Sōngbǎi chángqīng chá

སུན་པད་ཀྲང་ཆིང་ཇ (Sōngbǎi chángqīng chá, 松柏長青茶) ནི་ཐའེ་ཝན་གྱི་ནན་ཐོའུ་རྫོང་མིང་ཅན་ཤང་སུན་པད་ལིང་མཐོ་ས་ནས་བཏོན་པའི་ཨུ་ལོང་ཞིག་ཡིན། ཐའེ་ཝན་གྱི་དུས་དེབ་ཞིག་གི་1990ལོའི་བརྗོད་པ་ལྟར་ན། སྤྱི་ཟླ་དང་པོ་1975ལོར་ས་ཁུལ་དེར་ཞིབ་བཤེར་བྱས་རྗེས་ས་གནས་ཀྱི་ཇར་སྙན་གྲགས་སྤེལ་ཆེད་མིང་འདི་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྗེས་སུན་པད་ལིང་དུ་བཟོས་པའི་ཇ་ཚང་མར་མིང་འདི་བཏགས་པ་ཡིན། སྔོན་དེར་འདི་“བུའུ་ཀྲུང་ཇ” (埔中茶) ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་བས་དུས་དེབ་དེའི་ནང་དུ་འདི་ནི་སྡོང་རིགས་ཀྱི་མིང་དང་ཉར་ཚགས་རང་ཡུལ་གྱི་མིང་མིན་པར་ས་ཁུལ་གྱི་མིང་ཡིན་པ་བཤད་ཡོད། ས་ཁུལ་དེ་ནི་སྲིད་འཛིན་ཡིག་ཆ་ཁག་ཏུ་ལེགས་པར་བཤད་ཡོད་དེ། དམར་པོའི་ས་གཞི་ལྡན་པའི་མཐོ་ས་ཞིག་ཡིན་ལ། ཇིན་ཤོན (金萱, Jīnxuān), ཚུད་ཡུ (翠玉, Cuìyù), ཨུ་ལོང (烏龍, wūlóng), དང་སི་ཅི་ཁྲུན (四季春, Sìjìchūn) སོགས་སྐྱེ་གནས་ཡིན། ཇ་དེ་རང་གི་སྐོར་ལ་ཡིག་ཆ་ཚོས་གསལ་བཤད་ཉུང་ངུ་ཙམ་ལས་མི་འདུག་སྟེ། ལག་རྩལ་གྱི་ཐོ་ཡིག་མི་འདུག། མིང་འདིར་ཐོན་སྐྱེད་ས་གནས་ངོས་འཛིན་གྱི་རྟགས་མཆན་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཐོ་ཡིག་ཏུ་མི་འདུག། བྲོ་བའི་སྐོར་ལ་རྙེད་ཐུབ་པའི་བཤད་པ་གཅིག་པུ་ནི་1990ལོར་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན།

1. དབྱེ་བ་དང་འབྱུང་ཁུངས།

• རིགས། ཨུ་ལོང (烏龍茶, wūlóngchá) ཡིན། ཐའེ་ཝན་ཞིང་ཆེན་ཇ་ལེགས་བཅོས་ས་ཚིགས (台灣省茶業改良場) ཀྱིས་གཙང་མ་བཟོས་པའི་དུས་དེབ་“ཤང་ཅན་ཤིའོ་ལུ” (鄉間小路, Xiāngjiān xiǎolù, 1990) གྱིས་སུན་པད་ལིང་ས་ཁུལ་གྱི་ཨུ་ལོང་སྐོར་བཤད་ཡོད། ཨོ་སི་དང་བསྲེགས་པའི་ཚད་གཞི་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆ་ཚོར་མི་འདུག།
• ལོ་མའི་དབྱིབས། བཤད་པ་མི་མཉམ་པ་ཡོད། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ཀྱིས་ལོ་མ་ཁུག་ཁུག (曲捲, qūjuǎn) ཡིན་པར་བཤད་ལ། ཨུ་རུ་སུའི་སྐད་ཡིག་གི་ཇའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་འདི་“ཟླ་གམ་ཕྱེད་པའི་བའོ་ཀྲུང” (半球形包種茶, bànqiúxíng bāozhǒng chá) ཞིག་ཡིན་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ཐའེ་ཝན་ཇ་ས་ཚིགས་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་ཞིག་གི་ཞིང་ལས་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྙན་ཞུར (2012) བཀོད་པ་ལྟར་ན། ཟླ་གམ་ཕྱེད་པའི་བའོ་ཀྲུང་ནི་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དོན་གྱིས་ཨུ་ལོང་ཡིན་ལ། མདོག་དྲུག་གི་དབྱེ་བར་ན་“སྔོ་ལྗང་ཇ” (青茶, qīngchá) ཡིན། ཇ་ས་ཚིགས་ཀྱི་ད་ལྟའི་དབྱེ་བར (2024) རིལ་བུའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཨུ་ལོང་ལ་དྲི་ཞིམ་ཡང་བའི་རིགས (清香型球形烏龍茶, qīngxiāngxíng qiúxíng wūlóngchá) དང་བསྲེགས་པའི་དྲི་ཞིམ་གྱི་རིགས (焙香型球形烏龍茶, bèixiāngxíng qiúxíng wūlóngchá) གཉིས་སུ་དབྱེ་ཡོད། སུན་པད་ཀྲང་ཆིང་ཇ་གང་དུ་གཏོགས་མིན་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་བཤད་མེད།
• རིགས་དབྱེ། མཐོ་ཚད་དམའ་བའི་ཐའེ་ཝན་ཨུ་ལོང་ཡིན། (1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ན་མཐོ་ཚད་500མ་ཙམ་ཡིན།) དུས་དེབ་དེའི་ནང་དུ་ས་ཁུལ་གྱི་ཇ་ཡོངས་ཀྱི་མིང་ཡིན་པས་ས་ཁུལ་གྱི་མིང་ཡིན་གྱི། སྡོང་རིགས་དང་ཉར་ཚགས་སོ་སོའི་མིང་མིན།
• འབྱུང་ཁུངས། ཐའེ་ཝན (臺灣, Táiwān), ནན་ཐོའུ་རྫོང (南投縣, Nántóu xiàn), མིང་ཅན་ཤང (名間鄉, Míngjiān xiāng), སུན་པད་ལིང་མཐོ་ས། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ན་ས་ཁུལ་དེ་ནི་པ་གྭ་ཧྲན་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷོ་མཐའི་གཟུགས་ཆགས་སུ་ཡོད།
• ཐོན་སྐྱེད་སའི་ངོས་འཛིན་རྟགས། རྙེད་ཐུབ་པའི་ཐོ་ཡིག་ཏུ་མི་འདུག། 2014ལོའི་ཞིང་ལས་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཐོ་ཡིག་ཏུ་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཇའི་ཐོན་སྐྱེད་སའི་ངོས་འཛིན་རྟགས་(產地證明標章, chǎndì zhèngmíng biāozhāng) 13ཡོད་པའི་ནང་མིང་འདི་མི་འདུག་ལ། ཐའེ་ཝན་གྱི་རིག་རྫས་རྒྱུ་ནོར་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་2026ལོའི་ཟླ་8པའི་ཐོ་ཡིག་ཏུའང་མིང་ཅན་ཤང་གི་སྲིད་འཛིན་ཇའི་རྟགས་མཆན་བདག་འཛིན་བྱེད་མཁན་གྱི་ནང་མི་འདུག།
• ས་གནས་གཞི་རྩ། ས་ཁུལ་གྱི་ཆེད་དུ་ཡིག་ཆར་མི་འདུག། 2025ལོའི་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་གིས་རང་གི་ས་ཁུལ་དེ་ནི་མིང་ཅན་གྱི་མཐོ་ཚད་དམའ་བའི་ས་ཁུལ་(མཐོ་ཚད་0–500མ)ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཏེ། སྒོ་ར་བརྒྱད་བདམས་པའི་ས་གནས་གཞི་རྩ་ནི་23°50′25″–23°52′39″ N དང་ 120°37′34″–120°39′24″ E ཡིན། དེ་སུན་པད་ལིང་གི་ས་ཁུལ་དུ་གཏོགས་མིན་ཞིབ་འཇུག་དེར་བཤད་མེད།

2. ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་དོན་སྙིང་།

• ལོ་རྒྱུས།
  • ཇ་འདེབས་པའི་འགོ་ཚུགས། ཚེས་གྲངས་མི་མཉམ་པ་ཡོད། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ཀྱིས་སུན་པད་ལིང་ས་ཁུལ་དུ་ལོ་ངོ་“གཉིས་བརྒྱ་ལྷག་“རིང་ཇ་བཟོ་བཞིན་ཡོད་པར་བཤད་ཅིང་། དེ་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་18པའི་མཇུག་སྐོར་ཡིན། “ཡོན་ཅན” (遠見, Yuǎnjiàn, 2018) དུས་དེབ་ཀྱིས་ཤང་དེའི་ཇའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་མཇུག་ནས་ཚུགས་པར་བཤད་པ་དང་། དེ་སྐབས་ཨན་ཞི་ནས་ཡོང་བའི་ཝང་གི་ཁྱིམ་ཚང (安溪王氏家族) གིས་མཐོ་སྒང་ནས་ཨུ་ལོང་གི་སྡོང་རིགས་ཁྱེར་ཡོང་བ་རེད།
  • སྔོན་གྱི་མིང་། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ན་ས་ཁུལ་གྱི་ཇར་“བུའུ་ཀྲུང་ཇ” (埔中茶, Pǔzhōng chá) ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་ནི་ས་གནས་དེར་སྔོན་“བུའུ་ཀྲུང” (埔中) ཞེས་འབོད་པ་ཡིན། “ཡོན་ཅན” གྱིས་སྔོན་གྱི་མིང་གཉིས་“བུའུ་ཀྲུང་ཇ” དང་ “སུན་པད་ཁེང་ཇ” (松柏坑茶, Sōngbǎikēng chá) ཟེར་བ་བཤད་ཅིང་། མིང་དེ་དག་གིས་ཐའེ་ཝན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པར་བཤད་ཡོད།
  • 1975ལོའི་ཟླ་དང་པོ། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ན། ཅང་ཅིང་ཀོ (蔣經國, Jiǎng Jīngguó) དེ་སྐབས་བཟོ་གྲྭ་ཡོན་གྱི་ཀྲུའུ་ཞི་དང་ཕྱིས་སུ་སྲིད་འཛིན་ཡིན་པས། སུན་པད་ལིང་དུ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ཏེ། ཇའི་ཐོན་སྐྱེད་དང་ཚོང་གཏོང་སྐོར་དྲིས་རྒྱུག་བྱས་པ་དང་། རྫོང་དཔོན་ལིའུ་ཡུའུ་ཡུ (劉裕猷, Liú Yùyóu) གི་སྙན་ཞུ་ཞུས་པ་ལྟར་ན། ས་ཁུལ་དེའི་ཨུ་ལོང་ནི་ཡག་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཆུང་། ས་ཁུལ་གྱི་ཇར་སྙན་གྲགས་གཏོང་ཆེད་ཁྱད་པར་བ་དང་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་མིང་ཞིག་དགོས་པར་བརྟེན། ཇར་“松柏長青茶” ཞེས་པའི་མིང་བཏགས་པ་རེད། དུས་དེབ་ཀྱིས་ལིའུ་ཡུའུ་ཡུ་“སྔོན་གྱི་རྫོང་དཔོན” ཞེས་བཤད་པ་དེ་1990ལོར་བཤད་ཚུལ་ཡིན། རྒྱ་ནག་གི་ཝེ་ཁེ་ལིའི་ལོ་རྒྱུས་ལྟར་ན། ཁོང་གིས་ནན་ཐོའུ་རྫོང་1973ནས་1981བར་སྐྱོང་བཞིན་ཡོད་པས། 1975ལོར་དངོས་ཡོད་རྫོང་དཔོན་ཡིན།
  • བཤད་ཚུལ་གཞན་ཞིག “ཡོན་ཅན” (2018) གིས་གཏན་ཚིགས་གཞན་བཀོད་ཡོད་དེ། 1975ལོར་ཅང་ཅིང་ཀོ་ཐེངས་གསུམ་མིང་ཅན་དུ་ཕེབས་ཏེ། “松柏坑茶” མཆོད་ཞུས་གནང་ནས་ཁྱད་འཕགས་ཆེན་པོའི་བསྔགས་བརྗོད་གནང་སྟེ། “松柏長青茶” ཞེས་གསོལ་བ་རེད། ཨུ་རུ་སུའི་སྐད་ཡིག་གི་ཇའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བཤད་ཚུལ་གསུམ་པ་ཞིག་ཁྱབ་ཅིང་། མིང་འདི་ཅང་ཅད་ཞིས (ཁྲང་ཁའེ་ཧྲིས) གནང་བ་རེད་ཟེར་བ་ཡིན། རྙེད་ཐུབ་པའི་རྒྱ་ནག་གི་ཡིག་ཆ་ཚོས་དེར་རྒྱབ་སྐྱོར་མི་བྱེད་པར་ཅང་ཅིང་ཀོ་ཡིན་པར་བཤད་ཡོད།
  • ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གི་ལས་གཞི། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ན་མིང་བཏགས་རྗེས་ཇའི་སྙན་གྲགས་ལམ་སང་འཕེལ་བ་དང་། ཞིང་ཆེན་སྲིད་གཞུང་གིས་“松柏長青茶振興計劃” གིས་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པ་རེད། ལོ་ཚོད་དང་ནང་དོན་མི་གསལ།
  • 1980–1990ལོའི་དུས་སྐབས། “ཡོན་ཅན” (2018) ལྟར་ན། ཁ་ལོ་ཅན་གྱི་ཇའི་འཐུང་ཡག་དར་སྐབས་སུན་པད་ལིང་ནི་ཁ་ལོ་ཅན་གྱི་ཇའི་ཚོང་རྟགས་གཉིས་ཀྱི་ལོ་མའི་འབྱུང་ཁུངས་གཙོ་བོ་ཡིན།
