Жичжао Хунча (Rìzhào hóngchá, 日照红茶) — Сары теңіз жағасындағы Шаньдун провинциясындағы Жичжао (日照市) қалалық округінің қызыл шайы. Жичжао ең алдымен көк шаймен танымал, ал мұндағы қызыл шай — екінші бағыт. Атау «шай» тауарына № 13198463 географиялық белгісімен бекітілген; иесі — Ланьшань ауданының агротехникалық қызметтер қауымдастығы (日照市岚山区农业技术服务协会). Белгі Тауар белгілері бюросының 2014 жылғы жылдық есебінің тізімінде тұр. Белгінің сыртқы түрі мен технологиясына қойылатын талаптарын көрмедім, сондықтан бұл шайдың дәмі туралы белгілінің бәрі қорғау құжатынан емес, сауда маркаларының сипаттамаларынан алынған.
1. Жіктелуі және шығу тегі
- Түрі: Қызыл шай (红茶, hóngchá), толық ферменттелген; сыныбы атауында көрсетілген.
- Санаты: Шаньдунның солтүстік қызыл шайы; географиялық тауар белгісі.
- Шығу тегі: Қытай, Шаньдун провинциясы (山东, Shāndōng), Жичжао қалалық округі (日照, Rìzhào), Ланьшань ауданы (岚山区, Lánshān qū).
- Қорғау режимі: № 13198463 географиялық белгі, тауар — шай. «Қытайдың тауар белгілері стратегиясы» атты 2014 жылғы жылдық есеп оны жыл ішінде «тіркелген және алдын ала мақұлданған» географиялық белгілер тізімінде келтіреді, бұл екі күйді ажыратпай. Белгі туралы жаңалықтың қайта басылымында, мерзімі жоқ, «日照红茶» географиялық сертификаттау белгісі ретінде тіркелген делінген.
- Қазіргі уақытта қолданыста ма: Расталмаған. Қытайда тауар белгісі ұзарту құқығымен он жылға тіркеледі; табылған дереккөздерде бұл белгінің ұзартылғаны туралы мәлімет жоқ.
- Аймағы: Белгі иесі Ланьшань ауданында орналасқан, бірақ бұл оның мекенжайы, аймақтың шекарасы емес; белгіні пайдалану ережелерін аймақ сипаттамасымен таппадым.
- Географиялық координаттары: Ланьшань ауданы — шамамен 35,1° с. е. және 119,3° ш. б.
2. Тарихы және мәдени маңызы
- Тарихы:
- 1956. «Чжунго чжилян синьвэнь ван» (2024) хабарлауынша, қазіргі қалалық округ саналатын Жичжао уезі оңтүстік шай үшін алғашқы тәжірибелік базалар тобына таңдалған.
- 2013 және кейін. Қайта басылған жаңалыққа сәйкес, 2013 жылы Жичжао Люй Ча (日照绿茶) «Шаньдунның он географиялық белгісіне» енді; осыдан кейін қалалық өнеркәсіп және сауда басқармасы келесі белгіге кірісіп, ланьшаньдық қауымдастыққа «日照红茶» белгісіне өтінім беруге көмектесті.
- 2014. № 13198463 белгі Тауар белгілері бюросының жылдық тізіміне енді.
- Тіркеуден кейін. Сол жаңалық бойынша, белгі мыңға жуық шай шаруашылығына пайда әкелуі тиіс еді.
- 2024. Жичжао нарықтық қадағалау хабарламасы бойынша, жыл басынан бері округтің көк және қызыл шайынан «日照绿茶（红茶）» 230-дан астам партия тексерілген.
- Атауы: «Жичжао» (日照) — округ атауы, сөзбе-сөз «күн сәулесі»; «хунча» (红茶) — «қызыл шай».
