Fenghua Quhao (Fènghuà qūháo, 奉化曲毫) yitiye eluhlaza yesifunda saseFenghua (奉化区) edolobheni laseNingbo ogwini olusempumalanga yeZhejiang. Ibonakala ngeqabunga eliwugqinsi, eligoqwe laba igobe futhi limbozwe uboya obumhlophe obubonakalayo: 曲 (qū) — «eligoqekile», 毫 (háo) — «uboya». Igama lisuselwa emugqeni wendela yaseSong, kanti itiye lamanje lasungulwa ngo-1996 futhi lenziwa kuphela ngeqabunga lasentwasahlobo. Livikelwa uphawu lwesitifiketi (olwashicilelwa ngo-2018), ukukhonjwa kwendawo yezolimo (2021) futhi, ngokohlu lwezinkomba, liqashelwa njengomkhiqizo onokukhonjwa kwendawo (2025).
1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi
- Uhlobo: Itiye eliluhlaza (绿茶, lǜchá): ukulungiswa, ukusongwa, ukomiswa. Ukuphatha kwesifundazwe kokuhlola imakethe kumbiza ngqo ngetiye eliluhlaza (系绿茶), inkomba — «itiye eliqanjwe ngegama leZhejiang lezinga lokuqala» (浙江省一类名茶).
- Isigaba: Itiye eliluhlaza elisongwe elinoboya, ngaphansi kwezindlela eziningana zokuvikela.
- Imvelaphi: I-China, isifundazwe saseZhejiang (浙江, Zhèjiāng), idolobha laseNingbo (宁波, Níngbō), isifunda saseFenghua (奉化, Fènghuà).
- Indawo evikelekile: Uhlu lwezinkomba luyichaza njengayo yonke indawo yamanje yesifunda saseFenghua. Incazelo eyireferensi yokukhonjwa kwezolimo ibala amadolobhana ayi-10 kanye namakomidi emigwaqo anamadolobhana angama-325, phakathi kwawo kukhona u-Shangtian, u-Dayan, u-Xikou kanye no-Xiu.
- Izixhumanisi zendawo: 121°03′–121°46′ Empumalanga, 29°25′–29°47′ EseNyakatho — ngokwencazelo efanayo.
- Izindlela zokuvikela:
- Uphawu lwesitifiketi «奉化曲毫» № 28458230. Ngokokuphatha kwesifundazwe kokuhlola imakethe, lugunyazwe futhi lwashicilelwa ngomhla ka-28 Disemba 2018 futhi emva kwezinyanga ezintathu lokushicilelwa lwasebenza ngomhla ka-28 Mashi — ngokubalwa kwezinsuku ngo-2019. Inothi lomlawuli ngokwalo lishicilelwe ngo-August 2020 futhi luthi lolu suku «ngu-28 Mashi walo nyaka»; i-athikili eyireferensi ithi uphawu lwango-2020. Umnikazi — Inhlangano Yokuthuthukisa Isiko Letiye laseFenghua (奉化茶文化促进会).
- Ukukhonjwa kwezolimo. Isimemezelo soMnyango Wezolimo Nezindaba Zasemakhaya № 431; isitifiketi sakhishwa ngomhla ka-4 Juni 2021.
- Umkhiqizo onokukhonjwa kwendawo. Uhlu lwezinkomba lubhekisela egameni esimemezelweni se-CNIPA № 640 (2025) futhi luthi simise isigaba esihambisanayo sesimemezelo sango-2003 № 45 se-AQSIQ esimayelana no-«奉化曲毫茶(雪窦山牌)». Ukuthi yiluphi uhlobo lwesimemezelo sango-2003, akukwazanga ukutholakala; imibhalo yakho kokubili ayikwazanga ukuvulwa.
2. Umlando Nokubaluleka Kwamasiko
- Umlando:
- Umgqa weSong. Inkomba ithi itiye laseFenghua lalilinywa kakade ngesikhathi seTang. Imithombo ixhumanisa igama nomusho womphathi wesigodlo sezindela saseXuedou (雪窦寺) umeluleki weChan u-Guangwen (广闻) wasencwadini ethi «御书应梦名山记»: «荼荠不同亩,曲毫幽而独芳» — «utshani obumuncu nomfana wabelusi abahlangani ensimini eyodwa, kanti i-quhao, icashile, inuka kamnandi iyodwa». Imithombo eminingi imane nje iyibeka enkathini yeSong, uhlu lwezinkomba kanye nabezindaba besifunda — eminyakeni ye-«景右» yaseNyakatho yeSong. Umbhalo oyireferensi ngentaba i-Xuedou usuke ulandisa inganekwane yokuthi umbhalo othi «应梦名山» wenziwa kamuva yinkosi yaseNingizimu yeSong u-Lizong ngokwesiyalo somanduleli; uma kunjalo, usuku lwaseNyakatho yeSong lwe-«Rekhodi» ngakho luyangabazeka. Embhalweni wokuqala isicaphuno nosuku akukwazanga ukuhlolwa.
