thetea.app · i-encyclopedia I-encyclopedia · Isikole · I-Atlas · I-Pu-erh · Izisetshenziswa EN · RU · 繁 · 简 · 粵 · FR · ES · AR · DE · JA · KO
+61 ngaphezulu
thetea.app Buka konke →

Ikhaya · Itiye eliluhlaza · I-Wanhai Cha

Wànghǎi chá

Wànghǎi chá · 望海茶

I-Wanhai Cha (Wànghǎi chá, 望海茶) yitiye yasentabeni eluhlaza yasesifundeni sase-Ninghai (宁海县) esifundeni sase-Ningbo, esifundazweni sase-Zhejiang. Igama linikezwe intaba i-Wanhaigang (望海岗) — “umqolo lapho ubuka khona ulwandle”: ngokusho kwephephandaba lesifunda, kusuka kuyo kubonakala ubuso be-Sangshan Bay. Itiye ladalwa ngo-1980, ngo-2004 langena phakathi kwamatiye ayishumi adumile ase-Zhejiang futhi laziwa “ngokuhlaza okuthathu” (三绿): iqabunga elomile eliluhlaza okwesimaragidu, umhluzi oluhlaza okumsulwa, kanye nesisekelo setiye esiluhlaza ngobumnene. Kusukela ngo-2016 igama livikelwa wuphawu lokufakazela indawo yezwe; ngokusho kwesizindalwazi sesifundazwe, izinkampani ezingu-30 zivunyelwe ukusebenzisa.

1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi

  • Uhlobo: Itiye eliluhlaza (绿茶, lǜchá). Izincazelo zilibeka ngqo kweliluhlaza; ukucubungula — ukulungisa, ukusonga, ukuqondisa, ukomisa — ngaphandle kwe-oxidation nokuvubela.
  • Isigaba: Itiye lasentabeni elinegama; amatiye ayishumi adumile ase-Zhejiang (2004); uphawu lokufakazela indawo yezwe (2016).
  • Imvelaphi: I-China, isifundazwe sase-Zhejiang (浙江, Zhèjiāng), isifunda sase-Ningbo (宁波, Níngbō), isifunda sase-Ninghai (宁海, Nínghǎi). Indawo yokuzalwa kwetiye yidolobhana lase-Wanhaigang emkhandlwini wase-Shenzhen (深甽镇) entshonalanga yesifunda, emngceleni nesifunda sase-Xinchang; ngokusho kwephephandaba lesifunda (2018), impahla eluhlaza ye-Wanhai Cha manje iqoqwa kuso sonke isifunda.
  • Indawo yophawu: Isizindalwazi sesifundazwe sophawu lwendawo sikhomba isifunda sase-Ninghai njengobunikazi bomnikazi wophawu; umngcele wezomthetho wendawo angiwuhlolanga.
  • Izixhumanisi zendawo: Cishe 29.3° N no-121.4° E (isifunda).

