Guānsī yúnwù chá

Гуаньсы Юньу Ча (Guānsī yúnwù chá, 官司云雾茶) — Гуаньсы тосгоны «үүлтэй цай» бөгөөд Фужянь мужийн зүүн хойд хэсэгт орших Ниндэ хотын тойргийн Жоунин шяний Пуюань балгасны Гуаньсы тосгоны (官司村) түүхэн цай юм. Лавлах бичгүүдэд ногоон цай хэмээн тодорхойлдог: нарийн мөнгөлөг саарал ногоон өнгийн навч, хүрэн самарны үнэртэй, зөөлөн ногоон өнгийн шарц. Түүхий эд нь нутгийн үрийн популяцийн бут. 2011 онд энэ нэр Жоунин шяний анхны газар зүйн гэрчилгээний тэмдэг болжээ.

1. Ангилал ба Гарал үүсэл

Төрөл: Ногоон цай (绿茶, lǜchá) — лавлах бичгүүдэд исгээгүй цай хэмээн нэрлэж, ногоон цайны технологийг дурдсан байдаг; 2022 оны «Хятадын сүлжээ» (中国网, Zhōngguó wǎng) порталын нийтлэлд 2000 оны мөнгөн медалийг «Гуаньсы ногоон цай» (官司绿茶) гэж нэрлэсэн байдаг. Ангилал бүхий баримт бичиг байхгүй: тэмдгийн бүртгэлд барааг зүгээр л «цай» (茶) гэж тэмдэглэсэн тул тэмдэг нь ангиллыг хязгаарладаггүй. Лавлах бичгийн шагналын жагсаалтад 2010 оны тойргийн уралдааны улаан цайны төрөлд авсан алтан медаль бий, гэхдээ энэ нь аль бүтээгдэхүүнд хамаарахыг эх сурвалж дурдаагүй.
Ангилал: Дорно Фужяний (闽东, Mǐndōng) түүхэн уулын цай; газар зүйн гэрчилгээний тэмдэг (2011).
Гарал үүсэл: Хятад, Фужянь муж (福建, Fújiàn), Ниндэ хотын тойрог (宁德, Níngdé), Жоунин шянь (周宁, Zhōuníng), Пуюань балгас (浦源, Pǔyuán), Гуаньсы тосгон.
Тэмдгийн бүс: Мужийн жагсаалтад Жоунин шянийг заадаг — энэ нь эзэмшигчийн харьяалал бөгөөд бүсийн хуулийн хил хязгаар биш; хил хязгаарыг би шалгаагүй.
Газар зүйн координат: Жоунин шянь — ойролцоогоор 27.1° х.ө. ба 119.3° з.у.