- 1996. Itiye lamanje lasungulwa ochwepheshe betiye ngeqabunga lezinhlobo ezinoboya obuningi; izinkomba zilibiza kanyekanye ngetiye lomlando nelisha eliqanjwe ngegama. Abezindaba besifunda babhala ngobuchwepheshe obuthuthukisiwe bokusonga (改良蟠曲加工工艺), i-athikili eyireferensi — ukuthi kwasetshenziswa itiye pan-long (蟠龙茶) njengesisekelo.
- 1997. Ngokwesicelo somncintiswano waseJapan wango-2012, ubuchwepheshe baqinisekiswa ngo-1996 emva kwemizamo yeminyaka eminingi, futhi ngonyaka olandelayo itiye lathola ukuhlolwa kwetiye eliqanjwe ngegama ezingeni lesifundazwe.
- 1999. Kwavela umkhiqizo othi «Xuedoushan» (雪窦山). Ngo-2015 inani lalo lalinganiselwa kuma-yuan ayizigidi eziyi-176.
- 2012. Kwaqala ukulungiswa kwesicelo sophawu. Ngawo lowo nyaka itiye laphakathi kwabawine umncintiswano Womhlaba Wetiye Eliluhlaza edolobheni laseShimada (iShizuoka Prefecture, iJapan), esigabeni semiklomelo yegolide. Lalethulwe ngabaphathi bezolimo namahlathi baseFenghua, umkhiqizi — umfelandawonye wetiye iXuedoushan. Ukwahlulela kwenzeka ngomhla ka-21–22 August; kwathunyelwa amasampula angu-56 — angama-32 aseJapan, ayi-15 aseKorea, ayi-8 aseChina kanye nelilodwa laseTaiwan.
- 2017. Isimo somkhiqizo ovikelwe ngemvelaphi yezemvelo (国家生态原产地保护产品).
- Imiklomelo. Ngaphezu kwama-40 ngokomlawuli, ngaphezu kwama-50 ngokwabezindaba besifunda, kuhlanganise nendondo yegolide ephakeme yokuqala yeWorld Green Tea Congress, umklomelo okhethekile womncintiswano we-«Zhongcha Bei» (中茶杯) kanye, ngokwabezindaba besifunda, nendondo yegolide ye-China International Tea Exhibition.
- Igama: 奉化 — igama lesifunda; 曲毫 — «uboya obugobile».
- Ukubaluleka kwamasiko: Iwebhusayithi yesifunda ibiza itiye nge-«ikhadi lokuvakasha legolide» (金名片) laseFenghua. Uhlu lwezinkomba lufinyeza ukubukeka ngefomula ethi «色绿、香高、味醇、形美» — umbala oluhlaza, iphunga eliphakeme, ukunambitheka okuthambile, isimo esihle.
3. Incazelo Yezitshalo kanye Nezinto Ezingavuthiwe
- Izinhlobo / Ama-cultivar: Izincazelo zikhuluma ngezinhlobo ezithuthukisiwe ezinoboya obuningi ezisakazwa ngokungatheliwe (无性系多毫良种) ngaphandle kwamagama. Umbiko wesifunda wango-2023 ubala eningini elilodwa lamamu angama-500 izinhlobo i-fuding dabai (福鼎大白) kanye ne-yingshuang (迎霜); uhlu oluyimpoqo alukho emithonjeni etholakele. Isicelo somncintiswano waseJapan wango-2012 sibala uhlobo othi «福鼎白毫» — enoboya obumhlophe obuningi.
- Isikhathi sokuvuna: Intwasahlobo kuphela. Ukuvuna kuqala ngaphambi komkhosi we-Qingming futhi kusukela ku-Chunfen kuya ku-Guyu.
- Izinga lokuvuna: Imithombo iyahluka. Abesifundazwe babhala ngeqabunga elilodwa lamahlumela amabili (一芽二叶), umbiko wesifunda wango-2023 — ngeqabunga elilodwa lehlumela elilodwa (一芽一叶), uhlu lwezinkomba — ngeqabunga elilodwa noma amabili amahlumela.
4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshala
- Isifunda: Ugu olusempumalanga yeZhejiang; indawo yesifunda, ngokwenkomba, yakhiwa imigqa yezintaba iTiantaishan (天台山) neSimingshan (四明山). Iwebhusayithi yesifunda ichaza indawo enkulu yetiye eShangtian ngefomula ethi «izingxenye eziyisithupha izintaba, ingxenye eyodwa amanzi, izingxenye ezintathu amasimu» (六山一水三分田).