2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko

  • Umlando:
    • Umbhalo we-Song. I-”Jiading Chicheng zhi” (嘉定赤城志), ichaza izindela zesifunda sase-Ninghai, ithi: isigodlo sase-Baoyan (宝严院) esingamakhilomitha angu-92 enyakatho yesikhungo sesifunda ngaphambili sasibizwa “iNtaba Yetiye” (茶山) futhi sakhiwa ngeminyaka ye-Baoyuan; ngokwesiko, ngesikhathi sokusungulwa kwaso umfundisi ogqoke okumhlophe watshala izihlahla zetiye entabeni, ngenxa yalokho itiye laliliningi kakhulu lapho. Ngeminyaka ye-Zhiping indela u-Zongbian (宗辩) walithatha leli tiye walisa enhloko-dolobha futhi walinika u-Cai Xiang (蔡襄); yena walibona liphakeme kunetiye lase-Rizhu (其品在日铸上) futhi wacela isigodlo ukuthi sinikezwe igama lamanje. Esigabeni semikhiqizo yendawo lowo mbhalo ufaka phakathi i-Ninghai “iNtaba Yetiye” phakathi kwezindawo zamatiye abaluleke kakhulu esifundeni.
    • Ukuxhumana ne-Wanhai Cha — ngokwesifunda. Ngokusho kwephephandaba lesifunda (2018), ngo-1980 izazi zezolimo zesifunda, ukuze zivuselele “itiye leNtaba Yetiye” yomlando, zaqala ukuzama ukwenza itiye elinegama edolobhaneni lase-Wanhaigang futhi zathola amakhilogremu okuqala angu-0.9; ngokushesha itiye elinephunga le-chestnut encane labizwa “i-Wanhai Cha”. Ngo-2007 emhlanganweni e-Hangzhou isifunda saziqinisekisa umlando wetiye “weminyaka eyinkulungwane”, futhi eNtabeni Yetiye kwamiswa itshe lesikhumbuzo letiye (茶事碑). Lokhu ukulandelana okuqinisekiswe yisifunda; i-Wanhai Cha uqobo lwayo itiye lika-1980.
    • Ama-1980s. Ngokwephephandaba elifanayo, itiye iminyaka emithathu ilandelana lathola isiqu setiye lesifundazwe elinegama lesigaba sokuqala.
    • 1999. Isifunda samukela uhlelo lophawu olulodwa: i-Wanhai Cha yaba igama elivamile letiye laso sonke isifunda, ukuphathwa kophawu kwanikezwa inhlangano yetiye yesifunda. Kusukela ekuqaleni kohlelo kusebenza izinga lendawo lase-Ningbo “望海茶” — kusukela ezithombeni kuya ekucubunguleni.
    • 2002–2004. Inhlangano yafaka isicelo sophawu lokuhweba “望海茶” ngo-August 2002; ukubhaliswa — ngo-March 2004.
    • 2004. Amatiye ayishumi adumile ase-Zhejiang (浙江省十大名茶).
    • 2015–2016. Isicelo sophawu lokufakazela indawo yezwe — 1 June 2015, ukubhaliswa — 14 July 2016, № 17083666, isigaba 30. Umnikazi — inhlangano yetiye yesifunda sase-Ninghai (宁海县茶业协会). Iphephandaba lesifunda libeka ukutholakala kophawu ku-2017; lokhu kuyaphikisana nerejista.
  • Iziqu: Ngokwephephandaba lesifunda (2018), kusukela ngo-1999 — imiklomelo neziqu ezingaphezu kwe-100, phakathi kwazo “i-中华文化名茶”, “i-浙江名牌产品” kanye nophawu lokuhweba oludumile lase-Zhejiang.
  • Igama: 望 — “ukubuka kude”, 海 — “ulwandle”. I-Wanhaigang, ngokwephephandaba lesifunda, ingenye yezintaba eziphakeme kakhulu zesifunda; intaba yanikeza igama edolobhaneni, futhi idolobhana lanikeza igama etiyeni.
  • Ukubaluleka kwamasiko: Idolobhana lase-Wanhaigang, ngokwephephandaba elifanayo, liyidolobhana lokugcina e-Zhejiang “lezingxenye zomsebenzi” (工分村) futhi liyidolobhana eliyisibonelo lohlelo “idolobhana elilodwa — umkhiqizo owodwa” (一村一品).

3. Incazelo Yezitshalo kanye Nempahla Eluhlaza

  • Uhlobo / Cultivar: Izinhlobo ezithile azibizwanga emithonjeni etholakele. Ngokwephephandaba lesifunda, isifunda sidlulisa izingadi kusuka ekuhlwanyeleni ngembewu kuya ezinhlotsheni ezikhethiwe ze-clonal (无性系良种); ingxenye yazo ingaphezu kuka-60%.
  • Izinga lokuqoqa: Ngokusho kwezincazelo — ngokuyinhloko ihlumela elilodwa neqabunga lokuqala elivulekayo (一芽一叶初展) kanye nehlumela elilodwa neqabunga. Iphephandaba lesifunda libiza umthetho “wokungaqoqi okuthathu” (三不采): ungaqoqi iqabunga elimanzi ngenxa yemvula, iqabunga elinezilokazane kanye namahlumela ansomi.
  • Isikhathi sokuqoqa: Ngokwencazelo ka-2017 — kusukela evikini ngemva kwe-Qingming (清明) kuze kube ngu-10 May.