2. Түүх ба Соёлын Ач Холбогдол

Түүх:
- Эхлэл. Лавлах бичгүүдэд «Жоунин шяний шастир» (《周宁县志》)-ийг иш татан, Мин улсын Ваньли хааны наймдугаар жил буюу 1580 онд арван таван ли зайд орших Пуюань тосгоны оршин суугчид Гуаньсы хэмээх ой модтой газарт нүүн ирж, тэнд цай тарьж эхэлсэн гэж бичжээ. Мөн хуудасны өөр хэсэгт эхлэлийг Чин улсын дунд үетэй холбодог; анхны эх сурвалжийг би үзээгүй, зөрүүг шийдвэрлээгүй.
- Чин ба Бүгд Найрамдах Улс. Лавлах бичгүүдээр, Гуансюй (光绪) жилүүдэд Жоунингийн худалдаачид энэ цайг Фужоуд авчирч, гадаадын худалдаачид өндрөөр үнэлснээр Дунъянси (东洋溪, Dōngyángxī) нутагт хорь гаруй цайны пүүс нээгджээ. 1946–1949 онд энэ цай Фужоугаар дамжин гадагшаа хөрш шяниудын цайнаас 20–40 хувиар өндөр үнээр зарагдаж байв.
- Шинэ нэр. Лавлах бичгийн нэгэнд Гуаньсы Юньу Ча нь бүтээгдэхүүн болохдоо шинэчлэл эхэлсний дараа сонгосон нутгийн бутнууд дээр үндэслэн «шинээр бүтээгдсэн» (新创制) гэж тодорхой бичсэн байдаг. Гэхдээ лавлах бичиг хуучин түүхийг одоогийн нэрээр дамжуулан өгүүлдэг тул тосгоны өмнөх цай хаана дуусч, шинэ бүтээгдэхүүн хаанаас эхэлснийг эдгээрээс тогтоох боломжгүй.
- 1982–2000. Лавлах бичгээр — тойргийн алдарт цайны уралдааны шагнал (1982), Хөнгөн үйлдвэрийн яамны салбарын харьцуулалтын хүрэл медаль (1988), Хятадын олон улсын цайны яармагийн мөнгөн медаль (2000). Албан ёсны жагсаалтыг би үзээгүй.
- 2008. Аравдугаар сард нутгийн «Гуаньсы цай» популяци цайны бутны үнэт генийн сангийн мужийн хамгаалалт, ашиглалтын жагсаалтад багтжээ.
- 2010–2011. Лавлах бичгээр, бүртгүүлэхээс өмнө «官司» болон «官思» нэрээр өөр өөр маркууд явдаг байсан бөгөөд 2010 онд шянь нийтлэг тэмдгийн өргөдөл гаргажээ. Мужийн жагсаалтаар 8644027 дугаартай тэмдэг 2011 оны 6-р сарын 14-нд бүртгэгдсэн; эзэмшигч — Жоунин шяний Цайны холбоо (周宁县茶叶协会), бараа — «цай». Лавлах бичигт үүнийг шяний анхны тэмдэг, Ниндэ тойргийн тосгоны нэрээр нэрлэгдсэн хоёрдахь тэмдэг — Таньян Гун Фугийн дараах — гэж нэрлэдэг.
Нэр: 官司 (guānsī) — тосгоны нэр; 云雾 (yúnwù) — «үүл, манан»; 茶 — цай.
Соёлын ач холбогдол: Лавлах бичигт Гуаньсы цайг тухайн тойргийн улаан цайнууд болох Таньян Гун Фу, Бай Линь Гунфу нартай нэг эгнээнд тавьдаг. Өнөөдөр шянь Жоунин Гаошань Юньу Ча (周宁高山云雾茶) нэгдсэн брендийг сурталчилж байна — тухайн холбооных 2017, 2024 оны тэмдгүүдтэй.

3. Ботаникийн Тодорхойлолт ба Түүхий Эд

Сорт: Нутгийн үрийн популяци (有性原生群种) бөгөөд «Гуаньсы цайча» (官司菜茶, guānsī càichá) гэж нэрлэгддэг; мужийн төрийн өмчийн хорооноос дамжуулсан «Ардын сүлжээ»-ний нийтлэлээр (2025) энэ нь цайны бутны хамгаалалттай үнэт генийн сангийн мужийн жагсаалтад багтдаг.
Бутны төрх: Лавлах бичгээр шяний шастирыг иш татан — хагас дэлгэрсэн титэмтэй, навчны гадаргуу гүдгэр, зузаан (дунджаар 0.51 мм), хэврэг хар ногоон навчтай, нахиалах хугацаа дундаж бүхий сөөг; ургацтай, тэсвэртэй.
Түүх стандарт: Цинмин (清明) баярын орчим, цэлмэг цаг агаарт; нэг нахиа нэг эсвэл хоёр навчтай, навч гэмтэлгүй, халалтгүй, улайлтгүй.

