I-Xiushan Maojian (Xiùshān máojiān, 秀山毛尖) itiye eliluhlaza lase-Xiushan-Tujia-Miao Autonomous County (秀山土家族苗族自治县) eningizimu-mpumalanga ye-Chongqing, livela ezingadini ezisezintabeni zase-Wuling. I-Chongqing Intellectual Property Office ilichaza njengetiye lendabuko lokugazinga ebhodweni lensimbi (炒青, chǎoqīng): ukusonteka okuqinile kunephunga elimnandi le-chestnut encane, ukukhanya okuphuzi-luhlaza okugqamile, ukunambitheka okusha nokuthambile. Kusukela ngomhla zingama-28 kuZibandlela 2018 igama livikelwe njengophawu lwesitifiketi sendawo, kanti ubuchwepheshe bokutshala nokukhiqiza, ngokwesizindalwazi sesifunda, buyinto yamagugu angabonakali esezingeni ledolobha. Uhulumeni wase-Chongqing ubiza lesi sifunda ngesizinda setiye esikhulu kunazo zonke edolobheni, kanti i-Xiushan Maojian ingenye yemikhiqizo emithathu yesifunda yomphakathi yase-Chongqing. Akufanele ididaniswe ne-秀山茶叶 (Xiùshān cháyè, “itiye lase-Xiushan”): ngaphansi kwaleli gama itiye lesifunda elifanayo liqashelwa njengomkhiqizo onesibonakaliso sendawo ngo-2025, ngokubhaliswa okuhlukile kanye nezidingo zomkhiqizo eziphikisana nezincazelo ezisemthethweni ze-Xiushan Maojian.
1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi
- Uhlobo: Itiye eliluhlaza (绿茶, lǜchá). Angizange ngilibone idokhumenti yophawu enesigaba; isigaba sinqunywa ngobuchwepheshe kusuka ezincazelweni ezimbili ezisemthethweni. I-Chongqing Intellectual Property Office ibhala ukuthi itiye lenziwa ngobuchwepheshe bendabuko bokugazinga ebhodweni lensimbi (传统炒青工艺). Uhulumeni wesifunda ekhasini lamagugu angabonakali ubala izigaba: ukulungisa, ukusonteka, ukomisa kokuqala, ukomisa; asikho isigaba se-oxidation ohlwini, futhi ubiza ngqo i-Xiushan Maojian njengekhethekile phakathi kwamatiye aluhlaza (为绿茶中的精品).
- Isigaba: Itiye eliluhlaza elisontekiwe lohlobo lwe-”maojian”; uphawu lwesitifiketi sendawo (2018).
- Imvelaphi: I-China, idolobha elimaphakathi i-Chongqing (重庆, Chóngqìng), i-Xiushan-Tujia-Miao Autonomous County (秀山, Xiùshān).
- Indawo: Angizange ngiwubone umngcele osemthethweni wendawo yophawu; imithombo ikhuluma ngezingadi zesifunda ezisezintabeni zase-Wuling. Izindawo eziyinhloko zobuchwepheshe bendabuko uhulumeni wesifunda ubiza amadolobhana i-Hong’an (洪安镇) ne-Zhongling (钟灵镇) kanye nesigodi i-Haiyang (海洋乡). Indawo yegama elingumakhelwane i-秀山茶叶 - izigodi namadolobhana angu-11, izigodi eziyikhulu neshumi nane - zibekwe ezidingweni zayo zokuvikela futhi azihlobene nophawu lwe-秀山毛尖.