- Саудалық атаулар: Провинциялар бойынша атақты шайлардың оқу жинағы «日照红梅» — «жичжаолық қызыл қара өрік» туралы жазады және оны Жичжао Хунчаның басқа атауы деп атайды. Бұл жинақ бойынша, шай Ланьшань ауданының Хоуцунь (后村镇) кентінен шыққан, жергілікті органикалық шикізаттан мемлекеттік шай дегустаторы жасаған және қыс гүлі (腊梅) естілетін хош иісі үшін аталған. «日照红梅» маркасының белгіге қатысы қандай екені табылған дереккөздерден түсініксіз.
- Мәдени маңызы: Округ үшін басты шай — көк; оқу жинағы оны «Янцзыдан солтүстіктегі алғашқы шай» деп атайды. Қызыл шай сол округте, қасында өсіп, өз атауы мен өз белгісін алды.
3. Ботаникалық сипаттамасы және шикізаты
- Сорт / Культивар: Табылған дереккөздерде сорттар жоқ.
- Шикізаты: Оқу жинағы бойынша — Хоуцунь кентінің органикалық шикізаты; егжей-тегжейі жоқ.
- Жинау және жинау стандарты: Табылған дереккөздерде деректер жоқ.
4. Терруар және өсіру ерекшеліктері
- Аймағы: Шаньдунның оңтүстік-шығысы, Сары теңіз жағалауы.
- Климаты: Оқу жинағы бойынша — жылы қоңыржай ылғалды муссонды, күн мен жаңбыр мол. Танымал мақала округ елдегі ең солтүстік ірі шай ауданы, шашыраңқы жарық пен ылғалды ауамен ерекшеленетінін қосады.
- Рельефі: Сол танымал мақала бойынша — Цзяцзышань (甲子山), Вэньшань (文山), Уляньшань (五莲山) және Фулайшань (浮来山) жоталарының аласа таулары мен жайпақ беткейлері.
- Топырағы: Әлсіз қышқыл сары-қоңыр (黄棕壤), органикаға бай — оқу жинағы округ топырағын осылай сипаттайды.
- Өсу биіктігі: Табылған дереккөздерде деректер жоқ.
- Ауқымы: «Чжунго чжилян синьвэнь ван» (2024) хабарлауынша, округте шамамен 20 мың га шай бағы бар, ал саланың жылдық өндірісі 3,7 млрд юаньды құрайды — бұл округтің барлық шайы, негізінен көк; қызылға қанша тиесілі екені айтылмаған.
5. Өндіріс технологиясы
Жичжао Хунча технологиясы табылған дереккөздерде жоқ. Қызыл шай үшін әдеттегі реттілік мынадай:
- Солдыру (萎凋, wěidiāo): Жапырақ ылғалдың бір бөлігін жоғалтып, жұмсарады.
- Илеу (揉捻, róuniǎn): Жапырақ жасушалары бұзылып, шырын бетіне шығады.
- Ферменттеу (发酵, fājiào): Тотығу нәтижесінде жапырақ қызарады.
- Кептіру (干燥, gānzào): Тотығу тоқтатылып, хош иіс бекітіледі.
Бұл сыныптың жалпы схемасы, Жичжао Хунча технологиясының сипаттамасы емес.
6. Органолептикалық сипаттамалары
Төменде — оқу жинағы мен танымал мақаладан алынған «日照红梅» және «日照红» саудалық атауларының сипаттамалары, белгінің талаптары емес. Олардың формулалары бір-біріне дерлік сәйкес келеді: танымал мақала 外形紧结乌润、汤色红艳明亮、滋味厚滑鲜醇、蜜糖香气高锐且经冲耐泡 деп жазады; тек хош иісте айырмашылық бар — бұл туралы төменде.
- Құрғақ жапырақтың сыртқы түрі: Тығыз ширатылған, майлы жылтыр қара (紧结乌润).
- Құрғақ жапырақтың хош иісі: Табылған дереккөздерде жеке сипаттама жоқ.
