Shòuníng gāoshān chá

ཧྲོའུ་ནིང་ཀའོ་ཧྲན་ཁྲ (Shòuníng gāoshān chá, 寿宁高山茶) — ནི་「ཧྲོའུ་ནིང་གི་མཐོ་སྒང་ཇ」ཞེས་པ་སྟེ། ཧྥུའུ་ཅན་ཞིང་ཆེན་བྱང་ཤར་ངོས་སུ་ཡོད་པའི་ནིང་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་(宁德) ཁོངས་ཀྱི་ཧྲོའུ་ནིང་རྫོང་(寿宁县) གི་ཇ་ཡི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན། མིང་གཅིག་འོག་ཏུ་ཇ་དམར་དང་ཇ་ལྗང་གཉིས་ཡོད། དེའི་གཙོ་བོ་ནི་ས་མཚམས་ཡིན་ཏེ། ས་ཁུལ་དེ་མཐོ་ཚད་ལ་གཞི་བཞག་ནས་བཏོན་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་དུ་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་རྨིད ༥༠༠ ཡན་གྱི་གྲོང་སྡེ་ཁོ་ན་འདུས། 「མཐོ་སྒང་ཇ」ཞེས་པའི་ཚིག་འདིར་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན། མིང་འདི་ས་ཁམས་མཚོན་རྟགས་(地理标志)ཞིག་ཏུ་༢༠༡༤ ལོ་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད།

༡. དབྱེ་བ་དང་འབྱུང་ཁུངས།

• རིགས། གཅིག་གྱུར་གྱི་རིགས་མེད། CNIPA ༢༠༢༥ ལོའི་རེ་འདུན་གྱིས་ལག་རྩལ་ལ་གཞི་བཞག་ནས་ཇ་དམར་(红茶, hóngchá) དང་ཇ་ལྗང་(绿茶, lǜchá)གཉིས་སུ་དབྱེ་ཡོད། ཧྥུའུ་ཅན་ཞིང་ཆེན་གྱི་「ལྗང་མདོག」ཟས་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་ལྟེ་གནས་(福建绿色食品发展中心) ཀྱང་དེ་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
• རིགས་ཁག སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་ས་ཁུལ་གྱི་མིང་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ལྡུམ་རའི་མཐོ་ཚད་དང་འབྲེལ་ཡོད།
• འབྱུང་ཁུངས། རྒྱ་ནག ཧྥུའུ་ཅན་ཞིང་ཆེན་(福建, Fújiàn) ནིང་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་(宁德, Níngdé) ཧྲོའུ་ནིང་རྫོང་(寿宁, Shòuníng)།
• སྲུང་སྐྱོབ་ས་ཁུལ། རྫོང་གི་ཤང་དང་གྲོང་རྡལ་༡༤ ཀྱི་ཁོངས་སུ་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་རྨིད ༥༠༠ ཡན་གྱི་སྲིད་འཛིན་གྲོང་སྡེ་དང་སྡེ་ཚོགས་༡༩༠ ཡོད་པ་དེའི་ནང་ནན་ཡང་(南阳) དང་ཀྲུའུ་ཀོན་ལུང་(竹管垅) ཆིང་ཡོན་(清源) བཅས་ཡོད། ཤང་གཅིག་གི་ཁོངས་སུ་ཡོད་ཀྱང་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་རྨིད ༥༠༠ མན་གྱི་གྲོང་སྡེ་དེའི་ནང་དུ་མི་འདུས། གྲོང་སྡེའི་ཐོ་གཞུང་པོ་ཞིག་མ་མཐོང་།
• ས་ཁམས་མཚམས་སྦྱོར། ༢༠༡༤ ལོའི་གསལ་བསྒྲགས་ནང་「ཤར་གྱུར་119°22′–119°73′ དང་བྱང་གྱུར་27°16′–27°65′」ཞེས་བྲིས་ཡོད། སྐར་མ་༥༩ ལས་མང་བ་མི་སྲིད་པས 119°73′ དང་27°65′ ནི་ཐོ་བཀོལ་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་ཡིན། གྲངས་ཁ་ཤས་གོར་གྲངས་ཀྱི་གོར་ཚད་(119.73° ནི་ཉེ་བ་119°44′ དང་། 27.65° ནི་ཉེ་བ་27°39′)ཡིན་པ་འདྲ། འོན་ཀྱང་འདི་ནི་ཐོག་མའི་ཡིག་ཆ་ལས་བཤད་པ་མིན་པར་ཡིད་གཞིགས་བྱེད་པ་ཙམ་ཡིན།