- Isimo sokuvikelwa: I-Chongqing Intellectual Property Office ibala i-秀山毛尖 njengesibonakaliso sendawo kusukela ngomhla zingama-28 kuZibandlela 2018 futhi igcina ikhadi layo esigabeni sezimpawu ezihlanganyelwe nezesitifiketi. Uhlobo lokuvikelwa lucaciswa umbiko wephephandaba i-”Chongqing Daily” (2023), oprintwe kabusha yikomidi lezolimo lase-Chongqing: ngo-2018 i-”秀山毛尖” njengophawu lomphakathi lwetiye lase-Xiushan yabhaliswa njengophawu lwesitifiketi sendawo (地理标志证明商标). Angizange ngiyithole inombolo yophawu kanye nomnikazi; ukuthi ukubhaliswa kusasebenza manje angikaze ngikubheke. Ukushicilelwa kukahulumeni wase-Chongqing (2022) endimeni yetiye kukhuluma ngezimpawu ezimbili zendawo esifundeni phakathi kwezimpawu ze-”两品一标”, ngaphandle kokuzibiza; ukushicilelwa okufanayo kubiza ngokwehlukile isibonakaliso sendawo sezolimo i-秀山金银花 (2010), ngakho-ke akunakwenzeka ukubala zombili lezi zimpawu njengezetiye kulo mbhalo.
- Ubudlelwano ne-秀山茶叶: Leli elinye igama elivikelwe, hhayi igama lesibili lophawu olufanayo. I-China National Intellectual Property Administration ngesimemezelo № 640 (esingomhla ziyi-16 kuNtulikazi 2025, esishicilelwe ngomhla ziyi-13 kuNcwaba 2025) yaqashela i-秀山茶叶 njengomkhiqizo onesibonakaliso sendawo; umfakisicelo - isikhungo sezinsiza zezobuchwepheshe bezolimo sesifunda (秀山土家族苗族自治县农业技术服务中心). Izidingo zokuvikela i-秀山茶叶 zichaza umkhiqizo ngendlela ehlukile kunezincazelo ezisemthethweni ze-Xiushan Maojian: izinhlobo i-福鼎大毫 ne-蜀永1号, izingadi kusuka ku-700 m, impahla eluhlaza - okungenani amaphesenti angama-70 amahlumela asentwasahlobo “iqabunga elilodwa namahlumela amabili”, ukomisa emshinini wokomisa (烘干). Izincazelo ezisemthethweni ze-Xiushan Maojian zikhuluma ngamahlumela noma ihlumela elineqabunga elilodwa noma amabili, izihlahla ezineminyaka eyikhulu zohlobo lwamaqabunga amancane ase-Sichuan kanye nebhodwe lensimbi, kanti i-Chongqing Intellectual Property Office ikhuluma ngezingadi ezingaphezu kuka-800 m. Imithetho yokusebenzisa uphawu lwe-秀山毛尖, lapho kufakwa khona izidingo zomkhiqizo ngaphansi kophawu, angizange ngiyibone, ngakho ukuqhathanisa kuhamba ngezincazelo ze-Chongqing Intellectual Property Office kanye nesifunda, hhayi ngedokhumenti yophawu. I-”Chongqing Daily” ibiza i-秀山毛尖 ngophawu lomphakathi lwetiye lase-Xiushan, kodwa akusho ukuthi uphawu lwango-2018 kanye nesibonakaliso sango-2025 zivikela umkhiqizo ofanayo. Ukuthi umnikazi wophawu lwe-秀山毛尖 uyafana nomfakisicelo we-秀山茶叶, akukwazi ukutholwa emithonjeni etholakele.
- Izixhumanisi zendawo: Cishe u-28.4° N no-109.0° E (isikhungo sesifunda). Yomibili imithombo ibeka i-Xiushan “ebhandeni letiye legolide le-30th parallel”; isifunda siseningizimu, ngakho lokhu kuyisiqubulo kunokuba kube yisixhumanisi.
2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko
- Umlando:
- Umlando wangaphambili. I-Chongqing Intellectual Property Office ibeka i-Xiushan emaphethelweni “巴山峡川” - “izintaba zase-Ba kanye nemifula emincane”, okukhulunywa ngazo ku-”Tea Canon” (《茶经》). Ngokwencazelo yayo, ezingadini ezisele kubabusi bofuzo abangama-tusi (土司) base-Xiushan, izihlahla zetiye ezineminyaka engamakhulu amaningi zisakhula kuze kube namuhla.
