Baizhangtan Cha (Bǎizhàngtán chá, 百丈潭茶) dia dite maitso fisaka voatono avy ao amin’ny distrikan’i Tongcheng (通城县), kaominina an-tanàn-dehibe Xianning, any amin’ny farany atsimon’ny faritanin’i Hubei, eo amin’ny fihaonan’i Hubei, Hunan ary Jiangxi. Ny tena mampiavaka azy, araka ny famaritana ny vokatra, dia ny «扁平显毫»: ravina fisaka mahitsy misy volo fotsy mivelatra. Dite tanora ity, tamin’ny taona 1990. Tamin’ny 2020, nahazo mari-pamantarana ara-jeografika momba ny fambolena ny anarany, izay faharoa tao amin’ny distrika. Tamin’ny 2025, niditra tao amin’ny lisitry ny vokatra manana mari-pamantarana ara-jeografika an’ny Sampan-draharahan’ny Fananana Ara-tsaina ao Shina.
1. Fanasokajiana sy Fiaviana
- Karazana: Dite maitso fisaka voatono (炒青, chǎoqīng), fisaka (扁形, biǎnxíng). Voalaza ao amin’ny famaritana ny vokatra arovana hoe: «百丈潭茶为炒青类扁形绿茶» izany hoe «dite maitso fisaka voatono».
- Sokajy: Dite maitso maoderina avy amin’ny distrika; vokatra manana mari-pamantarana ara-jeografika.
- Fiaviana: Shina, faritanin’i Hubei (湖北, Húběi), kaominina an-tanàn-dehibe Xianning (咸宁, Xiánníng), distrikan’i Tongcheng (通城, Tōngchéng).
- Faritra arovana: Araka ny boky torolalana momba ny vokatra eo an-toerana, dia tanàna sy vohitra iraika ambin’ny folo ao amin’ny distrika, izay misy vohitra ara-pitantanana 165: 马港镇, 五里镇, 隽水镇, 关刀镇, 沙堆镇, 麦市镇, 塘湖镇, 四庄乡, 大坪乡, 石南镇 ary 北港镇. Ny katalaogin’ny vokatra manana mari-pamantarana ara-jeografika dia milaza ny faritra ho «ny faritry ny fitantanana ankehitriny ao amin’ny distrikan’i Tongcheng».
- Koordinaty ara-jeografika: Araka io boky torolalana io ihany, dia 113°36′–114°04′ atsinanana ary 29°02′–29°24′ avaratra.
2. Tantara sy Lanja ara-kolontsaina
- Tantara:
- Taona 1990. Araka ny filazan’ny mpangataka tamin’ny fanadinana tamin’ny 2020, ny dite dia «novolavolaina nanomboka tamin’ny taona sivifolo» (自九十年代研制而成); ny vavahadin-tserasera «Jingchu Wang» (2020) dia milaza ny taona 1990, ary ny fisoratana ny marika «百丈潭» dia tamin’ny 2003. Tsy misy firaketana an-tsoratra taloha hita ao amin’ny loharano.
- 2005. Araka ny filazan’ny governemantan’ny distrika, tamin’ny Jolay 2005 dia niorina ny orinasan-dite mitovy anarana aminy (通城县百丈潭茶业有限责任公司), orinasa lehibe ara-pambolena eo amin’ny sehatry ny faritany. Tsy misy fifandraisany amin’ny fomba fanamarinana hita ao amin’ny loharano.
- 2009–2017, loka. Araka ny boky torolalana momba ny vokatra eo an-toerana: tamin’ny 2009 dia niditra tao anatin’ireo marika dite maitso malaza dimy lehibe natolotra tao Xianning ny dite, tamin’ny 2013 dia nahazo volamena tamin’ny Fampirantiana Ara-pambolena Shinoa (Wuhan) faha-10, tamin’ny 2016 dia nekena ho marika malaza tao Xianning ny marika, tamin’ny 2017 dia lasa vokatra malaza tao an-tanàna ny dite. Misy tsy fitovian-kevitra ny loharano: ny «Jingchu Wang» dia milaza fa ny fanekena ny marika ho malaza tao Xianning dia tamin’ny 2008.
