Nánjiàn lǜchá

Nánjiàn Lǜchá (Nánjiàn lǜchá, 南涧绿茶) — zielona herbata z Autonomicznego Powiatu Nánjiàn Yi (南涧彝族自治县) w Autonomicznej Prefekturze Dali Bai (大理白族自治州), prowincja Yunnan. Krzewy rosną w górach Wúliáng Shān (无量山) i Āiláo Shān (哀牢山) na terenie powiatu, na wysokości 1700–2500 m. Herbatę opisuje się następująco: ciemnozielony suchy liść, świeży, czysty i trwały aromat, żółtozielony jasny napar, pełny miękki smak oraz delikatny żółtozielony rozgotowany liść. Nazwa jest chroniona geograficznym znakiem certyfikującym nr 9351027, którego właścicielem jest stacja herbaciana powiatu. Jest to jeden z dwóch znaków herbacianych Nánjiàn i jedyny z nich, który widnieje już w spisie z 2012 roku; drugi to czerwona herbata Nánjiàn Wúliáng Shān Hóngchá.

1. Klasyfikacja i Pochodzenie

• Typ: Herbata zielona (绿茶, lǜchá), niefermentowana. Klasa jest wymieniona w nazwie znaku, a opis technologii — utrwalanie, zwijanie, suszenie — wskazuje na herbatę zieloną.
• Kategoria: Yunnanńska górska herbata zielona; geograficzny znak certyfikujący i regionalna marka publiczna powiatu.
• Pochodzenie: Chiny, prowincja Yunnan (云南, Yúnnán), Autonomiczna Prefektura Dali Bai (大理, Dàlǐ), Autonomiczny Powiat Nánjiàn Yi (南涧, Nánjiàn).
• Strefa znaku: Wykaz prowincjonalny wskazuje powiat Nánjiàn jako przynależność administracyjną właściciela znaku. Nie jest to prawna granica strefy; nie widziałem regulaminu znaku z jej opisem.
• Współrzędne geograficzne: Siedziba powiatu — około 25,0° N i 100,5° E.

2. Historia i Znaczenie Kulturowe

• Historia:
  • Korzenie z epoki Tang. Według „Yunnan Ribao” (2019) zapisana historia uprawy herbaty w górach Wúliáng Shān sięga epoki Tang: traktat z epoki Tang „Mánshū” (蛮书) opisuje, jak w królestwie Nánzhāo (南诏) uprawiano i pito herbatę.
  • „Południowy szczyt”. Opis herbaty na portalu „中国好绿茶地图” podaje, że w epoce Nánzhāo góry Wúliáng Shān otrzymały tytuł „Południowego szczytu” (南岳).
  • Szlak handlowy. Według publikacji z 2022 roku herbata z Nánjiàn trafiała starym Szlakiem Herbaciano-Końskim do Tybetu i krajów Azji Południowo-Wschodniej.
  • Znak. Geograficzny znak certyfikujący nr 9351027 na towar „herbata” widnieje w spisie Urzędu ds. Znaków Towarowych z 2012 roku; właścicielem jest stacja herbaciana Autonomicznego Powiatu Nánjiàn Yi (南涧彝族自治县茶叶工作站). Znak znajduje się także w prowincjonalnym wykazie znaków geograficznych Yunnanu na dzień 28 grudnia 2019 roku. Dokładnej daty rejestracji w znalezionych źródłach brak.
  • Marka. „Yunnan Wang” (2021) wymienia „南涧绿茶” jako jedną z trzech regionalnych marek publicznych powiatu — obok „大理凤凰沱茶” i „无量高山茶”. Zgodnie z opisem na portalu „中国好绿茶地图” w 2023 roku nazwa ta trafiła na listę regionalnych marek publicznych.
• Nazwa: 南涧 (Nánjiàn) — nazwa powiatu; 绿茶 (lǜchá) — zielona herbata.
• Znaczenie kulturowe: Herbata jest jedną z głównych gałęzi gospodarki powiatu. Według „Yunnan Ribao” (2019) uprawia ją 26 tysięcy gospodarstw chłopskich, w powiecie działa 56 przedsiębiorstw herbacianych i 35 spółdzielni, a roczna wartość produkcji branży osiągnęła 1 mld juanów.

