Guìzhōu hóngchá

Guìzhōu hóngchá (Guìzhōu hóngchá, 贵州红茶) er rautt te frá Guizhou héraði sem flokkur. Héraðsstaðall DB52/T 641—2017 skilgreinir það svo: rautt te gert úr fersku laufi teplantna sem vaxið hafa á yfirráðasvæði Guizhou, samkvæmt héraðsreglum um vinnslu gōngfū-rauðtes (工夫红茶, gōngfū hóngchá) eða mulins rauðtes (红碎茶, hóngsuìchá). Þetta er ekki yrki, ekki vörumerki og ekki einn stíll, heldur almennur héraðsrammi: innan hans greinir staðallinn á milli snúins tes, perluformaðs tes og mulins tes, og nafngreind rauð te héraðsins, til dæmis Zūnyì hóng, Pǔ’ān hóng og Fànjìngshān hóng, hafa eigin staðla. Við hlið opinbera heitisins kemur stutta heitið 黔红 (Qiánhóng) fyrir: táknið 黔 er stutt heiti Guizhou. Opinbert heiti flokksins er það ekki. Í kínverskum heimildum sem fundust kemur 黔红 fyrir sem vörumerki útflutningstes frá einu búi á sjötta áratugnum, samkvæmt fréttaendursögn vitnis, í útskýringu sömu blaðsíðu sem heiti á rauðu tei frá Méitán á fimmta áratugnum og sem merking sýnis í einni vísindagrein frá 2021, en á rússnesku fannst orðið „qiānhóng“ í einni færslu á tefórum frá 2012.

1. Flokkun og uppruni

• Tegund: Rautt te (红茶, hóngchá), fullgerjaður flokkur í sex lita flokkuninni. Flokkurinn byggist á tækninni: héraðsreglur DB52/T 639—2023 skilgreina gōngfū-rautt te sem te unnið með visnun, snúningi, gerjun og þurrkun og telja til þess snúið te (红条茶, hóngtiáochá) og perluform te (珠型红茶, zhūxíng hóngchá). Mulið rautt te fellur inn í flokkinn samkvæmt vörustaðlinum; vinnslureglur þess (DB52/T 640—2023) eru ekki teknar fyrir í þessari grein.
• Flokkur: Héraðsflokkur rauðtes sem varustaðall skilgreinir. Ekki yrki, ekki vörumerki, ekki einn stíll og ekki lota. Staðallinn er leiðbeinandi, það merkir „/T“ í númerinu; hvort hann sé bindandi fyrir allt rautt te héraðsins segir texti hans ekki.
• Uppruni: Kína, Guizhou hérað (贵州, Guìzhōu). Samkvæmt skilgreiningu staðalsins þarf laufið að hafa vaxið innan héraðsins; skilgreiningin nefnir hvorki sýslur, hæð né yrki, en vinnslureglurnar krefjast einungis yrkja sem henta fyrir rautt te.
• Vörustaðall: DB52/T 641—2017 „贵州红茶“, enska heitið í staðlinum sjálfum er Guizhou Black Tea. Gefinn út 18. ágúst 2017, tekur gildi 18. janúar 2018. Hann var samþykktur og gefinn út af héraðsstofnun gæðaeftirlits og tæknilegs eftirlits (贵州省质量技术监督局), lagður til af héraðsnefnd landbúnaðar (贵州省农业委员会), og héraðstækninefnd um stöðlun tes (贵州省茶叶标准化技术委员会) heldur utan um hann; fyrstur meðal höfunda er nefndur Te-rannsóknastofnun Guizhou vísindaakademíu landbúnaðar (贵州省农业科学院茶叶研究所). Í október 2026 skráir landsgagnagrunnur staðbundinna staðla hann sem í gildi (现行, xiànxíng). Hann leysti af hólmi staðal frá 2010 „贵州工夫红茶“, „gōngfū-rautt te frá Guizhou“.
• Vinnslureglur: DB52/T 639—2023 „贵州红茶 工夫红茶加工技术规程“ (gōngfū-rautt te) og DB52/T 640—2023 „贵州红茶 红碎茶加工技术规程“ (mulið rautt te). Báðar gefnar út 4. desember 2023, taka gildi 1. mars 2024 og leystu af hólmi útgáfur frá 2010. Heiti reglnanna fyrir gōngfū er tekið eftir forsetningu skjalsins; í skráningu staðlagrunnsins er það skráð örlítið öðruvísi: „贵州红茶 工夫茶加工技术规程“.
• Landstaðlar: Um mælikvarða sem ekki er að finna í héraðsskjalinu vísar staðallinn fyrir snúið og perluform teð til landsstaðals GB/T 13738.2 (gōngfū-rautt te), en fyrir mulið teð til GB/T 13738.1 (mulið rautt te).
• Landfræðileg merking: Staða ekki staðfest: skrár yfir landfræðilegar merkingar og vörumerki fyrir heitin 贵州红茶 og 黔红 voru ekki kannaðar.
• Landfræðileg hnit: Ekki gefin upp: flokkurinn nær yfir allt héraðið og skilgreining staðalsins nefnir engin svæði innan þess.

