Baoji Chaye (Bǎojī cháyè, 保基茶叶) is een product met een geografische aanduiding van de stedelijke county Panzhou (盘州市) in het stedelijk district Liupanshui in het westen van de provincie Guizhou. De naam is ontleend aan de township Baoji (保基乡), maar het beschermde gebied is ruimer: 22 townships en dorpen van de county. „Chaye” (茶叶) betekent simpelweg „theeblad”: de naam noemt geen theeklasse, en de gevonden bronnen bepalen die evenmin. Naslagbeschrijvingen spreken over tuinen op een hoogte van 1700–1900 m, over oude theeplanten in het gebied Laochang met een voorlopig geschatte ouderdom van meer dan 500 jaar en over bodems met seleen. De naam kreeg bescherming in 2016.
1. Classificatie en Herkomst
- Type: Niet vastgesteld. Een document met producteisen heb ik niet gezien. Een naslagwebsite schrijft dat de thee bekendstaat om zijn rijke aroma en de kleur „绿润” — „groen met glans”; zo’n formulering is gebruikelijk voor groene thee, maar ze bewijst de klasse niet, en op basis daarvan alleen ken ik die niet toe.
- Categorie: Product met een geografische aanduiding (地理标志产品, dìlǐ biāozhì chǎnpǐn), 2016.
- Herkomst: China, provincie Guizhou (贵州, Guìzhōu), stedelijk district Liupanshui (六盘水, Liùpánshuǐ), stedelijke county Panzhou (盘州, Pánzhōu).
- Beschermd gebied: 22 townships en dorpen van Panzhou: Baoji, Yangchang, Yuni, Jichangping, Jiuying, Panjiang, Banqiao, Shuitang, Minzhu, Laochang, Mayi, Dashan, Huashi, Pingdi, Pingguan, Zhongyi, Baotian, Putian, Xinmin, Xiangshui, Lemin en Hopu. De lijst is overgenomen uit een naslagoverdruk; met de beschermingsaankondiging heb ik die niet geverifieerd.
- Geografische coördinaten: Panzhou ligt op ongeveer 25,7° N.B. en 104,5° O.L.
2. Geschiedenis en Culturele Betekenis
- Geschiedenis: De vroege gegevens hieronder komen van een naslagwebsite over lokale producten; primaire bronnen heb ik niet gezien.
- „Theecanon”. De website voert de geschiedenis terug tot de „Theecanon” (茶经, Chájīng): daarin staat dat thee groeit in de prefecturen Sizhou, Bozhou, Feizhou en Yizhou en dat „de smaak ervan voortreffelijk is”. Dat Baoji binnen die prefecturen ligt, is een interpretatie van de website; een bevestiging heb ik niet gezien.
- Qianlong-periode (乾隆) van de Qing-dynastie. Met verwijzing naar de „Etnografie van Guizhou” (贵州民族志) schrijft de website dat Baoji-thee een lokaal tribuut was: Han-Chinezen en het Yi-volk (彝族) droegen de thee jaarlijks op aan grootgrondbezitters en erfelijke lokale heersers (土司, 土目).
- 1947. Op een provinciale tentoonstelling van lokale producten in Guiyang vertegenwoordigde Baoji-thee de county.
- Jaren 1970. De theetuinen van de county werden aangelegd; tegen de jaren 1990 bedroeg hun oppervlakte meer dan 800 ha.
- 2007. De provincie nam een besluit over een versnelde ontwikkeling van de theesector, en de county werd opgenomen in de lijst van haar belangrijkste theecounties.
- 2016. Volgens de naslagwebsite voerde het Algemeen Bestuur voor Kwaliteitstoezicht, Inspectie en Quarantaine (AQSIQ) op 4 juli de bescherming van „保基茶叶” in als product met een geografische aanduiding. Het nummer van de aankondiging heb ik niet gevonden.
- 2025. Bij aankondiging CNIPA nr. 615 van 23 januari kregen 363 ondernemingen het recht op het speciale teken voor geografische aanduidingen; „保基茶叶” staat op de productlijst. Welke bedrijven tot dit teken zijn toegelaten, staat in een bijlage die ik niet heb gezien.
- Naam: „Baoji” (保基) is de naam van de township; „chaye” (茶叶) betekent „theeblad”.
- Culturele betekenis: Volgens dezelfde website houden zowel de plaatselijke Han-Chinezen als het Yi-volk van de thee en hebben beiden een oude theecultuur.
3. Botanische Beschrijving en Grondstof
- Variëteit / Cultivar: Wordt in de gevonden bronnen niet genoemd.
- Oude bomen: Volgens de naslagwebsite hebben specialisten van het Guizhou-Thee-instituut de ouderdom van de populatie oude theeplanten in het gebied Laochang (老厂) voorlopig geschat op meer dan 500 jaar. De website leidt daaruit af dat Panzhou een van de plaatsen is waar de theeplant van nature voorkwam; dat is haar interpretatie. Of het blad van oude bomen in het product onder deze naam wordt verwerkt, wordt niet vermeld.
- Grondstof, pluk en plukstandaard: Gegevens ontbreken in de gevonden bronnen.
4. Terroir en Teeltkenmerken
- Regio: West-Guizhou. Volgens de naslagwebsite is er sprake van lage breedtegraden en grote hoogte, een subtropisch moessonklimaat met vochtige lucht, zonder strenge winter en zonder zomerse hitte, met samenvallende regen- en warme seizoenen, overvloedige neerslag en grote verschillen tussen dag- en nachttemperatuur.
- Hoogte van de teelt: 1700–1900 m; volgens dezelfde bron is dat 200–300 m hoger dan in andere theegebieden van Liupanshui.
