I-Cifuo Gongcha (Qīfó gòngchá, 七佛贡茶) itiye lase-Cifuo Township, e-Qingchuan County (青川县), e-Gu-angyuan City, enyakatho ye-Sichuan Province, emngceleni we-Gansu. Igama lakhiwe izingxenye ezimbili: “Cifuo” kusho “ama-Buddha ayisikhombisa,” igama lelokalishi, “gongcha” kusho itiye lenkantolo yasebukhosini. Izingadi ziphakeme ukusuka ku-580 kuya ku-2100 m. Kusukela ngo-2008, itiye livikelwe njengomkhiqizo onophawu lwendawo, futhi ubuchwepheshe bokwenza amakhekhe etiye alo bufakwe ohlwini lwesifundazwe lwamagugu angaphatheki.
1. Ukuhlukaniswa kanye nemvelaphi
- Uhlobo: Akunqunyiwe: emibhalweni etholakalayo yokuvikela, isigaba asishiwongo. Ukubukeka ngokwezincazelo eziyinkomba, umbala ophuzi noluhlaza, iphunga le-orchid noma le-chestnut, kuvamile etiyeni eliluhlaza (绿茶, lǜchá), kodwa isigaba asiqinisekiswanga lapha. Ngaphandle kwetiye elinamaqabunga, ngaphansi kwaleli gama kwaziwa isiko lamakhekhe etiye acindezelwe.
- Isigaba: Itiye lasentabeni laseNyakatho ye-Sichuan; umkhiqizo onophawu lwendawo (2008), uphawu lokuhweba olwaziwayo lwaseChina (中国驰名商标).
- Imvelaphi: I-China, i-Sichuan Province (四川, Sìchuān), i-Gu-angyuan City (广元, Guǎngyuán), i-Qingchuan County (青川县, Qīngchuān Xiàn), i-Cifuo Township (七佛乡). Ngokwesimemezelo esidala, indawo yokuvikela yayihlanganisa amadolobhana namalokalishi angamashumi amathathu nambili esifunda; uhlu olugcwele aluzange ngilubone emthonjeni wokuqala.
- Izixhumanisi zendawo: I-Qingchuan County icishe ibe ngu-32.6° N no-105.2° E; imithombo yendawo ibeka izingadi zakule ndawo “ebhandeni legolide letiye ku-32° enyakatho ye-latitude.”
2. Umlando kanye nokubaluleka kwamasiko
- Umlando:
- Igama. Igama elithi “gongcha” egameni likhombisa intela yasenkantolo, kodwa imibhalo ephathelene nentela evela e-Cifuo ayikho emithonjeni etholakele; izinganekwane zendawo mayelana nayo azidluliselwa esihlokweni.
- 2008. I-General Administration of Quality Supervision, Inspection and Quarantine (AQSIQ) ngesimemezelo No. 52 yavikela i-Cifuo Gongcha njengomkhiqizo onophawu lwendawo.
- Ekupheleni kuka-2022, ngokusho kwedatha yokuphathwa kwemakethe yesifunda, kwakunamabhizinisi etiye angama-26 abhalisiwe esifundeni, kanti ayi-14 kuwo ayenelungelo lokufaka uphawu olukhethekile lwendawo; inani eliphelele lemikhiqizo yabo lalingama-yuan ayizigidi eziyinkulungwane nesithupha. Kwasungulwa nezinga lendawo elithi “Umkhiqizo onophawu lwendawo. I-Cifuo Gongcha. Imithetho yobuchwepheshe yokukhiqiza” (《地理标志产品 七佛贡茶生产技术规程》).
- 2023. Igama lafakwa ohlwini lwesibili lwezimpawu ezivikelwa ngokuhlanganyela yi-Sichuan ne-Chongqing; lisuka eGu-angyuan, okuwukuphela kwalo.