༢. ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་གི་དོན་སྙིང་།

• ལོ་རྒྱུས།
  • ཧྥེང་མེང་ལུང་། མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྩོམ་པ་པོ་ཧྥེང་མེང་ལུང་(冯梦龙) ནི་དཔྱད་གཞིའི་ངོ་སྤྲོད་ལྟར་ན། ༡༦༣༤ ལོ་ནས་ཧྲོའུ་ནིང་རྫོང་གི་དཔོན་རིགས་ཡིན་པ་དང་། རྫོང་གི་ངོ་སྤྲོད་《ཧྲོའུ་ནིང་ཏའེ་ཀྲི》(《寿宁待志》) ཞེས་པ་བརྩམས་ཡོད། ཧྥུའུ་ཅན་ཞིང་ཆེན་གྱི་「ལྗང་མདོག」ཟས་རིགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་ཁོང་གི་ས་གནས་ཀྱི་ཇ་སྐོར་གྱི་ཚིག་གྲུབ་འདི་དྲངས་ཡོད། 「九峰山上紫茶殊，香漫甘回嫩厚舒」སྟེ། ཅིའུ་ཧྥེང་རི་བོའི་སྒང་གི་ཇ་སྨུག་པོ་ཁྱད་འཕགས་ཤིང་། དྲི་ཞིམ་ཁྱབ་པ་དང་མངར་བ་ཕྱིར་ལོག་པ། ལོ་མ་ཞིབ་ལ་འཇམ་པ་ཡིན།
  • ༢༠༡༤ རྒྱ་ནག་གི་ཞིང་ལས་པུའུ་ཡིས་བསྒྲགས་བྱང་ཨང ༢༡༣༦ ཟླ ༧ ཚེས ༢༨ ཉིན་ནས་ཧྲོའུ་ནིང་ཀའོ་ཧྲན་ཁྲ་ཞིང་ལས་ས་ཁམས་མཚོན་རྟགས་(地理标志) ཤིག་ཏུ་ཐོ་འགོད་བྱས། རེ་འདུན་འབུལ་མཁན་ནི་ཧྲོའུ་ནིང་རྫོང་གི་ཇ་ལས་མཐུན་ཚོགས་(寿宁县茶业协会)ཡིན། སྤྱོད་ཚད་སྤྱོད་ཚུལ་ཞིབ་བཤེར་གྱི་ལག་རྩལ་གྱི་ཨང་གྲངས་ནི་AGI2014-02-1467 ཡིན།
  • ༢༠༡༨ ཞིང་ཆེན་རིམ་པའི་རྟགས་ཐོ་ལྟར་ན། ཟླ ༡༠ ཚེས ༢༨ ཉིན་མཐུན་ཚོགས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་「寿宁高山茶」ཞེས་པའི་དཔང་རྟགས་ཨང ༢༢༧༨༠༡༡༢ ཐོ་འགོད་བྱས་པ་དང་། ཟོག་ནི་「ཇ」ཡིན། དེ་མིན་༢༠༡༢ ལོ་ནས་「寿宁高山乌龙茶」ཞེས་པའི་རྟགས་ཨང ༩༨༨༣༨༦༡ དང་ཟོག་ནི་ཨུ་ལུང་ཡིན་པའི་རྟགས་ཤིག་ཀྱང་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
  • ༢༠༢༥ རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རིག་རྩལ་རྒྱུན་ལས་དབང་འཛིན་(CNIPA)གྱིས་བསྒྲགས་བྱང་ཨང ༦༤༠ ཟླ ༧ ཚེས ༡༦ ཉིན་ནས་ས་ཁམས་མཚོན་རྟགས་ཡོད་པའི་ཐོན་རྫས་༡༤༠༩ ངོས་འཛིན་བྱས་པ་དང་། ཧྲོའུ་ནིང་ཀའོ་ཧྲན་ཁྲ་ནི་གྲལ་ཐིག ༥༦༣ ཡིན། ཟུར་བཀོད་གཉིས་པ་ནི་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་རེ་འདུན་ཡིན་ལ། དུམ་བུ ༣་དང་། ༥ ༦ ༧ བཅས་ཀྱི་གནད་སྡུད་དེ་དག་དེ་ནས་ལེན་པ་ཡིན།
• མིང་། 寿宁 ནི་རྫོང་གི་མིང་ཡིན། 高山茶 (gāoshān chá) ནི་「མཐོ་སྒང་ཇ」སྟེ་སྤྱིར་བཏང་གི་འབོད་སྟངས་ཤིག་ཡིན། འདིར་དེ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་རྨིད ༥༠༠ ཡན་གྱི་གྲོང་སྡེ་ལ་ཚད་བཅད་ཡོད།
• རིག་གཞུང་གི་དོན་སྙིང་། རྫོང་གི་གཟེངས་རྟགས་ཀྱི་ནང་ཧྥུའུ་ཅན་ཞིང་ཆེན་གྱི་「ལྗང་མདོག」ཟས་རིགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་「རྒྱ་ནག་གི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཇའི་ཕ་ཡུལ」(中国名茶之乡) ཞེས་པ་འདོན་ཡོད། ལོ་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་མི་གསལ།