- Тұнба хош иісі: Қыс гүлі реңкі бар бал-қантты (蜜糖香气); танымал мақала бал хош иісін жоғары және өткір деп атайды, жинақ — қыс гүлінің хош иісін. Жазылуы да ерекшеленеді: жинақ «腊梅香韵» — «қыс гүлінің жаңғырығы» деп жазса, танымал мақала «腊香韵» деп, «梅» жоқ; қай жазылу дұрыс екенін анықтай алмадым.
- Дәмі: Қою, тегіс, балғын және жұмсақ (厚滑鲜醇); шай көп қайта құюға шыдайды.
- Тұнба түсі: Ашық қызыл, мөлдір (红艳明亮).
- Шай түбі (қайнатылған жапырақ): Табылған дереккөздерде деректер жоқ.
7. Химиялық құрамы
Табылған дереккөздерде физика-химиялық деректер жоқ.
8. Қайнату
Қызыл шай үшін сынып тәжірибесі.
- Судың температурасы: 90–95 °C.
- Шай мөлшері: 150 мл-ге 3–5 г.
- Ыдыс: Гайвань немесе шағын фарфор шәугім.
- Үдеріс:
- Ыдысты жылыту.
- Шайды салу.
- Алғашқы тұнба — шамамен бір минут, толығымен төгу.
- Шыныаяқтарға құю.
- Үш-төрт қайта құю, әрқайсысы алдыңғысынан сәл ұзағырақ.
9. Сақтау
Сынып тәжірибесі. Тығыз жабылған қаптамада, құрғақ қараңғы жерде бөлме температурасында, иістерден аулақ; тоңазытқыш қызыл шайға қажет емес.
10. Бағасы және жалған өнімдер
Табылған дереккөздерде баға туралы деректер жоқ.
- Жалғаннан қалай аулақ болуға болады:
- Қаптамада «日照红茶» белгісін және иесінің — ланьшаньдық агротехникалық қызметтер қауымдастығының рұқсатын іздеу.
- Белгінің қазіргі қолданысы расталмағанын есте сақтау: жазудың өзі әлі дәлел емес.
- Жичжао Люй Чамен (日照绿茶) шатастырмау: бұл бөлек атау және басқа сынып.
- «日照红梅» және «日照红» саудалық атаулар екенін есте сақтау; олардың сыртқы түрі белгімен белгіленгені туралы деректер жоқ.
11. Қызықты деректер
- Белгі иесі — шай қауымдастығы емес, бір ауданның агротехникалық қызметтер қауымдастығы.
- Қайта басылған жаңалықта Жичжаода жиырма географиялық белгі бар деп саналады, бірақ атымен он тоғызы ғана тізілген; олардың ішінде шайға қатысты екеу — көк және қызыл.
- Бір шайдың екі сипаттамасы бір иероглифте алшақтайды: бір дереккөздегі «қыс гүлінің жаңғырығы» екіншісінде «腊香韵» болып өзгереді.
12. Басқа солтүстік шайлармен салыстыру
- Жичжао Люй Ча (日照绿茶): Сол округтің көк шайы, Жичжаоның басты шай маркасы, өз қорғауымен.
- Тайшань Хунча (泰山红茶): Шаньдунның орталығындағы Тайань округінің қызыл шайы; Жичжао Хунчадан айырмашылығы, оның сыртқы түрі мен құрамына қойылатын жарияланған талаптары бар.
- Лаошань Хун Ча (崂山红茶): Шаньдунның тағы бір теңіз жағалауындағы қызыл шайы, Циндао маңындағы Лаошань тауынан.
Қорытынды:
Жичжао Хунча атақты жичжаолық көк шайдың көлеңкесінде өмір сүреді: 2014 жылғы географиялық белгісі бар атау, иесі Ланьшань ауданында, ал сауда маркаларынан белгілі келбеті — тығыз қара жапырақ, ашық қызыл тұнба және қыс гүлінің жаңғырығы бар бал хош иісі. Ол туралы құжаттар аз, ал басты сұрақ — белгінің бүгінде қолданыста ма екені — әзірге жауапсыз.
Дереккөздер
Географиялық нұсқама
Толық тізім — «Дереккөздер» бетінде