4. Терруар ба Тариалалтын Онцлог

Бүс нутаг: Фужяний зүүн хойд хэсэг, мужийн дорно хэсгийн өндөрлөг. Лавлах бичгээр шяний нутаг дэвсгэрийн 87.7 хувь нь 500–1510 м өндөрт оршдог; хамгийн өндөр цэг — Лунганшань уул (龙岗山), 1510 м.
Өндөр: Шяний дундаж өндөр — ойролцоогоор 800 м (мөн 2025 оны нийтлэл). Гуаньсы тосгоны өндрийн тухай олдсон эх сурвалжид байхгүй.
Уур амьсгал: Мөн нийтлэлээр — жилийн турш өтгөн шүүдэр, манантай, өдөр шөнийн температурын зөрүү их.
Хөрс: Мужийн соёлын нийгэмлэгийн нийтлэлээр цайны мэргэжилтнүүдийн ярианаас үзэхэд, шяний тариалангийн талбайнууд голдуу үржил шимтэй, зузаан улаан шар хөрстэй. Тосгоны тухай мэдээлэл байхгүй.

5. Үйлдвэрлэлийн Технологи

Лавлах бичигт параметр бүхий машины технологийг дурдсан байдаг. Стандарт эсвэл тэмдгийн дүрмийн текст би үзээгүй тул доорх тоонууд нь баримт бичгийнх биш, лавлах бичгийнх юм.

Шинэ навчийг тэжээх (凉青, liángqīng): 15 см давхаргаар, 6–8 цаг, цаг тутамд сэгсэрч — навч зөөлөн, хар ногоон болж, чийгшил ойролцоогоор 70 хувь хүртэл буух хүртэл.
Тогтоох (杀青, shāqīng): Бөмбөрцөг машинд: оролтод ойролцоогоор 150 °C, гаралтад ойролцоогоор 120 °C, 1–2 минут, чийгшил 55–60 хувь хүртэл.
Эрчлэх (揉捻, róuniǎn): 20 минутын турш даралтыг сольж — хөнгөн, дунд, хүчтэй, дунд, хөнгөн, — навч туузан хэлбэрт эрчилж, шүүс гарч ирэх хүртэл.
Хатаах (干燥, gānzào) гурван үе шаттай: хатаагч машинд 130 °C-т урьдчилан хатаана; дараа нь бөмбөрцөгт 90 °C-т далан хувийн хуурайшилд хүртэл шарна; дараа нь 80 °C-т удаан хугацаагаар боловсруулж, мөнгөлөг саарал ногоон өнгийн нарийн гөлгөр туузан хэлбэрийг бүрдүүлж, чийгшил 6 хувь хүртэл.

6. Органолептик Шинж чанар

Доорх тодорхойлолтыг лавлах бичиг өгдөг; төрхийг тодорхойлсон тэмдгийн баримт бичгийг би үзээгүй.

Хуурай навчны гадаад төрх: Нарийн нягт туузан навч, дугуй, гөлгөр, мөнгөлөг саарал ногоон (条索紧细、浑圆光滑呈银灰绿).
Хуурай навчны үнэр: Олдсон эх сурвалжид тусдаа тодорхойлолт байхгүй.
Шарцны үнэр: Өндөр, хурц, тогтвортой, хүрэн самарны үнэртэй (香气高锐持久、显栗香).
Амт: Чихэрлэг, зөөлөн, шинэхэн, сэргэг (滋味甘醇鲜爽).
Шарцны өнгө: Зөөлөн ногоон, тунгалаг, тод (汤色嫩绿、清澈明亮).
Цайны ёроол (уусан навч): Маргад ногоон, жигд, зөөлөн (叶底翠绿、匀称柔软).

7. Химийн Найрлага

Бэлэн цайны физик-химийн мэдээлэл олдсон эх сурвалжид байхгүй. Түүхий эдийн хувьд лавлах бичигт шяний шастирыг иш татан Гуаньсы популяцийн мэдээллийг дурдсан: амин хүчил 4.1 %, полифенол 25.4 %. Арга, хэмжилтийн оныг эх сурвалж заагаагүй; энэ нь цайны норм биш, бутны шинж чанар юм.