༣. རྩི་ཤིང་གི་ངོ་སྤྲོད་དང་ཞིང་རྒྱུ།

• རིགས། / ཞིང་རིགས། CNIPA ༢༠༢༥ ལོའི་རེ་འདུན་གྱིས་ས་གནས་ཀྱི་སོན་རིགས་མང་ཚོགས་(原生有性群体种) དང་ཇ་འདིར་འཚམས་པའི་ཞིང་རིགས་ཆོག་ཅེས་བཤད་ཅིང་། དཔེར་བརྗོད་དུ་མཐོ་སྒང་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་「ཚའི་ཇ」(高山群体菜茶, gāoshān qúntǐ càichá) དང་「ཧྥུའུ་ཡུན་」གྱི་རིགས་རྒྱུད་(福云品系, Fúyún pǐnxì) བཅས་དངོས་སུ་བྱས་ཡོད།
• ས་གནས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན། མཐོ་ཚད་རྨིད ༥༠༠ ལས་མཐོ་བ། གཟར་གཤོང་གི་ཟུར་ཚད་ཏུའུ་༢༥ ལས་ཆུང་བ། གཞུང་ལམ་ཆེན་པོ་ལས་རྒྱང་ཐག་རྨིད ༥༠༠ ལས་རིང་བ། འདི་ཀྱང་རེ་འདུན་ལྟར་ཡིན།
• བསྡུ་རྒྱུའི་ཚད་གཞི། ཚོང་རྒྱུ་ཁག་བགོས་ནས་ཐེངས་མང་པོར་བསྡུ་བ་དང་། ཚད་གཞི་ལྟར་ཞིབ་ཙམ་གྱི་ཡལ་གའི་རྩེ་མོ་(嫩芽梢) བསྡུ་བ། ལག་པས་བསྡུ་བའི་ཐབས་ལམ་(提手采) ཡང་ན་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་གཅོད་པ་གང་རུང་བེད་སྤྱོད་བྱེད།
• བསྡུ་རྒྱུའི་དུས་ཚོད། བྱུང་བའི་ཡིག་ཆ་ནང་གནད་སྡུད་མེད།

