Changsha Lücha (Chángshā lǜchá, 长沙绿茶) ay isang lunting tsa mula sa antas-prepektura na lungsod ng Changsha (长沙市) sa lalawigan ng Hunan. Hindi ito tsa ng iisang nayon, kundi isang pangkalahatang tatak ng lunting tsa ng prepektura: nasa county ng Changsha, distrito ng Wangcheng, at mga antas-kondado na lungsod ng Liuyang at Ningxiang ang sonang pinoprotektahan. Ayon sa dokumento ng proteksyon, manipis at pakurbang mga piraso ito na kulay esmeralda na may himulmol, maputlang lunting sabaw, at sariwang lasa na may matamis na balik. Mula 2022, pinoprotektahan ang pangalan ng isang sertipikasyon mark; mula 2025, kinikilala ito ng Pambansang Pangasiwaan ng Intelektuwal na Ari-arian ng Tsina (CNIPA) bilang produktong may heograpikal na pahiwatig.
1. Klasipikasyon at Pinagmulan
- Uri: Lunting tsa (绿茶, lǜchá), hindi permentado. Pinangalanan ang klase at pinatunayan ng teknolohiya mula sa dokumento ng proteksyon: paglalatag, pagtigil sa init, paglulukot, pagpapatuyo, nang walang oksidasyon at walang pagpapatagal.
- Kategorya: Pang-prepekturang tatak ng lunting tsa sa ilalim ng tatlong rehimen ng proteksyon, seksyon 2.
- Pinagmulan: Tsina, Lalawigan ng Hunan (湖南, Húnán), antas-prepektura na lungsod ng Changsha (长沙, Chángshā).
- Sonang pinoprotektahan: Ayon sa apendise sa anunsyo ng CNIPA Blg. 640, 33 bayan, 5 township, at 1 komite ng kalye: 12 bayan sa county ng Changsha (长沙县), kabilang ang Jinjing, Gaoqiao, Lukou, at Chunhua; 3 bayan at 1 komite ng kalye sa distrito ng Wangcheng (望城区), kabilang ang Chating; 10 bayan at 2 township sa antas-kondado na lungsod ng Liuyang (浏阳市), kabilang ang Daweishan at Guandu; 8 bayan at 3 township sa antas-kondado na lungsod ng Ningxiang (宁乡市), kabilang ang township ng Weishan.
- Mga heograpikong koordinado: Ayon sa dokumento ng proteksyon, 111°57′25″–114°09′46″ silangan, 27°55′52″–28°35′35″ hilaga. Ang aplikante ay ang Asosasyon ng Tsa ng Lungsod ng Changsha (长沙市茶业协会).
2. Kasaysayan at Kabuluhang Kultural
- Kasaysayan:
- Mga nauna. Binabanggit ng ulat sa pagpaparehistro ng marka ang mga tanyag na lunting tsa ng Changsha sa iba’t ibang panahon: Gaoqiao Yinfeng (高桥银峰), Jinjing Maojian (金井毛尖), at Xiangbo Lü (湘波绿). Ang mga bayan ng Gaoqiao at Jinjing ay nasa kasalukuyang sona.
- Indikasyong pang-agrikultura. AGI02412 ang numero sa rehistro ng Ministri ng Agrikultura; hindi ko napatunayan ang petsa ng pagtatala mula sa pangunahing pinagkunan.
- 2022. Inihayag ng CNIPA sa ika-1781 isyu ng bulletin ng mga trademark ang «长沙绿茶» bilang heograpikal na sertipikasyon mark, epektibo mula 28 Mayo 2022. Tinatawag ng ulat na produktong nasa programang «一县一特» («isang county, isang espesyalisasyon») ng county ng Changsha ang tsa.
- 2025. Sa pamamagitan ng anunsyo ng CNIPA Blg. 640 (nilagdaan noong 16 Hulyo, inilathala noong 13 Agosto), kinilala ang pangalan bilang produktong may heograpikal na pahiwatig, posisyon sa apendise 953.
