Chēnzhōu fúchá

Chenzhou Fucha (Chēnzhōu fúchá, 郴州福茶) — „szczęśliwa herbata Chenzhou”, wspólna marka prefektury miejskiej Chenzhou na południu prowincji Hunan oraz geograficzny znak certyfikacyjny. To nie jedna herbata, lecz parasol nad czterema klasami: standardy branżowe prefekturalnego stowarzyszenia herbacianego z 2018 roku opisują pod tą nazwą herbatę zieloną, czerwoną, białą i oolong. Znak 福 (fú) oznacza „szczęście, pomyślność” i nie wskazuje klasy. Pod parasolem znajdują się także marki powiatowe — na przykład guidongska „Linglong Cha” i zixingska „Gounao Gongcha”.

1. Klasyfikacja i pochodzenie

• Typ: Jednej klasy nie ma. Cztery standardy produktu (T/CZSCYXH 006–009—2018) opisują herbatę zieloną (绿茶, lǜchá), herbatę czerwoną w skręconych paskach (条形红茶, tiáoxíng hóngchá), herbatę białą (白茶, báichá) i oolong (青茶, qīngchá).
• Kategoria: Wspólna marka prefektury i geograficzny znak certyfikacyjny; znajduje się w wykazie oznaczeń geograficznych rządu prowincji Hunan.
• Pochodzenie: Chiny, prowincja Hunan (湖南, Húnán), prefektura miejska Chenzhou (郴州, Chēnzhōu).
• Strefa: Standardy marki odnoszą się do herbaty wyprodukowanej w granicach prefektury miejskiej Chenzhou; regulaminu korzystania z samego znaku nie widziałem. Główne ogrody, według standardu uprawy, leżą między 112°13′ a 114°14′ długości geograficznej wschodniej oraz 24°53′ a 26°50′ szerokości geograficznej północnej.
• Właściciel: Według danych referencyjnych w 2017 roku władze prefektury zleciły prefekturalnemu stowarzyszeniu herbacianemu (郴州市茶叶协会) złożenie wniosku o znak i to stowarzyszenie zarządza marką. Numeru znaku nie znalazłem.

2. Historia i znaczenie kulturowe

• Historia:
  • 2015. Według publikacji „Hunan Ribao” z 2020 roku prefektura zaczęła budować wspólną markę „郴州福茶”.
  • 2018. 20 listopada stowarzyszenie opublikowało standardy branżowe marki, wprowadzone 1 stycznia 2019 roku — dotyczące uprawy, przetwarzania oolonga oraz produktu czterech klas; łącznie, według tej samej publikacji, jest ich dziewięć.
  • 2019. Znak zarejestrowano jako geograficzny znak certyfikacyjny; pierwsze 25 firm herbacianych otrzymało prawo do jego używania.
  • 2020 i 2024. Prowincjonalny informator „Hunan w zarysie” (湖南简况) wymienia „郴州福茶” wśród znaków z oznaczeniem geograficznym.
  • 2022. Według danych referencyjnych w ciągu roku liczba firm z prawem do znaku wzrosła z 24 do 36, a ich lista została zgłoszona do ewidencji w Państwowym Urzędzie Własności Intelektualnej. Inne opracowanie odnosi liczbę 36 do roku 2023.
  • 2023. Według „Hunan Ribao” marka weszła do grona wzorcowych w programie „trzech herbat” (三茶统筹); wręczenie planowano na XV wystawie herbaty w Hunanie.
• System marek: Według danych referencyjnych jest to system „1+2”: prefekturalna wspólna marka plus powiatowe marki regionalne i marki firm. Publikacja z 2020 roku wymienia wśród marek pod parasolem „郴州福茶” zixingską „Gounao Gongcha” i guidongską „Linglong Cha” — znaki towarowe powszechnie znane w Chinach odpowiednio od 2014 i 2015 roku.
• Nazwa: Podanie, które przytaczają lokalne publikacje, mówi, że Shennong znalazł herbatę w Zixing i za to dobrodziejstwo herbatę zaczęto nazywać „szczęśliwą”. Drugie wyjaśnienie to przydomek prefektury „miasto szczęścia” (福城), związany z górą Suxianling (苏仙岭).
• Znaczenie kulturowe: Publikacja z 2020 roku nazywa filiżankę „szczęśliwej herbaty” zwyczajem gościnności prefektury i pisze, że Lu Yu, przejeżdżając przez Chenzhou, nazwał miejscowe źródło Yuanquan (圆泉) osiemnastym źródłem Podniebnej.