  • 2005–2007ལོའི་དུས་སྐབས། ཞིང་ལས་སྲིད་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྙན་ཞུ “農政與農情” (2014) ལྟར་ན། 2005ལོའི་མཇུག་ཏུ་“松柏長青” དང་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཇའི་ས་ཁུལ་གྱི་མིང་གྲགས་ཅན་གཞན་དག་ཀྲུང་གོའི་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཏུ་གཞན་གྱིས་ཚོང་རྟགས་སུ་ཐོ་འགོད་བྱས་ཡོད། ཐའེ་ཝན་གྱི་ཞིང་ལས་ལས་རིགས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོར་རྟགས་དེ་དག་མེད་པར་བཟོ་རྒྱུའི་ཞུ་ཡིག་ཕུལ་བ་དང་། 2007ལོར་དེའི་ནང་ནས་ཨ་ལི་ཧྲན (阿里山, Ālǐshān), རི་ཡོད་ཐན (日月潭, Rìyuètán), ལི་ཧྲན (梨山, Líshān), དང་ཨུ་ཧྲེ་ཀྲི་ཁྲུན (霧社之春, Wùshè zhī chūn) བཅས་ཀྱི་རྟགས་བཞི་མེད་པར་བཟོས་ཡོད། “松柏長青” དེའི་ནང་མི་འདུག་ལ། གནད་དོན་དེ་ཇི་ལྟར་མཇུག་སྒྲིལ་མིན་སྙན་ཞུར་བཤད་མེད།
  • 2018ལོ། “ཡོན་ཅན” ལྟར་ན། ཤང་གི་སྔོན་གྱི་དཔོན་པོ་ཞིག་གིས་དྲན་གསོ་བྱས་པར་དུས་བཟང་སྐབས་མིང་ཅན་གྱི་ཇའི་ཞིང་ཁྱོན་ན་ཧེག་ཐར་2700ཟིན་པ་དང་། ཇ་བཟོ་ཁང་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་པར་བཤད། 2018ལོར་དུས་དེབ་ཀྱིས་ཧེག་ཐར་2004ཙམ་དང་བཟོ་ཁང་70ཙམ་ཡོད་པར་བཤད་པ་དང་། དེ་དག་གིས་ཇའི་འཐུང་ཡག་གི་དྲ་བར་ལས་ཀ་བྱེད་པ་དང་། ཤང་དེ་ནི་ཐའེ་ཝན་གྱི་སི་ཅི་ཁྲུན་གྱི་གཞི་རྟེན་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བཤད། ཤང་དེའི་མི་འབོར་ཁ་སྣོན་38000ཙམ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་མི་ཁྲི་གཅིག་ལྷག་གིས་ཇས་འཚོ་བ་རྩིས་པར་དུས་དེབ་ཀྱིས་བཤད། ས་གནས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་པ་ཞིག་གིས་དུས་དེབར་བཤད་པར་“རི་འདི” (སུན་པད་ལིང་) གིས་ལོ་རེར་སི་ཅི་ཁྲུན་ཊན་4000ཙམ་ཇ་འཐུང་ཡག་གི་དྲ་བར་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད།
• མིང་།
  • ཡིག་གཟུགས། 松柏長青茶 ནི་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཡིག་ཆར་ཡོད་པ་ལྟར་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཟུར་གྱིས་བྲིས་པ་ཡིན། 2014ལོའི་སྙན་ཞུར་“松柏長青” བསྡུས་ཡིག་གི་རྣམ་པ་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཇའི་ས་ཁུལ་གྱི་མིང་གྲགས་ཅན (著名產茶地名, zhùmíng chǎnchá dìmíng) གི་ནང་དུ་བཀོད་ཡོད།
  • དོན་སྙིང་། 松柏 (sōngbǎi) ནི་“ཐང་ཤིང་དང་ཤུག་པ” ཡིན་ལ། དེ་ནི་སུན་པད་ལིང (松柏嶺) དང་སུན་པད་ཁེང (松柏坑) གི་ས་གནས་མིང་གི་འགོ་ཡིན། 長青 (chángqīng) ནི་“རྟག་ཏུ་ལྗང་བ” ཡིན། 茶 (chá) ནི་“ཇ” ཡིན། མིང་འདི་ག་ལ་བདམས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིག་ཆར་གསལ་བཤད་མེད། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ཀྱིས་མིང་དེ་ཁྱད་པར་བ་དང་མཚོན་བྱེད་ཡིན་དགོས་པ་ལས་བཤད་མེད།
  • ཀློག་ཚུལ། ཐའེ་ཝན་གྱི་སློབ་གསོ་པུའུའི་ཚིག་མཛོད “重編國語辭典修訂本” ཏུ་松柏 ཞེས་པའི་ཐོག་ནས་དཔེ་ཆའི་ཀློག་ཚུལ་sōng bó ཡིན་པར་བཤད་ལ། 柏 གི་ཡིག་གཟུགས་འདིར་ཁ་བརྡའི་ཀློག་ཚུལ་bǎi ཡོད་པ་དང་། དེ་མ་ཐོག་སྒང་དུའང་འགྲེལ་ཡོད། ཨུ་རུ་སུའི་“सुनबाई” ཞེས་པའི་རྣམ་པ་ནི་bǎi གི་ཀློག་ཚུལ་ལྟར་ཡིན། ཇའི་མིང་གི་སྒྲ་གདངས་ཀྱི་ཕིན་ཡིན་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་མི་འདུག།
  • རྣམ་པ་གཞན། ཨུ་རུ་སུའི་སྐད་ཡིག་གི་ཇའི་ཁོར་ཡུག་ཏུ་“सुन बाई चझाङ चिङ चा” དང་ངོས་འཛིན་གྱི་ཚུལ་དུ་“ཐང་ཤིང་དང་ཤུག་པའི་ཨུ་ལོང” ཟེར་བ་འབྱུང་། 長 ཡིག་གི་“चझाङ” ཀློག་ཚུལ་དེ་འདིར་ནོར་འདུག 長青 ཞེས་པའི་ཚིག་གི་ནང་ཡིག་གཟུགས་འདི་cháng ཞེས་ཀློག་དགོས།
• རིག་གནས་ཀྱི་དོན་སྙིང་། མིང་ནི་དང་ཐོག་ནས་གྲགས་པ་སྤེལ་བའི་ཡོ་བྱད་ཅིག་ཡིན། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ན། སུན་པད་ལིང་གི་ཇར་སྙན་གྲགས་གཏོང་ཆེད་བཏགས་པ་ཡིན་ལ། དེ་རྗེས་ཇའི་སྙན་གྲགས་ཐའེ་ཝན་དང་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཁྱབ་པར་བཤད། ལོ་སུམ་ཅུའི་རྗེས་སུ་དེ་ཨ་ལི་ཧྲན, རི་ཡོད་ཐན, ལི་ཧྲན་དང་གྲལ་གཅིག་ཏུ་ཡོད། 2014ལོའི་སྙན་ཞུར་གྱིས་“松柏長青” རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཇའི་ས་ཁུལ་གྱི་མིང་གྲགས་ཅན་གྱི་ནང་དུ་བགྲངས་ཡོད་ལ། 2005ལོའི་མཇུག་ཏུ་གཞན་གྱིས་ཀྲུང་གོར་ཚོང་རྟགས་སུ་ཐོ་འགོད་བྱས་ཡོད།

