Huanghua Yunjian (Huánghuā yúnjiān, 黄花云尖) dia dite maitso avy ao amin’ny distrikan’ny tanànan’i Ningguo (宁国市), faritry ny tanànan’i Xuancheng any atsimo atsinanan’ny faritanin’i Anhui. Ny foiben’ny famokarana dia ny tendrombohitra Huanghua (黄花山) ao amin’ny kaominina Qinglong. Ny anarana dia fitambaran’ny topônim sy ny teny hoe 云尖, “tendron’ny rahona”, ampiasaina matetika ho an’ny dite maitso avo lenta misy tsimoka. Tanora ity dite ity: araka ny famoahana isan-karazany, noforonina tamin’ny 1983 na 1984 izy, ary tamin’ny 1985 dia nahazo ny loka voalohany tamin’ny fifaninanana nasionalin’ny dite malaza. Ny taratasy fiarovana dia manoritsoritra ravina fisaka mahitsy misy volo, fofona madio avo, ary tsiro malefaka misy fahatsapana mamy miverina, ary ny tena mampiavaka azy dia “tendron’ny tsimoka feno sy fofona voninkazo manitra” (芽尖丰满、花香馥郁).
1. Fanasokajiana sy Fiaviana
- Karazana: Dite maitso (绿茶, lǜchá). Ny sokajy dia napetraka araka ny taratasy fiarovana avy amin’ny China National Intellectual Property Administration (CNIPA): fihamainana, famonoana hafanana, famolavolana, fanamainana voalohany sy faharoa, fanamainana farany (摊青、杀青、做形、头烘、二烘、复火), tsy misy fanendasana na oksidasiôna. Ny famoahana momba ny dite dia mivantana manasokajy azy ho dite maitso (属绿茶类).
- Sokajy: Dite malaza tamin’ny taona 1980; vokatra manana mari-pamantarana jeografika (CNIPA, 2025) sy mari-pamantarana jeografika ara-pambolena (laharana AGI02609).
- Fiaviana: Sina, faritanin’i Anhui (安徽, Ānhuī), faritry ny tanànan’i Xuancheng (宣城, Xuānchéng), distrikan’ny tanànan’i Ningguo (宁国, Níngguó); ny foibe dia ny tendrombohitra Huanghua ao amin’ny kaominina Qinglong (青龙乡).
- Faritra arovana: Kaominina sy tanàna dimy ao Ningguo: Qinglong, Fangtang, Hule, Xixi, ary Jialu. Ny mpangataka dia ny foibem-pandraharahana momba ny fambolena zava-maniry ao Ningguo.
- Koordinatera jeografika: 118°37′49″–119°02′15,46″ atsinanana, 30°18′30,58″–30°29′25,77″ avaratra, araka ny fanambarana CNIPA. Ny fetra dia nomena amin’ny fara-tsegondra, marina kokoa noho ny an’ny ankamaroan’ny firaketana mifanila ao amin’io fanambarana io ihany.
2. Tantara sy Heviny Ara-kolontsaina
- Tantara:
- Famoronana. Ny gazety “Anhui Ribao” (2022) dia manoratra fa tanora lavitra noho ny dite malaza hafa ny Huanghua Yunjian: noforonina tamin’ny 1984, ary tamin’ny 1985 tamin’ny fifaninanana nasionalin’ny dite malaza dia “nahazo ny loka voalohany indray mandeha” (一举夺魁). Ny famoahana tamin’ny 2020 dia milaza fa ny taona namoronana azy dia 1983 ary nanambara fa tamin’ny 1984 dia niasa tamin’ny endriny ny profesora Chen Chuan (陈椽), naka ny tsara indrindra tamin’ny dite malaza samihafa. Ny fahasamihafana eo amin’ny daty ao amin’ny loharano hita dia tsy azo vahana.
