Chenzhou Fucha (Chēnzhōu fúchá, 郴州福茶) — «dite mampifaly an’i Chenzhou», marika iombonan’ny distrikan-tanànan’i Chenzhou any atsimon’ny faritanin’i Hunan ary famantarana ara-jeografika voamarina. Tsy dite tokana izy io, fa marika mirakitra sokajy efatra: ny fenitra vondrona an’ny fikambanan’ny dite ao amin’ny distrika tamin’ny 2018 dia mamaritra amin’io anarana io ny dite maitso, dite mena, dite fotsy ary oolong. Ny soratra 福 (fú) dia midika hoe «fahasambarana, soa» ary tsy manondro sokajy. Eo ambanin’ny marika dia tafangona koa ny marika isam-paritra, ohatra ny «Linglong Cha» avy any Guidong sy ny «Gounao Gong Cha» avy any Zixing.
1. Fanasokajiana sy Fiaviana
- Karazana: Tsy misy sokajy tokana. Ny fenitry ny vokatra efatra (T/CZSCYXH 006–009—2018) dia mamaritra ny dite maitso (绿茶, lǜchá), dite mena tady (条形红茶, tiáoxíng hóngchá), dite fotsy (白茶, báichá) ary oolong (青茶, qīngchá).
- Sokajy: Marika iombonan’ny distrika sy famantarana ara-jeografika voamarina; tafiditra ao amin’ny lisitry ny famantarana ara-jeografika an’ny governemantan’i Hunan.
- Fiaviana: Sina, faritanin’i Hunan (湖南, Húnán), distrikan-tanànan’i Chenzhou (郴州, Chēnzhōu).
- Faritra: Ny fenitry ny marika dia miresaka dite novokarina tao anatin’ny distrikan-tanànan’i Chenzhou; ny fitsipika momba ny fampiasana ny famantarana mihitsy dia tsy hitako. Ny zaridaina lehibe, araka ny fenitry ny fambolena, dia eo anelanelan’ny 112°13′ sy 114°14′ atsinanana ary 24°53′ sy 26°50′ avaratra.
- Tompon’ny marika: Araka ny angona voalaza, tamin’ny 2017 ny governemantan’ny distrika dia naniraka ny fikambanan’ny dite ao amin’ny distrika (郴州市茶叶协会) mba hampangata-tsofina ny marika, ary ny fikambanana ihany no mitantana ny marika. Ny nomeraon’ny marika dia tsy hitako.
2. Tantara sy Heviny ara-kolontsaina
- Tantara:
- 2015. Araka ny famoahan’ny «Hunan Ribao» tamin’ny 2020, nanomboka nanangana ny marika iombonan’ny «郴州福茶» ny distrika.
- 2018. Tamin’ny 20 Novambra ny fikambanana dia namoaka ny fenitra vondrona ho an’ny marika, nampiharina nanomboka ny 1 Janoary 2019, momba ny fambolena, ny fanodinana oolong ary ny vokatra sokajy efatra; fitambarany, araka io famoahana io ihany, dia sivy.
- 2019. Nosoratana ho famantarana ara-jeografika voamarina ny marika; orinasa dite 25 voalohany no nahazo alalana hampiasa azy.
- 2020 sy 2024. Ny tahirin’ny faritany «Hunan ankapobe» (湖南简况) dia manisa ny «郴州福茶» ao anatin’ireo marika manana famantarana ara-jeografika.
- 2022. Araka ny angona voalaza, tao anatin’ny taona iray dia nitombo ny isan’ny orinasa manana zo amin’ny marika nanomboka tamin’ny 24 ka hatramin’ny 36, ary ny lisitr’izy ireo dia nampidirina ho firaketana ao amin’ny Sampan-draharaham-panjakana misahana ny fananana ara-tsaina. Ny filazana hafa dia mampifandray ny isa 36 amin’ny taona 2023.
- 2023. Araka ny «Hunan Ribao», ny marika dia tafiditra ao anatin’ireo modely arahana amin’ny fandaharan’asan’ny «dite telo» (三茶统筹); ny fanolorana dia nokasaina hatao amin’ny fampirantiana dite faha-XV ao Hunan.