- Izindawo eziphambili: iShangtian (尚田) neDayan (大堰); izingadi zetiye zomlando — eduze kwentaba iXuedoushan eduze kwaseXikou.
- Ukuphakama kokutshala: Ngokwewebhusayithi yesifunda, ingadi yaseAnyang eShangtian, lapho ihlangana khona imigqa iSimingshan neTiantaishan, isezingeni elimaphakathi lamamitha angu-400–600, ingadi yaseNanshan — ngaphezu kwamamitha angu-600. Idatha evamile yendawo ayikho.
- Isimo sezulu: I-subtropical monsoon, izinga lokushisa lonyaka elimaphakathi — 16.4 °C (ngokwe-athikili eyireferensi). Iwebhusayithi yesifunda ibhala ngenkungu yonyaka wonke, isimo sezulu esipholile kanye nezimvula eziningi eduze kwengadi yaseAnyang.
- Umhlabathi: Ngokwe-athikili eyireferensi — isihlabathi esiphuzi kanye no-«mlotha» (香灰土), owakhiwe phezu kwe-granite kanye namatshe entaba-mlilo, pH 4.5–6.5.
- Indawo kanye nomkhiqizo: Izinombolo ziyahluka. Incazelo yenkomba — amahektha ayi-1633 kanye namathani ayi-157 etiye elomile ngonyaka; i-athikili eyireferensi — ngaphezu kwama-mu ayi-13 000; abezindaba besifunda (2024) — ngaphezu kwemindeni eyinkulungwane, ama-mu ayi-16 000 kanye namathani angaphezu kweyi-150; iwebhusayithi yesifunda (2023) — ngaphezu kwama-mu ayi-22 500 kanye nenzuzo yama-yuan ayizigidi eziyi-120 ngo-2022.
5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza
Abezindaba besifunda babala imisebenzi eyisishiyagalombili ethatha amahora angaphezu kwayishumi:
- Ukwehliswa kweqabunga elisha (摊青, tānqīng).
- Ukulungiswa (杀青, shāqīng).
- Ukusongwa (揉捻, róuniǎn).
- Ukomiswa kokuqala (初烘, chūhōng).
- Ukugazingwa ngokubunjwa (炒干做形).
- Ukuvezwa koboya (提毫, tíháo).
- Ukuphola nokulinganisa umswakama (摊凉回潮).
- Ukomiswa kokugcina (足火烘干).
Efemini yetiye yaseAnyang (安岩), ngokwesango lesifundazwe (2018), ukuhleleka kuyafana — ngokuphola emva kokulungiswa, ngaphandle kokulinganisa umswakama okuhlukile, — futhi izinga lokusebenzisa imishini liphezulu. Isicelo somncintiswano waseJapan wango-2012 sithi yonke inqubo ihunyushelwe emishinini futhi ukubukeka kwetiye akuzange kulimale. Abezindaba besifunda babona umehluko omkhulu ekuhlanganiseni ukusonga nokomisa kanye nokugazinga: ukusonga kudala igobe futhi kusiza ukudluliswa kwezinto emanzini. Izinga lokushisa kanye nobude besikhathi akukho emithonjeni ethembekile.
6. Izici Ze-Organoleptic
Ngokwencazelo yenkomba ekulandiseni okuyireferensi:
- Ukubukeka kweqabunga elomile: Lisongwe laba igobe, liwugqinsi, liluhlaza ngokucwebezela, linoboya obubonakalayo (外形蟠曲肥壮、绿润显毫).
- Iphunga leqabunga elomile: Ayikho incazelo ehlukile emithonjeni etholakele.
- Iphunga lamanzi: Ihlanzekile futhi iqinile (清香持久).
- Ukunambitheka: Okusha, okuthambile, nokubuya okumnandi (滋味鲜醇回甘).
- Umbala wamanzi: Uluhlaza futhi ucacile (汤色绿明).
- Izinsalela zetiye (iqabunga eliphekiwe): Livuleka libe «izimbali», liluhlaza okotshani futhi likhanya (叶底成朵、嫩绿明亮).
Uhlu lwezinkomba lunezela ukukhanya okuphuzi kombala kanye neqabunga eliphekiwe «elimhlophe okwe-jade» elinemizwa eluhlaza okotshani (叶底现玉白色,嫩绿通脉). Umlawuli yena ubiza iqabunga elomile ngokuthi lincane futhi liqinile (细嫩挺秀), okungahambisani kahle negobe eliwugqinsi. Isicelo saseJapan sango-2012 sichaza ukunambitheka njengokugcwele, okumnandi nokupholile, iphunga — njengelisha futhi siphawula ukuthi itiye lisekela izigcwalisa eziningana.