༤. ས་ཁམས་དང་འདེབས་སྐྱོང་གི་ཁྱད་ཆོས།

• ས་ཁུལ། ཧྥུའུ་ཅན་བྱང་ཤར། མིན་ཏུང་(闽东) གི་རི་བོའི་གཏིང་ས།
• མཐོ་ཚད། ཧྥུའུ་ཅན་ཞིང་ཆེན་གྱི་「ལྗང་མདོག」ཟས་རིགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཀྱི་གནད་སྡུད་ལྟར་ན། རྫོང་དུ་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་རྨིད ༥༠༠–༡༢༠༠ ཡོད་པའི་རི་བོའི་ས་ཆ་མུའུ་༦༠༠༠༠༠ ལས་མང་བ་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་ཆ་སྙོམས་གཉིས་གསུམ་ནི་རྨིད ༨༠༠ ཡན་ཡིན།
• གནམ་གཤིས། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་ཏུའུ་༡༣–༡༩ ཡིན་པ་དང་། ལོ་རེར་ཉི་མ་འཕྲོ་བའི་ཆུ་ཚོད་༡༧༦༠ ལས་མང་བ། ཆར་ཆུ་ཧའོ་སྨི་༡༩༡༡ ལས་མང་བ། འདི་དག་ལྟེ་གནས་དེ་ཉིད་ཀྱི་གནད་སྡུད་ཡིན།
• ས་རྡོ། རྫོང་གི་རི་བོའི་ས་རྡོའི་ནང་སེར་པོ་དང་དམར་པོ་མང་ཤོས་ཡིན་པ་དང་། སྐྱེ་ལྡན་དངོས་རྫས་བརྒྱ་ཆ་༢–༣ ཡོད། ལྡུམ་ར་ཕལ་ཆེ་བའི་སྐྱུར་རྫས་ཀྱི་ཚད་pH 5.0–5.5 ཡིན། རྫོང་དུ་སེ་ལེ་ནིམ་(སེ་ལེ་ནིམ) ཕྱུག་པོ་ཡོད་པའི་ས་ཆ་མུའུ་༥༨༢༠༠༠ དང་ཛིང་ཁ་ཕྱུག་པོ་ཡོད་པའི་ས་ཆ་མུའུ་༤༠༠༠༠༠ ཐོ་འགོད་བྱས་ཡོད།

༥. བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ལག་རྩལ།

CNIPA ༢༠༢༥ ལོའི་རེ་འདུན་གྱིས་རིགས་གཉིས་ཀར་བྱ་རིམ་གྱི་ཟིན་ཐོ་གཏན་འབེབས་བྱས་ཀྱང་ཚད་གཞི་མེད།

• ཇ་དམར།
  1. རློན་པ་སྐམ་པར་བཞག་པ། (萎凋, wěidiāo) — ཉི་མར་བསྐམ་པའམ་དྲོད་ཡོད་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་བསྐམ་པ།
  2. བཅུམ་པ། (揉捻, róuniǎn)།
  3. ཉུང་བསྲེ་བྱེད་པ་སྟེ་ཨོ་ཛི་བསྐྱེད་པ། (发酵, fājiào)།
  4. སྐེམ་པ། (干燥, gānzào)།
  5. བདམ་པ། (拣剔, jiǎntī)།
  6. དྲོད་བཏབ་ནས་སྐེམ་པ། (烘焙, hōngbèi)།
• ཇ་ལྗང་།
  1. ཇ་ལོ་སོས་པར་བཞག་པ། (摊放, tānfàng)།
  2. ཚ་དྲོད་ཀྱིས་བཀག་སྡོམ་བྱེད་པ། (杀青, shāqīng)།
  3. སྐེམ་པ། (干燥, gānzào)།
  4. བདམ་པ། (拣剔, jiǎntī)།

ཇ་ལྗང་གི་བྱ་རིམ་ནང་བཅུམ་པ་(揉捻) མི་གསལ། འོན་ཀྱང་རེ་འདུན་དེ་ཉིད་ནང་གཟུགས་དབྱིབས་ནི་དམ་པོར་བཅུམ་པའི་ཤུར་རིགས་ཡིན་པར་བཤད་ཡོད། ཡིག་ཆས་འདིར་གསལ་བཤད་མི་འདུག

༦. དབང་པོའི་ཚོར་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས།

རིགས་གཉིས་ཀའི་གཟུགས་དབྱིབས་CNIPA ༢༠༢༥ ལོའི་རེ་འདུན་གྱིས་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། དེ་བཞིན་དུ་ཧྥུའུ་ཅན་ཞིང་ཆེན་གྱི་「ལྗང་མདོག」ཟས་རིགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཀྱང་ངོ་སྤྲོད་དེ་བཞིན་བྱས་ཡོད།

