Pántuó jīnxuān chá

པན་ཐོ་ཅིན་ཞོན་ཁྲ (Pántuó jīnxuān chá, 盘陀金萱茶) — ཐའེ་ཝན་གྱི་རིགས་金萱 (jīnxuān) ལས་བཟོས་པའི་ཇ་ཞིག་སྟེ། ཧྥུའུ་ཅན་ཞིང་ཆེན་ལྷོ་ངོས་སུ་ཡོད་པའི་ཀྲང་ཀྲོའུ་གྲོང་ཁྱེར་(漳州市) ཀྲང་ཕུའུ་རྫོང་(漳浦县) གི་པན་ཐོ་གྲོང་ཚོའི་(盘陀镇) ནང་དུ་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མིང་འདི་ས་ཁུལ་ངོས་འཛིན་ལག་རྟགས་ཀྱིས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་མོད། ཐོ་འགོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལས་གཞན་དུ། ཐོན་རྫས་ངོ་མ་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཡིག་ཆ་རྙེད་ཐུབ་པ་རྣམས་སུ་མི་འདུག དེར་བརྟེན་རྩོམ་ཡིག་འདིས་གཙོ་བོ་རིགས་དང་ས་ཆ་སྐོར་བཤད་ཅིང་། ཐོན་རྫས་སྐོར་གཏན་འཁེལ་བྱེད་མ་ཐུབ་པ་དངོས་སུ་འཁོད་ཡོད།

1. དབྱེ་རིམ་དང་འབྱུང་ཁུངས།

• རིགས། གཏན་འཁེལ་མ་བྱུང་བ། ཐོ་འགོད་དེབ་ཀྱིས་ལག་རྟགས་ཀྱི་ཐོན་རྫས་དེ་«ཇ» ཙམ་དུ་འགོད་ཀྱི་ཡོད། 金萱 ནི་སྡོང་རིགས་ཀྱི་མིང་ཡིན་པ་ལས། ཚོགས་རིམ་མིན། དཔྱད་གཞིའི་དེབ་ཀྱིས་རིགས་འདི་པའོ་ཀྲུང་(包种茶) དང་། ཐའེ་ཝན་ཨུ་ལུང་། དམར་ཇ་བཅས་ལ་འོས་འཚམས་ཡིན་པར་བཀོད་ཡོད། ལག་རྟགས་ཀྱི་ཐོན་རྫས་རིགས་ཡིག་ཆ་ངས་མ་མཐོང་བས། རིགས་འདིར་འདིར་ཁས་ལེན་མི་བྱེད།
• རིགས་སྡེ། CNIPA № 9642018 གི་ས་ཁུལ་ངོས་འཛིན་ལག་རྟགས་དང་ལྡན་པའི་ཇ།
• འབྱུང་ཁུངས། རྒྱ་ནག ཧྥུའུ་ཅན་ཞིང་ཆེན་(福建, Fújiàn) ཀྲང་ཀྲོའུ་གྲོང་ཁྱེར་(漳州, Zhāngzhōu) ཀྲང་ཕུའུ་རྫོང་(漳浦县, Zhāngpǔ Xiàn) རྫོང་གི་ལྷོ་ནུབ་ངོས་སུ་ཡོད་པའི་པན་ཐོ་གྲོང་ཚོ་(盘陀镇, Pántuó zhèn) ཞིང་ཆེན་གྱི་ལག་རྟགས་ཐོ་ཡིག་ཀྱིས་ཀྲང་ཕུའུ་རྫོང་དེ་ལག་རྟགས་འཛིན་མཁན་གྱི་སྲིད་འཛིན་ཁོངས་སུ་བཀོད་ཡོད་པ་ལས། ལག་རྟགས་ཁུལ་གྱི་ས་མཚམས་ཞིབ་བཤེར་མ་བྱས།
• ས་ཁུལ་གྱི་ཆ་སྙོམས། ཀྲང་ཕུའུ་རྫོང་ནི་ཤར་གཞུང་غرب 24.1° N དང་117.6° E ཙམ་དུ་ཡོད།

2. ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་དོན་སྙིང་།

• ལོ་རྒྱུས།
  • རིགས། 金萱 ནི་ཐའེ་ཝན་ཇ་ལེགས་སྒྲིག་ལས་ཁུངས་(茶业改良场) ཀྱིས་གསར་གཏོད་བྱས་པ་ཞིག་སྟེ། དཔྱད་གཞིའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། རིགས་འདི་1981ལོར་ཕ་མ་སྦྲེལ་ནས་བཟོས་པ་ཡིན་ཞིང་། མ་རིགས་ནི་台农8号 དང་ཕ་རིགས་ནི་硬枝红心 ཡིན། ལས་ཁུངས་ཀྱི་རིགས་ཀྱི་རིམ་པའི་ནང་དུ་བཅུ་གཉིས་པ་ཡིན་པས་མིང་གཞན་དུ་台茶12号 (Táichá 12 hào) ཟེར།
  • པན་ཐོར་ཕྱིན་ཚུལ། རིགས་འདི་ནམ་དང་ཇི་ལྟར་གྲོང་ཚོར་ཕྱིན་པ་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་མི་འདུག
  • པན་ཐོའི་ལག་རྟགས། རེ་ཞུ་དང་ཐོ་འགོད་བྱས་པའི་ལོ་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་མི་འདུག ཧྥུའུ་ཅན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ལག་རྟགས་ཐོ་ཡིག་2026ལོའི་ཟླ་6པའི་ཚེས་30ཉིན་གྱི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། № 9642018 ལག་རྟགས་དེ་ད་དུང་ནུས་པར་བཀོད་ཡོད།
• མིང་།
  • «པན་ཐོ» (盘陀) — གྲོང་ཚོའི་མིང་།
  • «ཅིན་ཞོན» (金萱, jīnxuān) — རིགས་ཀྱི་མིང་། དཔྱད་གཞིའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། མིང་འདི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་དང་པོ་ཝུའུ་ཀྲན་ཏའོ་(吴振铎) ཡི་མེས་མོར་གུས་པའི་ངོས་ནས་བཏགས་པ་ཡིན། ཐའེ་ཝན་ནང་རིགས་འདི་ཨང་ཀིའི་མིང་台茶12号 དང་ཚོད་ལྟའི་ཨང་2027 — «27仔» ཞེས་པས་ཀྱང་འབོད་ཀྱི་ཡོད།
• རིག་གནས་ཀྱི་དོན་སྙིང་། པན་ཐོ་ཅིན་ཞོན་ཁྲ་ནི་ཐའེ་ཝན་གྱི་འདེམས་སྒྲིག་གིས་བཟོས་པའི་རིགས་ཧྥུའུ་ཅན་ལྷོ་ངོས་སུ་ས་ཁུལ་གྱི་མིང་འོག་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་པའི་དཔེ་ཞིག་ཡིན། གྲོང་ཚོའི་འཚོ་བའི་ནང་ཇ་འདིའི་གནས་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་གཞན་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་མི་འདུག

3. རྩི་ཤིང་གི་ངོ་སྤྲོད་དང་ཇ་རྒྱུ།

• རིགས། 金萱 (台茶12号) དཔྱད་གཞིའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། རྩི་ཤིང་གི་ཡལ་ག་ཟུར་ཆག་ཅིང་། ལོ་མ་གཟུགས་སུ་སྦུབ་ཅིང་འཇམ་ལ། ཟུར་ཙམ་གྱི་ལྗང་ཁུ་གསལ་མདངས་ལྡན་པ་ཡིན། མྱུ་གུ་ལྗང་ཁུ་ཡིན་ཞིང་དམར་སྐྱའི་མདོག་ལྡན་པ་དང་སྤུ་ཡོད། རིགས་འདི་དུས་རིམ་འབྲིང་བ་ཡིན་ཞིང་ལོ་ཐོག་ཆེ་བ་སྟེ། དཔྱད་གཞིའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན་བསྡུ་རུབ་ནི་青心大冇 དང་青心乌龙 ལས་བརྒྱ་ཆ་20–50 མང་བ་ཡོད། དེ་ལས་བཟོས་པའི་ཇར་རང་བྱུང་གི་«འོ་མའི» དྲི་མ་(奶香, nǎixiāng) མེ་ཏོག་གི་དྲི་དང་རྩིགས་སུ་ཡོད་པས་གྲགས། ཐའེ་ཝན་གྱི་གཙོ་བོའི་ས་ཁུལ་ནི་ནན་ཐུའུ་དང་ཅ་ཡི་ཡིན། འདི་ནི་རིགས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་ཡིན་པ་ལས་པན་ཐོའི་ཇ་མིན།
• བསྡུ་རུབ། པན་ཐོར་བསྡུ་རུབ་ཀྱི་དུས་ཚོད་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་མི་འདུག
• བསྡུ་རུབ་ཀྱི་ཚད་གཞི། གཏན་འཁེལ་མ་བྱུང་བ།
• ཇ་རྒྱུའི་དགོས་མཁོ། གཏན་འཁེལ་མ་བྱུང་བ།