2. Saga og menningarlegt gildi

• Saga:
  • 1940 — „湄红“. Dagblaðið „Guìzhōu rìbào“ (贵州日报, Guìzhōu rìbào) skrifaði árið 2014 að árið 1940 hafi tekist tilraunaframleiðsla á rauðu tei á Méitán tilraunatebúinu (湄潭实验茶场, Méitán shíyàn cháchǎng) og teið hafi verið nefnt „湄红“ (Méihóng), og eftir það hafi það verið tekið víða í notkun. Frumheimilda, skýrslna búsins eða verka frá þeim tíma, fannst ekki.
  • Útflutningur búsins. Samkvæmt sama blaði sendi búið frá fullum uppskerutíma og fram á áttunda áratuginn árlega á útflutning 1 til 2 万担 (wàn dàn, frá tíu til tuttugu þúsund dàn) af rauðu tei. Setningin stendur í málsgrein um „湄红“ og tilraunabúið; blaðið tengir þetta magn ekki við vörumerkið „黔红“. Dàn (担, dàn) er hefðbundin mælieining; hér er því ekki breytt í tonn.
  • Sjötti áratugurinn — vörumerkið „黔红“. Í sömu grein segir fyrrverandi starfsmaður ríkistebúsins Méitán (国营湄潭茶场, guóyíng Méitán cháchǎng) að árið 1952 hafi hann hafið þátttöku í þróun gōngfū-rauðtes, og tveimur árum síðar hafi rautt te þessa bús undir vörumerkinu „黔红“ selst vel erlendis um hafnirnar í Sjanghæ og Guangzhou. Þetta er vitnisburður eins manns í endursögn blaðsins: skjöl búsins, tollskýrslur eða útflutningsmerkingar sem staðfestu það fundust ekki. Af þessu leiðir ekki að 黔红 sé heiti alls rauðtes héraðsins.
  • Eitt blað, tvö heiti. Sama grein kallar tilraunina frá 1940 „湄红“ í megintextanum, en í útskýringu skrifar hún um „黔红“, sem tekist hafi með góðum árangri í Méitán á fimmta áratugnum. Hvernig þessi heiti tengjast skýra heimildir ekki.
  • 2010. Vörustaðallinn „贵州工夫红茶“ (DB52/T 641-2010) og vinnslureglur sömu útgáfu (DB52/T 639-2010 og DB52/T 640-2010) komu út.
  • 2017. Vörustaðallinn var endurútgefinn undir heitinu „贵州红茶“ (DB52/T 641—2017). Samkvæmt forsetningu hans var, miðað við útgáfuna frá 2010, breytt heiti, hugtökum og skilgreiningum, vöruflokkum, skynrænum, eðlis- og efnafræðilegum og öðrum mælikvörðum, auk þess sem vinnslukröfur bættust við. Hvort mulið te hafi verið í flokknum fyrir 2017 er óvíst: forsetning nýju útgáfunnar talar einungis um breytingu á vöruflokkum.
  • 2023. Vinnslureglur voru endurútgefnar (DB52/T 639—2023 og DB52/T 640—2023); nýjar útgáfur taka gildi 1. mars 2024.
• Heiti:
  • 贵州红茶 (Guìzhōu hóngchá) er „rautt te frá Guizhou“, opinbert heiti flokksins í gildandi staðli. 贵州 er heiti héraðsins, 红茶 merkir „rautt te“: svo kallast í kínverskri flokkun teið sem á ensku er kallað svart te, þess vegna Guizhou Black Tea í enska heiti staðalsins.
  • 贵州工夫红茶 (Guìzhōu gōngfū hóngchá) er „gōngfū-rautt te frá Guizhou“, heiti sama staðals í útgáfunni frá 2010.
  • 黔 (Qián) er opinbert stutt heiti Guizhou héraðs, samhliða 贵 (Guì). Þess vegna merkir 黔红 bókstaflega „rautt frá Guizhou“.
  • 黔红 (Qiánhóng), í heimildum sem fundust kemur þetta samband eingöngu fyrir í þröngum merkingum: sögulegt vörumerki útflutningstes frá ríkisbúinu í Méitán á sjötta áratugnum (samkvæmt fréttaendursögn, sjá að ofan), heiti rauðtes frá Méitán á fimmta áratugnum í útskýringu sömu blaðsíðu (í megintexta hennar er þetta te kallað „湄红“) og merking sýnis í vísindagrein frá 2021 (sjá kafla 7). Í texta staðalsins DB52/T 641—2017 er orðið 黔红 ekki að finna og landsgagnagrunnur staðbundinna staðla finnur enga færslu undir leitarorðunum „黔红“ og „黔红茶“. Heimildir gefa ekki upp tóna, í enskum útdrætti vísindagreinarinnar stendur Qianhong; Qiánhóng er stöðluð lestur táknanna.
  • „Qiānhóng“, rússnesk umritun sama sambands. Á einu rússneskumælandi tefórum árið 2012 kallaði þátttakandi gōngfū-rauð te frá Guizhou „qiānhóng“. Þetta er eina dæmið sem fannst um notkun, og það er þegar opinber flokkur: í 贵州红茶 samkvæmt staðlinum fellur einnig mulið te.
• Menningarlegt gildi: Um stöðu flokksins í staðbundinni menningu segja áreiðanlegar heimildir ekkert. Annað sést: héraðið lýsir rauða teinu sínu með heilu safni skjala, almennum vörustaðli, vinnslureglum fyrir gōngfū og fyrir mulið te og sérstökum stöðlum fyrir nafngreind te. Vísindin líta einnig á útflutningsrautt te frá Guizhou sem sérstakt viðfangsefni: grein frá 2026 í tímaritinu „食品工业科技“ (Shípǐn gōngyè kējì) mat 21 útflutningsrautt te frá héraðinu. Og samkvæmt blaðavitnisburði seldist rautt te frá Méitán undir vörumerkinu „黔红“ vel erlendis þegar á sjötta áratugnum.