- Janoary 2020, fanadinana. Araka ny filazan’ny sampan-draharahan’ny fambolena ao Xianning, ny manam-pahaizana dia nandinika ny fangatahan’ny Ivon-toeram-pikarohana momba ny dite ala ao amin’ny distrikan’i Tongcheng (通城县野生茶科学研究所), nahita fa miavaka ny kalitaony ary nankasitraka ny fisoratana. Ny sampan-draharaha dia niantso ny Baizhangtan Cha ho vokatra faharoa ao amin’ny distrika manana mari-pamantarana ara-pambolena.
- Aprily, Mey 2020, fisoratana. Ny boky torolalana dia milaza ny fanapahan’ny Minisiteran’ny Fambolena sy ny Ambanivohitra tamin’ny 30 Aprily 2020. Tamin’ny 19 Mey, ny vavahadin-tserasera «Jingchu Wang» (荆楚网) dia nitatitra fa tamin’ny alalan’ny fanambarana laharana 290 an’ny minisitera dia nahazo mari-pankasitrahana ny vokatra sivy ambin’ny folo avy any Hubei, ary nanonona ny Baizhangtan Cha ho isan’ireo. Ny laharan’ny fisoratana ao amin’ny katalaogin’ny mari-pamantarana dia AGI02948.
- 2025, lisitry ny Sampan-draharahan’ny Fanjakana. Tamin’ny alalan’ny fanambarana laharana 640, nosoniavina tamin’ny 16 Jolay ary navoaka tamin’ny 13 Aogositra 2025, ny Sampan-draharahan’ny Fananana Ara-tsaina ao Shina dia nanaiky ho vokatra manana mari-pamantarana ara-jeografika ny anarana 1409; ny katalaogin’ny mari-pamantarana dia mampiditra ny Baizhangtan Cha ao amin’io fanambarana io.
- Anarana: 百 (bǎi) dia zato, 丈 (zhàng) dia zhang, fandrefesana tranainy, 潭 (tán) dia farihy lalina: «farihy lalina zato zhang». Toponim-paritra ity: araka ny filazan’ny distrika, io no anaran’ny iray amin’ireo rojo tohodrano kely telo ao amin’ny distrika, ary ny toaka eo an-toerana dia antsoina hoe 百丈潭酒. Tsy voazava ao amin’ny loharano ny antony nahazoan’ny dite io anarana io.
- Lanja ara-kolontsaina: Ao amin’ny lisitry ny «tsiron’i Tongcheng» an’ny biraon’ny kolontsaina sy ny fizahantany ao amin’ny distrika (2021), ny dite dia voasoratra hoe «百丈潭有机茶», dite organika Baizhangtan.
3. Famaritana Botanika sy Akora
- Karazany / Cultivar: Tsy voatonona ao amin’ny loharano ny karazany.
- Akora: Ny mari-pamantarana fizika sy simika ao amin’ny boky torolalana dia natao ho an’ny fijinjana lohataona «tsimoka iray misy ravina iray» (一芽一叶). Tsy misy fenitra fijinjana ao amin’ny loharano.
- Fotoana fijinjana: Tsy misy daty marina ao amin’ny loharano.
- Fanamarinana organika: Araka ny filazan’ny mpangataka tamin’ny fanadinana tamin’ny 2020, ny dite dia nandalo fanamarinana organika avy amin’ny fanjakana nandritra ny valo ambin’ny folo taona nisesy.
4. Terroir sy Toetra mampiavaka ny Fambolena
- Faritra: Araka ny filazan’ny distrika, i Tongcheng dia eo amin’ny farany avaratry ny tendrombohitra Mufushan (幕阜山), izay iharan’ny fihaonan’i Hunan, Hubei ary Jiangxi. Any atsinanana ny distrika dia mifanila amin’i Xiushui (Jiangxi), any atsimo amin’i Pingjiang (Hunan), any andrefana amin’i Yueyang sy Linxiang (Hunan), any avaratra amin’i Chongyang (Hubei).