4. ས་བབ་དང་སྐྱེད་སྲིང་གི་ཁྱད་ཆོས།

• ས་ཁུལ། ཀྲང་ཕུའུ་ནི་ཧྥུའུ་ཅན་གྱི་ལྷོ་ཤར་མཚའ་འགྲམ་གྱི་རྫོང་ཞིག་སྟེ། ཀྲང་ཀྲོའུ་ཁོངས་ཀྱི་ལྷོ་ཆ་ན་ཡོད། པན་ཐོ་གྲོང་ཚོ་ནི་རྫོང་གི་ལྷོ་ནུབ་ངོས་སུ་ཡོད།
• སྐྱེས་སའི་མཐོ་ངོས། པན་ཐོའི་ཇ་ལྗོངས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་མི་འདུག
• ས་རྫས། གནས་ཚུལ་མི་འདུག
• ནམ་ཟླ། པན་ཐོའི་ཇ་ལྗོངས་ཁོངས་ཀྱི་འཇལ་བའི་གནས་ཚུལ་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་མི་འདུག

5. བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ལག་རྩལ།

པན་ཐོའི་ཇའི་བཟོ་སྐྲུན་ལག་རྩལ་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་མི་འདུག གཞི་རྒྱུར། 金萱 ལས་བཟོས་པའི་ཇའི་ནང་གྲགས་ཆེ་བའི་ཐའེ་ཝན་ཡང་བའི་ཨུ་ལུང་གི་སྤྱིར་བཏང་གི་བཟོ་རིམ་ཞིག་བཀོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ལས། ཇ་འདིའི་ངོ་སྤྲོད་མིན། རིམ་པ་ནི་སྐམ་པོ་བཟོ་བ་དང་། བསྐྱོད་པ། དྲོད་བཅད་པ། ཕྱེད་མགོ་ཟླུམ་པོར་སྒྲིལ་བ། སྐམ་པོ་བཟོ་བ་བཅས་ཡིན། རིགས་དེ་ཉིད་ལས་དམར་ཇའང་བཟོ་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་དམར་ཇའི་རིགས་ཀྱི་བཟོ་རིམ་ལྟར་ཡིན། ལག་རྟགས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་མེད་པར་པན་ཐོའི་ཐོན་རྫས་ལ་རིམ་པ་དེ་དག་སྒྱུར་བ་མི་ཆོག

6. དབང་པོའི་ཁྱད་ཆོས།

• སྐམ་ལོ་མའི་གཟུགས་དབྱིབས། རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་གནས་ཚུལ་མི་འདུག
• སྐམ་ལོ་མའི་དྲི་མ། རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་གནས་ཚུལ་མི་འདུག
• ཁུ་བའི་དྲི་མ། པན་ཐོའི་ཇའི་གནས་ཚུལ་མི་འདུག དཔྱད་གཞིས་རིགས་金萱 ལས་བཟོས་པའི་ཇར་རང་བྱུང་གི་འོ་མའི་དྲི་མེ་ཏོག་གི་དྲི་དང་རྩིགས་སུ་ཡོད་པར་བཀོད་ཡོད་མོད། འདི་པན་ཐོའི་ཐོན་རྫས་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ཡིན་མིན་ཞིབ་བཤེར་མ་བྱས།
• རོ། རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་གནས་ཚུལ་མི་འདུག
• ཁུ་བའི་མདོག རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་གནས་ཚུལ་མི་འདུག
• ཇའི་རྨང་(བཏུང་བའི་ལོ་མ།) རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་གནས་ཚུལ་མི་འདུག