- Fankatoavana. Araka io famoahana io ihany, ny dite dia nahazo taratasy fanamarinana sy amboara momba ny kalitao avy amin’ny Ministeran’ny Fambolena ary voasoratra anarana tamin’ny marika “瑞草”; tsy voalaza ny taona.
- Mari-pamantarana ara-pambolena. Laharana AGI02609; tsy hita ao amin’ny loharano ny taona nisoratana anarana.
- 2024. Tamin’ny 19 Aprily, nanao fanandramana dite “黄花云尖” tao amin’ny sambo fitsangatsanganana akaikin’i Chujiatan (储家滩) ny governemantan’i Ningguo mba hampiroborobo ny marika dite ao amin’ny kaominina Qinglong.
- 2025. Ny CNIPA tamin’ny alalan’ny fanambarana laharana 632 (andalan’ny annexe 78) dia nanaiky ny Huanghua Yunjian ho vokatra manana mari-pamantarana jeografika.
- Anarana: 黄花 dia “voninkazo mavo”, eto anaran’ny tendrombohitra Huanghua; 云尖 dia “tendron’ny rahona”. Io teny io ihany no hita ao amin’ny anaran’i Dongzhi Yunjian (东至云尖).
- Heviny ara-kolontsaina: Ny famoahana tamin’ny 2024 dia manolotra raikipohy momba ny fanalana: “头泡香气高、二泡滋味浓、三泡四泡味鲜醇”, “fanala voalohany fofona avo, faharoa tsiro matanjaka, fahatelo sy fahefatra vaovao sy malefaka”.
3. Famaritana Botanika sy Akora Fototra
- Karazany: Araka ny taratasy fiarovana, karazana eo an-toerana, anisan’izany ny 黄花山大叶种 (Huánghuāshān dàyèzhǒng), karazana ravina lehibe avy any amin’ny tendrombohitra Huanghua, ary 宁国猪耳朵种 (Níngguó zhū’ěrduo zhǒng), karazana Ningguo “sofin-kisoa”.
- Fijinjana: Amin’ny tanana, eo ho eo manomboka amin’ny Qingming (清明) ka hatramin’ny Guyu (谷雨); manomboka rehefa nahatratra 5 % amin’ny tsimoka ny fenitra ao amin’ny zaridaina.
- Fenitry ny fijinjana: Tsy voafaritra ao amin’ny taratasy fiarovana. Ny slogan ara-barotra tamin’ny 2024 dia miresaka “tsimoka iray miaraka ravina iray”; tsy fenitra voafaritra izany.
4. Terroir sy Fomba Fambolena Manokana
- Faritra: Araka ny famoahana tamin’ny 2022, ny tendrombohitra Huanghua dia eo amin’ny toerana ifandonan’ny sampan’ny tendrombohitra Tianmu sy Huangshan; mideza ny tehezana, 75 % ny ala, avo ny hamandoan’ny rivotra, be ny taratra ultraviolet, lalina sy vovoka ny tany.
- Haavon’ny fambolena: Tsy latsaky ny 200 m; havoana ambany sy iva, ny hangezan’ny tehezana latsaky ny 25° (taratasy fiarovana).
- Tany: Tany mavo-mena sy mavo-mainty an-tendrombohitra (黄红壤、黄棕壤), pH 4,5–6,5, hatevin’ny 50 sm farafahakeliny.
- Fikarakarana araka ny taratasy: Amin’ny lohataona fangadiana, fahavaratra fanadiovana ahitra marivo, fararano fihadiana lalina miaraka amin’ny fampidirana zezika menaka sy organika, ririnina fanakambanana. Ny tany dia asiana zezika maitso sy mololo; tondrahana rehefa latsaky ny 70 % ny hamandoana mifandraika amin’ny tany. Ny fanapahana dia manomboka amin’ny famolavolana ka hatramin’ny fanapahana fanavaozana amin’ny tany (台刈, táiyì).
