thetea.app · i-encyclopedia I-encyclopedia · Isikole · I-Atlas · I-Pu-erh · Izisetshenziswa EN · RU · 繁 · 简 · 粵 · FR · ES · AR · DE · JA · KO
+61 ngaphezulu
thetea.app Buka konke →

Ikhaya · Itiye elibomvu · I-Jinzhai Hongcha

Jīnzhài hóngchá

Jīnzhài hóngchá · 金寨红茶

I-Jinzhai Hongcha (Jīnzhài hóngchá, 金寨红茶) itiye elibomvu lesifunda sase-Jinzhai (金寨县) ngaphansi kukamasipala wase-Lu’an entshonalanga yesifundazwe sase-Anhui. Isifunda saziwa kakhulu ngamatiye aluhlaza, kodwa, ngokwezincazelo zezinkomba, ukwenza itiye elibomvu lapha kwafundiswa kusukela ngawo-1950. Ifomula yalo imfushane: «铜红汤,火糖香» — «uketshezi olubomvu-njengethusi, iphunga lomlilo noshukela». Izidingo zegama ziyinkimbinkimbi ngokungavamile — kuze kufike ehoreni lokugcina «lomlilo omdala» ku-90 °C. Igama livikelwa kabili: njengomkhiqizo wezolimo onesikhombi sendawo (2014) futhi njengomkhiqizo onesikhombi sendawo ngokwesimemezelo se-State Intellectual Property Office No. 632 (2025).

1. Ukuhlukaniswa kanye nemvelaphi

  • Uhlobo: Itiye elibomvu (红茶, hóngchá) — isigaba siqanjwe egameni ngokwalo, futhi ubuchwepheshe ezidingweni zokuvikelwa bubomvu: ukubuna, ukusonga, ukuvutshelwa, ukomiswa.
  • Isigaba: Itiye elibomvu lesifundazwe sase-Anhui; umkhiqizo onesikhombi sendawo ngaphansi kwezinhlobo ezimbili zokuvikelwa.
  • Imvelaphi: I-China, isifundazwe sase-Anhui (安徽, Ānhuī), umasipala wase-Lu’an (六安), isifunda sase-Jinzhai (金寨, Jīnzhài).
  • Indawo yokuvikelwa: Isifunda sonke sase-Jinzhai: zonke izigodi namadolobhana angama-23 athathwa njengafanelekile. Isijobelelo sesimemezelo sihlukanisa eziyi-14, lapho ikhwalithi ingcono kakhulu: Meishan (梅山), Mabu (麻埠), Youfangdian (油坊店), Qingshan (青山), Zhangchong (张冲), Quanjun (全军), Taoling (桃岭), Tiechong (铁冲), Yanzihe (燕子河), Tiantangzhai (天堂寨), Gubei (古碑), Wujiadian (吴家店), Huashi (花石) kanye ne-Baita fan (白塔畈).
  • Izixhumanisi zokuma: 115°22′–116°11′ empumalanga, 31°06′–31°48′ enyakatho — kanjalo ezincazelweni zezinkomba zesikhombi. Esijobelelweni sesimemezelo sango-2025 izinombolo ezifanayo zibhalwe ngephutha lefomethi (isibonelo, «115°221′»), ngokomqondo ziyafana.