7. རྫས་འགྱུར་གྱི་གྲུབ་ཚུལ།

པན་ཐོའི་ཇའི་རྫས་འགྱུར་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་མི་འདུག རིགས་金萱 ཡི་རྫས་འགྱུར་དཔྱད་བཤེར་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་མི་འདུག

8. བཏུང་ཐབས།

རིགས་ཀྱི་ལག་ལེན། ཐོན་རྫས་ཀྱི་རིགས་གཏན་འཁེལ་མ་བྱུང་བས། འོག་གི་ཚད་གཞི་དེ་དག་ནི་རིགས་金萱 ལས་བཟོས་པའི་ཇའི་ནང་རྒྱུན་དུ་མང་བའི་ཡང་བའི་ཨུ་ལུང་གི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཚད་ཡིན་པ་ལས་ལག་རྟགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་མིན།

• ཆུའི་དྲོད་ཚད། 90–95 °C
• ཇའི་ཚད། 150 ml ལ་གྲམ་5–7
• ཡོ་བྱད། གའེ་ཝན་ནམ་རྫ་བའི་ཇ་བརྫ་ཆུང་ངུ།
• རིམ་པ།
  1. ཡོ་བྱད་དྲོད་བཏང་བ།
  2. ཇ་བླུགས་ནས་ཆུ་ཚ་པོས་མགྱོགས་པོར་བཀྲུས་པ།
  3. ཐོག་མའི་ཁུ་བ་སྐར་མ་30–40 བཞག་པ།
  4. ལོ་མའི་སྟེང་དུ་ཆུ་མི་ལུས་པར་ཡོངས་སུ་བཏུང་བ།
  5. རྗེས་མའི་ཁུ་བ་སྐར་མ་10–15 རེ་སྣོན་པ། སྒྲིལ་མའི་ལོ་མ་རིམ་བཞིན་ཁ་འབྱེད་ཅིང་ཐེངས་ལྔ་དྲུག་བར་བཏུང་ཐུབ།

གལ་ཏེ་ཁྱེད་ལ་金萱 ལས་བཟོས་པའི་དམར་ཇ་ཡོད་ན་དམར་ཇའི་རིགས་ཀྱི་ཚད་གཞི་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས།

9. ཉར་ཚགས།

རིགས་ཀྱི་ལག་ལེན། ཡང་བའི་ཨུ་ལུང་ལ་གཟུགས་དམ་པོའི་ཐུམ་སྒྲིལ་ནང་དུ་གྲང་ས་མུན་སར་ཡང་ན་མཁའ་འཁྱགས་ནང་དུ། གཞན་གྱི་དྲི་མ་མེད་པར་ཉར་དགོས། ཡང་བའི་ཨུ་ལུང་ལ་ལོ་ལྡན་བཟོ་བ་མི་དགོས།

10. རིན་གོང་དང་རྫུན་མ།

པན་ཐོའི་ཇའི་རིན་གོང་སྐོར་གྱི་གནས་ཚུལ་ངས་མ་རྙེད།

• རྫུན་མ་སྤང་ཐབས།
  • ཐུམ་སྒྲིལ་སྟེང་དུ་«盘陀金萱茶» གི་ལག་རྟགས་དང་ཀྲང་ཕུའུ་རྫོང་ནས་ཐོན་པའི་བཟོ་གྲྭ་འཚོལ་བ།
  • ཐུམ་སྒྲིལ་སྟེང་གི་རིགས་ཀྱི་མིང་གིས་འབྱུང་ཁུངས་ངོས་འཛིན་མི་ཐུབ་པ་དྲན་པ། 金萱 ནི་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཇ་ལྗོངས་ཡོངས་དང་དེའི་ཕྱི་ལོགས་སུའང་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
  • ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་འོ་མའི་དྲི་མར་ཟབ་ཟབ་བྱ་དགོས། རིགས་ཀྱི་རང་བྱུང་གི་འོ་མའི་དྲི་འཇམ་པོ་ཡིན་ལ། ཚོང་རའི་ནང་དྲི་བཅུས་པའི་«འོ་མའི་ཨུ་ལུང་» ཡང་འདུག