3. Grasafræðileg lýsing og hráefni

• Tegund: Teplanta (Camellia sinensis); undirtegund tilgreinir staðallinn ekki.
• Yrki / ræktunarafbrigði: Skilgreining vörustaðalsins nefnir engin yrki. Vinnslureglurnar krefjast „yrkja sem henta fyrir rautt te“ (适制红茶的品种, shìzhì hóngchá de pǐnzhǒng) og telja heldur engin nákvæm yrki. Yrki eru aðeins nefnd í staðli sérstaks nafngreinds tes: staðall Zūnyì hóng talar um lauf yrkja af 黔湄 (Qiánméi) röðinni og annarra hentugra yrkja. 黔湄 er röð yrkja af teplöntu, ekki te.
• Uppskera: Ákvæði staðalsins og reglnanna nefna enga uppskerutíma.
• Uppskerustaðall: Samkvæmt reglum DB52/T 639—2023 er ferskt lauf fyrir gōngfū stakt brum (单芽, dānyá), brum með einu laufi (一芽一叶, yī yá yī yè), brum með tveimur til þremur laufum (一芽二三叶, yī yá èr sān yè) eða jafn meyrt lauf 对夹叶 (duìjiāyè), svo kallast sproti þar sem toppbrumið hefur hætt að vaxa.
• Kröfur til hráefnis: Megin krafa vörustaðalsins er að laufið hafi vaxið í Guizhou héraði. Aðrar kröfur til fersks laufs eru ekki endursagðar hér.

4. Terroir og ræktunareinkenni

• Svæði: Allt Guizhou hérað. Flokkurinn byggist á staðnum þar sem laufið vex og vinnsluaðferðinni, ekki á tilteknum reit innan héraðsins.
• Loftslag: Skilgreining staðalsins snertir ekki loftslag og lýsingar sem eiga við allan flokkinn er ekki að finna í áreiðanlegum heimildum.
• Ræktunarhæð: Engin gögn fyrir flokkinn; skilgreiningin nefnir enga hæð.
• Jarðvegur: Engin gögn fyrir flokkinn.
• Mörk hjá nafngreindu tei: Staðall Zūnyì hóng talar um lauf sem vaxið er innan Zūnyì og á nálægum stöðum með svipað umhverfi. Hversu langt þessir nálægu staðir ná skýrir skjalið ekki. Um staði annarra nafngreindra te héraðsins, sjá greinar þeirra.

