I-Róngxiàn lǜchá (Róngxiàn lǜchá, 荣县绿茶) itiye eliluhlaza lasesifundeni sase-Rongxian (荣县) emasipala wedolobha i-Zigong eningizimu yesifundazwe sase-Sichuan. Isifunda saziwa kakhulu ngetiye lezimbali, sibizwa ngokuthi “izwe lokuzalwa kwetiye lezimbali laseChina”, futhi “i-荣县花茶” yaso ingenile ekhulwini lamagama ebhizinisi lamatiye esifunda kuzwelonke ngokulinganiswa kwenani lomkhiqizo. Itiye eliluhlaza liyinsika yesibili yezomnotho ofanayo: isifunda sinezimpawu ezimbili zikahulumeni zokuqinisekisa indawo, “i-荣县花茶” kanye “ne-荣县绿茶”. Imithombo yezindaba ihlobanisa itiye lalapha nesimo sendawo esiyi-dome, okuthiwa siyayivumela itiye lasekuqaleni, futhi ichaza itiye lendawo eliluhlaza njengelicebe ngama-amino acid, linephunga elimsulwa elicinene kanye nokubuya okumnandi.
1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi
- Uhlobo: Itiye eliluhlaza (绿茶, lǜchá), isigaba sivezwe egameni lophawu uqobo.
- Isigaba: Itiye eliluhlaza lesifunda; uphawu lokuqinisekisa indawo.
- Imvelaphi: I-China, isifundazwe sase-Sichuan (四川, Sìchuān), imasipala wedolobha i-Zigong (自贡, Zìgòng), isifunda sase-Rongxian (荣县, Róngxiàn).
- Indawo yophawu: Irejista yazi isifundazwe kuphela; igama lesifunda lophawu likhomba e-Rongxian, kodwa umngcele wezomthetho wendawo angiwuhlolanga.
- Uphawu olungumakhelwane: “i-荣县花茶” wuphawu oluhlukile lwesifunda esifanayo lwetiye lezimbali. Kungumkhiqizo ohlukile, hhayi igama elifanayo.
2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko
- Umlando:
- Isiko elidala. Imithombo yezindaba ibhala ngomlando wokutshalwa kwetiye esifundeni ongaphezu kweminyaka eyizinkulungwane ezimbili; abukho ubufakazi obubhalwe phansi balesi sibalo emibhalweni etholakele.
- Uphawu. Ngokwencwadi ka-May 2024, isifunda sathola izimpawu ezimbili zikahulumende zokuqinisekisa indawo, olwetiye lezimbali nolwetiye eliluhlaza. Izinombolo zophawu, umnikazi wawo kanye nonyaka wokubhalisa angikutholanga.
- 2024. “i-荣县花茶” yangena ekhulwini lamagama ebhizinisi lamatiye esifunda e-China ngokulinganiswa kwenani lomkhiqizo; inani lishiwo ku-1,153 billion yuan.
- 2025–2026. Umnyango wokushushisa wesifunda sase-Rongxian ngo-2025 wawunakekela ukuvikela izimpawu “i-荣县花茶” kanye “ne-荣县绿茶”; ngo-April 2026 umnyango wokushushisa wesifundazwe wafaka leli cala phakathi kwamacala ayisibonelo.
- Ukuvikelwa kwezimpawu (2025): Ngokombiko womnyango wokushushisa, ukuhlola kwathola ukuthi izimpawu zisetshenziswa ngokuphambana nomthetho, futhi amagama ebhizinisi avikeleka kancane. Ngemva kweziphakamiso (检察建议) zomnyango wokushushisa, ukugadwa kwezimakethe kwajezisa ukwephulwa okuyisithupha, kanti ihhovisi lezolimo ngo-November 2025 labuyekeza imithetho yokusetshenziswa kwazo zombili izimpawu futhi lagunyaza uhlu lwezinkampani ezivunyelwe. Esinye isinyathelo, izinga lokudla lezimbali ze-gardenia (栀子花): isifunda senza itiye lezimbali le-gardenia, kodwa izinga lalolu hlobo lwezinto alikho.
- Iziqu zesifunda: “Izwe lokuzalwa kwetiye lezimbali laseChina” (中国花茶之乡, ngokwemininingwane yemasipala kusukela ngo-2021) kanye “nokuyishumi kwezifunda eziqinile zetiye e-Sichuan” (四川茶业十强县). Phakathi kwamagama ebhizinisi endawo angaphezu kweshumi, imithombo ikhuluma nge-龙都香茗 (itiye le-jasmine), i-绿茗春, i-春兰芗 kanye ne-黄金叶.
3. Incazelo Yezitshalo kanye Nezinto Zokusetshenziswa
- Izinhlobo / Ama-cultivar: Ngokwencwadi ka-2021, esifundeni ikakhulukazi kutshalwa i-福选9号, i-福鼎大白, i-名山131 kanye ne-黄金芽. Elinye ipulazi lomndeni, ngokwencwadi ka-2022, litshala futhi i-黄芽早, i-川茶3号 kanye nendawo endala yetiye lase-Sichuan (老川茶). Ukuthi yiziphi izinhlobo ezivunyelwe uphawu “lwe-荣县绿茶” akushiwongo.
- Izinto zokusetshenziswa: Ngokwemininingwane yesifunda (2024–2025), ngaphezu kuka-90% wamaqabunga amatiye adumile angama-buds awodwa ajwayelekile (独芽), aqoqwa ngesandla ngomthetho “提手采”; izinga lokuqoqa eliqondene nophawu alikho emithonjeni etholakele.
