Wǔfēng hóngchá

Wufeng Hongcha (Wǔfēng hóngchá, 五峰红茶) — czerwona herbata z Autonomicznego Powiatu Wufeng-Tujia (五峰土家族自治县) w prefekturze miejskiej Yichang na zachodzie prowincji Hubei. Powiat stanowi jeden z filarowych ośrodków herbacianych prowincji, a jego miejscowość Yuyangguan (渔洋关) od XIX wieku była węzłem handlu yihongiem — czerwoną herbatą Yichang, którą w czasach republikańskich stawiano w jednym rzędzie z herbatą qimeńską i junnańską. Od 2017 roku nazwa „五峰红茶” jest chroniona dwoma geograficznymi znakami certyfikującymi powiatowego stowarzyszenia herbacianego. Czerwona herbata powiatu chroniona jest także pod drugą nazwą — 五峰宜红茶: zgodnie z ogłoszeniem CNIPA nr 640 (2025) jej wnioskodawcą jest to samo stowarzyszenie, a strefa obejmuje wszystkie osiem gmin i miasteczek powiatu. Wygląd i normy poniżej pochodzą z wymagań CNIPA dla 五峰宜红茶; zasad stosowania samego znaku „五峰红茶” nie widziałem.

1. Klasyfikacja i pochodzenie

• Typ: Herbata czerwona (红茶, hóngchá), w pełni utleniona. Klasa jest podana w samej nazwie i zgodna z profilem powiatu.
• Kategoria: Powiatowa herbata czerwona; geograficzny znak certyfikujący (2017). Pod nazwą 五峰宜红茶 ta sama herbata jest rolniczym oznaczeniem geograficznym oraz produktem z oznaczeniem geograficznym CNIPA (2025).
• Pochodzenie: Chiny, prowincja Hubei (湖北, Húběi), prefektura miejska Yichang (宜昌, Yíchāng), Autonomiczny Powiat Wufeng-Tujia (五峰, Wǔfēng).
• Strefa: Dla znaku „五峰红茶” wykaz Urzędu Własności Intelektualnej prowincji Hubei (2020) wskazuje powiat Wufeng jedynie jako siedzibę posiadacza (rubryka 注册人行政区划); granic strefy chronionej tego znaku nie widziałem. Dla nazwy 五峰宜红茶 wymagania CNIPA z 2025 roku wymieniają osiem gmin i miasteczek powiatu w ich obecnych granicach — Caihua, Wufeng, Yuyangguan, Changleping, Renheping, Wantan, Fujiayan i Niuzhuang.
• Stosunek do 五峰宜红茶: Sądząc po źródłach pierwotnych, jest to drugie chronione miano tej samej powiatowej herbaty czerwonej. Posiadaczem znaków „五峰红茶” według wykazu Hubei z 2020 roku jest Stowarzyszenie Branży Herbacianej Wufeng (五峰茶业协会); ta sama organizacja jest wnioskodawcą 五峰宜红茶 w ogłoszeniu CNIPA nr 640. Pod nazwą 五峰宜红茶 w wykazach użytkowników specjalnego znaku oznaczenia geograficznego, publikowanych przez Urząd Własności Intelektualnej prowincji Hubei (2023 i 2025), figurują także własne znaki certyfikujące — nr 26667468 i nr 26667469, z okresem stosowania do marca 2031 roku; wśród użytkowników są powiatowe spółki herbaciane. Zbiorczy katalog oznaczeń geograficznych prowadzi wszystkie te rejestracje w jednej pozycji. Pod względem prawnym rejestracje są odrębne, a bez zasad stosowania znaku „五峰红茶” zbieżność wymagań pod dwiema nazwami nie jest potwierdzona dokumentem.
• Współrzędne geograficzne: Według wymagań CNIPA z 2025 roku dla 五峰宜红茶 — 110°15′–111°25′ dł. geogr. wsch., 29°56′–30°25′ szer. geogr. płn.