5. Vinnslutækni

Hér að neðan er staðlað ferli héraðsreglnanna DB52/T 639—2023 fyrir gōngfū-rautt te. Hversu nákvæmlega hver framleiðandi fylgir því segir skjalið ekki. Aðeins staðfest ákvæði reglnanna eru gefin upp; aðrar aðgerðir ferlisins og stillingar þeirra eru ekki endursagðar hér. Reglur fyrir mulið te (DB52/T 640—2023) eru ekki teknar fyrir hér og vörustaðallinn vísar fyrir mulið te um skynmat og mælikvarða til landsstaðals GB/T 13738.1.

1. Visnun (萎凋, wěidiāo): Tvær aðferðir, í rennum með loftblæstri (槽式萎凋, cáoshì wěidiāo) og með forritastýringu (程控萎凋, chéngkòng wěidiāo). Í báðum tilvikum visnar laufið í 10–18 klukkustundir þar til rakainnihald laufsins nær (63 ± 1) %. Fyrir forritastýrðu aðferðina setja reglurnar auk þess lagþykkt, lofthita 25–30 °C og hlutfallsraka 65–70 %; hvers konar búnaður þetta er skýrir skjalið ekki.
2. Snúningur (揉捻, róuniǎn): Laufið er snúið þar til brum og lauf hafa vafist þétt saman í þræði og lítill safi hefur komið fram. Að minnsta kosti 80 % frumna skulu hafa rofnað.
3. Gerjun (发酵, fājiào): Frá 2,5 til 4,0 klukkustundir við stofuhita 22–28 °C, með hræringu á 20 mínútna fresti. Gerjunarreglan er skráð með formúlunni 宁轻勿重 (nìng qīng wù zhòng), heldur van gerjað en ofgerjað.
4. Mótun (做形, zuòxíng): Perluteið er mótað í vélinni 曲毫机 (qūháojī) í þremur umferðum. Snúið te þarf enga mótun.
5. Lokalþurrkun (足火, zúhuǒ): Við hitastig undir 90 °C þar til raki tesins fer niður fyrir 6,5 %.
6. Frágangur (精制, jīngzhì): Samkvæmt héraðskröfum DB52/T 632.

Vörustaðallinn tengir báða hluta: rautt te frá Guizhou samkvæmt skilgreiningu hans telst te unnið eftir reglum DB52/T 639 eða DB52/T 640.

6. Skynræn einkenni

Flokkurinn hefur ekki eina bragðsnið: hann sameinar þrjár tegundir tes, snúið og perluform teð í þremur gæðaflokkum hvor, og lauf frá öllu héraðinu. Hér að neðan eru staðlaðar kröfur til snúins tes í efsta flokki (特级, tèjí) og niðurstöður einnar greinar frá 2026 um 21 útflutningssýni. Þetta er lýsing á flokki samkvæmt staðlinum og niðurstöður tiltekinna sýna, ekki andlitsmynd hvers rauðtes frá Guizhou. Neðri gæðamörk hvers flokks setur staðallinn ekki með orðum töflunnar heldur með líkamlegum viðmiðunarsýnum (实物标准样, shíwù biāozhǔnyàng).

• Útlit þurrs laufs: Hjá snúnu tei í efsta flokki er 条索紧细，褐润，匀整 (tiáosuǒ jǐnxì, hèrùn, yúnzhěng): þéttir fínir þræðir, brúnir með gljáa, jafnir. Perluteið er vafið í korn, kröfur til mulins tes fara eftir GB/T 13738.1. Meðal 21 útflutningssýnis greinarinnar frá 2026 voru te af vafinni, snúinni og hrokkinni lögun, plötur og mulið te.
• Ilmur þurrs laufs: Engar lýsingar í áreiðanlegum heimildum.
• Ilmur bruggs: Í dálkinum „ilmur“ (香气, xiāngqì) krefst staðallinn af snúnu tei í efsta flokki 甜香高，持久 (tiánxiāng gāo, chíjiǔ), háan sætan ilm, varanlegan. Samkvæmt útdrætti greinarinnar frá 2026 hafa gōngfū-sýnin blóma- og ávaxtailm (花果香, huāguǒ xiāng).
• Bragð: Efsti flokkur snúins tes er 醇爽 (chúnshuǎng), mjúkt og ferskt. Samkvæmt útdrætti greinarinnar frá 2026 eru gōngfū-te sæt og mjúk (甜醇, tiánchún), mulin te mettuð og mjúk (浓醇, nóngchún); samkvæmt heildarmati höfunda reyndust gōngfū-sýnin betri en muldu sýnin. Niðurstaðan byggist á 21 sýni.
• Litir bruggs: Efsti flokkur snúins tes er 红亮 (hóngliàng), rauður og skær. Hjá muldu sýnunum í greininni frá 2026 er bruggið einnig rautt og skært.
• Tebotn (soðið lauf): Efsti flokkur snúins tes er 红匀 (hóngyún), jafnrauður á litinn.