• སྐམ་པོའི་ལོ་མའི་ཕྱི་དབྱིབས། དམར་པོ་ནི་དམ་པོར་བཅུམ་པའི་ཤུར་རིགས་ཡིན་ལ། མདོག་སྔོན་ནག་ཙམ་ཡིན་ཞིང་མདངས་ལྡན་(条索紧结、色乌润)ཡིན། ལྗང་ཁུ་ནི་དམ་པོར་བཅུམ་པའི་ཤུར་རིགས་ཡིན་ལ། མདོག་ལྗང་ཞིང་མདངས་ལྡན་པ་དང་རྩེ་མོར་སྤུ་ལོང་གསལ་བ་(条索紧结，色泽绿润，锋毫显)ཡིན།
• སྐམ་པོའི་ལོ་མའི་དྲི་ཞིམ། བྱུང་བའི་ཡིག་ཆ་ནང་སོ་སོའི་ངོ་སྤྲོད་མེད།
• བཙོ་མའི་དྲི་ཞིམ། དམར་པོ་ནི་སོས་ལ་རྒྱས་པ་དང་། མེ་ཏོག་དང་ཤིང་ཏོག་གི་དྲི་མ་ལྡན་པ་(香气鲜浓，带有花果香)ཡིན། ལྗང་ཁུ་ནི་ཞིབ་པའི་ལོ་མའི་དྲི་མའམ་ཤིང་ཏོག་གི་དྲི་མ་(带嫩香或栗香)ཡིན།
• རོ། དམར་པོ་ནི་རྒྱས་ལ་འཇམ་པ་(滋味浓醇)དང་། 「རི་བོའི་སྒྲ་སྙན」(高山韵) ལྡན། ལྗང་ཁུ་ནི་རྒྱས་ལ་སོས་པ་(滋味浓爽)དང་། 「རི་བོའི་རོ」སྟེ། གཙང་མའི་དྲི་ཞིམ་དང་། གཙང་མའི་འཇམ་རྩི། གཙང་མའི་སིལ་ཆ་(清香、清醇、清爽的高山风味) ལྡན།
• བཙོ་མའི་མདོག དམར་པོ་ནི་དམར་ཞིང་གསལ་བ་(汤色红亮)ཡིན། ལྗང་ཁུ་ནི་སེར་ལྗང་གི་མདོག་ཅན་དང་། དྭངས་ལ་གསལ་བ་(汤色黄绿明亮)ཡིན།
• ཇ་ཁུ་(བཙོས་པའི་ལོ་མ) དམར་པོ་ནི་ཤ་རྒྱས་ལ་ཞིབ་པ་དང་། དམར་ཞིང་གསལ་བ་(叶底肥嫩、红亮)ཡིན། ལྗང་ཁུའི་ངོ་སྤྲོད་མེད།

༧. རྫས་འགྱུར་གྱི་གྲུབ་ཚད།

CNIPA ༢༠༢༥ ལོའི་རེ་འདུན་གྱིས་རིགས་རེ་རེར་དངོས་ཁམས་དང་རྫས་འགྱུར་གྱི་ཚད་གཞི་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད།

ཚད་གཞི།	ཇ་ལྗང་།	ཇ་དམར།
ཆུར་བཞུ་བའི་ཐོན་རྫས།	བརྒྱ་ཆ་༣༤ མི་ཉུང་བ།	བརྒྱ་ཆ་༣༠ མི་ཉུང་བ།
ཇའི་པོ་ལི་ཧྥེ་ནོལ།	བརྒྱ་ཆ་༡༨–༣༦	ཚད་གཞི་མེད།
ཐེ་ཨ་ཧྥ་ལ་ཝིན།	—	བརྒྱ་ཆ་༠.༥–༡.༥
ཐེ་ཨ་རུ་བི་ཅིན།	—	བརྒྱ་ཆ་༥.༥–༢༧
ཨ་མི་ནོ་སྐྱུར་རྫས། བསྡོམས།	བརྒྱ་ཆ་༢–༤	བརྒྱ་ཆ་༢–༤
ཁ་ཧྥེ་ཡིན།	བརྒྱ་ཆ་༢–༤	བརྒྱ་ཆ་༢–༤
རློན་ཚད།	བརྒྱ་ཆ་༧ མི་མང་བ།	བརྒྱ་ཆ་༧ མི་མང་བ།
ཐལ་བ།	བརྒྱ་ཆ་༦.༥ མི་མང་བ།	བརྒྱ་ཆ་༦.༥ མི་མང་བ།