- Pangalan: «Changsha» (长沙) ang pangalan ng antas-prepektura na lungsod at ng isa sa mga county nito; «lücha» (绿茶) ay «lunting tsa». Inilalarawan ng pangalan ang lugar at klase, hindi ang hugis ng dahon o ang uri.
- Kabuluhang kultural: Ayon sa ulat tungkol sa marka, ang ubod ng produksyon ay ang «galerya ng tsa sa loob ng isandaang li» (百里茶廊) sa pitong bayan ng county ng Changsha. Isinulat ng pahayagan ng lungsod noong 2022 na ang pamamaraan ng paggawa ng lunting tsa ng Changsha (Jinjing) (长沙(金井)绿茶制作技艺) ay isinama sa listahang panlalawigan ng di-nahahawakang pamanang kultural.
3. Botanikong Paglalarawan at Hilaw na Materyal
- Mga uri / Kultibar: Pinapayagan ng dokumento ng proteksyon ang katamtaman at maliliit na dahong uri na angkop sa tsang ito at binabanggit ang apat sa mga ito: Bixiangzao (碧香早, Bìxiāngzǎo), Zhuyeqi (槠叶齐, Zhūyèqí), Xiangbo Lü (湘波绿, Xiāngbōlǜ), at Baihaozao (白毫早, Báiháozǎo); bukas ang listahan, may «at iba pa» pagkatapos ng mga pangalan. Ang Xiangbo Lü ay parehong pangalan ng uri sa listahang ito at pangalan ng makasaysayang tsa na binanggit sa ulat tungkol sa marka.
- Pag-aani: Mula unang bahagi ng Marso hanggang katapusan ng Setyembre, ayon sa dokumento ng proteksyon.
- Pamantayan ng pag-aani: Mula sa iisang usbong hanggang sa usbong na may dalawang dahon (单芽至一芽二叶).
- Mga kinakailangan sa hilaw na materyal: Pinoproseso agad ang dahon, bawat batch.
4. Terroir at mga Katangian ng Pagtatanim
- Rehiyon: Prepektura ng Changsha; pahaba ang sona mula kanluran patungong silangan nang mahigit dalawang digri ng longhitud, mula Ningxiang hanggang Liuyang.
- Altitud ng pagtatanim: 50–500 m, dalisdis na mas mababa sa 20°, ayon sa dokumento ng proteksyon.
- Mga lupa: Pangunahing pulang lupa (红壤) at palayang lupa (水稻土), patong na hindi bababa sa 50 cm; organikong bagay 11.2–56.5 g/kg, kabuuang nitroheno 0.65–1.73 g/kg, makukuhang posporo 12.5–246 mg/kg, makukuhang potasyo 37–332 mg/kg, pH 5.0–6.5.
- Pagtatanim: 1.5 m ang pagitan ng mga hilera, 33–35 cm ang pagitan ng mga halaman sa hilera; malalim na pag-aararo sa 60 cm bago itatag ang taniman.
- Klima: Walang datos sa mga nakuhang pinagkunan.
- Sukat: Ayon sa ulat tungkol sa marka, ang ubod sa county ng Changsha ay humigit-kumulang 106 libong mu (mga 7 libong ektarya), halos 44% ng pangunahing lugar ng produksyon. Ito ay bilang mula sa ulat, hindi mula sa dokumento ng proteksyon.
5. Teknolohiya ng Produksyon
Pinapayagan ng dokumento ng proteksyon ang manu-manong pagprito sa kawali at makinang pagproseso. Ang mga parameter sa ibaba ay mula sa dokumento.
- Paglalatag (摊青, tānqīng): Patong na 4–6 cm, 6–8 oras, hanggang maging malambot ang dahon at malinis ang amoy; halumigmig na mga 70%, bawas sa timbang 15–20%.
