Сяншуйцунь Еча (Xiāngshuǐcūn yěchá, 香水村野茶) — «Сяншуй ауылының жабайы шайы», Хубэй провинциясы, Ичан округінің Уфэн-Туцзя автономиялық уезінен (五峰土家族自治县) шығады. Провинциялық зияткерлік меншік басқармасы жариялаған марка карточкасына сәйкес, ауыл уездің батысында, Улин тауларының сілемінде орналасқан. Атау 2018 жылы жергілікті шай қауымдастығы атына тіркелген географиялық нұсқауы бар сертификаттау маркасымен қорғалады. Сөз класы еш жерде аталмаған, бірақ карточкада сипатталған өңдеу — жеңіл солдыру, қазанда қолмен қуыру және «қуыру — илеу» деген үш цикл — бұл көк шай схемасы.
1. Сыныптамасы және Шығу тегі
- Түрі: Қазанда қуырылатын көк шай (绿茶, lǜchá). Тізілім тауарды жай ғана «茶» деп белгілейді, марка карточкасы сөз класын атамайды, бірақ оның өңдеу схемасы — солдыру, қолмен қуыру, үш рет «қуырып илеу», тотығусыз — және құрғақ шайдың қою жасыл түсі көк шайды көрсетеді.
- Санаты: Жергілікті ауылдық шай; географиялық нұсқауы бар сертификаттау маркасы (2018).
- Шығу тегі: Қытай, Хубэй провинциясы (湖北, Húběi), Ичан округі (宜昌, Yíchāng), Уфэн-Туцзя автономиялық уезі (五峰, Wǔfēng), уездің батысындағы Сяншуй ауылы (香水村). Ауыл қай кентке немесе болысқа қарайтыны табылған дереккөздерде тікелей айтылмаған; 2025 жылғы Уфэн кенті (五峰镇) туралы жарияланым марканың тіркелуін осы кенттің жетістіктері қатарында атайды.
- Қорғау аймағы: Марканы пайдалану ережелеріндегі аудан шекарасы табылған дереккөздерде жоқ. Тізілім тек ұстаушының әкімшілік тиесілігін — Уфэн уезін көрсетеді.
- Географиялық координаттары: Уфэн кенті, уезд орталығы — шамамен 30,2° с. е. және 110,7° ш. б.; ауылдың нақты орны анықталмаған.
2. Тарихы және Мәдени Маңызы
- Тарихы:
- Тусы алымы. Марка карточкасы Сяншуй ауылының шайы тарихи түрде тусыға (土司贡品, tǔsī gòngpǐn) — мұрагерлік жергілікті билеушілерге алым ретінде тұрақты түрде беріліп келген деп жазады. Карточка бұл деректің негізі ретінде ешқандай дата немесе жылнама келтірмейді.
- 2018. Провинциялық зияткерлік меншік басқармасының тізімі бойынша (2020 жылғы мамырдағы деректер), «香水村野茶» № 21456038 сертификаттау маркасы, 30-класс, «茶» тауары, 2018 жылғы 21 шілдеден 2028 жылғы 20 шілдеге дейін қорғалады. Ұстаушы — Уфэн «Сяншуй» шай кәсіби-техникалық қауымдастығы (五峰香水茶叶专业技术协会).
- 2020. Карточка марканы пайдаланушы ретінде 湖北五峰香水生态农业开发有限公司 компаниясын атайды, лицензиясы 2020 жылғы 2 шілдеден 2025 жылғы 1 шілдеге дейін. Сол жылдың маусымында «Жэньминь ван» тұтынушылық арнасы «Жэньминь жибао» газетінің «人民优选» платформасы мен Қытай жарнама қауымдастығы өткізген «百城百县» ауыл өндірушілерін қолдау тікелей эфирін хабарлады. Уфэн уезінің өнімдері қатарында туцзялық ысталған төс ет, «биік таулы, алғашқы экологиялық» (高山原生态) 香水村野茶, қытай арасының балы және «хубэйлік ескі марка» атағы бар екі шай: Цайхуа Маоцзянь және «Цайхуа» маркалы уфэн ихуны (采花五峰宜红茶) аталған.