2. Historia i znaczenie kulturowe

• Historia:
  • 1824 — początek czerwonej herbaty w Yuyangguan. Według materiału Komisji do spraw Narodowości i Religii prowincji Hubei, w tym roku kantoński handlarz herbatą „钧大福” przywiózł do Yuyangguan mistrzów z Jiangxi i nauczył miejscowych zbioru oraz wyrobu czerwonej herbaty. „Jingji ribao” (2024) podaje, że yihong trafiał z Yuyangguan na rynek światowy „już w XVIII wieku”; rozbieżności nie rozstrzygnąłem.
  • Koniec XIX — początek XX wieku — domy zagraniczne. W tym samym miejscu napisano, że w latach Guangxu i na początku republiki w Yuyangguan działały domy herbaciane 源泰 i 新泰, otwarte przez hankouskie domy handlowe z Rosji, dom kupców brytyjskich 宝顺合 — łącznie około trzydziestu domów herbacianych. Materiał wspomina też ogłoszenie hubejskiego urzędu likinu (厘金局) o poborze podatków, opublikowane w „Wanguo gongbao” (万国公报) 1 lipca 1876 roku.
  • 1924. Na zlecenie chińskiego przedstawicielstwa Centrosojuza ZSRR hankouska firma 忠信昌 otworzyła w Yuyangguan własny skład herbaty.
  • 1937–1938. Hubejski Instytut Ulepszania Herbaty przeniósł się z Yangloudong do Yuyangguan i stał się Stacją Ulepszania Herbaty Yuyangguan; w 1938 roku Chińska Spółka Herbaciana otworzyła tu Wufengską Wytwórnię Uszlachetniania Herbaty (五峰精制茶厂).
  • Okres republikański. Yihong doprowadzony do kondycji w Yuyangguan stawiano w jednym rzędzie z czerwonymi herbatami qimeńską i junnańską — „trzy wielkie czerwone herbaty Chin”.
  • 2017. 28 czerwca zarejestrowano dwa geograficzne znaki certyfikujące „五峰红茶” — nr 17790712 i nr 17790713 (klasa 30, towar — herbata); posiadacz — Stowarzyszenie Branży Herbacianej Wufeng (五峰茶业协会), okres ważności — do 27 czerwca 2027 roku. Tego samego dnia to samo stowarzyszenie otrzymało dwa znaki „五峰毛尖”.
  • 2018. Yuyangguan otrzymał od Międzynarodowego Komitetu Herbacianego tytuł „światowej starożytnej miejscowości herbaciano-turystycznej”.
  • 2025. Ogłoszeniem CNIPA nr 640 z 16 lipca nazwa 五峰宜红茶 została uznana za produkt z oznaczeniem geograficznym (wiersz 755 pakietu 1409 produktów); wnioskodawca — to samo Stowarzyszenie Branży Herbacianej Wufeng.
• Nazwa: „Wufeng” (五峰) — „pięć szczytów”, nazwa powiatu; „hongcha” (红茶) — czerwona herbata.
• Znaczenie kulturowe: Rząd prowincji Hubei zalicza Wufeng do pięciu największych powiatów herbacianych prowincji — obok Hefeng, Zhuxi, Dawu i Yingshan. Yuyangguan bywa nazywany jednym z węzłów Wielkiego Szlaku Herbacianego (万里茶道).

3. Opis botaniczny i surowiec

• Odmiana / kultywar: Wymagania CNIPA z 2025 roku dla 五峰宜红茶 wymieniają odmiany 鄂茶7号, 五峰212, 五峰310 oraz populację miejscową (五峰群体种).
• Surowiec i zbiór: Według tych samych wymagań plantację otwiera się, gdy normie zbioru odpowiada 5 % nowych pędów; zbiera się w porę i w kilku nawrotach, liścia z pozostałościami pestycydów oraz porażonego szkodnikami nie przyjmuje się. Dla samego znaku „五峰红茶” wymagań w znalezionych źródłach brak.