11. དོ་སྣང་འོས་པའི་གནས་ཚུལ།

• 台茶12号 ཞེས་པའི་ཨང་ཀིས་金萱 ནི་ཐའེ་ཝན་ཇ་ལེགས་སྒྲིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་རིམ་པའི་ནང་བཅུ་གཉིས་པ་ཡིན་པ་མཚོན།
• ཚོད་ལྟའི་ཨང་2027 ཀྱིས་རིགས་ལ་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་མིང་«27仔» ཐོབ།
• «金萱» ཞེས་པའི་མིང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་དང་པོ་ཝུའུ་ཀྲན་ཏའོ་ཡི་མེས་མོར་གུས་པའི་ངོས་ནས་བཏགས་པ་ཡིན།
• དཔྱད་གཞིའི་གནས་ཚུལ་ལྟར་ན། 金萱 ནི་青心大冇 དང་青心乌龙 ལས་ལོ་མ་བརྒྱ་ཆ་20–50 མང་བ་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

12. ཇ་གཞན་དང་བསྡུར་བ།

• ཅིན་ཞོན་(金萱།) ཐའེ་ཝན་གྱི་མ་དཔེ་ནི་ནན་ཐུའུ་དང་ཅ་ཡི་ནས་ཐོན་པའི་རང་བྱུང་གི་འོ་མའི་དྲི་ལྡན་པའི་ཡང་བའི་ཨུ་ལུང་ཡིན། པན་ཐོའི་ཇ་ནི་རིགས་དེ་ཉིད་ལས་བཟོས་ཀྱང་ཧྥུའུ་ཅན་གྱི་མཚའ་འགྲམ་རྫོང་ཞིག་ཏུ་བཟོས་པ་ཡིན།
• ཅིན་ཞོན་ཀུང་ཧྥུ་ཧུང་(金萱功夫红།) རིགས་དེ་ཉིད་ལས་བཟོས་པའི་དམར་ཇ་ཞིག་སྟེ། རིགས་ཀྱི་མིང་གིས་རིགས་ངོས་འཛིན་མི་བྱེད་པའི་དཔེ་ཡིན།
• ནན་ཅིང་ཏན་ཀུའེ་(南靖丹桂།) ཀྲང་ཀྲོའུ་ཁོངས་ཀྱི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ལག་རྟགས་ཤིག་སྟེ། འདིའང་རིགས་ཀྱི་མིང་གིས་འབོད་ཀྱང་། ཏན་ཀུའེ་རིགས་ནི་ཧྥུའུ་ཅན་རང་དུ་གསར་གཏོད་བྱས་པ་ཡིན།
• ཀྲང་ཀྲོའུ་སི་ཀྲུང་(漳州色种།) ཀྲང་ཀྲོའུ་ཁོངས་ཀྱི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ལས་བསྲེས་པའི་ཨུ་ལུང་ཞིག་སྟེ། པན་ཐོའི་ལག་རྟགས་ནི་དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་རིགས་གཅིག་གི་མིང་གིས་འབོད་པ་ཡིན།

མཇུག་བསྡུ་བར།

པན་ཐོ་ཅིན་ཞོན་ཁྲ་ནི་ཐོ་འགོད་དེབ་ཀྱིས་ངོ་སྤྲོད་ལས་མང་བ་ཤེས་པའི་ཇ་ཞིག་ཡིན། ཇ་འདི་རིགས་གང་ལས་བཟོས་པ་དང་། སུས་དང་ནམ་དུ་ཐའེ་ཝན་ནང་རིགས་དེ་གསར་གཏོད་བྱས་པ། དེ་བཞིན་གྲོང་ཚོའི་མིང་གི་ལག་རྟགས་ནུས་པར་ཡོད་པ་བཅས་ཤེས་ཐུབ། ཐོན་རྫས་ཀྱི་རིགས་དང་། བཟོ་སྐྲུན་ལག་རྩལ། གཟུགས་དབྱིབས་བཅས་རྙེད་ཐུབ་པའི་ཡིག་ཆ་རྣམས་སུ་མི་འདུག ལག་རྟགས་རང་གིས་སམ་བཟོ་གྲྭས་དེ་དག་ངོ་སྤྲོད་མ་བྱས་བར་དུ། པན་ཐོའི་金萱 ཇ་དེ་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པར་བཤད་པ་ནི་ཐོན་རྫས་ལ་ཐའེ་ཝན་ཨུ་ལུང་གི་ཁྱད་ཆོས་སྦྱར་བ་ལས་དྲང་པོ་ཡིན།