- Pagtigil sa init (杀青, shāqīng): Manu-mano, kawaling 200–220 °C, hinahalo ang dahon gamit ang dalawang kamay hanggang maging matingkad na lunti at malambot, na may malinis na amoy. Sa makina, tambol na 280–320 °C sa loob ng mga 2 minuto; dapat yumuko ang tangkay nang hindi nababali, walang pulang tangkay, sunog na gilid, o bula na «mata ng isda», halumigmig na mga 62%.
- Paglulukot sa dalawang yugto (揉捻, róuniǎn): Sa unang yugto manu-mano, sinusunod ang tuntuning «magaan, malakas, magaan» sa loob ng 5–8 minuto; sa makina, hanggang mga 80% ng dahon ay lumukot nang piraso-piraso; ang ikalawa, na may mas malakas na diin, ay 6–8 minuto. Hinihiwalay ang mga kimpal. Sa pagitan ng mga yugto, pinatutuyo ang dahon: manu-mano sa pamamagitan ng paghahalo sa kawali sa 150–180 °C sa loob ng 4–6 minuto, hanggang apat na ikasampung pagkatuyo; sa makina, sa 110–120 °C sa loob ng 5–8 minuto hanggang halumigmig na mga 45%, pagkatapos palamigin ng 30–40 minuto.
- Ikatlong pagpapatuyo: Manu-mano, hanggang hindi na dumikit sa kamay ang mga piraso; sa makina, sa 90–100 °C hanggang halumigmig na 12–15%.
- Pagbubuo at pagpapalitaw ng himulmol (整形, 提毫): Manu-mano, pagbubuo sa 60–70 °C hanggang mga walong ikasampung pagkatuyo, pagkatapos 70–80 °C hanggang lumitaw ang puting himulmol. Sa makina, pormatibong pagprito sa tambol sa 100–110 °C sa loob ng 10–12 minuto, hanggang halumigmig na mga 8%.
- Lubusang pagpapatuyo (足干, zúgān): Hanggang halumigmig na hindi tataas sa 7%; sa pamamaraan ng makina, pagpapahusay ng amoy sa 90–95 °C sa loob ng mga 40 minuto.
6. Mga Katangiang Organoleptiko
Ang paglalarawan ay ayon sa una sa apat na uri sa dokumento ng proteksyon; nasa dulo ng seksyon ang mga pagkakaiba ng mas mababang mga uri.
- Hitsura ng tuyong dahon: Siksik, manipis, pakurbang mga piraso; kulay esmeralda-lunti na may ningning; pantay ang dahon, may kapansin-pansing himulmol (条索紧细弯曲，色泽翠绿润，匀整显毫).
- Amoy ng tuyong dahon: Walang hiwalay na paglalarawan sa dokumento.
- Amoy ng sabaw: Malambot at matiyaga (嫩香持久).
- Lasa: Sariwa, masigla, may matamis na balik (鲜爽回甘).
- Kulay ng sabaw: Maputlang lunti, maliwanag (嫩绿明亮).
- Ilalim ng tsa (tinimplang dahon): Maputlang lunti, sariwa at buhay, pantay (嫩绿鲜活匀齐).
Sa ikalawang uri, «lunti, may katamtamang ningning» ang kulay, hindi na «malambot» ang amoy kundi «dalisay at matiyaga» (清香持久), «sariwa at malambot» ang lasa (鲜醇). Sa ikatlo at ikaapat na uri, nagiging dilaw-lunti ang sabaw, «malambot» ang lasa (醇和), dilaw-lunti ang tinimplang dahon; nananatili ang matamis na balik sa lahat ng apat na uri.
7. Komposisyong Kemikal
Naglalatag ang dokumento ng proteksyon ng mga pamantayang pisiko-kemikal ayon sa uri:
| Indikador | Una | Ikalawa | Ikatlo | Ikaapat |
|---|---|---|---|---|
| Halumigmig, hindi hihigit | 7.0% | 7.0% | 7.0% | 7.0% |
| Ekstraktong matubig, hindi bababa | 36.5% | 36% | 36.0% | 35% |
| Kabuuang abo, hindi hihigit | 6.0% | 6.5% | 6.8% | 7.0% |
| Malayang mga amino asido (batay sa glutamikong asido), hindi bababa | 3.0% | 2.5% | 2.2% | 2.0% |
Ito ay mga hangganan ng pagpayag, hindi nasukat na komposisyon. Walang datos tungkol sa mga catechin at caffeine sa mga nakuhang pinagkunan.