- Rafitry ny marika: Araka ny angona voalaza, ity dia rafitra «1+2»: marika iombonan’ny distrika miampy marika isam-paritra ao amin’ny distrika sy marika orinasa. Ny famoahana tamin’ny 2020 dia manonona ao anatin’ireo marika ambanin’ny «郴州福茶» ny «Gounao Gong Cha» avy any Zixing sy ny «Linglong Cha» avy any Guidong, marika fanta-daza ao Sina nanomboka tamin’ny 2014 sy 2015.
- Anarana: Ny angano izay averin’ny famoahana eo an-toerana dia milaza fa i Shennong dia nahita dite tao Zixing, ary noho izany soa izany dia nantsoina hoe «dite mampifaly» ny dite. Ny fanazavana faharoa dia ny anaram-bositry ny distrika hoe «tanànan’ny fahasambarana» (福城), mifandray amin’ny tendrombohitra Suxianling (苏仙岭).
- Heviny ara-kolontsaina: Ny famoahana tamin’ny 2020 dia miantso ny kaopy «dite mampifaly» ho fomban’ny fandraisam-bahiny ao amin’ny distrika ary manoratra fa i Lu Yu, nandalo tao Chenzhou, dia nanonona ny loharano eo an-toerana Yuanquan (圆泉) ho loharano fahavalo ambin’ny folo manerana ny fanjakana.
3. Famaritana ara-botany sy akora fototra
- Karazana / Cultivar: Ny fenitry ny fambolena dia mitaky karazana nohatsaraina nalaina tamin’ny fomba klone, izay mifanaraka amin’ny toe-piainana eo an-toerana sy amin’ny sokajin’ny dite, saingy tsy manonona karazana. Ny fenitry ny dite fotsy ho an’ny Bai Mu Dan dia manonona karazana manana volo be dia be: 福丁大白 (araka ny soratra), 福鼎大毫 ary 福云六号.
- Fenitry ny fanangonana: Ho an’ny dite maitso laharana ambony indrindra, amin’ny ankapobeny tsimoka tokana; ho an’ny laharana fahatelo, tsimoka misy ravina roa na telo; ho an’ny dite mena, manomboka amin’ny tsimoka tokana sy tsimoka misy ravina iray ka hatramin’ny tsimoka misy ravina telo; ho an’ny Bai Hao Yin Zhen, tsimoka tokana; ho an’ny Bai Mu Dan sy Gong Mei, tsimoka misy ravina iray na roa; ho an’ny oolong, solofony misy tsimoka natory efa miforona sy ravina roa ka hatramin’ny efatra (开面采, kāimiàn cǎi).
4. Terroir sy toetoetran’ny fambolena
- Faritra: Araka ny famoahana tamin’ny 2020, toetany mozona subtropikaly, fihaonan’ny tandavan-tendrombohitra Nanling sy Luoxiao, loharanon’ny renirano Xiangjiang, Zhujiang ary Ganjiang.
- Haavo: Ny fenitry ny fambolena dia manoro hevitra ho an’ny zaridaina lehibe 500–1500 m.
- Toetany: Araka io fenitra io ihany, rotsak’orana 1380–1670 mm isan-taona, maripana antonontonony 15–18 °C, ora-masoandro 1370–1500, fiovaovan’ny maripana lehibe amin’ny andro sy alina, hazavana miparitaka be dia be; farany ambany indrindra −5…−7 °C.
- Tany: Araka ny fenitra, eo amin’ny granita efa simba, slaty ary vato fasika ary eo amin’ny antsanga renirano; asidra kely, pH 4,5–6,0, sosona tsy latsaky ny 30 sm; fitongilanana 10–25°.
- Velarana: Araka ny filazan’ny «Hunan Ribao», tamin’ny faran’ny 2019 ny distrika dia nanana zaridaina 384,2 arivo mu; tamin’ny faran’ny 2022, 433,3 arivo mu sy dite 17,1 arivo taonina isan-taona.