2. Umlando nokubaluleka kwamasiko

  • Umlando:
    • Itiye lase-Lu’an. Izincazelo zezinkomba ziqala ngomlando ojwayelekile wetiye lase-Lu’an — kusukela ku-«Classic of Tea» ka-Lu Yu kuya ku-«Nongzheng quanshu» (农政全书) ka-Xu Guangqi; indawo yetiye kahulumeni endaweni yesifunda samanje, ngokwe-«Wenxian tongkao» (文献通考), yayikhona kakade ngo-965. Lo ngumlando wetiye eliluhlaza lesifunda, hhayi elibomvu.
    • 1950s. Ngokwezincazelo ezifanayo, ochwepheshe bomnyango wetiye wase-Fudan University — abanduleli bomnyango wetiye wase-Anhui Agricultural University — beza ukuzofundisa i-Jinzhai ukwenza itiye elibomvu.
    • 2014. NgoMeyi 22, uMnyango Wezolimo ngesimemezelo No. 2105 wafaka i-Jinzhai Hongcha kurejista yemikhiqizo yezolimo enesikhombi sendawo; inombolo — AGI01395.
    • 2014. Isifundazwe sase-Anhui sethula izinga le-DB34/T 2068-2014 «Umkhiqizo onesikhombi sendawo. I-Jinzhai Hongcha»; abathuthukisi — ihhovisi lesifunda elifanayo kanye ne-Anhui Agricultural University. Umbhalo wezinga angiwubonanga.
    • 2025. Ngesimemezelo No. 632 sangoJuni 9, 2025, i-State Intellectual Property Office yamukela i-Jinzhai Hongcha njengomkhiqizo onesikhombi sendawo; umfakisicelo — ihhovisi likahulumeni wesifunda lokuthuthukisa ukulinywa kwetiye.
  • Igama: «Jinzhai» (金寨) igama lesifunda; «hongcha» (红茶) — «itiye elibomvu».
  • Ukubaluleka kwamasiko: I-Jinzhai iyindawo yezintaba yangaphakathi ye-Lu’an Guapian eluhlaza; itiye elibomvu lesifunda — umugqa wesibili womkhakha ofanayo.

3. Incazelo yezitshalo kanye nezinto zokusetshenziswa

  • Izinhlobo / Cultivar: Ngokwezidingo zokuvikelwa — uhlobo lwendawo lweqembu (当地群体种, dāngdì qúntǐzhǒng).
  • Ukuvuna: Izidingo zibhalelwe ukuvunwa ngomshini: entwasahlobo umshini ungena ensimini lapho ama-80 % amahlumela efinyelele usayizi odingekayo, ehlobo — ku-60 %; izikhathi zokuvuna entwasahlobo zi-1-2, ehlobo eyodwa, ekwindla zi-2-3. Ngaphambi kokuvunwa kwentwasahlobo ngomshini, kungavunwa ngesandla imiqumbele yokuqala — kwenziwa ngayo ibanga eliphezulu.
  • Izinga lokuvuna: Incazelo yehlumela (amacembe amangaki ngeqhubu) emithonjeni etholakele ayikho.

4. I-Terroir kanye nezici zokutshala

  • Isifunda: Intshonalanga ye-Anhui, isifunda sezintaba esinamachibi okugcina amanzi i-Meishan (梅山) ne-Xianghongdian (响洪甸).
  • Ukuphakama kokutshala: 300-600 m.
  • Inhlabathi: Ikakhulukazi amahlathi ansundu (棕壤) kanye nansundu-ophuzi (黄棕壤), ane-asidi futhi ane-asidi encane, i-pH 5.5-6.5; izinto eziphilayo azikho ngaphansi kuka-2.0 %.
  • Isimo sezulu: Imininingwane yezinombolo emithonjeni etholakele ayikho.
  • Ukutshala: Imigqa emibili, phakathi kwezihlahla amasentimitha angama-30, izitshalo ezimbili esidlekeni ngasinye — cishe izithombo ezingama-5000 nge-mu (亩).
  • Ukunakekela: Umquba oyinhloko — ekwindla ngesikhathi sokulima okujulile, ukudla ngamaqabunga kuyekwa ezinsukwini eziyi-10 ngaphambi kokuvuna. Izinambuzane zigcinwa ngokuyinhloko ngezicupho kanye nezitha zemvelo, imithi — ngokulinganiselwe.

5. Ubuchwepheshe bokukhiqiza

Izidingo zokuvikelwa zichaza izinyathelo eziyisikhombisa ezinemingcele. Lena incazelo ye-Jinzhai Hongcha ngokuqondile, hhayi uhlelo olujwayelekile lwesigaba.