- 2025. Уфэн кентінің шай шаруашылығы туралы жарияланым «香水村野茶» географиялық нұсқауы бар сертификаттау маркасын алғанын атап өтеді — Еуроодақ нормалары бойынша экспорттық шай базаларын, органикалық шай және «ескі жабайы шай» (古野茶) базаларын салумен қатар.
- Атаудың өзі қашан және қалай пайда болғаны табылған дереккөздерде жоқ.
- Атауы: 香水 — «хош иісті су», ауылдың аты; 村 — ауыл; 野茶 — «жабайы шай». Карточка шаруашылықты «жергілікті ерекше жабайы шай өндірісі» (当地特有的野生茶产业) ретінде ұсынады, бірақ жапырақ қандай өсімдіктерден жиналатынын — жабайы, жабайыланған немесе жергілікті популяциядан ба — сипаттамайды.
- Мәдени маңызы: Тусы алымы туралы формуладан басқа табылған дереккөздерде дерек жоқ.
3. Ботаникалық Сипаттамасы және Шикізаты
- Сұрып / Культивар: Табылған дереккөздерде аталмаған; «野» сөзінің артында жасырылған өсімдіктердің шығу тегі сипатталмаған.
- Жапырақ: Карточка бойынша — қатқыл, қалың әрі етженді, ірі, жіпке нашар иленеді (叶片革质肥厚，个头大，不易揉捻成条索). Бұл сұрып атауы емес, шикізаттың сипаттамасы.
- Жинау уақыты мен стандарты: Табылған дереккөздерде дерек жоқ.
4. Терруары және Өсіру Ерекшеліктері
- Аймақ: Уфэн уезінің батысы, Улин тауларының сілемі (武陵山) — марка карточкасы бойынша. Улин тауларын 2025 жылғы Уфэн кенті туралы жарияланым да атайды.
- Биіктігі, климаты, топырағы: Табылған дереккөздерде дерек жоқ. «高山原生态» анықтамасы — эфир хабарландыруындағы жарнамалық формула; ол нақты биіктікті хабарламайды. Карточка тамаша табиғи орта туралы сөздермен шектеледі.
- Шаруашылығы: Карточка бойынша — базасы 1500 му-дан астам, жылдық сатылымы тұрақты түрде 10 млн юаньнан жоғары, моделі «компания + кооператив + база». Карточка бұл сандардың қай жылға қатысты екенін көрсетпейді.
5. Өндіріс Технологиясы
Марка карточкасы өңдеуді қысқаша сипаттайды; онда температура, уақыт және салу мөлшері жоқ.
- Жайып қою (摊放, tānfàng): Жиналған жапырақ аз уақыт солдырылады.
- Қолмен қуыру (手工炒制, shǒugōng chǎozhì): Жапырақ қазанда қолмен өңделеді; карточка бұл жұмысты нәзік әрі мұқият деп атайды.
- Үш қуыру және үш илеу (三炒三揉, sān chǎo sān róu): Қуыру мен илеу үш рет қайталанады.
Кептіру және сұрыптау жеке сипатталмаған.
6. Органолептикалық Сипаттамалары
Жалғыз сипаттама — марка карточкасы.
- Құрғақ жапырақтың сыртқы түрі: Ірі қалың жапырақ, жіпке нашар иленген; құрғақ шай негізінен қою жасыл (毛茶颜色多呈墨绿色).
- Құрғақ жапырақтың хош иісі: Жеке сипаттамасы жоқ.
- Тұнбаның хош иісі: Каштандық, терең әрі ерекше (栗香深沉而特异); карточка жапырақ па, әлде тұнбаның иісі ме деп нақтыламайды.
- Дәмі: Тегіс, жұмсақ әрі қою (茶性滑柔而质重); ащылығы өте аз, тұнбасы тәтті, тәтті кері дәмі ұзақ әрі тұрақты (口感刺激性很低，但水甜回甘长且稳定).
- Тұнбаның түсі: Табылған дереккөздерде сипаттама жоқ.
- Шай түбі (демделген жапырақ): Табылған дереккөздерде сипаттама жоқ.