7. Ukwakheka Kwamakhemikhali
Ukulandisa okuyireferensi kwencazelo yenkomba kunikeza lezi zilinganiso eziphansi:
| Isibonakaliso | Inani |
|---|---|
| Izinto ezikhiphekayo ezincibilika emanzini | okungenani 39 % |
| Ama-phenols etiye | okungenani 14 % |
| I-caffeine | okungenani 4 % |
| Ama-amino acid amahhala | okungenani 3.5 % |
Kuthiwa futhi isilinganiso sama-phenols nama-amino acid sincane (酚氨比较小). Umlawuli ubhala ngokuqukethwe kwama-amino acid «kufika ku-4.2 %» (高达4.2%). Idokhumenti enezilinganiso ayikwazanga ukuvulwa, ngakho izinombolo zinikezwe ngokulandisa.
8. Ukuphisa
Umkhuba wesigaba ngetiye eliluhlaza.
- Izinga lokushisa lamanzi: 80–85 °C.
- Inani letiye: 3 g nge-150 ml.
- Izitsha: Ingilazi ekhanyayo noma i-gaiwan emhlophe.
- Inqubo:
- Shisisa izitsha.
- Faka itiye bese uthela amanzi ngodonga.
- Ukuthela kokuqala — emva kwemizuzwana engama-40–60.
- Phuza, ushiye ingxenye yamanzi, bese wengeza amanzi.
- Ukuthelwa okuphindwe kabili noma kathathu.
9. Ukugcinwa
Umkhuba wesigaba. Ephasheni elivalekile, esiqandisini ku-0–5 °C, ngaphandle kokukhanya, umswakama namaphunga. Kungcono ukuphuzwa phakathi nonyaka.
10. Intengo kanye Nomgunyathi
Ngokwesango lesifundazwe, ngo-2018 i-Fenghua Quhao enhle kakhulu emakethe yaseNingbo yayibiza kufika kuma-yuan ayi-1800 nge-jin (500 g). Ngokwamazwi omphathi wenye yezingadi, acashunwe yiwebhusayithi yesifunda, ngo-2023 intengo yemakethe yayizungeza ama-yuan angu-4000 ngekhilogremu.
- Ukwazi ukugwema umgunyathi:
- Funani uphawu lwesitifiketi lwe-«奉化曲毫» kanye nophawu lwenkomba; ilungelo lophawu linikezwa izivumelwano neNhlangano Yokuthuthukisa Isiko Letiye laseFenghua.
- Hlola ukuthi umkhiqizi uvela esifundeni saseFenghua.
- Leli tiyela lokuqoqwa okukodwa kwentwasahlobo: i-«quhao» yasehlobo noma yasekwindla iyaphikisana nencazelo.
- Iqabunga ligobile futhi linoboya obumhlophe, hhayi ukuthi liyisicaba futhi liqondile njengase-longjing.
11. Amaqiniso Athakazelisayo
- Umdayisi emakethe yetiye yaseNingbo, ngokwesango lesifundazwe, wayethi i-quhao enhle kakhulu «ayinciphi kunalo longjing» (与龙井相媲美).
- Ukusebenzisa uphawu, ngokombiko womlawuli, kwavunyelwana ngamafelandawonye acishe abe ngu-30, ngalinye linengadi engaphezu kwama-mu ayi-100.
- Isimo sango-2017 semvelaphi yezemvelo itiye lasithola ngaphambi kophawu lwesitifiketi nokukhonjwa kwezolimo.
12. Ukuqhathaniswa namanye amatiye
- Xi Hu Long Jing (西湖龙井): Iqabunga eliyisicaba futhi liqondile — umehluko omkhulu ngokwesimo.
- Yuyao Pubu Xianming (余姚瀑布仙茗): Itiye eliluhlaza ledolobha elifanayo laseNingbo, lisuka ezintabeni zaseSimingshan.
- Wanghai Cha (望海茶): Itiye eliluhlaza lasezintabeni lesifunda saseNinghai, naso esifundeni saseNingbo.
- Yangyan Gouqing (羊岩勾青): Itiye eliluhlaza elisongwe laseLinhai empumalanga yeZhejiang.
Ekuphetheni:
I-Fenghua Quhao yitiye eliluhlaza lasentwasahlobo laseFenghua elineqabunga eliwugqinsi elisongwe, uboya obumhlophe, iphunga elihlanzekile neliqinile kanye namanzi aluhlaza. Igama libuyiselwa emugqeni weSong, itiye ngokwalo lasungulwa ngo-1996, futhi ukuvikelwa lalithola ngezindlela eziningana ezahlukene. Izinhlobo kanye nezindlela eziqondile zokulungisa azikabhalwa emithonjeni evulekile.
Imithombo
Inkomba yendawo
Uhlu oluphelele — ekhasini elithi Imithombo