3. Opis botaniczny i surowiec

• Odmiany / kultywary: Standard uprawy wymaga klonowych ulepszonych odmian, odpowiednich do miejscowych warunków i do klasy herbaty, ale odmian nie wymienia. Standard herbaty białej dla Bai Mu Dan wymienia odmiany o obfitym meszku — 福丁大白 (tak w tekście), 福鼎大毫 i 福云六号.
• Standardy zbioru: Dla najwyższej klasy herbaty zielonej — głównie pojedynczy pąk, dla trzeciej klasy — pąk z dwoma–trzema liśćmi; dla czerwonej — od pojedynczego pąka i pąka z liściem do pąka z trzema liśćmi; dla Bai Hao Yin Zhen — pojedynczy pąk, dla Bai Mu Dan i Gong Mei — pąk z jednym–dwoma liśćmi; dla oolonga — pęd z uformowanym uśpionym pąkiem i dwoma–czterema liśćmi (开面采, kāimiàn cǎi).

4. Terroir i cechy uprawy

• Region: Według publikacji z 2020 roku — subtropikalny klimat monsunowy, styk pasm Nanling i Luoxiao, źródła rzek Xiangjiang, Zhujiang i Ganjiang.
• Wysokość: Standard uprawy zaleca dla głównych ogrodów 500–1500 m.
• Klimat: Według tego samego standardu — 1380–1670 mm opadów rocznie, średnia temperatura 15–18 °C, 1370–1500 godzin słońca, duża dobowa amplituda temperatur, dużo światła rozproszonego; absolutne minimum −5…−7 °C.
• Gleby: Według standardu — na zwietrzałych granitach, łupkach i piaskowcach oraz na aluwiach rzecznych; słabo kwaśne, pH 4,5–6,0, warstwa nie mniejsza niż 30 cm; nachylenie 10–25°.
• Powierzchnia: Według doniesień „Hunan Ribao” do końca 2019 roku w prefekturze było 384,2 tys. mu ogrodów, do końca 2022 roku — 433,3 tys. mu i 17,1 tys. ton herbaty rocznie.

5. Technologia produkcji

Parasol nie ma jednej technologii; standardy określają schemat dla każdej klasy.

• Zielona: utrwalanie (杀青, shāqīng), zwijanie (揉捻, róuniǎn), suszenie (干燥, gānzào).
• Oolong: więdnięcie (萎凋, wěidiāo), potrząsanie liściem (做青, zuòqīng), utrwalanie, zwijanie, suszenie; oolong ma także osobny standard przetwarzania.
• Biała: więdnięcie, suszenie i przebieranie (拣剔, jiǎntī).
• Czerwona: według odrębnego regulaminu przetwarzania, którego nie widziałem; standard produktu nie wymienia etapów.

6. Cechy organoleptyczne

Wspólną formułą marki publikacje nazywają „香气清悠高长，滋味浓醇甘爽” — czysty, wysoki, długi aromat oraz nasycony, miękki, słodko-rześki smak. Poniżej wymagania standardów dla najwyższej klasy każdego typu.

• Wygląd suchego liścia: Zielona — proste pąki lub ciasne zawijasy, szmaragdowe, z meszkiem; czerwona — cienkie paski ze złotym meszkiem, czarne z połyskiem; Bai Hao Yin Zhen — grube pąki-igły, srebrzystoszare; oolong — zwarte, mocne paski, czarne z połyskiem.
• Aromat suchego liścia: Standardy go nie opisują; brak danych.
• Aromat naparu: Zielona — delikatny, wysoki, długi; czerwona — gęsty, słodki; igły — czysty, z aromatem meszku; oolong — gęsty, kwiatowy.
• Smak: Zielona — świeży, ze słodkim powrotem; czerwona — nasycony, słodko-rześki; igły — świeży, ze smakiem meszku; oolong — gęsty i miękki.
• Kolor naparu: Zielona — jasnozielony; czerwona — jaskrawoczerwony; igły — jasnomorelowy; oolong — złocistożółty.
• Liść po zaparzeniu: Zielona — jasnozielony; czerwona — z pąkami, równomiernie czerwony; igły — gruby i miękki; oolong — miękki, z wyraźną czerwoną obwódką.