- Amareferensi asendulo endaweni. Ngokwekhasi lesifunda lamagugu angabonakali, ngesikhathi se-Eastern Han, ngeminyaka ye-Jian’an, izindawo zase-Xiushan zaziyingxenye eseningizimu yesifunda sase-Fuling (涪陵郡), futhi i-”Huayangguo zhi” (《华阳国志》) ibhala ukuthi lesi sifunda sasikhiqiza itiye, i-cinnabar, indlela yokulungisa, uju kanye ne-wax. Kusukela ekupheleni kwe-Ming - ekuqaleni kwe-Qing itiye, ngokwekhasi, laliwumkhiqizo oyinhloko wokushintshisana phakathi kwe-Xiushan nomakhelwane. Lokhu kungumlando ojwayelekile wetiye lase-Xiushan, hhayi igama le-Xiushan Maojian.
- Intela enkantolo - izindlela ezimbili. Ngokombiko kahulumeni wase-Chongqing (2022), ekupheleni kwe-Ming - ekuqaleni kwe-Qing amatiye ase-Xiushan 猛董茶, 民主茶 kanye ne-尖山茶 afakwa ohlwini lwamatiye entela. Ukushicilelwa kuka-2017 kuwebhusayithi ye-China Radio International (ukuphrintwa kabusha kwephephandaba i-”Jingji Ribao”) ngokwamazwi ekomidi lezolimo lesifunda kubiza isikhathi esihlukile negama elihlukile: ekupheleni kwe-Qing intela kwakuyi-猛洞茶, futhi kwakukhona isisho esithi “idowuli lerayisi ngesilinganiso setiye” (斗米换斤茶). Ukuthi iyiphi indlela enembile, akunakunqunywa emithonjeni etholakele. Uhulumeni wesifunda ekhasini lamagugu angabonakali usekela usuku lwakamuva lwe-Qing, kodwa akalibizi igama letiye.
- 2015. Isifunda saqala ukuthuthukisa itiye ngezinga elikhulu ngohlelo “inkampani ecubungulayo kanye nesizinda kanye nemindeni yabalimi”.
- 2018. I-Xiushan yaba ngeyokuqala e-Chongqing ukwethula uxhaso lwetiye lasehlobo-ekwindla: ngaphambilini iqabunga lasehlobo nelasekwindla, ngokwamazwi okushicilelwa, lalingavunwa futhi lingacutshungulwa. Ngawo lowo nyaka isifunda sakha isizinda sokubonisa setiye lokuthumela ngaphandle, kwathi ngomhla zingama-28 kuZibandlela i-Xiushan Maojian yaba yisibonakaliso sendawo.
- 2021. Isifunda sathola isicoco sikazwelonke “sendawo enhle yetiye enezici zesifunda”; isifunda kanye ne-Xiushan Maojian bakleliswa ohlwini lwe-”zifunda eziyikhulu, amatiye ayikhulu nabantu abayikhulu” base-China.
- Amagugu angabonakali. Esizindalwezini sesifunda “Ubuciko bokutshala nokukhiqiza i-Xiushan Maojian” (秀山毛尖栽培与制作技艺) bubhalwe njengento yamagugu angabonakali esezingeni ledolobha. Unyaka wokufakwa awubhalwanga lapho.
- Igama: 秀山 (Xiùshān) - igama lesifunda; 毛尖 (máojiān) - “amathiphu anoboya”, igama elijwayelekile lamatiye aluhlaza asontekiwe avela emahlumeleni amancane anoboya.
- Ukubaluleka kwamasiko: Isifunda sakha ukukhangisa ngendlela “isibonakaliso sendawo kanye nophawu lwenkampani”: i-Xiushan Maojian yigama elijwayelekile, ngaphansi kwalo okuphuma amagama ezinkampani zendawo. Uhulumeni wase-Chongqing ubiza ingenye yemikhiqizo emithathu yesifunda yomphakathi yedolobha.