7. Efnasamsetning

• Staðlar staðalsins: Fyrir snúið og perluform teð skulu vatnsleysanleg efni (水浸出物, shuǐ jìnchūwù) vera að minnsta kosti 33,0 % í efsta flokki, 31,0 % í fyrsta flokki og 29,0 % í öðrum flokki; raki (水分, shuǐfèn) ekki yfir 6,5 % í efsta og fyrsta flokki og ekki yfir 7,0 % í öðrum flokki. Þetta eru staðlaðir þröskuldar, ekki markaðsmælingar. Aðrir mælikvarðar fara eftir GB/T 13738.2.
• Leysanlegar sykrur: Í grein frá 2021 í tímaritinu „食品科学“ (Shípǐn kēxué) um 17 sýni af gōngfū-rauðtei frá helstu tehéröðum Kína voru leysanlegar sykrur í sýnum með merkingarnar 英红 (Yīnghóng), 海红 (Hǎihóng), 信阳红 (Xìnyánghóng), 宜红 (Yíhóng), 越红 (Yuèhóng), „黔红“ og 祁红 (Qíhóng) yfir 4 %. Hvaðan sýnið „黔红“ kemur, hversu mörg þau voru og hver gerði það segir útdrátturinn ekki og fullur texti greinarinnar er óaðgengilegur. Talan á við sýni rannsóknarinnar, ekki öll te frá Guizhou.
• Almennt fyrir flokkinn: Eins og hjá flestum rauðum teum oxast hluti katekína við gerjun í teaflavín og tearúbígín sem gefa brugginu rauðan lit og þétt bragð; í laufinu er koffein og amínósýrur, þar á meðal L-teanín. Tölur sem lýstu Guizhou-flokknum í heild er ekki að finna í áreiðanlegum heimildum.

8. Hollustuáhrif

Engin áreiðanleg gögn eru um virkni rauðtes frá Guizhou sérstaklega: greinar sem fundust fjalla um gæði, bragð og samsetningu, ekki heilsu. Eins og allt te úr laufi teplöntunnar inniheldur rautt te koffein, sem vert er að hafa í huga fyrir þá sem takmarka neyslu þess.

9. Bruggun

Hvorki staðallinn, reglurnar né greinarnar sem fundust gefa ráðleggingar um heimabruggun. Hér að neðan er venja, eins og fyrir flest rauð te, ekki kröfur til te frá Guizhou.

• Vatnshiti: 90–95 °C.
• Magn tes: 3–5 g á 150 ml af vatni.
• Ílát: Gàiwǎn (盖碗, gàiwǎn) eða lítill postulínskanna; í hvítum bolla sést litur bruggsins vel.
• Ferli:
  1. Hita ílátið með sjóðandi vatni.
  2. Setja teið í.
  3. Skolun er ekki nauðsynleg; ef vill, má hella vatni yfir teið og hella strax af.
  4. Fyrsta brugg í um það bil eina mínútu fyrir snúið og perluform teð; mulið te gefur bruggið hraðar frá sér og því er tíminn yfirleitt styttri.
  5. Hella öllu brugginu af svo laufið standi ekki of lengi.
  6. Endurtaka bruggun og lengja hverja lotu lítillega þar til bragðið dofnar.

10. Geymsla

Vörustaðallinn nefnir geymsluþol 36 mánuði, að uppfylltum geymsluskilyrðum sem hann setur. Engar upplýsingar um þroskun rauðtes frá Guizhou er að finna í áreiðanlegum heimildum. Hér á eftir er venja, eins og fyrir flest rauð te: vel lokuð ógegnsæ umbúðir, þurr dimmur staður við stofuhita, fjarri utanaðkomandi lykt. Helsti óvinurinn er raki.