- Toetany: Tsy misy isa hita ao amin’ny loharano.
5. Teknolojian’ny Famokarana
Ny taratasy fiarovana dia mamaritra rojo roa mitovy lanja, tanana sy masinina, tsy misy maripana na fotoana:
- Amin’ny tanana: fihamainana, famonoana hafanana, famolavolana, fanamainana voalohany, fanamainana faharoa, fanamainana farany, fifantenana, famonosana (摊青、杀青、做形、头烘、二烘、复火、拣剔、装箱).
- Amin’ny masinina: mitovy ihany, fa ny famonoana hafanana sy ny famolavolana dia atao amin’ny masinina.
Ny antsipiriany dia tsy hita afa-tsy ao amin’ny famoahana tamin’ny 2020:
- Fihamainana (摊青, tānqīng): Ny ravina dia voafantina ary aparitaka manify amin’ny toerana misy rivotra, alaina hiasa avy hatrany.
- Famonoana hafanana (杀青, shāqīng): Amin’ny hafanana avo sy haingana, nefa mba tsy ho may ny ravina ary ho masaka mitovy; io dingana io no lazain’ny famoahana fa sarotra ara-teknika.
- Famolavolana (做形, zuòxíng): Dingana lehibe: ny ravina efa mahitsy dia tsindriana moramora, ary mihamitombo ho toy ny varingarina ny ravina.
- Fanamainana voalohany sy faharoa (头烘、二烘, tóuhōng, èrhōng): Tsy misy parameter hita ao amin’ny loharano.
- Fanamainana farany (复火, fùhuǒ): Tsy misy parameter hita ao amin’ny loharano.
6. Toetra Ara-tsaina
Araka ny taratasy fiarovana.
- Endriky ny ravina maina: Mahitsy sy fisaka, maintso tahaka ny emeraoda, misy volo mazava, mitovy sy madio (挺直平伏、色翠显毫、匀净). Ny famoahana tamin’ny 2020 dia manoritsoritra ny ravina ho mahitsy, “toy ny sambo”, matanjaka sy mitovy.
- Fofon’ny ravina maina: Tsy misy famaritana manokana hita ao amin’ny loharano.
- Fofon’ny dite voatsoboka: Madio, avo ary maharitra (清香高长); ny tena mampiavaka dia fofona voninkazo manitra (花香馥郁).
- Tsiro: Malefaka, manaitra, misy fahatsapana mamy miverina (醇爽回甘).
- Lokon’ny dite voatsoboka: Maitso malefaka sy mazava (嫩绿明亮).
- Ravina sisa (ny ravina efa natsaboina): Ny tsimoka sy ny ravina dia feno sy matanjaka, maitso malefaka sy mazava (芽叶肥壮、嫩绿明亮).
7. Firafitra Simika
Fepetra ara-batana sy simika ao amin’ny taratasy fiarovana:
| Famaritana | Fenitra |
|---|---|
| Polyfenolin’ny dite | tsy latsaky ny 15 % |
| Asidra amine | tsy latsaky ny 2,0 % |
| Kafeinina | tsy latsaky ny 2,5 % |
| Ekstra amin’ny rano | tsy latsaky ny 38 % |
| Hamandoana | tsy mihoatra ny 6,5 % |
| Fibre tsy voadio | tsy mihoatra ny 10,0 % |
| Lavenona tanteraka | tsy mihoatra ny 6,5 % |
| Potipotika sy vovoka | tsy mihoatra ny 3,0 % |
Tsy misy data hafa momba ny firafitry io dite io manokana hita ao amin’ny loharano.
8. Tombontsoa Ara-pahasalamana
Tsy misy data voamarina momba ny fiantraikan’ity dite ity manokana. Ny famoahana tamin’ny 2020 dia manome azy ny tombotsoa mahazatra ho an’ny dite maitso, nefa tsy manondro fikarohana momba ity dite ity, ka tsy aseho eto izany.