7. Skład chemiczny

Wymagania fizykochemiczne standardów (rozrzut — według klas):

Wskaźnik	Zielona	Czerwona	Biała	Oolong
Wilgotność, % nie więcej	6,0–7,0	6,0–7,0	7,0	6,0–7,0
Ekstrakt wodny, % nie mniej	36,0–38,0	32,0–33,0	brak	32–33
Popiół ogólny, % nie więcej	6,0–7,0	5,5–6,0	6,5	7,0–8,0
Włókno surowe, % nie więcej	12–13	14–16	brak	brak

Polifenole w opublikowanych tekstach: 15 % u zielonej i 8 % u czerwonej ze znakiem „nie więcej” — być może to literówka w znaku. Publikacja z 2020 roku pisze, że polifenoli i katechin w herbacie prefektury jest o ponad 10 % więcej niż średnia prowincji, nie podając metody.

8. Parzenie

Praktyka danej klasy. Zielona — 80–85 °C, 3 g na 150 ml, 40–60 sekund; czerwona — 90–95 °C, 3 g na 150 ml, około minuty; biała — 85–90 °C, 4–5 g na 150 ml, około minuty; oolong — 95–100 °C, 6–7 g na 110 ml w gaiwanie, parzenia po 20–40 sekund.

9. Przechowywanie

Praktyka danej klasy. Zielona — szczelnie, w lodówce w 0–5 °C, wypić w ciągu roku; czerwona, biała i oolong — w suchym, ciemnym miejscu w temperaturze pokojowej. Wszystkie — szczelne opakowanie i żadnych obcych zapachów.

10. Cena i podróbki

Brak danych o cenach w znalezionych źródłach.

• Jak unikać podróbek:
  • Szukać geograficznego znaku certyfikacyjnego „郴州福茶”.
  • Sprawdzać, czy producent pochodzi z prefektury miejskiej Chenzhou i znajduje się wśród firm z prawem do znaku.
  • Zwracać uwagę na klasę na opakowaniu: pod jednym znakiem występują cztery różne herbaty.

11. Ciekawostki

• W standardzie herbaty czerwonej zdanie odsyłające do tabeli organoleptyki wymienia inną markę — „潇湘红”; sama tabela i pozostały tekst mówią o „郴州福茶”.
• Oprócz Bai Hao Yin Zhen, Bai Mu Dan i Gong Mei standard herbaty białej opisuje zwijaną „białą herbatę nowej technologii” (新工艺白茶).
• Według publikacji z 2020 roku ruchengskie srebrne igły „汝白银针” otrzymały w 1997 roku złoto na międzynarodowej wystawie w Paryżu.

12. Porównanie z innymi herbatami

• Linglong Lü Cha (玲珑绿茶): Zielona herbata powiatu Guidong; publikacja z 2020 roku wymienia „Linglong Cha” wśród marek pod parasolem „郴州福茶”.
• Rucheng Bai Mao Cha (汝城白毛茶): Herbata powiatu Rucheng z miejscowego dziko rosnącego omszonego zasobu herbacianego; ma własny znak w wykazie Hunanu.
• Chengbu Dongcha (城步峒茶): Herbata z Hunanu, którą publikacja z 2020 roku stawia obok ruchengskiej Bai Mao Cha wśród trzech cennych dzikich zasobów herbacianych prowincji.
• Enshi Xicha (恩施硒茶): Prefekturalny parasol prowincji Hubei nad herbatami różnych klas.

Podsumowując:

Chenzhou Fucha to nie odmiana, lecz prefekturalny parasol nad czterema klasami herbaty. Jego oparciem są standardy branżowe z 2018 roku z wysokością ogrodów, glebami, zbiorem, wyglądem i normami dla każdej klasy, a znak z 2019 roku wiąże to wszystko z terytorium prefektury. Po smak należy sięgać do marek powiatowych pod parasolem, a na opakowaniu sprawdzać i znak, i klasę.

Źródła

Normy

• T/CZSCYXH 006–009-2018

Pełna lista — na stronie „Źródła”