- Bodems: De tuinen liggen volgens de naslagwebsite op seleenrijke steenkoollagen. Cijfers staan in sectie 7.
- Hellingen: Meer dan 80 % van de landbouwgrond van de county bestaat uit hellingland, en op hellingen steiler dan 25° is ploegen niet zinvol. De omzetting van dergelijke akkers in theetuinen via het programma voor het teruggeven van land aan bos en gras noemt de website een grote groeireserve.
5. Productietechnologie
Technologie ontbreekt in de gevonden bronnen. De klasse is niet vastgesteld, daarom geef ik ook geen algemeen schema van een klasse: voor groene, rode of andere thee verschilt dat.
6. Organoleptische Kenmerken
De naslagwebsite beschrijft de thee in één zin: rijk aroma en kleur „groen met glans” (香气浓郁和茶色绿润). Voor hooglandthee uit Panzhou in het algemeen voegt ze daaraan toe: „清香馥郁,香高持久” — zuiver en vol aroma, hoog en aanhoudend — en dat de thee vele opgietingen verdraagt.
- Uiterlijk van het droge blad: Geen afzonderlijke beschrijving; waarop „groen met glans” betrekking heeft — op het droge blad of op de infusie — wordt niet verduidelijkt.
- Aroma van het droge blad: Geen afzonderlijke beschrijving; het aroma wordt zonder nadere toelichting rijk genoemd.
- Aroma van de infusie: Beschrijvingen ontbreken in de gevonden bronnen.
- Smaak: Beschrijvingen ontbreken in de gevonden bronnen.
- Kleur van de infusie: Beschrijvingen ontbreken in de gevonden bronnen.
- Nat blad: Beschrijvingen ontbreken in de gevonden bronnen.
7. Chemische Samenstelling
Volgens de naslagwebsite heeft het Instituut voor Geochemie van de Academie van Wetenschappen in Guiyang de bodems en thee van Panzhou onderzocht:
| Indicator | Gemiddelde |
|---|---|
| Seleen in de bodem | 0,376 µg/g |
| Seleen in de thee | 0,12 µg/g |
Jaartal, steekproef en methode noemt de website niet. Ze vergelijkt ook hooglandthee uit Guizhou met die uit Zhejiang: aminozuren 4–5 % tegen 3 %, extractieve stoffen 45–50 % tegen 38 %. Dat zijn algemene provinciale cijfers zonder verwijzing naar metingen, geen indicatoren voor Baoji Chaye.
8. Zetten
Praktijk per klasse — de klasse is niet vastgesteld, en de parameters hangen af van welke thee onder deze naam in handen is.
- Groene thee: 80–85 °C, 3 g op 150 ml, glazen beker of gaiwan, eerste infusie na 40–60 seconden, twee tot drie herhaalde opgietingen.
- Rode thee: 90–95 °C, 3–5 g op 150 ml, gaiwan of porseleinen theepot, korte opgietingen met oplopende duur.
9. Bewaren
Praktijk per klasse. Groene thee — luchtdicht verpakt, in de koelkast bij 0–5 °C, zonder licht, vocht en geuren, binnen een jaar opdrinken. Rode thee — op een droge, donkere plaats bij kamertemperatuur, in dichte verpakking.
10. Prijs en Vervalsingen
Gegevens over prijzen ontbreken in de gevonden bronnen.
- Hoe vervalsingen te vermijden:
- Zoek naar het speciale teken voor geografische aanduidingen en de naam „保基茶叶”: in 2025 liet CNIPA nieuwe ondernemingen tot het teken toe.
- Controleer dat de producent uit Panzhou komt en uit een van de 22 eenheden van het gebied.
- Vraag naar de theeklasse: de naam noemt die niet.
- Verwar de thee niet met Baojing Huangjin Cha (保靖黄金茶) uit Hunan: het begin van de namen — 保基 en 保靖 — verschilt één karakter.
11. Interessante Feiten
- De naam is ontleend aan één township, maar het beschermde gebied omvat 22 townships en dorpen van de county.
- De tuinen van Panzhou liggen volgens naslaggegevens 200–300 m hoger dan andere theegebieden van hun district.
- Baoji-thee werd volgens de navertelling van de „Etnografie van Guizhou” tijdens de Qing als tribuut aan erfelijke lokale heersers gegeven.
- In 1947 vertegenwoordigde Baoji-thee de county op een provinciale tentoonstelling in Guiyang.
12. Vergelijking met andere theeën uit West-Guizhou
- Shuicheng Chun Cha (水城春茶): Hooglandgroene thee uit hetzelfde district Liupanshui; bij deze thee is de klasse vastgesteld, bij Baoji Chaye niet.
- Jiuceng Shan Lü Cha (九层山绿茶): Groene thee van de Jiucengshan-bergen in het district Liupanshui.
- Pu’an Siqiu Cha (普安四球茶): Groene thee uit de county Pu’an, gemaakt van de bijzondere theesoort 四球茶.
- Qishe Cha (七舍茶): Bergthee uit de stedelijke county Xingyi; de klasse ervan is vastgesteld volgens de producteisen.
Tot slot:
Baoji Chaye is een naam die een plaats beschermt, geen bepaalde thee: 22 townships en dorpen van Panzhou met tuinen op 1700–1900 m, oude bomen in het gebied Laochang en bodems met seleen. De bescherming geldt sinds 2016, en in 2025 liet CNIPA nieuwe ondernemingen tot het teken toe. Variëteiten, technologieën en uiterlijke beschrijvingen geven de gevonden bronnen niet; daarom is het bij aankoop van thee onder deze naam vooral zaak de theeklasse te achterhalen.