5. Teknolojian’ny famokarana
Tsy misy teknolojia tokana ho an’ny marika mivelatra; ny fenitra no mametraka ny drafitra ho an’ny sokajy tsirairay.
- Dite maitso: fanamafisana (杀青, shāqīng), fikoriana (揉捻, róuniǎn), fanamainana (干燥, gānzào).
- Oolong: fanalazoana (萎凋, wěidiāo), fikopahana ny ravina (做青, zuòqīng), fanamafisana, fikoriana, fanamainana; ny oolong koa dia manana fenitry ny fanodinana manokana.
- Dite fotsy: fanalazoana, fanamainana ary fandinihana (拣剔, jiǎntī).
- Dite mena: araka ny fitsipika fanodinana manokana, izay tsy hitako; ny fenitry ny vokatra dia tsy mitanisa dingana.
6. Toetoetra ara-pandrenesana
Ny raikipohy ankapoben’ny marika ao amin’ny famoahana dia miantso hoe «香气清悠高长，滋味浓醇甘爽», midika hoe hanitra madio avo maharitra sy tsiro feno, malefaka, mamy sady mamelombelona. Eto ambany ny fepetra takian’ny fenitra ho an’ny laharana ambony indrindra amin’ny sokajy tsirairay.
- Endriky ny ravina maina: Dite maitso, tsimoka mahitsy na fihodinana mihenjana, maintso toy ny emeraoda, misy volo; dite mena, tady manify misy volo volamena, mainty mamirapiratra; Bai Hao Yin Zhen, tsimoka miendrika fanjaitra matevina, volafotsy sy volondavenona; oolong, tady matevina mafy, mainty mamirapiratra.
- Hanitry ny ravina maina: Tsy voafaritra ao amin’ny fenitra; tsy misy angona.
- Hanitry ny dite natsoboka: Dite maitso, malefaka, avo, maharitra; dite mena, matevina mamy; fanjaitra, madio, misy hanitry ny volo; oolong, matevina misy hanitry ny voninkazo.
- Tsiro: Dite maitso, vaovao, misy fiverenana mamy; dite mena, feno, mamy sady mamelombelona; fanjaitra, vaovao, misy tsiro ny volo; oolong, matevina sy malefaka.
- Lokon’ny dite natsoboka: Dite maitso, maitso malefaka; dite mena, mena mamirapiratra; fanjaitra, mavokely maivana; oolong, mavo volamena.
- Fanambanin’ny dite (ravina efa notsobohana): Dite maitso, maitso malefaka; dite mena, misy tsimoka, mena mitovy; fanjaitra, matevina sy malefaka; oolong, malefaka, misy sisiny mena mazava.
7. Firafitra simika
Ny fepetra ara-batana sy simika ao amin’ny fenitra (ny elanelana dia araka ny laharana):
| Famaritana | Dite maitso | Dite mena | Dite fotsy | Oolong |
|---|---|---|---|---|
| Hamandoana, % tsy mihoatra | 6,0–7,0 | 6,0–7,0 | 7,0 | 6,0–7,0 |
| Fitrandrahana anaty rano, % tsy latsaka | 36,0–38,0 | 32,0–33,0 | tsy misy | 32–33 |
| Lavenona manontolo, % tsy mihoatra | 6,0–7,0 | 5,5–6,0 | 6,5 | 7,0–8,0 |
| Fibre manta, % tsy mihoatra | 12–13 | 14–16 | tsy misy | tsy misy |
Ny polyphenol ao amin’ny lahatsoratra efa navoaka: 15 % ho an’ny dite maitso sy 8 % ho an’ny dite mena miaraka amin’ny famantarana «tsy mihoatra», mety ho hadisoana fanoratana amin’ny famantarana izany. Ny famoahana tamin’ny 2020 dia manoratra fa ny polyphenol sy catechin ao amin’ny dite ao amin’ny distrika dia mihoatra ny salan’ny faritany amin’ny 10 % mahery, nefa tsy milaza fomba.