11. Verð og fölsun

Engar verðvísanir er að finna í áreiðanlegum heimildum. Flokkurinn sameinar snúið og perluform teð í þremur gæðaflokkum og mulið te, þess vegna segir eitt heiti á umbúðunum enn ekkert um verðið.

• Hvernig má forðast fölsun og rugling:
  • Heiti flokksins er ekki gæðaflokkur. „贵州红茶“ á umbúðunum segir einungis til um hérað og flokk. Rétt er að athuga hvers konar te þetta er, snúið, perluform eða mulið, og hvaða gæðaflokks samkvæmt staðlinum: efsta (特级), fyrsta (一级, yījí) eða annars (二级, èrjí).
  • Númer staðals. Tilvísun í DB52/T 641 merkir að framleiðandi lýsir samræmi við héraðsstaðalinn; hún ein sannar ekki gæði og staðallinn er leiðbeinandi.
  • Án litarefna og aukaefna. Samkvæmt staðlinum má teið ekki vera litað og ekki innihalda nein aukaefni; litað te eða te með aukaefnum samræmist ekki staðlinum undir þessu heiti.
  • „黔红“ er ekki staðlað heiti. Í landsgagnagrunni staðbundinna staðla er engin færsla undir heitunum 黔红 og 黔红茶 (hóp- og fyrirtækjastaðlar ekki kannaðir), þess vegna bendir slíkt heiti á umbúðunum eitt og sér ekki til staðbundins staðals.
  • Nafngreind te hafa eigin skjöl. Zūnyì hóng, Pǔ’ān hóng og Fànjìngshān hóng hafa eigin staðla; heitið á umbúðunum ætti að samsvara því skjali sem framleiðandi vísar til.
  • Merki landfræðilegrar merkingar. Ekki er staðfest hvort heitin 贵州红茶 og 黔红 hafi landfræðilega merkingu; ef slíkt merki er á umbúðunum er rétt að bera það saman við opinbera skrá.
  • Sölustaður er ekki uppruni. Flokkurinn ræðst af staðnum þar sem laufið óx, ekki þar sem teið var keypt.

12. Áhugaverðar staðreyndir

• Guizhou hefur tvö opinber stutt heiti, 黔 og 贵. Héraðsstaðallinn valdi fulla heitið 贵州, en stutta heitið 黔红 kemur ekki fyrir í honum.
• Fyrir 2017 hét staðallinn „贵州工夫红茶“ og í heitinu talaði hann um gōngfū; núverandi heiti er einfaldlega „贵州红茶“.
• Neðri gæðamörk hvers flokks setur staðallinn ekki með orðum heldur með líkamlegum viðmiðunarsýnum.
• Gerjunarreglan í héraðsreglunum er sett fram í fjórum táknum: 宁轻勿重, „heldur van gerjað en ofgerjað“.
• Sama blaðagreinin frá 2014 kallar rautt te frá Méitán á fimmta áratugnum „湄红“ í megintextanum en „黔红“ í útskýringunni.
• Í grein frá 2026 um 21 útflutningsrautt te frá Guizhou fékk vafin lögun (盘花型, pánhuāxíng) hæstu heildareinkunn, mulið te þá lægstu.
• Heiti vinnslureglnanna fyrir gōngfū frá 2023 er mismunandi á forsetningu og í skráningu gagnagrunnsins um eitt tákn: „工夫红茶“ og „工夫茶“.

