thetea.app · i-encyclopedia I-encyclopedia · Isikole · I-Atlas · I-Pu-erh · Izisetshenziswa EN · RU · 繁 · 简 · 粵 · FR · ES · AR · DE · JA · KO
+61 ngaphezulu
thetea.app Buka konke →

Ikhaya · Itiye eliluhlaza · I-Xiaokeng Lücha

Xiāokēng lǜchá

Xiāokēng lǜchá · 霄坑绿茶

I-Xiaokeng Lücha (Xiāokēng lǜchá, 霄坑绿茶) itiye eliluhlaza lomuzi owodwa kuphela: i-Xiaokeng (霄坑村) yesigodi sase-Meicun esifundeni sase-Guichi emkhandlwini wedolobha wase-Chizhou eningizimu yesifundazwe sase-Anhui. Indawo evikelwe incane ngendlela engavamile, akusona isifunda noma isigodi, kodwa isigodi esisodwa sasentabeni. Izimfuneko zibalula uhlobo lwendawo olunamaqabunga amakhulu, ukuvunwa ngesandla, izinhlobo eziyisicaba neziphothene, kanye nophawu oluphambili oluphunga nge-castnut. Igama livikelwa kabili: njengomkhiqizo wezolimo onophawu lwendawo (2010) nangesimemezelo se-State Intellectual Property Office No. 632 (2025).

1. Ukuhlukaniswa kanye nemvelaphi

  • Uhlobo: Itiye eliluhlaza (绿茶, lǜchá), elingabilisiwe. Isigaba siqanjwe egameni futhi siqinisekiswa ubuchwepheshe: ukubola kweqabunga, ukulungiswa, ukubunjwa noma ukusonteka, ukomiswa.
  • Isigaba: Itiye eliluhlaza lasemaphandleni laseningizimu ye-Anhui; umkhiqizo onophawu lwendawo, ovikelwe ngezindlela ezimbili.
  • Imvelaphi: I-China, isifundazwe sase-Anhui (安徽, Ānhuī), umkhandlu wedolobha wase-Chizhou (池州, Chízhōu), isifunda sase-Guichi (贵池, Guìchí), isigodi sase-Meicun (梅村镇), umuzi wase-Xiaokeng.
  • Indawo evikelwe: Izivande zetiye zawo wonke amaqembu okukhiqiza ayishumi nambili omuzi wase-Xiaokeng kanye neqembu lase-Gaotang (高塘村民组) lomuzi wase-Xishan (西山村) esigodini sase-Tangxi (棠溪镇). Umfakisicelo yinhlangano yamalungu etiye yomuzi wase-Xiaokeng.
  • Izixhumanisi zendawo: 117°28′51″–117°34′46″ empumalanga, 30°19′02″–30°22′47″ enyakatho. Uhlaka lungaphansi kwemizuzu eyisithupha ye-arc ngobude kanye nemizuzu emine ngobubanzi, lokhu kuyisigodi esisodwa sasentabeni.