8. Fomba fanamboarana dite
Fomba fanao araka ny sokajy. Dite maitso, 80–85 °C, 3 g isaky ny 150 ml, 40–60 segondra; dite mena, 90–95 °C, 3 g isaky ny 150 ml, tokony ho iray minitra; dite fotsy, 85–90 °C, 4–5 g isaky ny 150 ml, tokony ho iray minitra; oolong, 95–100 °C, 6–7 g isaky ny 110 ml ao anaty gaiwan, fanondrahana 20–40 segondra isaky ny mandeha.
9. Fitehirizana
Fomba fanao araka ny sokajy. Dite maitso, mihidy mafy, ao anaty vata fampangatsiahana amin’ny 0–5 °C, sotroina ao anatin’ny taona iray; dite mena, fotsy ary oolong, ao amin’ny toerana maina sy maizina amin’ny maripana amin’ny efitrano. Ho an’ny rehetra, fonosana mafy ary tsy misy fofona hafa.
10. Vidiny sy fisorohana hosoka
Tsy misy angona momba ny vidiny ao amin’ireo loharano hita.
- Fomba hisorohana hosoka:
- Mitadiava ny famantarana ara-jeografika voamarina «郴州福茶».
- Hamarino fa ny mpamokatra dia avy ao amin’ny distrikan-tanànan’i Chenzhou ary tafiditra ao anatin’ireo orinasa manana zo amin’ny marika.
- Jereo ny sokajy eo amin’ny fonosana: ambanin’ny marika iray dia misy dite efatra samy hafa.
11. Zava-misy mahaliana
- Ao amin’ny fenitry ny dite mena ny fehezanteny iray izay manondro ny tabilao ara-pandrenesana dia manonona marika hafa, «潇湘红»; ny tabilao mihitsy sy ny lahatsoratra ambiny dia miresaka momba ny «郴州福茶».
- Ankoatra ny Bai Hao Yin Zhen, Bai Mu Dan ary Gong Mei, ny fenitry ny dite fotsy dia mamaritra ny «dite fotsy teknolojia vaovao» voahodina (新工艺白茶).
- Araka ny famoahana tamin’ny 2020, ny fanjaitra volafotsy Rucheng «汝白银针» tamin’ny 1997 dia nahazo medaly volamena tamin’ny fampirantiana iraisam-pirenena tany Paris.
12. Fampitahana amin’ny dite hafa
- Linglong Lü Cha (玲珑绿茶): Dite maitso avy amin’ny distrikan’i Guidong; ny famoahana tamin’ny 2020 dia manonona ny «Linglong Cha» ao anatin’ireo marika ambanin’ny «郴州福茶».
- Rucheng Bai Mao Cha (汝城白毛茶): Dite avy amin’ny distrikan’i Rucheng avy amin’ny loharanom-dite be volo dia eny an-toerana; manana ny marika manokana ao amin’ny lisitr’i Hunan.
- Chengbu Dongcha (城步峒茶): Dite Hunan izay apetraky ny famoahana tamin’ny 2020 eo akaikin’ny Rucheng Bai Mao Cha ao anatin’ireo loharanom-dite dia sarobidy telo ao amin’ny faritany.
- Enshi Xicha (恩施硒茶): Marika mivelatra ao amin’ny distrikan’i Enshi ao amin’ny faritanin’i Hubei mirakitra dite amin’ny sokajy samy hafa.
Ho famaranana:
Chenzhou Fucha dia tsy karazana, fa marika mivelatra ao amin’ny distrika mirakitra sokajy dite efatra. Ny fotony dia ny fenitra vondrona tamin’ny 2018 miaraka amin’ny haavon’ny zaridaina, tany, fanangonana, endrika ary fitsipika ho an’ny sokajy tsirairay, ary ny marika tamin’ny 2019 dia mampifandray izany rehetra izany amin’ny faritry ny distrika. Ho an’ny tsiro dia tokony mankany amin’ireo marika isam-paritra ambanin’ny marika ivelany, ary eo amin’ny fonosana dia jereo sady ny marika no ny sokajy.
Loharano
Fenitra
Lisitra feno — ao amin'ny pejy Loharano