9. Fomba Fanamboarana
Fomba fanao mahazatra ho an’ny dite maitso.
- Hafanana rano: 80–85 °C.
- Habetsaky ny dite: 3 g isaky ny 150 ml.
- Fitaovana: Kaopy fitaratra na gaiwan fotsy.
- Dingana:
- Hafainganina mialoha ny fitaovana.
- Asio dite ary araraka ny rano amin’ny sisiny.
- Ny fanala voalohany aorian’ny 40–60 segondra.
- Sotroina, mamela ampahany amin’ny dite voatsoboka.
- Araraka rano indray.
- Fanala miverina intelo na efatra, araka ny raikipohy tamin’ny famoahana 2024, ny fahatelo sy fahefatra dia mbola vaovao.
10. Fitehirizana
Fomba fanao mahazatra. Fonosana mihidy, vata fampangatsiahana amin’ny 0–5 °C, tsy misy hazavana, hamandoana, na fofona. Tsara kokoa raha sotroina ao anatin’ny herintaona.
11. Vidiny sy Fisorohana ny Sandoka
Tsy misy data momba ny vidiny hita ao amin’ny loharano.
- Ahoana no hisorohana ny sandoka:
- Mitadiava marika manokana ho an’ny vokatra manana mari-pamantarana jeografika “黄花云尖”.
- Hamarino fa avy amin’ny kaominina sy tanàna dimy ao Ningguo voalaza ao amin’ny taratasy ny mpamokatra.
- Ny ravina dia mahitsy, fisaka, maitso emeraoda, misy volo; ny dite voatsoboka dia maitso malefaka; ny fofona dia madio, misy singa voninkazo.
- Ny anarana dia soratana hoe 黄花云尖; ao amin’ny famoahana iray tamin’ny 2024 dia misy fahadisoana fanoratana “黄山云尖”, tsy dite hafa izany.
12. Zava-misy Mahaliana
- Huanghua Yunjian dia voasoratra anarana tamin’ny marika “瑞草”, io teny “ahitra tsara” io ihany no ao amin’ny anaran’ny dite Yashan Ruicaokui avy any amin’ny distrikan’i Langxi.
- Ny koordinatera ny faritra dia nomena amin’ny fara-tsegondra.
- Ny fandresena nasionaly voalohany dia azo herintaona na roa taona taorian’ny namoronana azy.
13. Fampitahana amin’ny dite maitso hafa ao Anhui
- Dongzhi Yunjian (东至云尖): Dite maitso avy any amin’ny distrikan’i Dongzhi miaraka amin’ny teny hoe 云尖 ao amin’ny anarana.
- Tarquan Yun Wu (塔泉云雾): Dite maitso manan-tantara avy any amin’ny tendrombohitra eo amin’ny fihaonan’i Xuanzhou, Ningguo ary Jingxian.
- Taiping Hou Kui (太平猴魁): Dite malaza mahitsy fisaka avy any Anhui, ho fampitahana endrika.
- Yashan Ruicaokui (鸦山瑞草魁): Dite maitso mahitsy fisaka avy any amin’ny distrikan’i Langxi ao amin’ny faritra iray ihany, avy amin’ny fanambarana laharana 632 ihany.
Ho famaranana:
Huanghua Yunjian dia dite malaza tanora avy any Ningguo, noforonina tamin’ny fiandohan’ny taona 1980 ary avy hatrany nahazo fankatoavana nasionaly. Ny ravina fisaka mahitsy misy volo, fofona madio avo misy singa voninkazo, ary tsiro malefaka misy fahatsapana mamy miverina dia voasoratra ao amin’ny taratasy fiarovana 2025; ny teknolojia ao dia voatonona amin’ny dingana fotsiny, tsy misy fepetra mazava.
Loharano
Famantarana ara-jeografika
Lisitra feno — ao amin'ny pejy Loharano