  1. Ukubuna (萎凋, wěidiāo). Okwemvelo — ungqimba cishe lwe-5 cm, ngaphansi kwe-35 °C, amahora angu-6-10; ezitsheni ezinomoya ofudumele — ungqimba cishe lwe-15 cm, cishe amahora angu-4. Ukuphela: iqabunga lithambile, liluhlaza okumnyama, umswakama ungu-60-64 %.
  2. Ukusonga (揉捻, róuniǎn). Ngezigaba ezimbalwa, ingcindezi «elula — enamandla — elula», isikhathi esiphelele imizuzu engu-60-70; ngemva kwesigaba sokuqala amagada ayahlukaniswa futhi ahlungwe. Amaseli angu-70-80 % abhubhile, amacembe angaphezu kuka-80 % asongwe abe yimicu.
  3. Ukuvutshelwa (发酵, fājiào). Ku-25-30 °C, ngokungena komoya, ngomswakama ongaphezu kuka-90 %, ungqimba lwe-8-15 cm, amahora angu-4-6 kusukela ekuqaleni kokusonga. Kulungile lapho iqabunga selibomvu, iphunga lotshani selinyamalele futhi kwavela iphunga lezimbali nezithelo.
  4. Ukomiswa kokuqala (毛火, máohuǒ). 110-120 °C, ungqimba lwe-1-2 cm, imizuzu eyi-10-15, kuze kube umswakama ungu-20-25 %.
  5. Ukomiswa okwengeziwe (足火, zúhuǒ). Ngemva kwemizuzu engu-30-40 yokuphola — 80-95 °C, imizuzu eyi-15-20, kuze kube umswakama ungu-4-6 %: isiqu siphuka lapho sigotshwa, iqabunga limnyama futhi licwebezela njengamafutha.
  6. «Umlilo omdala» (拉老火, lā lǎohuǒ). Itiye eselipholile lishisiswa ihora lonke ku-90 °C: ngokwendlela idokhumenti ebeka ngayo, lokhu kuqinisa isimo futhi kuthuthukisa iphunga lomlilo wetiye elibomvu.
  7. Ukuqedela (整理, zhěnglǐ). Ukuhlunga, ukukhetha nokuhlanganisa.

6. Izici ze-Organoleptic

Incazelo inikezwe ngokwezidingo zokuvikelwa zango-2025; kubakaki — izindlela zokubeka zomthombo.

  • Isimo seqabunga elomile: Imicu emincane ephothiwe, emnyama ecwebezelayo, enoboya obubonakalayo obusagolide (紧细乌润显金毫). Izincazelo zezinkomba zengeza ukuthi imicu iyindilinga futhi iqondile (圆直).
  • Iphunga leqabunga elomile: Incazelo ehlukile emithonjeni etholakele ayikho.
  • Iphunga loketshezi: Iphunga lomlilo nobumnandi (火香带甜). Izincazelo zezinkomba zibeka banzi: iphunga eliphezulu elimnandi elisha kanye nenothi lomlilo eligcwele (甜香高鲜、火香浓郁).
  • Ukunambitheka: Okusha, okuthambile, okunobumnandi obubuyayo (鲜醇回甘).
  • Umbala woketshezi: Obomvu-njengethusi, okhanyayo, onomphetho osagolide we-amber (铜红明亮有琥珀金圈).
  • Amacembe asetiyeni (iqabunga eliphuziwe): Abomvu ngokulinganayo, akhanyayo (红匀明亮).

7. Ukwakheka kwamakhemikhali

Izidingo zokuvikelwa zibeka imingcele ephansi, hhayi okuqukethwe okuvamile:

IsinkombaIsidingo
Ama-polyphenolhhayi ngaphansi kwe-9 %
Ama-amino acid amahhalangaphezu kwe-1.5 %
I-caffeinehhayi ngaphansi kwe-2 %
Ama-theaflavinhhayi ngaphansi kwe-0.1 %
Ama-thearubiginhhayi ngaphansi kwe-2.5 %

Umngcele wama-polyphenol ubhalwe edokhumentini ngophawu olukabili («大于≥9%»), umqondo munye: hhayi ngaphansi kwe-9 %. Incazelo yesikhombi sezolimo sango-2014 yengeza umngcele wezinto ezikhishwa ngamanzi — hhayi ngaphansi kwe-34.0 %. Ukuhlaziywa kwangempela kwetiye eseliphelile emithonjeni etholakele akukho.