8. Цай чанах

Ногоон цайны ангиллын практик.

Усны температур: 80–85 °C.
Цайны хэмжээ: 150 мл тутамд 3 г.
Сав суулга: Шилэн аяга эсвэл цагаан гайвань.
Процесс: Савыг халааж, усыг хана дагуу хийж, эхний шарцыг 40–60 секунд байлгаад, дараа нь хоёроос гурван удаа дахин хийнэ.

9. Хадгалалт

Ангиллын практик. Агаар нэвтрэхгүй савлагаанд, хөргөгчинд 0–5 °C-т, гэрэл, чийг, үнэргүй орчинд; нэг жилийн дотор уух нь дээр.

10. Үнэ ба Хуурамч бүтээгдэхүүн

Одоогийн үнийн мэдээлэл олдсон эх сурвалжид байхгүй.

Хуурамчаас зайлсхийх:
- «官司云雾茶» газар зүйн гэрчилгээний тэмдгийг (№ 8644027) хайх.
- Үйлдвэрлэгч нь Жоунин шяниас эсэхийг шалгах.
- Жоунин Гаошань Юньу Ча шяний бренд болон бусад «үүлтэй» цайтай андуурахгүй байх: «юньу» гэдэг нь түгээмэл хэрэглэгддэг үг.

11. Сонирхолтой Баримтууд

«Панамын үзэсгэлэн»-гийн мэдээлэл зөрүүтэй. Нэг нийтлэлд 1915 онд Гуаньсы цайны мөнгөн медалийн тухай бичсэн; лавлах бичигт — Гуаньсы навчаар хийсэн Фужяний пүүсийн цайны 1915 оны алтан медаль, 1946 оны мөнгөн медалийн тухай бичсэн. Панамын үзэсгэлэн 1915 онд болсон бөгөөд 1946 оны огноо үүнтэй таарахгүй. Аль ч хувилбарыг би баталгаажуулаагүй.
Жоунингийн шяний төвийг лавлах бичиг Фужяний хамгийн өндөрлөгт орших төв гэж нэрлэдэг.
Тэмдэг нь шяний нэрээр биш, тосгоны нэрээр нэрлэгдсэн: лавлах бичгээр, Ниндэ тойрогт үүнээс өмнө зөвхөн Таньян Гун Фу ийнхүү нэрлэгдсэн байжээ.

12. Бусад Цайтай Харьцуулалт

Таньян Гун Фу (坦洋工夫): Ниндэ тойргийн улаан цай, мөн тосгоны нэрээр нэрлэгдсэн; тойргийн анхны ийм тэмдэг.
Бай Линь Гунфу (白琳工夫): Фудингийн улаан цай бөгөөд лавлах бичигт Гуаньсы цайтай нэг эгнээнд тавьдаг.
Шоунин Гаошань Ча (寿宁高山茶): Тус тойргийн хөрш Шоунин шяний хамгаалалттай уулын цай — улаан ба ногоон.
Лушань Юнь У (庐山云雾): Жянши мужийн «үүлтэй» ногоон цай; Гуаньсытай нийтлэг зүйл нь зөвхөн «юньу» гэдэг үг.

Дүгнэлтэд:

Гуаньсы Юньу Ча — дорно Фужяний өндөрлөгийн нэгэн тосгоны ногоон цай: нутгийн үрийн популяци, нарийн мөнгөлөг саарал ногоон туузан навч, хүрэн самарны үнэр, зөөлөн ногоон шарц. Түүхийг зөрүүтэй өгүүлдэг — 1580 оноос эсвэл Чин улсын дунд үеэс, баталгаажуулах боломжгүй медалиудын хамт; баттай баримтууд — 2011 оны тэмдэг, хамгаалалттай бутны популяци.

Эх сурвалж

Газар зүйн заалт

CNIPA 地理标志证明商标 №8644027

Бүрэн жагсаалт — «Эх сурвалж» хуудсанд