4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshala

  • Isifunda: Ngokusho kwemininingwane yereferensi, isifunda sisogwini olusempumalanga lwe-Zhejiang, phakathi kwe-Xiangshan Bay ne-Sanmen Bay, lapho kuhlangana khona izintaba i-Tiantaishan ne-Simingshan; entshonalanga sinqamula izifunda zase-Xinchang nase-Tiantai. Indawo — “izingxenye eziyisikhombisa izintaba, eyodwa amanzi, ezimbili amasimu” (七山一水二分田). Ukuphakama kwe-Wanhaigang, ngokusho kwedatha yezemephu, kungamamitha angu-931.
  • Ukuphakama kokutshalwa: Izingadi zitholakala ikakhulu ngaphezu kwamamitha angu-900.
  • Isimo sezulu: Ngokusho kwezincazelo, izingadi zimi emafwini nasenkungwini. Idatha yesimo sezulu yazo ayitholakali emithonjeni etholakele.
  • Inhlabathi: Ngokwencazelo ka-2017 — ikakhulu inhlabathi ebomvu nenhlabathi ephuzi-ebomvu; ngaphezu kwamamitha angu-600 kutholakala inhlabathi “yomlotha” (香灰土) kanye “nesihlabathi esimnyama” (乌沙土) enokuvunda okuphezulu kwemvelo.
  • Ubukhulu: Ngokwephephandaba lesifunda (2018), ngo-1980 i-Wanhai Cha yayenziwa kuphela ngezingadi ezingama-200 mu zase-Wanhaigang, manje impahla eluhlaza ivela kuso sonke isifunda; esifundeni kunezingadi zetiye ezingama-55,000 mu, futhi inani lomkhiqizo likhuphuke lisuka ku-21.34 million yuan ngo-1999 laya ku-300 million ngo-2017.

5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza

Izincazelo zinikeza lolu chungechunge; ukuqondisa kwengezwa yiphephandaba lesifunda (2025). Imingcele ayitholakali emithonjeni etholakele, umbhalo wezinga angiwubonanga.

  1. Ukunwetshwa kweqabunga elisha (摊放, tānfàng).
  2. Ukulungisa (杀青, shāqīng).
  3. Ukuphola (摊凉, tānliáng).
  4. Ukusonga (揉捻, róuniǎn).
  5. Ukuqondisa (理条, lǐtiáo): kunikeza ukwakheka okuqondile futhi okuncane.
  6. Ukoma kokuqala (初烘, chūhōng).
  7. Ukuphola kwesibili (摊凉, tānliáng).
  8. Ukomisa ngokuphelele (足烘, zúhōng).
  9. Ukuhlunga (筛, shāi).

6. Izici Ze-Organoleptic

Ngokusho kwezincazelo zika-2015–2017; izengezo zephephandaba lesifunda ziphawuliwe.

  • Ukubukeka kweqabunga elomile: Imicu emincane, eminyene, eqondile (条索细紧、挺直), eluhlaza, enoboya obubonakalayo (色泽绿翠显毫); ngokwephephandaba lesifunda — eluhlaza okwesimaragidu (翠绿).
  • Iphunga leqabunga elomile: Azikho izincazelo ezithile emithonjeni etholakele.
  • Iphunga lomhluzi: Eliphakeme futhi elihlala isikhathi eside, elinenothi ye-chestnut encane (香高持久,并有嫩栗香). Izincazelo aziwucacisi ukuthi iqabunga elomile noma umhluzi; ngokwesikimu esivamile sokuhlola iphunga lomhluzi.
  • Ukunambitheka: Okusha, okuthambile, okuqabulayo (鲜醇爽口).
  • Umbala womhluzi: Oluhlaza ngobumnene, ohlanzekile futhi okhanyayo (嫩绿清澈明亮); ngokwephephandaba lesifunda — oluhlaza okumsulwa (清绿).
  • Isisekelo setiye (iqabunga elidliwayo): Eliluhlaza ngobumnene, elikhanyayo futhi elilinganayo (嫩绿明亮匀齐).

7. Ukwakheka Kwamakhemikhali

Idatha ye-physico-chemical ayitholakali emithonjeni etholakele.

8. Ukwenza Itiye

Umkhuba wesigaba samatiye aluhlaza.

  • Izinga lokushisa lamanzi: 80–85 °C.
  • Inani letiye: 3 g nge-150 ml.
  • Izitsha: Ingilazi yegilasi — kuyo kubonakala amahlumela aqondile.
  • Inqubo:
    1. Ukushisisa ingilazi.
    2. Faka itiye, ulimanzie ngamanzi amancane.
    3. Gcwalisa amanzi; ukumnika kokuqala — emva kwemizuzwana engu-40–60.
    4. Phuza, ushiya ingxenye yomhluzi.
    5. Gcwalisa amanzi.
    6. Ukuphinda kabili noma kathathu.