3. Incazelo Yezitshalo Kanye Nempahla Eluhlaza
- Izinhlobo / Cultivar: Uhulumeni wesifunda ubiza impahla eluhlaza engcono kakhulu ye-Xiushan Maojian ngeqabunga lezihlahla zohlobo lwamaqabunga amancane ase-Sichuan (川小叶种, chuān xiǎoyè zhǒng) ezineminyaka engaphezu kweyikhulu. Ngomkhakha wetiye wesifunda jikelele ukushicilelwa kuka-2017 kubhala ukuthi izihlahla ezindala zamaqabunga amancane ase-Sichuan (川小叶) zavuselelwa futhi kwethulwa izinhlobo i-福鼎大白茶, 黄金茶 kanye ne-金观音. Uhulumeni wase-Chongqing (2022) ukhuluma ngezindawo zokutshala “izinhlobo ezithuthukisiwe zetiye zase-Wuling” (武陵山良种茶叶繁育场), kodwa akazibizi izinhlobo. Izidingo zokuvikela igama elingumakhelwane i-秀山茶叶 zibeka izinhlobo ezahlukile - i-福鼎大毫 ne-蜀永1号.
- Impahla eluhlaza: Amahlumela (芽头) - kubhala kanjalo i-Chongqing Intellectual Property Office, ibala umphumela wetiye (isigaba 12). Uhulumeni wesifunda uchaza impahla eluhlaza yendabuko kabanzi: amahlumela akhethiwe “ihlumela elineqabunga elilodwa” noma “ihlumela elinamaqabunga amabili” (一叶一芽, 两叶一芽).
- Ukuvuna: Isikhathi sokuvuna itiye esifundeni, ngokombiko kahulumeni wase-Chongqing, sithatha kusukela ngoMashi kuya ku-Okthoba, cishe izinyanga eziyisishiyagalombili. Nge-Xiushan Maojian yendabuko uhulumeni wesifunda ubiza isikhathi esiseduze nezinkathi ze-Qingming ne-Guyu (清明, 谷雨), okungukuthi cishe u-Ephreli.
- Izinga lokuvuna: Angizange ngiwubone umqulu ojwayelekile wophawu onezinga lokuvuna. Izincazelo ezimbili ziyehluka: kwi-Chongqing Intellectual Property Office - amahlumela, kuhulumeni wesifunda - ihlumela elineqabunga elilodwa noma amabili.
4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshala
- Isifunda: Izintaba zase-Wuling eningizimu-mpumalanga ye-Chongqing.
- Ukuphakama kokutshala: Ngaphezu kuka-800 m - ngokwencazelo ye-Chongqing Intellectual Property Office. Uhulumeni wesifunda ubhala ngokuhlukile: izingadi zendabuko zisezindaweni eziphansi neziphakathi, ekuphakameni kwe-500-800 m. Ngegama elingumakhelwane i-秀山茶叶 izidingo zokuvikela zibeka ukuphakama kusuka ku-700 m.
- Isimo sezulu: Ngokwencazelo ye-Chongqing Intellectual Property Office, ebusika nasentwasahlobo kunenkungu eningi, ehlobo nasekwindla kunamafu (冬春多雾,夏秋多云); izingadi ziqhelelene nedolobha.
- Umhlabathi: Ayikho imininingwane emithonjeni etholakele.
- Ihlathi kanye netiye: Uhulumeni wesifunda uchaza uhlelo olumisiwe lapho itiye likhula kanye nehlathi (林-茶复合农业生态系统): ngenhla kwezingadi kunehlathi, ngezansi kukhona amasimu, imifula kanye nezigodi. Ngokwekhasi, ihlathi ligcina umswakama wezingadi, kanti amasimu awanikeza ukudla.
- Indawo yezingadi: Ngokwemininingwane kahulumeni wase-Chongqing (2022), esifundeni kunama-mu angu-183,000 ezingadi zetiye. Kukhona futhi izinkampani ezingama-44 zokucubungula itiye kanye nama-cooperative angama-66.
5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza
I-Chongqing Intellectual Property Office ichaza isigaba esibalulekile kanje: iqabunga elivuniwe lifakwa ebhodweni lensimbi elikhulu elishisayo futhi ligazingwe kancane ngomlilo ophansi, kanti umenzi uliphendula ngezandla zombili, “ngathi yi-taijiquan”, ukuze iqabunga ngalinye lishise ngokulinganayo. Lo mjikelezo uphindwa kabili noma kathathu. Imingcele - amazinga okushisa, isikhathi, umswakama - umthombo awuyinikezi.