འདི་དག་ནི་ཚད་གཞིའི་ཁྱོན་ཡིན་གྱི། ཐོན་རྫས་ངེས་ཅན་ཞིག་གི་བཤེར་འཇལ་མིན། ཧྥུའུ་ཅན་ཞིང་ཆེན་གྱི་「ལྗང་མདོག」ཟས་རིགས་ཀྱི་ལྟེ་གནས་ཀྱིས་ས་གནས་འདིའི་མཐོ་སྒང་གི་ཇར་ཕན་ཡོན་ལྡན་པའི་རྫས་ནི་གཤོང་གི་ལྡུམ་རའི་ཇ་ལས་ཚད་གསུམ་ལྷག་ཡོད་ཅེས་བྲིས་ཡོད། འོན་ཀྱང་གྲངས་དང་ཐབས་ལམ་མི་གསལ། དེ་དོན་དངོས་སུ་མི་ལེན།

༨. ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་ཆོས།

ཇ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནུས་པ་སྐོར་གྱི་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་གནད་སྡུད་མེད། སར་སེ་ལེ་ནིམ་དང་ཛིང་ཁ་ཡོད་པ་ནི་ས་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཙམ་ཡིན་གྱི། ཇར་ཕན་ཡོན་ཡོད་པའི་ར་སྤྲོད་མིན། ལོ་མའི་ནང་གི་ཚད་གཞི་ཞིབ་འཇུལ་བྱས་པའི་ཡིག་ཆ་གང་ཡང་མ་རྙེད།

༩. བཙོ་ཐབས།

རིགས་ཀྱི་ལག་ལེན། ཚད་གཞི་ནི་ལག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཇ་གང་ཡིན་པར་རག་ལས་ཡོད།

• ཇ་དམར། དྲོད་ཚད་ཏུའུ་༩༠–༩༥ གྲམ ༣ སྤྱི་རེའུ་མི་ལི་རི་༡༥༠ ནང་། བཙོ་མ་དང་པོ་སྐར་མ་༡ ཙམ། གའེ་ཝན་ནམ་ཀར་ཚེས་(དཀར་ཡོལ) གྱི་ཇ་ཁུར། བཙོ་ཐེངས་མང་པོར་དུས་ཡུན་རིང་དུ་གཏོང་བ།
• ཇ་ལྗང་། དྲོད་ཚད་ཏུའུ་༨༠–༨༥ གྲམ ༣ སྤྱི་རེའུ་མི་ལི་རི་༡༥༠ ནང་། བཙོ་མ་དང་པོ་སྐར་མ་༤༠–༦༠ ཙམ། ཤེལ་གྱི་ཀ་བུ་ཙམ་ནམ་གའེ་ཝན། ཆུ་བསྐྱར་མ་གཉིས་གསུམ་བླུགས་ཆོག

༡༠. ཉར་ཚགས།

རིགས་ཀྱི་ལག་ལེན། ཇ་ལྗང་ནི་མཁའ་རྒྱས་མེད་པའི་ཐུམ་སྒྲོམ་ནང་། འཁྱགས་སྒམ་ནང་དྲོད་ཚད་ཏུའུ་༠–༥ ཡོད་སར། འོད་དང་རློན་པ། དྲི་ངན་བཅས་དང་མི་འཕྲད་པར་བཞག་ནས་ལོ་གཅིག་ནང་བཏུང་དགོས། ཇ་དམར་ནི་སྐམ་པོ་དང་མུན་ནག་གི་ས་ཆར་ཁང་པའི་དྲོད་ཚད་ལྟར། ཐུམ་སྒྲོམ་དམ་པོའི་ནང་། དྲི་ངན་དང་མི་འཕྲད་པར་བཞག་དགོས།

༡༡. རིན་གོང་དང་རྫུན་མ།

བྱུང་བའི་ཡིག་ཆ་ནང་རིན་གོང་གི་གནད་སྡུད་མེད།

• རྫུན་མ་སྤང་ཐབས།
  • ས་ཁམས་མཚོན་རྟགས་སམ་དཔང་རྟགས་ཨང ༢༢༧༨༠༡༡༢ བཙལ། བཟོ་མཁན་ནི་ཧྲོའུ་ནིང་རྫོང་ནས་ཡིན་དགོས།
  • བཟོ་ཐུམ་སྒང་རྫོང་གི་མིང་མེད་པར་「མཐོ་སྒང་ཇ」ཞེས་པ་ཁོ་ན་ཡོད་ན་ད་དུང་ལེན་མི་ཐུབ། 高山茶 ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཚིག་ཞིག་ཡིན།
  • གཟུགས་དབྱིབས་རེ་འདུན་དང་བསྡུར་དགོས། ཇ་དམར་ནི་སྔོན་ནག་གི་ཤུར་རིགས་དང་བཙོ་མ་དམར་ཞིང་གསལ་བ། ཇ་ལྗང་ནི་ལྗང་ཁུའི་ཤུར་རིགས་དང་སྤུ་ལོང་ལྡན་པ། བཙོ་མ་སེར་ལྗང་གི་མདོག་ཅན་ཡིན་དགོས།