4. Terroir i cechy uprawy

• Region: Górski powiat na zachodzie Hubei, w prefekturze miejskiej Yichang.
• Wysokość: Według materiału „Jingji ribao” (2024), w powiecie poniżej 1000 m sadzi się głównie herbatę, a powyżej — zioła lecznicze.
• Klimat i gleby: Opis rolniczego oznaczenia geograficznego 五峰宜红茶 (2013) w przekazie zestawień informacyjnych: subtropikalny klimat monsunowy, około 1554 godzin słonecznych rocznie, średnia roczna temperatura 13,1 °C, opady 1588 mm, okres bezprzymrozkowy około 250 dni; gleby — głównie górskie żółtobrunatne, pH najczęściej 4,5–6,0. Gleby i pH powtarzają także wymagania CNIPA z 2025 roku: głównie górskie żółtobrunatne, z głęboką luźną warstwą. Osobnego opisu dla znaku „五峰红茶” brak.
• Skala: Według tego samego materiału z 2024 roku plantacje herbaciane powiatu zajmują 220 tys. mu, z czego 73 tys. mu w gminie Caihua; gmina zbiera 60 tys. t świeżego liścia i wytwarza 15 tys. t suchej herbaty rocznie — połowę wolumenu powiatu. Ile z tego stanowi herbata czerwona, nie podano.

5. Technologia produkcji

Szczegółowej technologii pod żadną z dwóch nazw w znalezionych źródłach brak. Ogólny schemat czerwonej herbaty wygląda następująco:

1. Więdnięcie (萎凋, wěidiāo): Liść traci część wilgoci i staje się miękki.
2. Zwijanie (揉捻, róuniǎn): Komórki liścia ulegają rozerwaniu, sok wydostaje się na powierzchnię.
3. Utlenianie (发酵, fājiào): Liść czerwienieje, kształtują się aromat i smak.
4. Suszenie (干燥, gānzào): Podgrzanie zatrzymuje utlenianie.

To ogólny schemat klasy. Opis rolniczego oznaczenia geograficznego 五峰宜红茶 w zestawieniach informacyjnych wymienia te same etapy i dodaje sortowanie (精选, jīngxuǎn). Wymagania CNIPA z 2025 roku o przetwarzaniu mówią tylko o dostawie liścia: szybko, specjalnym transportem, bez zgniatania, nagrzewania, słońca i deszczu.

6. Charakterystyka organoleptyczna

Poniżej — opis z wymagań CNIPA z 2025 roku dla 五峰宜红茶, drugiego chronionego miana tej samej herbaty; te same słowa zestawienia informacyjne przytaczają z dokumentu rolniczego oznaczenia geograficznego z 2013 roku. Osobnego opisu dla znaku „五峰红茶” w znalezionych źródłach brak.

• Wygląd suchego liścia: U 五峰宜红茶 — ciasno i cienko skręcony, ze złocistymi tipsami, barwa czarna, oleista (条索紧细有金毫，色泽乌润).
• Aromat suchego liścia: Opisów w znalezionych źródłach brak.
• Aromat naparu: U 五峰宜红茶 — słodki, czysty, wysoki i długi (香气甜纯高长).
• Smak: U 五峰宜红茶 — pełny, miękki i świeży (滋味醇厚鲜爽).
• Barwa naparu: U 五峰宜红茶 — czerwona, jasna (汤色红亮).
• Dno czajniczka (rozwinięty liść): U 五峰宜红茶 — czerwone, jasne, miękkie (叶底红亮柔软).

Według tego samego opisu stygnący napar daje „zimne zmętnienie” (冷后浑, lěng hòu hún) — mleczną mgiełkę. Prasa miejscowa opisuje najlepsze partie 五峰宜红茶 innymi słowami: gęsto czerwony, przezroczysty napar, pełny świeży smak, wysoki rześki aromat (汤色红浓透明，滋味浓厚鲜爽，香气高爽持久).

7. Skład chemiczny

Analiz pod nazwą „五峰红茶” w znalezionych źródłach brak. Według komunikatu zarządu rolnictwa Yichang (2021), przy włączaniu 五峰宜红茶 do ogólnokrajowego wykazu znanych, szczególnych i nowych produktów rolnych (全国名特优新农产品) ekspertyza wykazała, że substancje ekstraktywne, polifenole herbaciane, cynk i kwas gamma-aminomasłowy są u niego wyższe od wartości referencyjnych; samych liczb komunikat nie podaje.