7. Химиялық Құрамы
Марка карточкасы 100 г құрғақ шайға шаққандағы «зертханалық талдау деректерін» келтіреді: суда еритін экстракт 46,22 %, шай полифенолдары 26,76 %, аминді азот 411,53 мг. Ескерту: алғашқы екі сан жүздікке дейін сол ведомствоның басқа шай — Иду қалалық уезінен шығатын Хуншань Ча (洪山茶) карточкасымен сәйкес келеді, онда тек аминді азот өзгеше. Сондықтан бұларды тәуелсіз өлшеу деп санауға болмайды; карточка жылын, зертханасын және әдістемесін атамайды.
8. Демдеу
Көк шайға арналған сыныптық практика.
- Су температурасы: 80–85 °C.
- Шай мөлшері: 150 мл-ге 3 г.
- Ыдыс: Шыны стақан немесе ақ гайвань.
- Процесс:
- Ыдысты жылыту.
- Шайды салып, суды қабырғасымен құю.
- Алғашқы тұнба — 40–60 секунд.
- Тұнбаның бір бөлігін қалдырып ішу.
- Су құю.
- Екі-үш қайта құю.
Өндірушінің ұсыныстары табылған дереккөздерде жоқ.
9. Сақтау
Сыныптық практика. Герметикалық қаптама, тоңазытқышта 0–5 °C, жарықсыз, ылғалсыз және иіссіз жерде; бір жыл ішінде ішу.
10. Бағасы және Жалған Өнімдер
Бағалар туралы деректер табылған дереккөздерде жоқ.
- Жалғаннан қалай сақтануға болады:
- Қаптамада географиялық нұсқаудың арнайы белгісін және марка нөмірін — № 21456038 тексеру.
- Өндірушіні Хубэй зияткерлік меншік басқармасы жариялайтын белгіні пайдаланушылар тізімдерімен салыстыру.
- Атаудағы «жабайы» сөзі қорғалатын атаудың бөлігі екенін, жапырақтың шығу тегін растамайтынын есте ұстау.
- Карточка сыртқы түрі мен дәмін сипаттайды, бірақ дереккөздер солар бойынша түпнұсқалықты тексеру әдістемесін бермейді.
11. Қызықты Фактілер
- «五峰毛尖» және «五峰红茶» маркаларын сол тізім бойынша уездік шай қауымдастығы (五峰茶业协会) ұстайды; «香水村野茶» маркасының ұстаушысы бөлек — «Сяншуй» қауымдастығы.
- Атау ауыл деңгейіндегі маркамен қорғалады: атауында уезд те, тау да емес, ауыл тұр.
- Карточканың физика-химиялық сандары жүздікке дейін көршілес Идудан шығатын Хуншань Ча карточкасын қайталайды — сәйкестік ресми сипаттамаларда тікелей көрінетін сирек жағдай.
- Қалың қатқыл жапырақ, карточканың сөзіне қарағанда, нашар иленеді, ал өңдеу «қуыру — илеу» деген үш циклді қарастырады.
12. Басқа шайлармен салыстыру
- Цайхуа Маоцзянь (采花毛尖): Сол уездің көк шайы; 2020 жылғы хабарландыру оны «хубэйлік ескі марка» атағы бар жеке өнім ретінде атайды.
- Уфэн Маоцзянь (五峰毛尖): Уездік шай қауымдастығының сертификаттау маркаларымен қорғалатын уездің көк шайы.
- Уфэн Хунча (五峰红茶): Сол уездің қызыл шайы, сондай-ақ сертификаттау маркасымен қорғалады.
- Хуншань Ча (洪山茶): Көршілес Идудың шайы; екі марканың карточкалары бірдей экстракт пен полифенолдарды көрсетеді.
Қорытынды:
Сяншуйцунь Еча — Уфэннің батысынан шыққан ауылдық атау, 2018 жылдан бері сертификаттау маркасымен қорғалады. Тізілім нөмірін, ұстаушысын және мерзімін береді, марка карточкасы — тусы алымы туралы формуланы, қолмен қазанда үш рет қуыруды, ірі қатқыл қою жасыл жапырақты, каштан хош иісін және жұмсақ тәтті дәмді береді. Биіктігі, сұрпы, «жабайы» сөзінің артындағы өсімдіктердің шығу тегі және ауылдың нақты орны табылған дереккөздерде ашылмаған; оларды тек марканы пайдалану ережелерінің мәтіні бере алады.
Дереккөздер
Географиялық нұсқама
Толық тізім — «Дереккөздер» бетінде