༡༢. དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་གནས་ཚུལ།

• མཚམས་སྦྱོར་གྱི་ནོར་འཁྲུལ་(119°73′ དང་27°65′) ནི་༢༠༡༤ ལོའི་པུའུ་ཡི་གསལ་བསྒྲགས་ནང་ཡོད་པ་དང་། ༢༠༢༥ ལོའི་ཐོ་འགོད་ནང་ཡང་དེ་བཞིན་སོང་ཡོད།
• མིང་འདིའི་འགྲམ་ན་「寿宁高山乌龙茶」ཞེས་པའི་མིང་རྐྱང་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་སྟེ། 「ཧྲོའུ་ནིང་གི་མཐོ་སྒང་ཨུ་ལུང་ཇ」ཞེས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་༢༠༢༥ ལོའི་རེ་འདུན་ནང་ཨུ་ལུང་གི་སྐོར་མི་གསལ།

༡༣. ཇ་གཞན་དང་བསྡུར་བ།

• ཏ་ཐེན་ཀའོ་ཧྲན་ཁྲ (大田高山茶) འདི་ཡང་ཧྥུའུ་ཅན་གྱི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པའི་「མཐོ་སྒང་ཇ」ཡིན་ཀྱང་། ས་ཁུལ་ནི་ཏ་ཐེན་རྫོང་ཡོངས་ལ་ཡིན་པ་དང་མཐོ་ཚད་ཀྱི་ཚད་གཞི་མེད། རིགས་ནི་ཨུ་ལུང་དང་ཇ་དམར་ཡིན།
• ཀའོ་ཧྲན་ཁྲ (高山茶) སྤྱིའི་གཞི་རྩའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཡིན་ཞིང་། ཡིག་ཚགས་ནང་སྤྱི་བསྡོམས་ཀྱི་རྩོམ་ཡིག་ཡོད། ཧྲོའུ་ནིང་གིས་ཚིག་དེ་ཉིད་མཚོ་ངོས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ལྡན་པའི་ས་ཁུལ་ལ་ཚད་བཅད་ཡོད།
• ཐན་ཡང་ཀུང་ཧྥུ (坦洋工夫) ནིང་ཏེ་ཁོངས་ཀྱི་ཧྥུའུ་ཨན་གྲོང་རྡལ་(福安) གྱི་ཐན་ཡང་གྲོང་སྡེའི་ཇ་དམར་ཡིན།

མཇུག་བསྡོམས།

ཧྲོའུ་ནིང་ཀའོ་ཧྲན་ཁྲ་ནི་「མཐོ་སྒང་ཇ」ཞེས་པ་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་ས་མཚམས་སུ་གྱུར་བའི་མིང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་རྨིད ༥༠༠ ཡན་གྱི་གྲོང་སྡེ་༡༩༠ གི་ཇར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད། དེའི་འོག་ཏུ་མེ་ཏོག་དང་ཤིང་ཏོག་གི་དྲི་མ་ལྡན་པའི་ཇ་དམར་དང་། ཤིང་ཏོག་གི་དྲི་མ་ལྡན་པའི་ཇ་ལྗང་གཉིས་ཡོད། སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་རེ་འདུན་ནང་ཞིང་རིགས་ས་གནས་ཀྱི་མང་ཚོགས་དང་「ཧྥུའུ་ཡུན་」གྱི་རིགས་རྒྱུད་བཤད་ཅིང་། རིགས་གཉིས་ཀར་བྱ་རིམ་གྱི་ཟིན་ཐོ་དང་དངོས་ཁམས་དང་རྫས་འགྱུར་གྱི་ཁྱོན་གཏན་འབེབས་བྱས་ཡོད། འོན་ཀྱང་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ཚད་གཞི་དང་བསྡུ་རྒྱུའི་དུས་ཚོད་སྐོར་གྱི་གནད་སྡུད་མེད།