2. Umlando kanye nokubaluleka kwamasiko

  • Umlando:
    • Isigodi. Ngokwe-athikili yephephandaba i-«Anhui Ribao» (2024), kulesi sigodi esiphakathi kwezintaba kwakuhlala abantu futhi batshala itiye kusukela ngesikhathi se-Song; ubufakazi obubhaliwe abutholakali emithonjeni etholakele.
    • Ihlathi netiye. Ngaphambilini umuzi wawuphila ngehlathi, izinkuni namalahle, itiye laliyinsiza. Ngokombiko kahulumeni wesifunda, imboni yokuqala yetiye eyiqoqo yavulwa ngo-1992. Ngemva kwesikhukhula ngasekupheleni kweminyaka yama-1990, umuzi wabhala emthethweni womuzi ukuvinjelwa kokugawulwa kwehlathi ukuze kutshalwe itiye, futhi wazivimbela wona umanyolo wamakhemikhali, izibulala-zinambuzane, imithi yokubulala ukhula kanye nezikhuthazi zokukhula.
    • Ingxabano ngegama. Ngaphambilini umuzi wawubizwa ngokuthi 肖坑, futhi nawo Xiāokēng. Ngokwe-athikili efanayo, cishe ngo-1997 wanikela ngophawu lwentengiso «肖坑» kumhwebi omenyiwe, okwalandela ingxabano ende, futhi ilungelo lophawu lwalahleka emzaneni.
    • 2003. Ekuhlanganisweni kokuphatha, umuzi ohlangene wahlanganisa umakhelwane u-Shuangcun (双村), futhi umuzi ohlanganisiwe wathola igama elithi 霄坑: kuhlamvu 肖 kwengezwe ukhiye we-«mvula» (雨). Kodwa igama lizwakala lifana nelidala, ngakho-ke alikwazanga ukuba wuphawu lwentengiso lomuzi.
    • 2010. Umuzi wasungula inhlangano yamalungu etiye futhi ngoZibandlela wabhalisa i-«霄坑绿茶» njengomkhiqizo wezolimo onophawu lwendawo (inombolo AGI00440).
    • 2018. Ngokombiko wesifunda, izimboni eziyisithupha ezinkulu zetiye zomuzi zahlangana zaba yinhlangano yetiye, eyathola ilungelo lokusebenzisa uphawu lwendawo.
    • 2025. Ngesimemezelo No. 632 sangoJuni 9, 2025, i-State Intellectual Property Office yamukela i-Xiaokeng Lücha njengomkhiqizo onophawu lwendawo.
  • Igama: 霄 (xiāo) lisho «ukuphakama kwasezulwini, amafu», 坑 (kēng) lisho «umgodi, isibonda». Ngokwe-athikili yango-2024, ngisho nabadala abakwazi ukusho ukuthi igama livela kuphi; lichazwa ngokubukeka kwesigodi, okuthi kusuka phezulu emafini kubukeke njengomgodi. Ukhiye we-«mvula» kuhlamvu lokuqala wavela kuphela ngo-2003.
  • Ukubaluleka kwamasiko: Kumuzi, itiye liyisisekelo somnotho, futhi ezungeze lona kwakhula ezokuvakasha. Ukuhlolwa kwenani lemikhiqizo yetiye yesifunda yase-China, okubhekiselwa kuso isifunda, kwanikeza igama u-76 wezigidi zamayuan ngo-2013 no-1.197 wezigidigidi ngo-2025.

3. Incazelo yezitshalo kanye nezinto zokusetshenziswa

  • Uhlobo / Cultivar: 霄坑大叶马兰种 (Xiāokēng dàyè mǎlán zhǒng) uhlobo lwendawo lwamaqabunga amakhulu i-Malan. Incazelo yezitshalo yohlobo ayitholakali emithonjeni etholakele. Ngokombiko wesifunda, umuzi kanye ne-Anhui Agricultural University bakhetha izihlahla ezinhle kakhulu zendawo zenkulisa.
  • Ukuvuna: Ngesandla kuphela, njengoba kushiwo ezimfunekweni zokuvikela.
  • Izinga lokuvuna: Izimfuneko azilibeki. Izinsuku eziqondile zokuvuna azitholakali emithonjeni etholakele.