3. Opis Botaniczny i Surowiec

• Odmiana / Kultywar: W znalezionych źródłach odmiana nie jest podana.
• Stare drzewa: Według „Yunnan Ribao” (2019) w powiecie jest ponad 30 tysięcy starych drzew herbacianych, dane zebrano dla 11 700 z nich; „Yunnan Wang” (2021) podaje 37 tysięcy stuletnich drzew. Liczby różnią się, a źródła nie mówią, jaką część surowca do zielonej herbaty stanowią stare drzewa.
• Standard zbioru: Opis na portalu „中国好绿茶地图” mówi jedynie o młodych delikatnych pąkach i liściach (幼嫩芽叶); nie podano, ile liści zbiera się razem z pąkiem.
• Czas zbioru: Brak danych w znalezionych źródłach.

4. Terroir i Cechy Uprawy

• Region: Góry Wúliáng Shān i Āiláo Shān w granicach powiatu. Powiat leży na styku prefektur Dali, Lincang i Pu’er; jego powierzchnia wynosi około 1,7 tysiąca km².
• Wysokość uprawy: 1700–2500 m według opisu na portalu „中国好绿茶地图”; „Yunnan Ribao” (2019) podaje dla wysokogórskich ogrodów powiatu 1800–2500 m.
• Ukształtowanie terenu i przyroda: Ten sam opis mówi o złożonej rzeźbie terenu, zróżnicowanym klimacie i dobrze zachowanej pierwotnej roślinności państwowego rezerwatu Wúliáng Shān.
• Klimat: Wilgotny podzwrotnikowy z suchą zimą. Dla siedziby powiatu na wysokości 1377 m średnia temperatura wynosi od 12,3 °C w styczniu do 24,8 °C w czerwcu, opady około 740 mm rocznie. Ogrody leżą wyżej, więc liczby te są jedynie orientacyjne.
• Gleby: Brak danych w znalezionych źródłach.
• Ogrody: „Yunnan Ribao” (2019) podaje 110 tysięcy mu wysokogórskich ogrodów (1 mu to około 667 m²), z czego 31 tysięcy mu ma certyfikację „zieloną” lub ekologiczną. „Yunnan Wang” (2021) — 120 tysięcy mu wysokogórskich ogrodów i około 72 tysiące mu „zielonych” i ekologicznych.

5. Technologia Produkcji

Opis na portalu „中国好绿茶地图” wymienia trzy etapy; w znalezionych źródłach brak parametrów.

1. Utrwalanie (杀青, shāqīng): Ogrzewanie zatrzymuje utlenianie i zachowuje zieloną barwę liścia.
2. Zwijanie (揉捻, róuniǎn): Liść zyskuje kształt, sok wydostaje się na powierzchnię.
3. Suszenie (干燥, gānzào): Usuwa wilgoć i utrwala aromat.

Opis nie wspomina krótkiego więdnięcia przed utrwalaniem, typowego dla zielonej herbaty; czy faktycznie występuje, na podstawie znalezionych źródeł nie da się ustalić.

6. Cechy Organoleptyczne

Poniższy opis pochodzi z portalu „中国好绿茶地图”; jest to źródło wtórne.

• Wygląd suchego liścia: Ciemnozielony, niemal czarnozielony (色泽墨绿); kształt liścia nie jest opisany.
• Aromat suchego liścia: Brak danych w znalezionych źródłach.
• Aromat naparu: Świeży, czysty i trwały (香气鲜纯持久).
• Smak: Pełny i miękki (滋味浓醇).
• Barwa naparu: Żółtozielona i jasna (汤色黄绿明亮).
• Dno filiżanki (zaparzony liść): Żółtozielone, równe i delikatne (叶底黄绿匀嫩).