Wymagania CNIPA z 2025 roku dla 五峰宜红茶 ustalają wilgotność nie wyższą niż 6,5 %, popiół nie wyższy niż 6,5 % oraz substancje ekstraktywne nie niższe niż 32 % na 100 g suchej herbaty. To norma produktu pod tą nazwą; norm samego znaku „五峰红茶” nie widziałem.

8. Parzenie

Praktyka klasy dla herbaty czerwonej.

• Temperatura wody: 90–95 °C.
• Ilość herbaty: 3–5 g na 150 ml.
• Naczynie: Gaiwan lub porcelanowy czajniczek.
• Proces:
  1. Ogrzać naczynie.
  2. Wsypać herbatę i zalać wodą.
  3. Pierwsze parzenie — po 30–60 sekundach.
  4. Kolejne — ze stopniowym wydłużaniem.
  5. Pięć–sześć parzeń.

9. Przechowywanie

Praktyka klasy. W szczelnym opakowaniu, w suchym ciemnym miejscu, z dala od zapachów.

10. Cena i podróbki

Danych o cenach w znalezionych źródłach brak.

• Jak unikać podróbek:
  • Szukać geograficznego znaku certyfikującego „五峰红茶” (nr 17790712 lub nr 17790713).
  • Sprawdzać, czy producent pochodzi z powiatu Wufeng i jest dopuszczony przez powiatowe stowarzyszenie.
  • Pamiętać, że ta sama herbata może wychodzić także pod nazwą 五峰宜红茶 — z własnym znakiem certyfikującym lub ze specjalnym znakiem oznaczenia geograficznego. Prawo do znaku specjalnego, według wymagań CNIPA z 2025 roku, producent ze strefy uzyskuje za pośrednictwem powiatowego organu do spraw własności intelektualnej, po weryfikacji przez Urząd Własności Intelektualnej prowincji Hubei i zatwierdzeniu w CNIPA (patrz sekcja 1).
  • Nie mylić z okręgowym yihongiem z Yichang (宜昌宜红): to osobna rejestracja o szerszej strefie.

11. Ciekawostki

• W wykazie prowincjonalnym z 2020 roku przy jednym powiatowym stowarzyszeniu figuruje pięć znaków herbacianych: „五峰绿茶” (2012), dwa „五峰红茶” i dwa „五峰毛尖” (oba — 2017).
• Wufeng nie należy mylić z górą Wufengshan (五峰山) na przedmieściach miasta Enshi — to część strefy zielonej Enshi Yu Lu, zupełnie inna herbata i inny okręg.

12. Porównanie z innymi herbatami z Hubei

• Yihong Gong Fu (宜红工夫): Regionalna czerwona gongfu z Yichang i Enshi; Wufeng to jeden z jego historycznych powiatów, Yuyangguan — węzeł jego handlu.
• Wufeng Mao Jian (五峰毛尖): Zielona herbata tego samego powiatu; znaki otrzymane przez to samo stowarzyszenie tego samego dnia.
• Caihua Mao Jian (采花毛尖): Zielona herbata gminy Caihua w powiecie Wufeng.
• Lichuan Hong (利川红): Czerwona herbata sąsiedniej prefektury autonomicznej Enshi-Tujia-Miao.

Podsumowanie:

Wufeng Hongcha to powiatowe miano czerwonej herbaty o głębokiej historii miejsca: według materiału prowincjonalnego od 1824 roku Yuyangguan uczył się wyrobu czerwonej herbaty, handlował nią z domami rosyjskimi i brytyjskimi, a w latach 30. XX wieku gościł prowincjonalny instytut herbaciany. Sam znak jest młody — 2017 rok — a wygląd herbaty opisano pod jej drugim chronionym mianem, 五峰宜红茶: ciasno i cienko skręcony liść ze złocistymi tipsami oraz jasnoczerwony napar mętniejący przy stygnięciu.

Źródła

Oznaczenie geograficzne

• 湖北省知识产权局地理标志证明/集体商标名录 №17790712

Pełna lista — na stronie „Źródła”