4. I-terroir kanye nezici zokutshala

  • Isifunda: Umhosha ezintabeni ezisentshonalanga ze-Jiuhuashan, ekujuleni kwesiqiwi sase-Laoshan (老山自然保护区). Izincazelo zikhuluma ngenkungu nobuningi bomswakama; ukuminyana kwehlathi lomuzi, ngokwemininingwane yawo ka-2025, kungaphezu kuka-95% (ikhasi lesifunda lango-2023 lalibiza u-92%).
  • Ukuphakama kokutshala: Ngokwezimfuneko zokuvikela, izivande zitshalwa ekuphakameni kuka-100–650 m. Umbiko wesifunda ubiza ukuphakama okuphakathi komuzi cishe u-700 m, lokhu kuphikisana nezimfuneko.
  • Indawo: Indawo eyisicaba, ithala elibanzi noma umthambeka omnene ongaphansi kuka-25°, onokugeleza kwamanzi okuhle nokuvikelwa emoyeni.
  • Inhlabathi: Umhlabathi ovundile oyisihlabathi, ocebile ngezinto eziphilayo, ogcina amanzi nezakhi kahle; ukushuba kwesendlalelo kungaphezu kuka-70 cm, pH 4.5–6.5.
  • Ukunakekelwa kwesivande: Ngaphandle kwemithi yokubulala ukhula, izibulala-zinambuzane zamakhemikhali kanye nama-hormone: ukulima okuncane ngaphambi nangemva kokuvuna kwentwasahlobo, ukulima okujulile kwemigqa ngo-20–30 cm ekwindla noma ebusika; njalo ngemva kweminyaka embalwa emva kokuvuna kwentwasahlobo kuyanqunywa phezulu komqhele ngo-10–15 cm.
  • Ububanzi nomkhiqizo: Izinombolo ziyahlukahluka. I-athikili yango-2024 ibiza ngaphezu kuka-5000 mu ezivande kanye no-70 t wetiye ngonyaka, umbiko wesifunda wango-2025 ubiza u-6000 mu kanye nangaphezu kuka-140,000 jin, okusho ukuthi u-70 t ofanayo.

5. Ubuchwepheshe bokukhiqiza

Izimfuneko zokuvikela zichaza izindlela ezimbili, kodwa ngaphandle kwemingcele.

  • Itiye eliyisicaba elidumile (扁形名茶): ukubola kweqabunga elisha (摊青, tānqīng) — ukulungiswa (杀青, shāqīng) — ukubunjwa (做形, zuòxíng) — ukomiswa (干燥, gānzào).
  • I-Maofeng kanye netiye elikhulu (毛峰茶、大宗茶): ukubola kweqabunga elisha — ukulungiswa — ukusonteka (揉捻, róuniǎn) — ukomiswa.

Incazelo yezigaba ewuhlelo olujwayelekile lwesigaba: iqabunga likhipha ingxenye yomswakama, ukushisa kumisa ukutshalwa kwe-oxidation, iqabunga lithola ukuma, ukomiswa kuliqinisa. Amazinga okushisa nesikhathi awatholakali emithonjeni etholakele.

6. Izici ze-organoleptic

Incazelo inikezwe ngokwezimfuneko zokuvikela zango-2025; kubakaki kukhona amagama omthombo.

  • Ukubukeka kweqabunga elomile: Lisongwe ngokuqinile, liqinile (紧结壮实); umbala uluhlaza okotshani, ucwebezela ngamafutha, unamapushana abonakalayo (翠绿油润显毫).
  • Iphunga leqabunga elomile: Incazelo ehlukile ayitholakali emithonjeni etholakele.
  • Iphunga lomunyu: I-castnut, iphakeme futhi inde (栗香高长). Izimfuneko azihlukanisi iphunga leqabunga nelomunyu.
  • Ukunambitheka: Okusha, okuthambile, okuvuselelayo, nokubuyela okumnandi (鲜醇爽口回甘). I-athikili yesifunda yengeza ukuthi itiye lisekela ukuthelwa kaningi.
  • Umbala womunyu: Ocwebile, oluhlaza, ogqamile (清澈绿亮).
  • Phansi kwetiye (iqabunga elidliwayo): Kuluhlaza okotshani obuthambile, kulingana, kugqamile (嫩绿匀亮).

7. Ukwakheka kwamakhemikhali

Izimfuneko zokuvikela zibeka amabanga:

IsilinganisoOkuqukethwe
Ama-amino acid2.8–4.0 %
Ama-polyphenol etiye25–32 %
I-caffeine3–4.8 %
Izinto ezikhishwayo35–51 %

Lezi yizimfuneko zedokhumenti, hhayi imiphumela yokuhlaziywa kwamaqoqo athile: imininingwane enjalo ayitholakali emithonjeni etholakele.

8. Ukwenziwa kwetiye

Umkhuba wesigaba wetiye eliluhlaza.