3. རྩི་ཤིང་གི་ངོ་སྤྲོད་དང་ཇ་རྒྱུ།

• སྡོང་རིགས། “農政與農情” (2012) ལྟར་ན་སུན་པད་ལིང་ས་ཁུལ་གྱི་སྡོང་རིགས་གཙོ་བོ་ནི་ཇིན་ཤོན (金萱, Jīnxuān), ཚུད་ཡུ (翠玉, Cuìyù), ཨུ་ལོང (烏龍, wūlóng), དང་སི་ཅི་ཁྲུན (四季春, Sìjìchūn) བཅས་ཡིན། མིང་འདིའི་འོག་ཏུ་ཇ་གང་ཞིག་སྡོང་རིགས་གང་ནས་བཟོས་མིན་ཡིག་ཆར་གསལ་བཤད་མེད། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ན་མིང་ནི་ས་ཁུལ་གྱི་ཇ་ཡོངས་ལ་གཏོགས་པ་ཡིན།
• ཁྱབ་ཆེ་བའི་སྡོང་རིགས། ཤང་གི་སྔོན་གྱི་དཔོན་པོའི་བཤད་པ་ལྟར། “ཡོན་ཅན” (2018) ཏུ་སྔོན་འདིར་ཨུ་ལོང་དང་“ཨུ་ཡི” (武夷茶, Wǔyí chá) འདེབས་ཀྱི་ཡོད་ལ། རྗེས་སུ་བརྒྱ་ཆའི་དགུ (九成) སི་ཅི་ཁྲུན་ལ་བརྗེས་པར་བཤད། དེ་ནི་ཞིང་ཁྱོན་གྱི་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་དང་ཁྱིམ་ཚང་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པ་གསལ་བཤད་མེད། 2025ལོའི་ཞིབ་འཇུག་གི་རྩོམ་པ་པོ་ཚོས་ཀྱང་མིང་ཅན་གྱི་མཐོ་ཚད་དམའ་བའི་ས་ཁུལ་དུ་སི་ཅི་ཁྲུན་ཁྱབ་ཆེ་བར་བཤད་ཡོད།
• བསྡུ་རུབ། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ན་ས་ཁུལ་དུ་ཇའི་ལོ་མ་གཞོན་པ (幼嫩茶菁) འཕྲུལ་འཁོར་གྱིས་བསྡུ་ཀྱི་ཡོད། “ཡོན་ཅན” (2018) གིས་ཤང་གི་སྔོན་གྱི་དཔོན་པོའི་བཤད་པ་ལྟར་སི་ཅི་ཁྲུན་འདིར་ལོ་རེར་ཐེངས་དྲུག་བསྡུ་ཐུབ་པར་བཤད། སུན་པད་ཀྲང་ཆིང་ཇའི་ཆེད་དུ་བསྡུ་རུབ་ཀྱི་དུས་ཚོད་དང་ཟླ་བ་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་གསལ་བཤད་མེད།
• བསྡུ་རུབ་ཀྱི་ཚད་གཞི། ལོ་མ་དང་མྱུ་གུ་ག་ཚོད་བསྡུ་མིན་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་བཤད་མེད། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ཀྱིས་ལོ་མ་གཞོན་པའི་སྐོར་ལས་བཤད་མེད།
• ཇ་རྒྱུར་དགོས་མཁོ། རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་གསལ་བཤད་མེད།

4. ས་གནས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་གསོ་སྐྱོང་གི་ཁྱད་ཆོས།