Uhulumeni wesifunda ekhasini lamagugu angabonakali ubala izigaba zobuchwepheshe bendabuko:
- Ukuhlunga ngezisefo (筛分, shāifēn).
- Ukunaba kweqabunga elisha (摊放, tānfàng).
- Ukulungisa (杀青, shāqīng).
- Ukuphola (摊凉, tānliáng).
- Ukusonteka kokuqala (初揉, chūróu).
- Ukomisa kokuqala (烘二青, hōng èrqīng).
- Ukusonteka okuphindwayo (复揉, fùróu).
- Ukuhlukanisa izigaxa (解块, jiěkuài).
- Ukubumba (做形, zuòxíng).
- Ukomisa (干燥, gānzào).
Imishini eyinhloko yobuchwepheshe bendabuko, ngokwekhasi elifanayo, yibhodwe lensimbi elibaswa ngezinkuni (柴火铁锅).
6. Izici Ze-Organoleptic
Izincazelo ezimbili ezisemthethweni - ze-Chongqing Intellectual Property Office kanye nohulumeni wesifunda - cishe ziyefana:
- Ukubukeka kweqabunga elomile: Ukusonteka okuqinile (条索紧密) - ku-Chongqing Intellectual Property Office. Uhulumeni wesifunda: iqabunga eliminyene nelilinganayo (紧结匀整) lombala omusha ophilayo ohlaza okwesibhakabhaka (色泽鲜润翠绿).
- Iphunga leqabunga elomile: Iphunga elimnandi le-chestnut encane (嫩栗香显) - ku-Chongqing Intellectual Property Office, emshweni owodwa nokubukeka kweqabunga elomile.
- Iphunga lokudonswa: Uhulumeni wesifunda: iphunga eliphakeme, elide futhi elimsulwa, elinethoni eqinile ye-chestnut (香气高长纯正、栗香高). Ukuthi leli phunga lingeleqabunga elomile noma elelokudonswa, akucaciswanga lapho.
- Ukunambitheka: Okusha, okuthambile, okumnandi futhi okubushelelezi (鲜醇甘滑) - kubhala kanjalo yomibili imithombo.
- Umbala wokudonswa: Ophuzi-luhlaza, ogqamile (黄绿明亮) - kubhala kanjalo yomibili imithombo.
- Iqabunga elisetshenzisiwe: Lihlaza okotshani, lilingana (嫩绿均匀); uhulumeni wesifunda wengeza ukuthi liyacwebezela (明亮).
7. Ukwakheka Kwamakhemikhali
I-Chongqing Intellectual Property Office inikeza ingxenye ye-tea polyphenols, kodwa ngaphandle kwendlela, isisekelo sokubala kanye nesampula, futhi inombolo ngokwayo ayihambisani namavelu ajwayelekile etiye eliluhlaza. Angiyidluliseli. Eminye imininingwane ye-physicochemical ayikho emithonjeni etholakele. Imikhawulo evela ezidingweni zokuvikela igama elingumakhelwane i-秀山茶叶 (izinto ezincibilikayo emanzini 38.0-50.0%, ama-polyphenols 13.0-24.0%, ama-amino acid 1.8-4.5%, i-caffeine 1.8-4.0%) yakhelwe lowo mkhiqizo futhi ayihlobene nophawu lwe-秀山毛尖.
8. Ukwenziwa Kwetiye
Umkhuba wesigaba setiye eliluhlaza.
- Izinga lokushisa lamanzi: 80-85 °C.
- Inani letiye: 3 g ku-150 ml.
- Izitsha: Ingilazi noma i-gaiwan emhlophe.
- Inqubo:
- Shisisa izitsha.
- Faka itiye futhi uthele amanzi odongeni.
- Ukuphuza kokuqala - ngemva kwemizuzwana engama-40-60.
- Phuza, ushiya ingxenye yokuphuza.
- Thela amanzi futhi.
- Ukuphindaphinda kabili noma kathathu.
9. Ukugcinwa
Umkhuba wesigaba. Emaphaketheni avaliwe, esiqandisini ku-0-5 °C, ngaphandle kokukhanya, umswakama kanye namaphunga. Kungcono ukuphuza phakathi nonyaka.