8. Pagtitimpla
Nakaugaliang paraan para sa lunting tsa.
- Temperatura ng tubig: 80–85 °C.
- Dami ng tsa: 3 g sa 150 ml.
- Kagamitan: Basong tasa o puting gaiwan.
- Proseso:
- Painitin ang kagamitan.
- Ilagay ang tsa at ibuhos ang tubig sa gilid.
- Unang sabaw, pagkatapos ng 40–60 segundo.
- Inumin, nag-iiwan ng bahagi ng sabaw.
- Dagdagan ng tubig.
- Dalawa hanggang tatlong paulit na pagbuhos.
9. Pag-iimbak
Nakaugaliang paraan. Sa selyadong pakete, sa refrigerator sa 0–5 °C, walang liwanag, halumigmig, at banyagang amoy. Mas mainam na inumin sa loob ng isang taon.
10. Presyo at mga Peke
Walang datos tungkol sa mga presyo sa mga nakuhang pinagkunan.
- Paano makaiiwas sa mga peke:
- Hanapin ang natatanging marka ng heograpikal na pahiwatig.
- Tiyaking mula sa county ng Changsha, distrito ng Wangcheng, Liuyang, o Ningxiang ang prodyuser.
- Ang unang uri ay manipis at pakurbang mga piraso na kulay esmeralda na may himulmol, maputlang lunti at maliwanag ang sabaw.
- Ang dilaw-lunting sabaw na ibinebenta bilang pinakamataas na uri ay dahilan upang magduda: ayon sa dokumento, ganoong kulay ang ikatlo at ikaapat na uri.
11. mga Kawili-wiling Katotohanan
- Sa sonang pinoprotektahan ay may bayang Chating (茶亭), literal na «pavilion ng tsa».
- Sa manu-manong pamamaraan, ang huling yugto ay tinatawag na «ipabatid ang himulmol» (提毫): inaayos ang init upang lumitaw ang puting balahibo sa mga piraso.
- Ang isang pangalan, Xiangbo Lü (湘波绿), ay kapwa nasa listahan ng mga pinapayagang uri at nasa listahan ng mga makasaysayang tsa ng Changsha.
12. Paghahambing sa iba pang lunting tsa ng Hunan
- Gaoqiao Yinfeng (高桥银峰): Tsa ng bayan ng Gaoqiao, isa sa mga bayan ng sona; tinatawag itong makasaysayang tsa ng Changsha sa ulat tungkol sa marka.
- Jinjing Maojian (金井毛尖): Tsa ng bayan ng Jinjing, nasa sona rin.
- Weishan Maojian (沩山毛尖): Tsa ng township ng Weishan sa Ningxiang, nasa sona; mayroon itong sariling heograpikal na pahiwatig, at sa korpus ay inilalarawan ito sa pamilya ng mga dilaw na tsa.
- Taolin Lücha (桃林绿茶): Lunting tsa ng prepektura ng Yueyang, sa labas ng sona.
Sa pagtatapos:
Ang Changsha Lücha ay isang pang-prepekturang tatak ng lunting tsa na nagtipon sa ilalim ng iisang pangalan ng 39 na yunit mula sa apat na county at distrito. Masusi ang dokumento ng proteksyon nito: mga uri, lupa, dalawang pamamaraan ng pagprito na may mga temperatura, at apat na uri na may sariling mga pamantayan. Ang pinakamahusay na uri ay manipis na esmeraldang piraso na may himulmol, maputlang lunting sabaw, at sariwang lasa na may matamis na balik.
Mga sanggunian
Heograpikong indikasyon
Buong listahan — sa pahinang Mga sanggunian