• ས་ཁུལ། 2012ལོའི་སྙན་ཞུར་ལྟར་ན་མཐོ་སའི་ས་དབྱིབས (台地, táidì) དང་། གནམ་གཤིས། དམར་པོའི་ས་གཞི་བཅས་ཀྱིས་ཇར་འཚམས་པའི་ཁོར་ཡུག་ཡོངས་སུ་བཟོས་ཡོད་ལ། ཇའི་སྒོ་ར་ཤིན་ཏུ་མཐུག་པོ་ཡོད། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ཀྱིས་ས་ཁུལ་དེ་པ་གྭ་ཧྲན་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷོ་མཐའི་གཟུགས་ཆགས་སུ་ཡོད་པར་བཤད།
• ས་གནས། སུན་པད་ལིང་དང་སུན་པད་ཁེང (松柏坑, Sōngbǎikēng) གི་མིང་གི་འབྲེལ་བ་ནི་ཡིག་ཆར་གསལ་པོ་མེད། ཝང་ཤང་གི་སྐོར་ལ་རྒྱ་ནག་གི་ཝེ་ཁེ་ལིས་སུན་པད་ཁེང་ལ་“松柏嶺” ཞེས་པའི་མིང་གཉིས་པ་བཀོད་ཡོད་ལ། སུན་པད་ཁེང་གི་སྐོར་གྱི་ཚན་པར་“松柏嶺ནས་松柏坑”བར་གྱི་གཞུང་ལམ་ཞེས་བཀོད་པས་དེ་གཉིས་ས་གནས་སོ་སོ་ཡིན་པར་མཚོན། དེ་གར་གསལ་པ་ལྟར་ན་སུན་པད་ཁེང་གི་སྔོན་གྱི་ས་ཁུལ་དེས་ད་ལྟའི་སུན་ཧྲན (松山村), སུན་པད (松柏村), བུའུ་ཀྲུང (埔中村), དང་ཐན་ལའོ (炭寮村) བཅས་གྲོང་ཚོའི་ཆ་ཤས་འགའ་ཁེབས་ཀྱི་ཡོད། ཇ་འདེབས་སའི་ས་ཁུལ་གྱི་གཏན་འབེབས་ཀྱི་ས་མཚམས་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་གསལ་བཤད་མེད།
• མཐོ་ཚད། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ན་མཐོ་ཚད་500མ་ཙམ་ཡིན། 2025ལོའི་ཞིབ་འཇུག་གིས་མིང་ཅན་གྱི་ཇའི་སྒོ་ར་མཐོ་ཚད་དམའ་བའི་གཞི་རྒྱུད་0–500མར་བགྲངས་ཡོད། ས་ཁུལ་གྱི་མཐོ་ཚད་ཀྱི་ཡིག་ཐོག་གི་གཞི་རྩ་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་མི་འདུག།
• གནམ་གཤིས། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ན་ས་ཁུལ་དེ་ཉིན་གང་སྤྲིན་དང་རྨུགས་པས་ཁེབས་ཤིང་བསིལ་ལ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ཇའི་ལྗོན་ཤིང་ལ་ཧ་ཅང་འཚམས་པའི་གནས་སྟངས་ཡིན་པར་བཤད། གནམ་གཤིས་ཀྱི་གཞི་རྩ་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་མི་འདུག།
• ས་གཞི། དམར་པོའི་ས་གཞི (紅色土壤) ཡིན་པར་2012ལོའི་སྙན་ཞུར་བཤད་ཡོད། ས་གཞིའི་དབྱེ་ཞིབ་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་མི་འདུག།
• ཁྱབ་ཚད། ཚོད་རྩིས་ནི་ས་ཁུལ་དང་ལོ་སོ་སོར་འབྲེལ་ཡོད་པས་གྲངས་གཅིག་ཏུ་སྡེབ་མི་རུང་།
  • 2012ལོའི་སྙན་ཞུར་ན་སུན་པད་ལིང་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཇའི་བཟོ་སྐྲུན་ནང་དང་པོ་ཡིན་ལ། ཐའེ་ཝན་གྱི་ཇའི་ཞིང་ཁྱོན་གྱི་བཞི་ཆ་གཅིག་དང་ཇའི་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་བརྒྱ་ཆ་40དེའི་ཐོག་ནས་ཡོད་པར་བཤད།
  • 2014ལོའི་སྙན་ཞུར་ན་2013ལོར་ནན་ཐོའུ་རྫོང་གིས་བརྒྱ་ཆ་49སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། (ཞིང་ཁྱོན་དང་བཟོ་སྐྲུན་གང་ཡིན་མི་གསལ།) མིང་ཅན་ནི་ཇའི་ས་ཁུལ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན་པར་བཤད།
  • “ཡོན་ཅན” (2018) ན་ནན་ཐོའུ་རྫོང་གིས་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཇའི་བརྒྱ་ཆ་64སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་ལ། མིང་ཅན་གྱིས་རྫོང་གི་ཇའི་བརྒྱ་ཆ་46.5སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་པར་བཤད།

5. བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ལག་རྩལ།

སུན་པད་ཀྲང་ཆིང་ཇའི་ལག་རྩལ་གྱི་ཐོ་ཡིག་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་མི་འདུག། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ཀྱིས་ཅུང་ཙམ་བཤད་ཡོད་དེ། ལོ་མ་གཞོན་པ་འཕྲུལ་འཁོར་གྱིས་བསྡུ་ཞིང་། ཇ་ནི་“སྔོན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྙིང་ཐོག་གི་བཟོ་ཐབས” (傳統式的古法焙製) ཀྱིས་བཟོས་པ་རེད། དེའི་ནང་དུ་གནས་རིམ་གང་དག་ཡོད་པ་དང་ལོགས་སུ་བསྲེགས་པ་ཡོད་མེད་དུས་དེབ་ཀྱིས་གསལ་བཤད་མེད། དུས་དེབ་ཀྱི་པར་ལ་ཉི་མར་སྐམ་པ, སྔོན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ལག་པས་བཟོ་བ, དང་འཕྲུལ་འཁོར་གྱིས་བསྡུ་བ་བཅས་ཀྱི་མཚན་འགྲེལ་ཡོད། དྲོད་ཚད་དང་དུས་ཡུན། ཨོ་སིའི་ཚད་གཞི་བཅས་ཡིག་ཆར་གསལ་བཤད་མེད།

ཐའེ་ཝན་གྱི་ཇ་ས་ཚིགས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་ཡིག་ཆར (2024) བཀོད་པ་ལྟར་ན། ལུ་གུ (鹿谷鄉, Lùgǔ xiāng) ནས་ཁྱབ་པའི་ཏུང་ཏིང་ཨུ་ལོང (凍頂烏龍, Dòngdǐng wūlóng) གི་ལག་རྩལ་མིང་ཅན་དུའང་ཁྱབ་ཡོད། དེས་སུན་པད་ཀྲང་ཆིང་ཇར་དོན་གང་ཡོད་མིན་ཡིག་ཆར་བཤད་མེད།

གཤམ་དུ་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཨུ་ལོང་ཁུག་ཁུག་མང་ཆེ་བར་སྤྱོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་རིམ་ཡོད། ཇ་འདིར་དེ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་མེད།

1. ཉི་མར་སྐམ་པ (日光萎凋, rìguāng wěidiāo): ལོ་མས་རླན་ཆ་ཤས་གཏོང་བ་དང་ཨོ་སི་འགོ་ཚུགས།
2. ཁང་པའི་ནང་ལོ་མ་ངལ་གསོ་དང་བསྐྱོད་པ (浪菁, làngqīng): ལོ་མའི་མུར་གྲམ་ལ་ཨོ་སི་ཐེབས་ཤིང་དྲི་ཞིམ་ཆགས།
3. ཨོ་སི་འགོག་པ (殺菁, shāqīng): དྲོད་ཀྱིས་ཨོ་སི་འགོག
4. ཁུག་པ (揉捻, róuniǎn): ལོ་མ་ཁུག་ཏེ་ཁུ་བ་ངོས་སུ་ཕྱིར་འདོན།
5. རས་ཀྱི་ནང་དུ་དབྱིབས་གཏོང་བ (團揉, tuánróu): རས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡང་ཡང་ཁུག་པས་ལོ་མར་དམ་པོའི་ཁུག་ཁུག་གི་དབྱིབས་སྤྲོད།
6. སྐམ་པ་དང་བསྲེགས་པ (焙火, bèihuǒ): བསྲེགས་པའི་ཚད་ཀྱིས་ཇ་དེ་དྲི་ཞིམ་ཡང་བའི་རིགས་དང་བསྲེགས་པའི་དྲི་ཞིམ་གྱི་རིགས་གང་དུ་གཏོགས་མིན་ཐག་གཅོད།