- 2024. Ngokwesilinganiso esicashunwe ngabaphathi bezemakethe baseGu-angyuan, inani lohlobo lwaba ama-yuan ayizigidi eziyizinkulungwane ezimbili namakhulu amabili namashumi ayisishiyagalolunye nesikhombisa, indawo yesikhombisa eSichuan.
- 2025. Ngomhla ka-9 Meyi, emicimbini yaseSichuan yoSuku Lwezimpawu ZaseChina e-Chengdu, itiye lafakwa eqenjini lokuqala lohlelo lwaseSichuan lwe-”一县一品”, okusho ukuthi “isifunda esisodwa, umkhiqizo owodwa.”
- Igama:
- “Cifuo” (七佛) kusho “ama-Buddha ayisikhombisa”, igama lelokalishi. Umvelaphi wegama awuchazwanga emithonjeni engiyivulile.
- “Gongcha” (贡茶, gòngchá) kusho “itiye lenkantolo yasebukhosini.”
- Ukubaluleka kwamasiko: Ubuchwepheshe bokwenza amakhekhe etiye e-Cifuo Gongcha bufakwe ohlwini lwesifundazwe lwezinto ezimele amagugu angaphatheki e-Sichuan. Itiye liphinde libe nesiqu esithi “中华文化名茶”, okusho ukuthi “itiye elidumile lamasiko aseChina.”
3. Incazelo yezitshalo kanye nezinto zokusetshenziswa
- I-Hlar / Cultivar: Akushiwongo emithonjeni etholakele.
- Ukuvuna: Kusukela ekuqaleni kukaMashi kuze kube sekupheleni kukaSepthemba.
- Izinga lokuvuna: Alizange lishiwongo emithonjeni etholakele.
- Izidingo zezinto zokusetshenziswa: Imvelaphi evela endaweni yokuvikela.
4. I-Terroir kanye nezici zokutshala
- Isifunda: I-Qingchuan iyisifunda esinezintaba emngceleni we-Sichuan ne-Gansu.
- Ukuphakama kokukhula: Kusukela ku-580 kuya ku-2100 m, ngokwesilinganiso cishe ku-800 m.
- Inhlabathi: Ayikho idatha etholakala emithonjeni etholakele.
- Isimo sezulu: Ayikho idatha elinganiselwe etholakala emithonjeni etholakele.
5. Ubuchwepheshe bokukhiqiza
Ubuchwepheshe betiye elinamaqabunga abuchazwanga emithonjeni etholakele. Izinga lendawo lokukhiqiza likhona, kodwa umbhalo walo angiwubonanga, ngakho-ke uhlelo lwesigaba alidluliselwanga lapha.
Isiko elihlukile, amakhekhe etiye acindezelwe (茶饼): ubuchwepheshe bokuwenza bufakwe ohlwini lwesifundazwe lwamagugu angaphatheki e-Sichuan. Ukuthi enziwa kanjani ngempela, akushiwongo emithonjeni etholakele.
6. Izici ze-Organoleptic
- Ukubukeka kweqabunga elomile: Ayikho idatha emithonjeni eqinisekisiwe.
- Iphunga leqabunga elomile: Akukho ncazelo ehlukile.
- Iphunga lomuthi wetiye: Ngokwezincazelo eziyinkomba, kunephunga le-orchid noma le-chestnut.
- Ukunambitheka: Ayikho idatha emithonjeni eqinisekisiwe.
- Umbala womuthi wetiye: Ngokwezincazelo eziyinkomba, uphuzi noluhlaza.
- Isisekelo setiye (iqabunga elenziwe): Ayikho idatha emithonjeni eqinisekisiwe.
7. Ukwakheka kwamakhemikhali
Ayikho idatha ye-physicochemical etholakala emithonjeni etholakele.
8. Ukuphisa
Umkhuba wesigaba setiye eliluhlaza, okuhambisana nokubukeka okuchaziwe.
- Izinga lokushisa lamanzi: 80–85 °C.
- Inani letiye: 3 g nge-150 ml.