7. Skład Chemiczny

W znalezionych źródłach brak danych fizykochemicznych dotyczących zielonej herbaty oznaczonej tym znakiem. „Yunnan Ribao” (2019) pisze o herbacie z gór Wúliáng Shān ogólnie: ekstrakt wodny zwykle powyżej 40 %, polifenole zwykle powyżej 30 %, aminokwasy powyżej 3 %. Gazeta nie podaje metody, próby ani czy chodzi o surowiec, czy o gotową herbatę, dlatego liczby te nie odnoszą się bezpośrednio do zielonej herbaty ze znakiem.

8. Parzenie

Praktyka klasy dla zielonej herbaty.

• Temperatura wody: 80–85 °C.
• Ilość herbaty: 3 g na 150 ml.
• Naczynie: Szklana filiżanka lub biały gaiwan.
• Proces:
  1. Ogrzać naczynie.
  2. Wsypać herbatę i nalać wodę po ściance.
  3. Pierwszy napar po 40–60 sekundach.
  4. Pić, zostawiając część naparu.
  5. Dolać wody.
  6. Dwa-trzy kolejne zalania.

9. Przechowywanie

Praktyka klasy. W szczelnym opakowaniu, w lodówce w temperaturze 0–5 °C, z dala od światła, wilgoci i zapachów. Najlepiej wypić w ciągu roku.

10. Cena i Podróbki

Brak danych o cenach w znalezionych źródłach.

• Jak uniknąć podróbek:
  • Szukać geograficznego znaku certyfikującego „南涧绿茶” (nr 9351027).
  • Sprawdzać, czy producent pochodzi z powiatu Nánjiàn.
  • Suchy liść — ciemnozielony, napar — żółtozielony i jasny, zaparzony liść — żółtozielony i delikatny.

11. Ciekawostki

• Znak na zieloną herbatę widnieje już w spisie Urzędu ds. Znaków Towarowych z 2012 roku; znak na czerwoną znalazłem dopiero w wykazie z 2019 roku.
• Właścicielem znaku nie jest stowarzyszenie ani firma, lecz powiatowa stacja herbaciana.
• Ogrody leżą w dwóch systemach górskich jednocześnie — Wúliáng Shān i Āiláo Shān.
• „Yunnan Wang” (2021) pisze, że powiat produkuje pięć klas herbaty — zieloną, pu-erh, oolong, czerwoną i białą, — ale znak na zieloną ma tylko jeden.

12. Porównanie z innymi zielonymi herbatami z Yunnanu

• Nánjiàn Wúliáng Shān Hóngchá (南涧无量山红茶): Czerwona herbata z tego samego powiatu, drugi znak herbaciany Nánjiàn.
• Cāngshān Xuě Lǜ (苍山雪绿): Zwijana zielona herbata z prefektury Dali, stworzona w fabryce herbaty Xiaguan.
• Huílóng Lǜchá (回龙绿茶): Wysokogórska zielona herbata z powiatu Lianghe na zachodzie Yunnanu.

Podsumowując:

Nánjiàn Lǜchá to górska zielona herbata powiatu, w którym ogrody wznoszą się na 1700–2500 m n.p.m. na zboczach Wúliáng Shān i Āiláo Shān. Jej znak widnieje w wykazach od 2012 roku i należy do powiatowej stacji herbacianej, a opis jest krótki i spójny: ciemnozielony liść, świeży trwały aromat, żółtozielony jasny napar, pełny miękki smak. Znalezione źródła nie podają odmiany, terminów zbioru ani parametrów technologii.

Źródła

Oznaczenie geograficzne

• CNIPA 地理标志证明商标 №9351027

Pełna lista — na stronie „Źródła”