6. དབང་པོའི་ཁྱད་ཆོས།

རྙེད་ཐུབ་པའི་བཤད་པ་གཅིག་པུ་ནི་1990ལོའི་དུས་དེབ་ཡིན། དེར་རོ་བཞིན་བལྟ་བའི་ལག་ལེན་གྱི་ཐབས་ལམ་གསལ་བཤད་མེད་ལ། ས་ཁུལ་གྱི་སྡོང་རིགས་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པས་བཤད་པ་དེ་ཇའི་ཁྱད་ཆོས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཏུ་བགྲངས་མི་རུང་། དེང་རབས་ཀྱི་བཤད་པ་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་མི་འདུག།

• སྐམ་པོའི་ལོ་མའི་ཕྱི་དབྱིབས། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ན་ཁུག་ཁུག (曲捲) ཡིན་ལ། རང་བཞིན་གྱི་ལྗང་མདོག་ཅུང་ཟད་ལྡན་པ་ཡིན།
• སྐམ་པོའི་ལོ་མའི་དྲི་ཞིམ། རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་བཤད་མེད།
• ཁུ་བའི་དྲི་ཞིམ། ལོགས་སུ་བཤད་པ་མེད། ཆུ་ལྷ་གི་མེ་ཏོག་གི་དྲི་ཞིམ་ནི་1990ལོའི་དུས་དེབ་ཀྱིས་བྲོ་བའི་ཆ་ཤས་སུ་བཀོད་ཡོད།
• བྲོ་བ། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ན་འོ་མ་དང་ཆུ་ལྷ་གི་མེ་ཏོག་གི་དྲི་ཞིམ་ལྡན་པའི་བྲོ་བ (牛乳加水仙花香的滋味) ཡོད། བྲོ་བའི་བཤད་པ་གཞན་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་མི་འདུག།
• ཁུ་བའི་མདོག 1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ན་གསེར་མདོག་ནས་སྨུག་པོའི་བར (金黃色到褐色之間) ཡིན།
• ཇའི་རྨང་གཞི (བསྐོལ་རྗེས་ཀྱི་ལོ་མ) རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་བཤད་མེད།

7. རྫས་འབྱོར་གྱི་ཁྱད་ཆོས།

སུན་པད་ཀྲང་ཆིང་ཇའི་ཕྱི་དང་རྫས་འབྱོར་གྱི་གཞི་རྩ་པོ་ལི་ཧྥེ་ནོལ, ཁ་ཧྥེ་ཨིན, ཨ་མི་ནོ་སྐྱུར་རྫས, ཕྱིར་འདོན་བྱེད་ནུས་ཀྱི་རྫས་བཅས་ཀྱི་གཞི་རྩ་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་མི་འདུག། ཨུ་ལོང་མང་ཆེ་བར་ཁུ་བའི་ནང་པོ་ལི་ཧྥེ་ནོལ (ཁ་ཐེ་ཆིན་ཚུད་པ་དང་དེ་ལས་ཆ་ཤས་ཨོ་སི་ཐེབས་པས་ཚོན་མདངས་ལྡན་པའི་ཐོན་རྫས་སུ་འགྱུར་བ), ཁ་ཧྥེ་ཨིན, དང་ཨ་མི་ནོ་སྐྱུར་རྫས (ཐེ་ཨ་ནིན་ཚུད་པ) ཡོད། འདི་ནི་ཇའི་རིགས་སྤྱིའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་གྱི། ཇ་འདིར་བཀོལ་ཚད་བྱས་མེད། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ན་མིང་འདིའི་འོག་ཏུ་ས་ཁུལ་གྱི་ཇ་ཡོངས་ཡོད་པ་དང་། སྡོང་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པས་རྫས་འབྱོར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཅིག་མཐུན་ཡོད་པར་རེ་བ་བྱེད་མི་རུང་།

8. ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་ཆོས།

ཇ་འདིའི་ནུས་པའི་སྐོར་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་པའི་གཞི་རྩ་མི་འདུག། ཨུ་ལོང་གི་ཕན་ཡོན་གྱི་སྐོར་ལ་སྤྱི་ཚོགས་སུ་བཤད་པ་དེ་སུན་པད་ཀྲང་ཆིང་ཇར་ཞིབ་བཤེར་བྱས་མེད་པས་འདིར་བཀོད་མི་འདུག།

9. ཇ་བཟོ་ཐབས།

སུན་པད་ཀྲང་ཆིང་ཇའི་ཆེད་དུ་གྲ་སྒྲིག་གི་བཤད་པ་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་མི་འདུག། གཤམ་དུ་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཨུ་ལོང་ཁུག་ཁུག་མང་ཆེ་བར་སྤྱོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལག་ལེན་ཡོད། ཇ་འདིར་དེ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་མེད།

• ཆུའི་དྲོད་ཚད། 95–100 °C ཨུ་ལོང་ཁུག་ཁུག་མང་ཆེ་བར་སྤྱོད་པ་ལྟར།
• ཇའི་ཚད། ཆུ་150མི་ལིར་ཇ་གྲམ་5–7
• སྣོད། གའེ་ཝན (蓋碗, gàiwǎn) དང་ཆུང་ངུའི་ས་ཡིག་གི་ཇ་དམ་བཅས། སྣོད་དོག་པོའི་ནང་དུ་ཇའི་ལོ་མ་ཁུག་ཁུག་དེ་ཐེངས་འགའི་ནང་ཁ་ཕྱེ་ཐུབ།
• ལས་རིམ།
  1. ཆུ་འཁོལ་མས་སྣོད་དྲོད་བཏང་།
  2. ཇ་བླུགས།
  3. ཇ་ལ་ཆུ་ཚ་པོ་ཐང་ཙམ་གཏོང་བ་དང་དེ་ཕྱིར་བཤོང་།
  4. ཁུ་བ་དང་པོ་སྐར་མ་50ཙམ་སྒོར།
  5. ཁུ་བ་ཆ་བཤོལ (茶海, cháhǎi) ནང་ཡོངས་སུ་བཤོང་སྟེ་ཇ་ཕོར་ནང་གཤམ།
  6. ཡང་ཡང་བསྐོལ་ཞིང་ཐེངས་རེར་སྐར་མ་10–15རེ་མང་དུ་གཏོང་། ཨུ་ལོང་ཁུག་ཁུག་ནི་ཐེངས་མང་པོར་བསྐོལ་ཐུབ།