- Haambo no itomboan’ny dite: Araka ny boky torolalana momba ny vokatra eo an-toerana, ny haavo ao amin’ny faritra dia 250–1528 m; tsy misy angon-drakitra manokana ho an’ny zaridaina.
- Toetrandro: Monsoon subtropikaly. Misy tsy fitovian-kevitra ny angon-drakitra: ny filazan’ny distrika dia manome salan’isa maripana isan-taona 15,5–16,7 °C ary rotsak’orana 1500 mm eo ho eo, ny boky torolalana kosa milaza 17 °C, 1627,3 mm rotsak’orana, 1694,5 ora hazavan’ny masoandro isan-taona ary totalin’ny maripana mavitrika isan-taona 3000 hatramin’ny 5100 °C. Ny tahan’ny ala amin’ny loharano roa dia 57,5 %.
- Tany: Araka ny boky torolalana, dia tany mena sy tany mavo-volontsôkôlà ny ankamaroany, pH 4,5–6,8.
- Habeny: Araka ny boky torolalana, ny velaran’ny zaridainan-dite ao amin’ny faritra dia 4620 hektara; tsy voalaza ny taona. Io loharano io ihany no milaza fa i Tongcheng dia iray amin’ireo distrikan-dite telo lehibe indrindra any Hubei.
5. Teknolojian’ny Famokarana
Ny famaritana ny vokatra dia mampiditra ny dite ho karazana fisaka voatono (炒青); tsy misy sarintany teknolojia na masontsivana ao amin’ny loharano.
Ho an’ny dite maitso fisaka voatono, ny filaharana mahazatra dia toy izao:
- Fampielezana ny ravina vaovao (摊青, tānqīng).
- Famonoana hamandoana (杀青, shāqīng): Ny hafanana no mampiato ny oksidasiôna.
- Fanamafisana ny endriny (理条, lǐtiáo).
- Fanapotehana ho fisaka (压扁, yābiǎn): Mahazo endrika fisaka ny ravina.
- Fanamainana (干燥, gānzào).
Ity dia tetika ankapoben’ny sokajy, fa tsy famaritana ny teknolojian’ny Baizhangtan Cha.
6. Toetra ara-panandramana
Ny famaritana etsy ambany dia avy amin’ny famaritana ny vokatra arovana ao amin’ny katalaogin’ny mari-pamantarana; mamerina izany ny boky torolalana.
- Endriky ny ravina maina: Fisaka sy mahitsy (扁平挺直), mavesatra sy matevina (身骨重实), maitso, misy volo fotsy (色绿有白毫). Ny tena mampiavaka dia «fisaka, misy volo mivelatra» (扁平显毫).
- Fofon’ny ravina maina: Tsy misy famaritana ao amin’ny loharano.
- Fofon’ny ditina: Avosy sy maharitra (香高持久).
- Tsirony: Feno, misy mamy miverina (醇厚回甘); mahazaka rano maro ny dite (耐冲泡).
- Lokon’ny ditina: Maitso sy mamirapiratra (绿亮).
- Ravin-dite avy nampiasaina: Mitovy sy mazava (匀整明亮).
Ny mpangataka tamin’ny fanadinana tamin’ny 2020 dia namaritra ny tsirony ho «feno, mamy ary vaovao» (醇厚甘鲜), ary ny ravina avy nampiasaina ho mitovy, malefaka, mivelatra ho «voninkazo» manontolo (匀嫩成朵).