8. Ukwenza itiye

Umkhuba wesigaba setiye elibomvu.

  • Izinga lokushisa lamanzi: 90-95 °C.
  • Inani letiye: 3-5 g nge-150 ml.
  • Impahla: I-gaiwan noma itiye pot elincane; enkomishini emhlophe kubonakala umphetho osagolide.
  • Inqubo:
    1. Shisisa impahla.
    2. Faka itiye bese uthela amanzi.
    3. Ukumnika kokuqala — cishe umzuzu owodwa.
    4. Khipha konke uketshezi.
    5. Ukuphinda kathathu noma kane, ukuthelwa ngakunye kuthatha isikhashana ukwedlula okwedlule.

9. Ukugcina

Umkhuba wesigaba. Emaphaketheni avaliwe aqinile, endaweni eyomile emnyama, kude namaphunga, ekamelweni lokushisa. Okubalulekile — ukoma: itiye lomiswe lafinyelela ku-4-6 % womswakama futhi liphinda liwuthola kalula.

10. Intengo namanga

Imininingwane ngezintengo emithonjeni etholakele ayikho.

  • Indlela yokugwema amanga:
    • Bheka uphawu olukhethekile lwesikhombi sendawo: lutholwa abakhiqizi abasendaweni yokuvikelwa ngehhovisi lesifunda lempahla yobuhlakani.
    • Qinisekisa ukuthi umkhiqizi uvela esifundeni sase-Jinzhai.
    • Iqabunga — lincane, limnyama, licwebezelayo, linoboya obusagolide; uketshezi — lubomvu-njengethusi olunomphetho we-amber; ephungeni kuzwakala inothi lomlilo.

11. Amaqiniso athakazelisayo

  • Izidingo zibhalelwe ukuvunwa ngomshini: ukuvunwa ngesandla kushiyelwe kuphela imiqumbele yokuqala yebanga eliphezulu.
  • Isijobelelo sesimemezelo asigcini ngokuklama indawo, kodwa futhi siyayihlukanisa: zonke izigodi ezingama-23 zifanelekile, ezingcono kakhulu — eziyi-14.

12. Ukuqhathaniswa namanye amatiye ase-Anhui

  • I-Qimen Hongcha (祁门红茶): Itiye elibomvu eliyinhloko lesifundazwe, elivela eningizimu ye-Anhui. Uphawu lokuhlonza lwe-Jinzhai Hongcha emadokhumentini — akulona iphunga lezimbali, kodwa iphunga lomlilo nobumnandi.
  • I-Lu’an Guapian (六安瓜片): Itiye eliluhlaza elivela ezingxenyeni zamaqabunga; i-Jinzhai iyindawo yayo yangaphakathi yezintaba.
  • I-Huoshan Huang Da Cha (霍山黄大茶): Itiye eliphuzi elinamaqabunga amakhulu, indawo yalo, ngokwe-athikili ye-corpus, ingena nase-Jinzhai.

Ekuphetheni:

I-Jinzhai Hongcha itiye elibomvu lesifunda esaziwa kakhulu nge-Lu’an Guapian eluhlaza. Ukuvikelwa kwalo kwakhiwe ngokuningiliziwe: indawo ehleliwe, uhlobo lwendawo lweqembu, ukuvunwa ngomshini ngemibandela, izinyathelo eziyisikhombisa zobuchwepheshe kanye nehora lokugcina «lomlilo omdala». Umphumela idokhumenti iwufinyelela emishwaneni emibili — uketshezi olubomvu-njengethusi olunomphetho we-amber kanye nephunga lomlilo noshukela.

Imithombo

Amazinga

Uhlu oluphelele — ekhasini elithi Imithombo