13. Afbrigði og nafngreind te

• Tegundir samkvæmt staðli DB52/T 641—2017:
  • Snúið rautt te (条形红茶, tiáoxíng hóngchá): laufið er snúið í þræði (条索状, tiáosuǒzhuàng); flokkar efsti (特级), fyrsti (一级) og annar (二级).
  • Perlurautt te (珠形红茶, zhūxíng hóngchá): laufið er vafið í korn (颗粒状, kēlìzhuàng); sömu þrír flokkar.
  • Mulið rautt te (红碎茶, hóngsuìchá): kröfur samkvæmt landsstaðli GB/T 13738.1.
• Form í grein frá 2026: vafin (盘花型, pánhuāxíng), snúin (条型, tiáoxíng), hrokkin (卷曲型, juǎnqūxíng), plötur (片茶, piànchá) og mulið te (碎茶, suìchá) í þeirri röð sem heildarmat 21 útflutningssýnis raðaði þeim. Þetta eru form sýna rannsóknarinnar, ekki skipting staðalsins.
• Nafngreind rauð te með eigin staðla. Hvernig skjöl þeirra tengjast almenna staðlinum, hvort þau séu sértilvik flokksins eða hliðstæð skjöl, segja heimildir ekki beint.
  • Zūnyì hóng (遵义红, Zūnyì hóng): héraðsstaðall DB52/T 1000—2018 „遵义红 红茶“: rautt te úr laufi yrkja af 黔湄 röðinni og annarra hentugra yrkja, ræktað í Zūnyì og nálægum stöðum með svipað umhverfi, með raka ekki yfir 6 %, með gæðin „嫩甜香、鲜爽味“ (nèn tián xiāng, xiān shuǎng wèi), meyr sætur ilmur, ferskt líflegt bragð. Form: hrokkin (卷曲形, juǎnqūxíng), kornað (颗粒形, kēlìxíng) og beinsnúið (直条形, zhítiáoxíng). Staðallinn vísar staðlað í tilkynningu Aðalríkisstofnunar gæðaeftirlits, skoðunar og sóttkvíar (AQSIQ) frá 2017 nr. 39 um vernd 27 vara sem landfræðilegar merkingar; að Zūnyì hóng sé á þeim lista segir skjalið sjálft ekki beint. Fyrir vinnslu þessa tes gildir einnig borgarstaðall Zūnyì DB5203/T 43-2025 „遵义红茶（遵义红） 加工技术规程“: gefinn út 16. janúar 2025, tekur gildi 16. júlí 2025. Nánar í greininni „Zūnyì Hóng Chá“.
  • Pǔ’ān Hóng Chá (普安红茶, Pǔ’ān hóngchá): gildandi héraðsstaðall DB52/T 1162-2016 „地理标志产品 普安红茶“, það er „vara með landfræðilega merkingu, Pǔ’ān Hóng Chá“. Nánar í greininni „Pǔ’ān Hóng Chá“.
  • Fànjìngshān Hóng Chá (梵净山红茶, Fànjìngshān hóngchá): gildandi héraðsstaðall DB52/T 1012-2015 „梵净山红茶“. Nánar í greininni „Fànjìngshān Hóng Chá“.
• Aðrar greinar alfræðiorðabókarinnar um rauð te frá Guizhou: „Ānshùn Pù Bù Hóng Chá“ (安顺瀑布红茶, Ānshùn pùbù hóngchá), „Rénhuái Gōngfu Hóngchá“ (仁怀功夫红茶, Rénhuái gōngfu hóngchá), „Dúshān Gāozhài Chá“ (独山高寨茶, Dúshān Gāozhài chá), „Hóngbǎoshí Chá“ (红宝石茶, Hóngbǎoshí chá), „Guìzhōu Māodòng Hóng Chá“ (贵州猫洞红茶, Guìzhōu Māodòng hóngchá), „Jiǔcéng Shān Hóng Chá“ (九层山红茶, Jiǔcéngshān hóngchá) og „Guìzhōu hóng máofēng“ (贵州红毛峰, Guìzhōu hóng máofēng).

14. Ekki rugla saman við

• 湄红 (Méihóng): heiti rauðtes sem samkvæmt blaðinu frá 2014 var prófað árið 1940 á tilraunabúinu í Méitán. Í útskýringunni kallar sama blað teið frá fimmta áratugnum „黔红“. Hvort þessi heiti tengjast skýra heimildir ekki, þess vegna má ekki leggja þau að jöfnu án skjals.
• 黔湄 (Qiánméi): röð yrkja af teplöntu, ekki te.
• 遵义红 (Zūnyì hóng): sérstakt nafngreint te með eigin staðla, ekki annað heiti yfir allan flokkinn.
• 贵州红毛峰 (Guìzhōu hóng máofēng): samkvæmt grein alfræðiorðabókarinnar „Guìzhōu hóng máofēng“ er það lýsandi merking: í raun gōngfū-rautt te frá Guizhou í máofēng-formi. Þessi grein lýsir ekki héraðsflokknum sjálfum og stöðlum hans.
• 祁红, 宜红, 越红 og þess háttar: merkingar gōngfū-rauðtes frá helstu tehéröðum Kína. Í grein frá 2021 stendur 黔红 í sömu röð með þeim; sér í lagi segir sú röð ekkert um uppruna sýnisins „黔红“.