སྡོང་རིགས་དང་བསྲེགས་པའི་ཚད་ལྟར་ཇ་བཟོ་ཐབས་ཇི་ལྟར་འགྱུར་མིན་ཇ་འདིར་ཡིག་ཆར་བཤད་མེད།

10. ཉར་ཚགས།

སུན་པད་ཀྲང་ཆིང་ཇའི་ཆེད་དུ་ཉར་ཚགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་བཤད་མེད། ཐའེ་ཝན་གྱི་ཨུ་ལོང་མང་ཆེ་བར་ཇ་ནི་རླུང་མེད་པའི་སྣོད་ནང་དུ་སྐམ་ས་དང་མུན་ནག་གི་བསིལ་གྲང་གི་སར་དྲི་ངན་གྱི་འཕྲོད་ནས་ཉར་དགོས། ཁ་ཕྱེ་བའི་སྣོད་ནང་གི་ཇ་དེ་གཟའ་འཁོར་འགའི་ནང་འཐུང་ཚར་ན་ལེགས། འདི་ནི་ཇའི་རིགས་སྤྱིའི་ལག་ལེན་ཡིན་གྱི། ཇ་འདིའི་ཆེད་དུ་དགོས་མཁོ་ཡིན་པ་མིན།

11. རིན་གོང་དང་མ་རྫུན་ངོས་འཛིན།

ཚོང་རའི་སྙན་ཞུ་དང་ཚོང་ཟོག་གི་རིན་གོང་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་མི་འདུག།

• རྫུན་མ་སྤང་ཐབས།
  • ཐུམ་སྒྲོམ་དུ་འཚོལ་ཆོག་པའི་ཐོན་སྐྱེད་སའི་ངོས་འཛིན་རྟགས་མིང་འདིར་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཐོ་ཡིག་ཏུ་མི་འདུག། ཉེ་འདབས་ཀྱི་ནན་ཐོའུ་ཧྲི་ཆིང་ཧྲན་ཇ་དང་མི་འདྲ།
  • “松柏長青” ཞེས་པ་ནི་2005ལོའི་མཇུག་ཏུ་གཞན་གྱིས་ཀྲུང་གོར་ཚོང་རྟགས་སུ་ཐོ་འགོད་བྱས་ཡོད་ལ། གནད་དོན་དེ་ཇི་ལྟར་མཇུག་སྒྲིལ་མིན་2014ལོའི་སྙན་ཞུར་བཤད་མེད། དེར་བརྟེན་གཙོ་སྒྲིག་པའི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་ན་མ་ཐོག་གི་ཀྲུང་གོའི་ཐུམ་སྒྲོམ་དུ་མིང་དེ་ཡོད་པ་དེས་ཐའེ་ཝན་ནས་ཡོང་བའི་ར་སྤྲོད་མི་བྱེད།
  • ས་གནས་གསལ་པོ་ནན་ཐོའུ་རྫོང་མིང་ཅན་ཤང་སུན་པད་ལིང་ཡིན་པ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད།
  • སུན་པད་ཀྲང་ཆིང་ཇ་ནི་ས་ཁུལ་གྱི་མིང་ཡིན་པ་དང་སྡོང་རིགས་ཀྱི་མིང་མིན་པ་དྲན་དགོས། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ན་མིང་དེའི་འོག་ཏུ་ས་ཁུལ་གྱི་ཇ་ཡོངས་ཡོད་ལ། སྡོང་རིགས་མང་པོ་ཡོད་པས་མིང་དེས་སྡོང་རིགས་ངོས་འཛིན་མི་བྱེད།
  • ནན་ཐོའུའི་ཨུ་ལོང་མཐོ་ཚད་དམའ་བ་གཞན་དང་འདི་ཁྱད་པར་བྱེད་པའི་དབང་པོའི་ཁྱད་ཆོས་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆར་མི་འདུག།

12. དོན་སྙིང་ལྡན་པའི་གནས་ཚུལ།

• མིང་འདི་སྡོང་རིགས་དང་ཉར་ཚགས་ལ་མིན་པར་ས་ཁུལ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན། 1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ན་1975ལོ་རྗེས་སུན་པད་ལིང་གི་ཇ་ཡོངས་ལ་མིང་འདི་བཏགས།
• སྔོན་གྱི་མིང་ནང་གི་埔中 ཞེས་པའི་ཡིག་ཟུར་དེ་ད་ལྟ་བུའུ་ཀྲུང་གྲོང་ཚོའི (埔中村) མིང་དུ་ལྷག་ཡོད། རྒྱ་ནག་གི་ཝེ་ཁེ་ལི་ལྟར་ན་སུན་པད་ཁེང་གི་སྔོན་གྱི་ས་ཁུལ་གྱིས་དེའི་ཆ་ཤས་ཁེབས་ཀྱི་ཡོད།
• “ཡོན་ཅན” (2018) ལྟར་ན་1980–1990ལོའི་དུས་སྐབས་སུན་པད་ལིང་ནས་ཁ་ལོ་ཅན་གྱི་ཇའི་ཚོང་རྟགས་གཉིས་ཀྱི་ལོ་མ་བཏོན་ཞིང་། 2018ལོར་དུས་དེབ་ཀྱིས་ཤང་དེ་ཇ་འཐུང་ཡག་གི་དྲ་བའི་སི་ཅི་ཁྲུན་གྱི་གཞི་རྟེན་གཙོ་བོར་བཤད།
• ཐའེ་ཝན་གྱི་ཇའི་ས་ཁུལ་གྱི་མིང་གྲགས་ཅན་གྱི་ཐོ་ཡིག་ཏུ་2005ལོའི་མཇུག་ཏུ་གཞན་གྱིས་ཀྲུང་གོར་ཚོང་རྟགས་སུ་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་ནང་“松柏長青” ནི་ཧྲན་ལིན་ཞི (杉林溪, Shānlínxī), མེད་ཧྲན (梅山, Méishān), དང་ཞི་ཐོའུ (溪頭, Xītóu) དང་གྲལ་གཅིག་ཏུ་ཡོད།