10. Intengo Kanye Nemikhiqizo Yomgunyathi
Ayikho imininingwane ngamanani emithonjeni etholakele. Uhulumeni wase-Chongqing ubhala ukuthi itiye lase-Xiushan “lihle futhi alibizi” nokuthi isifunda kanye neminyaka benza itiye ngoku-oda kwamanye amagama.
- Indlela yokugwema imikhiqizo yomgunyathi:
- Bheka uphawu lwesibonakaliso sendawo “秀山毛尖” emaphaketheni.
- Ungalididanisi nophawu lomkhiqizo onesibonakaliso sendawo “秀山茶叶”: leli elinye igama elivikelwe elinezidingo zalo.
- Hlola ukuthi umkhiqizi uvela esifundeni sase-Xiushan.
- Iqabunga - ukusonteka okuqinile, iphunga - le-chestnut encane, ukudonswa - okuphuzi-luhlaza nokugqamile.
11. Amaqiniso Athakazelisayo
- Ku-1 jin (500 g) wetiye elomile, ngokubala kwe-Chongqing Intellectual Property Office, kusetshenziswa amahlumela angaba ngu-50,000 - inani elifanayo umvuni ancisha ngalo ihlumela.
- Ezindondweni uhulumeni wase-Chongqing (2022) ubiza indondo ekhethekile yegolide yomncintiswano we-”Zhongcha bei” (中茶杯).
- Umbiko we-”Chongqing Daily” (2023) kuwebhusayithi yekomidi lezolimo lase-Chongqing uletha isiteketiso sesifunda - “unyawo olulodwa ezifundazweni ezintathu” (一脚踏三省).
12. Ukuqhathanisa Namatiye Ahlobene
- Itiye lase-Xiushan (秀山茶叶, Xiùshān cháyè): Igama elivikelwe elingumakhelwane lesifunda esifanayo - umkhiqizo onesibonakaliso sendawo kusukela ngo-2025. Izidingo zokuvikela zichaza itiye eliluhlaza elisontekiwe elivela emahlumeleni asentwasahlobo “ihlumela elinamaqabunga amabili”, elomiswe emshinini wokomisa: ukusonteka okuncane okunamathiphu abukhali nokucwebezela okuphuzi-luhlaza, iphunga elimsulwa eliqinile, ukunambitheka okusha okuvuselelayo, ukudonswa okuphuzi-luhlaza nokugqamile.
- Guzhang Maojian (古丈毛尖): Itiye eliluhlaza lesifunda sase-Guzhang e-Xiangxi-Tujia-Miao Autonomous Prefecture yase-Hunan - nalo livela ezintabeni zase-Wuling.
- Xinyang Maojian (信阳毛尖): I-Maojian yase-Henan, elinye lamatiye amakhulu aluhlaza ase-China.
- Duyun Maojian (都匀毛尖): I-maojian edumile yase-Guizhou.
- Yongchuan Xiuya (永川秀芽): Elinye itiye eliluhlaza elidume kakhulu lase-Chongqing.
Ekuphetheni:
I-Xiushan Maojian itiye eliluhlaza eligazingwe ebhodweni lensimbi lezintaba zase-Wuling eningizimu-mpumalanga ye-Chongqing: ukusonteka okuqinile, iphunga le-chestnut encane, ukudonswa okuphuzi-luhlaza kanye nokunambitheka okusha nokuthambile. Ngemuva kwalo kunesizinda setiye esikhulu kunazo zonke edolobheni, uphawu lwesitifiketi lwango-2018, ubuciko obuqashelwa njengamagugu angabonakali, kanye nesiko lemithombo eliyiphakamisela ematiyeni entela enkathi yakamuva yombuso, nakuba ehlukana ngezinsuku namagama. Igama elingumakhelwane i-秀山茶叶 - ukubhaliswa okuhlukile kwango-2025 ngezidingo ezahlukile, hhayi igama lesibili laleli tiye.
Imithombo
Inkomba yendawo
Uhlu oluphelele — ekhasini elithi Imithombo