- Izitsha: Ingilazi yengilazi noma i-gaiwan emhlophe.
- Inqubo:
- Shisisa izitsha.
- Faka itiye.
- Thela amanzi amancane bese uvumela iqabunga livuleke imizuzwana engama-30-60.
- Engeza amanzi; ukuphisa kokuqala, imizuzu eyi-1-2.
- Phuza, ushiye ingxenye yomuthi wetiye.
- Ukuphisa okuphindwe kabili noma kathathu.
Kumakhekhe etiye acindezelwe, lezi zilinganiso azisebenzi: indlela yokuphisa incike ekutheni ikhekhe lenziwe kanjani.
9. Ukugcinwa
Umkhuba wesigaba setiye eliluhlaza. Emaphaketheni avaliwe, esiqandisini ku-0–5 °C, ngaphandle kokukhanya, umswakama nephunga. Kungcono ukuphuza itiye elinamaqabunga phakathi nesizini yalo.
10. Intengo kanye nemikhiqizo yomgunyathi
Ayikho idatha ephathelene nentengo etholakala emithonjeni etholakele.
- Indlela yokugwema imikhiqizo yomgunyathi:
- Bheka uphawu olukhethekile lwendawo.
- Qinisekisa ukuthi umkhiqizi uvela e-Qingchuan County futhi uvunyelwe ukusebenzisa uphawu: ngokusho kwedatha yesifunda ekupheleni kuka-2022, amabhizinisi anjalo ayeyi-14.
- Khumbula ukuthi igama elithi “贡茶” livela emagameni amatiye amaningi; okuvikelwe igama eliphelele elithi “七佛贡茶”.
11. Amaqiniso athokozisayo
- Isizini yokuvuna iqala ngoMashi kuze kube nguSepthemba.
- Ubuchwepheshe bamakhekhe etiye e-Cifuo Gongcha buyigugu lesifundazwe elingaphatheki e-Sichuan.
- Ohlwini oluhlanganyelwe lokuvikela lwe-Sichuan ne-Chongqing lwango-2023, i-Cifuo Gongcha iwukuphela kophawu olusuka eGu-angyuan.
- Ngokwesilinganiso sango-2024, inani lohlobo lwaba ama-yuan ayizigidi eziyizinkulungwane ezimbili namakhulu amabili namashumi ayisishiyagalolunye nesikhombisa, indawo yesikhombisa esifundazweni.
12. Ukuqhathaniswa namanye amatiye aseSichuan
- I-Emei Zhuyeqing (峨眉竹叶青): Itiye eliluhlaza laseSichuan elidumile laseNtabeni i-Emei.
- I-Mengding Gan Lu (蒙顶甘露): Itiye eliluhlaza elisontiwe laseNtabeni i-Mengdingshan, elinye lamatiye amadala kunawo wonke aseChina.
- I-Gu-angyuan Huangcha (广元黄茶): Itiye eliluhlaza elivela ezinhlotsheni ezinamaqabunga aphuzi zesifunda esifanayo saseGu-angyuan; igama elithi “phuzi” egameni lisho umbala weqabunga, hhayi isigaba.
Ekuphetheni:
I-Cifuo Gongcha itiye lasentabeni laseNyakatho yeSichuan, igama lalo lithembisa umlando wasenkantolo, kodwa imibhalo iqinisekisa okunye: ukuvikelwa komkhiqizo onophawu lwendawo kusukela ngo-2008, ukuphakama kwezingadi kusuka ku-580 kuya ku-2100 m, isizini ende yokuvuna kusuka ngoMashi kuya kuSepthemba, kanye negugu lesifundazwe, ubuchwepheshe bamakhekhe etiye. Mayelana nesigaba, ubuchwepheshe nokubukeka kwetiye elinamaqabunga, imithombo etholakele isho okuncane; izincazelo eziyinkomba ziphawula umbala ophuzi noluhlaza kanye nephunga le-orchid noma le-chestnut.