9. Ukugcinwa

Umkhuba wesigaba. Ekupakishweni okuvaliwe, esiqandisini ku-0–5 °C, ngaphandle kokukhanya, umswakama kanye namaphunga; kungcono ukuphuza phakathi nonyaka.

10. Intengo kanye Nemikhiqizo Yomgunyathi

Ayikho intengo ye-Wanhai Cha ngokwayo emithonjeni etholakele. Ngokwephephandaba lesifunda (2018), intengo emaphakathi yamatiye anegama lesifunda inyuke isuka ku-190 yuan ngekhilogremu ngo-1999 yaya ku-800 yuan.

  • Ungagwema kanjani imikhiqizo yomgunyathi:
    • Bheka uphawu lokufakazela indawo yezwe “望海茶” (№ 17083666); ngokusho kwesizindalwazi sesifundazwe, izinkampani ezingu-30 zivunyelwe.
    • Ngokwephephandaba lesifunda, itiye ngaphansi kwaleli gama lihlolwa esikhungweni sokupakisha senhlangano: lapho kunqunywa uhlobo futhi kuhlolwa izinsalela zezibulala-zinambuzane kanye nezinsimbi ezisindayo, futhi izinkampani zithola uphawu lwazo oluhambisana nolujwayelekile.
    • Hlola ukuthi umkhiqizi ungowesifunda sase-Ninghai.
    • Iqabunga — elincane, eliqondile, eliluhlaza, elinoboya; umhluzi — oluhlaza ngobumnene; isisekelo setiye — esiluhlaza ngobumnene.
  • Isimo sophawu: Kurejista ka-2026 uphawu lubhalwe njengolubhalisiwe ngosuku lomthombo; isizindalwazi sesifundazwe sigcinwa kuze kube ngu-2019, futhi ukuthi uphawu lusasebenza noma cha, akuqinisekisiwe.

11. Amaqiniso Athakazelisayo

  • Iqoqo lokuqala lika-1980 lalinesisindo esingu-0.9 kg.
  • Indumiso endala kakhulu yetiye lalezi zindawo emithonjeni etholakele — ukuhlolwa kuka-Cai Xiang, owabeka itiye lase-Ninghai ngaphezu kwetiye lase-Rizhu.
  • Ngokwephephandaba lesifunda, i-Wanhai Cha yaba uphawu lokuqala lwetiye lase-Zhejiang olunesistimu yobunikazi obuhleliwe, eyakhiwa ngochwepheshe base-Ningbo University.

12. Ukuqhathanisa namanye amatiye

  • I-Dafo Long Jing (大佛龙井): Itiye eliyisicaba lesifunda esingumakhelwane i-Xinchang, emngceleni walo i-Wanhaigang elele khona; e-Wanhai Cha iqabunga aliyona isicaba, kodwa lincane futhi liqondile.
  • I-Tiantaishan Yunwu Cha (天台山云雾茶): Itiye lasentabeni eliluhlaza lesifunda esingumakhelwane i-Tiantai, lisuka ohlelweni olufanayo lwezintaba i-Tiantaishan.
  • I-Cangnan Cuilong Cha (苍南翠龙茶): Itiye eliluhlaza eliyisicaba leningizimu ye-Zhejiang elinezingadi eziphakeme cishe ngamamitha angu-400 — eziphansi kakhulu kunezingadi ze-Wanhai Cha.

Ekuphetheni:

I-Wanhai Cha itiye lasentabeni eliluhlaza elivela ekuphakameni okungaphezu kwamamitha angu-900, entabeni lapho ubuka khona ulwandle: iqabunga eliqondile elincane elinoboya, inothi le-chestnut encane, ukunambitheka okusha nokuthambile kanye “nokuhlaza okuthathu”. Ngemuva kwayo kunombhalo we-Song nge “Ntaba Yetiye”, isifunda esikubheka njengomlando waso wangaphambili, idolobhana “lezingxenye zomsebenzi” i-Wanhaigang, uhlelo lophawu olulodwa luka-1999 kanye nophawu luka-2016. Leli itiye lingelengilazi yegilasi.

Imithombo

Uhlu oluphelele — ekhasini elithi Imithombo