heldur einfaldlega grænt te af svæðinu.
• Á fimm árum, frá 2006 til 2011, jókst teframleiðsla sýslunnar meira en sjöfalt samkvæmt skýrslu sýsluráðsins.
• Nafn tesins kemur frá þorpi en ekki frá sýslu og tengist sögn um Wu Zetian keisaraynju.

12. Samanburður við önnur te

• Wǔdāng Dào Chá (武当道茶): Regnhlífarheiti tes frá Shiyan-héraði. Verndarsvæði þess nær einnig yfir Zhushan-sýslu.
• Zhúxī Máojiān (竹溪毛尖): Grænt te frá nágrannasýslunni Zhuxi í sama héraði.
• Méizǐ Gòngchá (梅子贡茶): Grænt te frá Zhuxi-sýslu. Nafn þess er einnig tengt við sögn um Wu Zetian keisaraynju og orðið „gòngchá“ stendur í því eins og í sagnakennda nafninu „圣水贡茶“.

Að lokum:

Shèngshuǐ lǜchá er grænt te frá sýslu í norðvesturhluta Hubei með nafn úr þorpi og keisarahirðsögn. Skjöl um það eru þurr en skýr: sautján sveitir og bæir, hæðir frá 220 til 2740,2 m, handtínsla við upphaf sprotavaxtar, tíu vinnsluþættir og útlit sem einkennist af kringlóttu beinu smaragðgrænu blaði með hvössum endum og hýðingu, háum varanlegum ilm og skærum legg.

Heimildir

Landfræðileg merking

• CNIPA 地理标志产品认定 №640

Heildarlisti — á síðunni Heimildir