7. Fitambarana Simika
Ny boky torolalana momba ny vokatra eo an-toerana dia manome ireto mari-pamantarana ireto ho an’ny fijinjana lohataona «tsimoka iray misy ravina iray»:
| Fitambarana | Sanda |
|---|---|
| Polyfenol amin’ny dite | tsy latsaky ny 15 % |
| Asidra amine malalaka | tsy latsaky ny 2 % |
| Akora mety levona anaty rano | tsy latsaky ny 36 % |
| Hamandoana | tsy mihoatra ny 6,5 % |
Tsy mbola nampitahaina amin’ny lahatsoratry ny fepetra takian’ny Sampan-draharahan’ny Fanjakana ny tarehimarika; tsy misy angon-drakitra momba ny kafeinina.
8. Fomba Fandrafetana
Fomba fanao amin’ny sokajy ho an’ny dite maitso.
- Hafan’ny rano: 80–85 °C.
- Habetsahan’ny dite: 3 g isaky ny 150 ml.
- Fitaovana: Kaopy fitaratra na gaiwan fotsy.
- Fomba:
- Afanaina ny fitaovana.
- Apetraho ny dite ary arotsaho moramora amin’ny sisin’ny kaopy ny rano.
- Ny ditina voalohany dia aorian’ny 40–60 segondra.
- Sotroina, nefa avela hisy ditina sisa.
- Ararahana rano indray.
- Azo ararahana rano indroa na intelo indray.
9. Fitehirizana
Fomba fanao amin’ny sokajy. Ao anaty fonosana mihidy, ao anaty vata fampangatsiahana amin’ny 0–5 °C, tsy misy hazavana, hamandoana na fofona. Tsara kokoa raha sotroina ao anatin’ny herintaona.
10. Vidiny sy Fisorohana hosoka
Tsy misy angon-drakitra momba ny vidiny ao amin’ny loharano.
- Fomba hialana amin’ny hosoka:
- Mitadiava mari-pamantarana ara-jeografika eo amin’ny fonosana.
- Hamarino fa avy ao amin’ny distrikan’i Tongcheng ny mpamokatra.
- Ny ravina dia fisaka, mahitsy, misy volo fotsy mivelatra. Maro ny dite fisaka manana io endrika io, ka ny fiaviana sy ny mari-pamantarana no azo itokisana kokoa noho ny endrika.
11. Zava-misy mahaliana
- Ny anaran’ny dite dia toponim-paritra, izay entin’ny rojo tohodrano kely sy ny toaka ao amin’ny distrika.
- Tao amin’ilay fanambarana mitovy tamin’ny 2020, vokatra valo ambin’ny folo hafa avy any Hubei no nahazo mari-pamantarana, anisan’izany ny mpiara-sokajy aminy, dia ny Donghe Bizhen Cha (董河碧珍茶) sy ny Luotian Xianglu Cha (罗田香露茶).
12. Fampitahana amin’ny dite maitso hafa
- Tongcheng Haolü (通城毫绿): Dite maitso hafa avy amin’ny distrika iray ihany, izay misy volo mahitsy miendrika maojian; ny Baizhangtan Cha kosa dia fisaka ny raviny.
- Xi Hu Long Jing (西湖龙井): Ohatra amin’ny dite maitso fisaka voatono; ny Baizhangtan Cha dia dite tara avy any Hubei mitovy endrika.
- Sanxia Long Jing (三峡龙井): Dite maitso avy any Hubei vita amin’ny teknolojian’i Longjing, avy any andrefan’ny faritany.
- Shuangjing Lü (双井绿): Dite maitso misy volo voaolana avy amin’ny distrika mifanila aminy Xiushui, any an-dafin’ny sisin-tanin’ny faritany, ao Jiangxi.
Ho famaranana:
Ny Baizhangtan Cha dia dite maitso fisaka tanora avy any amin’ny tendrombohitr’i Tongcheng eo amin’ny fihaonan’ny faritany telo: ravina mahitsy misy volo fotsy, fofona avosy maharitra, tsiro feno misy mamy miverina. Ny antontan-taratasy dia miresaka momba ny faritra, ny endrika ary ny fisoratana, saingy tsy manonona ny karazany na ny sarintany teknolojia.
Loharano
Famantarana ara-jeografika
Lisitra feno — ao amin'ny pejy Loharano