Að lokum:

Guìzhōu hóngchá er ekki eitt te heldur rammi sem héraðið setur með skjölum: rautt te úr laufi frá Guizhou, unnið eftir héraðsreglum, í þremur tegundum, snúnu, perluformuðu og mulnu; snúið og perluform teð hafa þrjá gæðaflokka hvor. Staðallinn lýsir efsta flokki snúins tes með þéttum fínum þráðum með gljáa, háum varanlegum sætum ilm, skæru rauðu bruggi og mjúku fersku bragði, og vinnslureglurnar lýsa langri visnun, gerjun eftir reglunni „heldur van gerjað“ og lokalþurrkun undir 90 °C. Innan þessa ramma eða við hlið hans lifa nafngreind te með eigin skjöl, Zūnyì hóng, Pǔ’ān hóng og Fànjìngshān hóng.

Með stutta heitinu 黔红 er allt flóknara. Bókstaflega er það „rautt frá Guizhou“, en í heimildum sem fundust kemur það eingöngu fyrir sem vörumerki búsins í Méitán á sjötta áratugnum, samkvæmt orðum eins vitnis, sem heiti tes frá Méitán á fimmta áratugnum í útskýringu blaðs þar sem megintextinn kallar þetta te „湄红“, og sem merking sýnis í einni vísindagrein. Þeim sem sér heitið 黔红 eða orðið „qiānhóng“ bendir þessi grein á hvað kann að búa þar að baki og hvað rétt er að spyrja seljandann um: form, gæðaflokk, staðinn þar sem laufið óx og staðalinn sem framleiðandi vísar til.

Heimildir

Staðlar

• GB/T 13738.1
• GB/T 13738.2
• DB52/T 632
• DB52/T 639-2010
• DB52/T 639-2023
• DB52/T 640-2010
• DB52/T 640-2023
• DB52/T 641-2010
• DB52/T 641-2017
• DB52/T 1000-2018
• DB52/T 1012-2015
• DB52/T 1162-2016
• DB5203/T 43-2025

Skjöl og útgáfur

1. DB52/T 641—2017 贵州红茶
2. DB52/T 641-2017 贵州红茶 — 全国标准信息公共服务平台 (dbba.sacinfo.org.cn); 主管：国家标准化管理委员会；主办：国家市场监督管理总局国家标准技术审评中心
3. DB52/T 1000—2018 遵义红 红茶 — 3.1 — 贵州省质量技术监督局, 2018-05-06
4. DB52/T 639—2023 贵州红茶 工夫红茶加工技术规程 — 3 术语 — 贵州省市场监督管理局, 2023-12-04
5. DB52/T 639-2023 — 全国标准信息公共服务平台 (dbba.sacinfo.org.cn); 主管：国家标准化管理委员会；主办：国家市场监督管理总局国家标准技术审评中心
6. 全国标准信息公共服务平台 — 全国标准信息公共服务平台 (dbba.sacinfo.org.cn); 主管：国家标准化管理委员会；主办：国家市场监督管理总局国家标准技术审评中心
7. 全国标准信息公共服务平台 — 全国标准信息公共服务平台 (dbba.sacinfo.org.cn); 主管：国家标准化管理委员会；主办：国家市场监督管理总局国家标准技术审评中心
8. 全国标准信息公共服务平台 — 全国标准信息公共服务平台 (dbba.sacinfo.org.cn); 主管：国家标准化管理委员会；主办：国家市场监督管理总局国家标准技术审评中心
9. 全国标准信息公共服务平台 — 全国标准信息公共服务平台 (dbba.sacinfo.org.cn); 主管：国家标准化管理委员会；主办：国家市场监督管理总局国家标准技术审评中心
10. 多彩贵州 — 贵州省人民政府 — 贵州省人民政府 (www.guizhou.gov.cn)
11. 工夫红茶品质分析与综合评价 / Quality Analysis and Comprehensive Evaluation of Chinese Congou Black Tea — 食品科学 (Food Science), 2021, 42(12): 195-205; DOI 10.7506/spkx1002-6630-20200611-150; 刘盼盼, 郑鹏程; 湖南农业大学)
12. 贵州出口红茶品质分析及综合评价 / Quality Analysis and Comprehensive Evaluation of Guizhou Export Black Tea — 食品工业科技 (Science and Technology of Food Industry), 2026, 47(8): 324-332; DOI 10.13386/j.issn1002-0306.2025050108; 宋勤飞, 张明露, 赵伟, 庄菊花, 牛素贞; online 2026-02-26
13. “遵义红”何以红天下 — 贵州日报, 2014-05-27

Heildarlisti — á síðunni Heimildir