13. ཐའེ་ཝན་གྱི་ཨུ་ལོང་གཞན་དང་བསྡུར་བ།

• ནན་ཐོའུ་ཧྲི་ཆིང་ཧྲན་ཇ (南投市青山茶, Nántóushì Qīngshān chá): པ་གྭ་ཧྲན་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ཉེ་འདབས་ཀྱི་མཐོ་ཚད་དམའ་བའི་ཨུ་ལོང་ཡིན་ཀྱང་ཐོན་སྐྱེད་སའི་ངོས་འཛིན་རྟགས་ཡོད་ལ། དེ་ནན་ཐོའུ་གྲོང་ཁྱེར་སྲིད་གཞུང་གིས་བདག་འཛིན་བྱེད།
• སི་ཅི་ཁྲུན (四季春, Sìjìchūn): ད་ལྟ་མིང་ཅན་དུ་ཁྱབ་ཆེ་བའི་སྡོང་རིགས། སུན་པད་ཀྲང་ཆིང་ཇ་ནི་ས་ཁུལ་གྱི་མིང་ཡིན་གྱི་སྡོང་རིགས་ཀྱི་མིང་མིན།
• ཚུད་ཡུ (翠玉, Cuìyù) དང་ཇིན་ཤོན (金萱, Jīnxuān): 2012ལོའི་སྙན་ཞུར་ལྟར་སུན་པད་ལིང་མཐོ་སར་སྐྱེ་བའི་སྡོང་རིགས།
• ཏུང་ཏིང་ཨུ་ལོང (凍頂烏龍, Dòngdǐng wūlóng): རྫོང་དེའི་ལུ་གུ་ཤང་གི་ཨུ་ལོང་ཡིན་ལ་ཐོན་སྐྱེད་སའི་ངོས་འཛིན་རྟགས་ཡོད། 2024ལོའི་ཇ་ས་ཚིགས་ཀྱི་ཡིག་ཆར་བཤད་པ་ལྟར་དེའི་ལག་རྩལ་མིང་ཅན་དུའང་ཁྱབ་ཡོད།
• ཝེན་ཧྲན་བའོ་ཀྲུང (文山包種茶, Wénshān bāozhǒng chá): ས་ཁུལ་གཞན་ཡིན་ཏེ་ཐའེ་ཝན་གྱི་བྱང་ངོས་ཡིན་ལ། ལོ་མའི་དབྱིབས་ཀྱང་གཞན་ཡིན། དེ་ནི་གྲལ་རིང་བའོ་ཀྲུང་དྲི་ཞིམ་ཡང་བའི་རིགས (清香型條形包種茶, qīngxiāngxíng tiáoxíng bāozhǒng chá) ཡིན་ལ། སུན་པད་ཀྲང་ཆིང་ཇའི་ལོ་མ་ནི་1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ཁུག་ཁུག་ཡིན། 2012ལོའི་ཡིག་ཆར་བཤད་པ་ལྟར་གྲལ་རིང་དང་ཟླ་གམ་ཕྱེད་པའི་བའོ་ཀྲུང་ནི་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཇའི་རིགས་སོ་སོ་ཡིན་ཀྱང་གཉིས་ཀ་ཨུ་ལོང་གི་རྒྱ་ཆེན་པོའི་རིགས་སུ་གཏོགས།

མཇུག་སྡོམ།

སུན་པད་ཀྲང་ཆིང་ཇ་ནི་1990ལོའི་དུས་དེབ་ལྟར་ན་1975ལོར་ནན་ཐོའུ་རྫོང་མིང་ཅན་ཤང་སུན་པད་ལིང་མཐོ་སའི་ཨུ་ལོང་ཡོངས་ལ་བཏགས་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན། མིང་དེའི་རྒྱབ་ཏུ་སྡོང་རིགས་དང་ཐོན་སྐྱེད་སའི་ངོས་འཛིན་རྟགས་མིན་པར་ས་གནས་ཡོད་དེ། མཐོ་སའི་དམར་པོའི་ས་གཞི། སྡོང་རིགས་གཙོ་བོ་བཞི། དང་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་བཅས་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་དེའི་ནང་ས་ཁུལ་གྱི་ཇར་“埔中茶” དང་“松柏坑茶” ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད།

ཡིག་ཆ་ཚོས་ས་ཁུལ་ལེགས་པར་བཤད་ཀྱང་ཇ་དེ་རང་གི་སྐོར་ལ་གསལ་བཤད་ཉུང་ངུ་ཙམ་ལས་མི་འདུག། མིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནི་དུས་དེབ་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ནས་ཤེས་ཐུབ་ཀྱང་། བྲོ་བའི་བཤད་པ་གཅིག་པུ་དེ་1990ལོར་བྱུང་བ་ཡིན་ལ། འོ་མ་དང་ཆུ་ལྷ་གསེར་སྨུག་གི་ཁུ་བའི་ནང་ཡོད་པར་བཤད། ཐའེ་ཝན་གྱི་ཨུ་ལོང་སྦྱོང་བ་པོ་ཚོར་ཇ་འདི་ནི་མིང་ཞིག་སྡོང་རིགས་དང་ཉར་ཚགས་སོ་སོར་མིན་པར་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་བཏགས་པའི་དཔེ་ཞིག་ཡིན་པས་སྤྲོ་སྣང་སྐྱེ་བ་དང་། ཐུམ་སྒྲོམ་དུ་ས་གནས་དང་སྡོང་རིགས། ཚོང་རྟགས་བཅས་ཁྱད་པར་ཕྱེ་དགོས་པའི་སྐུལ་ཚིག་ཀྱང་ཡིན།

ཁུངས་ལུང

ཡིག་ཆ་དང་དཔེ་སྐྲུན

1. 十大績優農業產銷班介紹之4─南投縣名間鄉特用作物產銷班第10班
2. 國產與進口農產品分流管理 「茶產地證明標章」帶您喝臺灣好茶
3. Estimating Tea Plant Physiological Parameters Using Unmanned Aerial Vehicle Imagery and Machine Learning Algorithms — Sensors (Basel) 25(7):1966 (2025); DOI 10.3390/s25071966; PMID 40218479; Zhuang Z.-H., Tsai H.-P., Chen C.-I. (National Chung Hsing University; National Pingtung University of Science and Technology); academic editor — Parra L.; CC BY
4. 我國產地標章註冊一覽表 — PDF
5. 台灣新興特色茶－紅烏龍介紹
6. 臺灣特色茶 (國產農漁畜產品教材) — 農業部茶及飲料作物改良場 (TRES), 2024.9 出版; PDF
7. 松柏
8. 柏
9. 柏
10. 台灣茶園之旅：松柏長青茶 — 撰文 周朝, 攝影 曾文田, 核閱 台灣省茶業改良場
11. 每年供應4000噸基底茶 松柏嶺四季春迎來第二春 — 遠見雜誌 (Global Views Monthly), 2018-10-29
12. 名間鄉 revid 94464342 (2026-09-20)
13. 劉裕猷

ཐོ་ཡིག་ཆ་ཚང་ — ཁུངས་ལུང ཤོག་ངོས་སུ་ཡོད།