  • Izinga lokushisa lamanzi: 80–85 °C.
  • Inani letiye: 3 g nge-150 ml.
  • Izitsha: Ingilazi yegilasi ngetiye eliyisicaba, i-gaiwan ngetiye elisontelwe.
  • Inqubo:
    1. Shisa izitsha.
    2. Faka itiye bese uthela amanzi ngasodongeni.
    3. Ukunambitheka kokuqala ngemva kwemizuzwana engama-40–60.
    4. Phuza, ushiya ingxenye yomunyu.
    5. Thela amanzi futhi.
    6. Ukuphindaphinda kabili noma kathathu.

9. Ukugcinwa

Umkhuba wesigaba. Ephaketheni elivalekile, esiqandisini ngo-0–5 °C, ngaphandle kokukhanya, umswakama namaphunga. Iphunga le-castnut liyaphela ngokuhamba kwesikhathi, ngakho-ke itiye kungcono uliphuze phakathi nonyaka.

10. Intengo kanye nemikhohlisi

Ayikho imininingwane ngentengo emithonjeni etholakele.

  • Uzivikela kanjani emikhohlisweni:
    • Funani uphawu olukhethekile lwendawo: lunikezwa kuphela abakhiqizi abasendaweni evikelwe.
    • Khumbulani ubukhulu bendawo: umuzi owodwa ukhiqiza, ngokwemibiko, cishe u-70 t wetiye ngonyaka. Ukunikezwa ngaphansi kwaleli gama ngobuningi obungahambisani nesigodi kuyisizathu semibuzo.
    • Ungadidanisi negama elithi «肖坑»: umuzi wawubizwa kanjalo kuze kube ngu-2003, futhi uphawu lwentengiso ngaleli gama, ngokwe-athikili yango-2024, kudala lungaselona elomuzi.

11. Amaqiniso athokozisayo

  • Umuzi washintsha uhlamvu egameni lawo ukuze uthole uphawu lwentengiso, kodwa wahluleka ukulibhalisa, ngoba igama elisha lizwakala njengelidala.
  • Indawo evikelwe ayihlanganisi kuphela umuzi uqobo, kodwa neqembu elilodwa lokukhiqiza lomuzi ongumakhelwane wase-Xishan.
  • Ngokuhlolwa kwenani lemikhiqizo yetiye yesifunda, eminyakeni eyishumi nambili inani legama likhule cishe izikhathi eziyishumi nesithupha.

12. Ukuqhathanisa namatiye ase-Anhui angomakhelwane

  • I-Jiuhua Fo Cha (九华佛茶): Itiye eliluhlaza lentaba i-Jiuhuashan yesifunda esifanayo sase-Chizhou; esinye sezikole zalo, ngokwe-athikili ye-corpus, naso sinohlobo lwe-castnut.
  • I-Taiping Hou Kui (太平猴魁): Itiye eliluhlaza eliyisicaba lesifunda sase-Huangshan; e-Xiaokeng Lücha ukwakheka okuyisicaba kungenye kuphela yezindlela ezimbili.
  • I-Huangshan Mao Feng (黄山毛峰): Isibonelo se-maofeng yase-Anhui; umugqa wesibili we-Xiaokeng Lücha nawo uhlanganisa i-maofeng.

Ekuphetheni:

I-Xiaokeng Lücha itiye elinendawo evikelwe ekwazi ukungena esigodini esisodwa sasentabeni. Izimfuneko zalo zimfushane futhi zicacile: uhlobo lwendawo lwamaqabunga amakhulu i-Malan, ukuvunwa ngesandla, ukwakheka okuyisicaba noma okusontelwe, iqabunga eliluhlaza okotshani elinamapushana kanye nephunga le-castnut. Umlando walo ungumlando womuzi owashintsha uhlamvu egameni, walahlekelwa uphawu lwentengiso, futhi wazibuyisela igama lawo ngophawu lwendawo.

Imithombo

Uhlu oluphelele — ekhasini elithi Imithombo