- Ukuqoqwa ngomshini: Ngokwemininingwane yemasipala, ngo-2024 imishini yayiqoqa ama-86% amaqabunga esifunda.
- Isikhathi sokuqoqa: Ngo-2022, ngokwemibiko yezindaba, ukuqoqwa kwetiye lasekuqaleni kwaqala ngo-February 9. Lolu wusuku lwesizini eyodwa, hhayi umthetho.
4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshala
- Isifunda: INingizimu ye-Sichuan (川南). Ngokwencwadi ka-2021, izivande zisemadolobhaneni ayishumi, phakathi kwawo i-Shuangu (双古镇), i-Laimuo (来牟镇) kanye ne-Techang (铁厂镇); isifunda sine-90% yezivande zetiye zikamasipala wedolobha i-Zigong.
- Isimo sendawo: Isici esiyinhloko esishiwo yimithombo ka-2022 no-2025 yisimo sendawo esiyi-dome (穹隆地貌, “idome lase-Rong- Wei”). Ngokwemithombo ka-2022, sinikeza isimo sezulu esifaneleka kangcono itiye lasekuqaleni.
- Isimo sezulu: Ihhovisi lezolimo lase-Zigong (2025) likhipha isilinganiso sonyaka sezinga lokushisa elingu-17.8 °C, imvula engaba ngu-1000 mm, amahora elanga angu-1289.5 kanye nezinsuku ezingama-333 ezingenasithwathwa ngonyaka. Itiye lasentwasahlobo, ngokwale mininingwane efanayo, lifika emakethe ekuqaleni kuya maphakathi no-February, izinsuku ezi-4-5 ngaphambi kwendawo yaseNtabeni i-Emei, futhi cishe izinsuku ezingama-20 ngaphambi kwempumalanga ye-Sichuan.
- Ukuphakama kanye nomhlabathi: Ayikho imininingwane emithonjeni etholakele.
- Ububanzi: Izinombolo zikhula unyaka nonyaka futhi azivumelani phakathi kwazo:
- 2022: 206.7 thousand mu yezivande kanye nezimboni zetiye ezingama-43 (imithombo yezindaba);
- 2024: 210 thousand mu yezivande, 20 thousand mu yezisekelo zezimbali zokuphunga kanye nezimboni zokucubungula ezingama-45 (incwadi ka-May 2024);
- 2024: umkhiqizo we-31.9 thousand t, kuthi kuwo itiye eliluhlaza lokuthumela kwelinye izwe lingama-29.8 thousand t; inani eliphelele lomkhiqizo li-5.118 billion yuan (ihhovisi lezolimo lase-Zigong, 2025).
Zonke izinombolo zibhekisa etiyeni lesifunda lilonke, lezimbali kanye neliluhlaza ndawonye; angizange ngithole ububanzi obuhlukile bophawu “lwe-荣县绿茶”.
5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza
Abukho ubuchwepheshe kanye nemingcele yaleli tiye ngokwalo emithonjeni etholakele. Ngezansi kunesikimu esijwayelekile sesigaba, hhayi incazelo ye-Róngxiàn lǜchá:
- Ukunaba kweqabunga elisha (摊放, tānfàng): Iqabunga likhipha ingxenye yomswakama.
- Ukulungiswa (杀青, shāqīng): Ukushisa kumisa i-oxidation.
- Ukusonga noma ukubumba (揉捻, róuniǎn).
- Ukomisa (干燥, gānzào).
Ngokwencwadi ka-2024, amandla okucubungula okuqala esifundeni angama-35 thousand t ngonyaka, amandla okucwenga angama-70 thousand t; lezi zinombolo azibhekisi etiyeni eliluhlaza ngokwahlukana.
6. Izici Ze-Organoleptic
Incazelo engezansi yanikezwa imithombo yezindaba ngetiye eliluhlaza lesifunda lilonke, hhayi ngokombhalo wophawu.
- Ukubukeka kweqabunga elomile: Azikho izincazelo emithonjeni etholakele.
- Iphunga leqabunga elomile: Azikho izincazelo emithonjeni etholakele.
- Iphunga lokuphisa: Lihlanzekile futhi licinene (清香馥郁).
- Ukunambitheka: Kusha futhi kuvuselela, nobuyela obumnandi (鲜爽回甘).
- Umbala wokuphisa: Azikho izincazelo emithonjeni etholakele.
- Phansi kwetiye (iqabunga eliphisiwe): Azikho izincazelo emithonjeni etholakele.
7. Ukwakheka Kwamakhemikhali
Ayikho imininingwane yezinombolo emithonjeni etholakele. Imithombo yezindaba ibhala kuphela ukuthi itiye eliluhlaza lesifunda “linokuqukethwe okuphezulu kwama-amino acid kanye nokuphakathi kwama-polyphenol” (氨基酸含量高,茶多酚适中).
8. Ukuphisa
Umkhuba wesigaba setiye eliluhlaza.
- Izinga lokushisa lamanzi: 80–85 °C; ngetiye elibuthakathaka lasekuqaleni elivela kuma-buds awodwa, kusondele ku-80 °C.
- Inani letiye: 3 g nge-150 ml.
- Isitsha: Ingilazi yegilazi noma i-gaiwan emhlophe.
- Inqubo:
- Ukufudumeza isitsha.
- Faka itiye bese uthela amanzi ngasodongeni.
- Ukuphisa kokuqala, ngemva kwemizuzwana engama-40-60.
- Phuza, ushiya ingxenye yokuphisa.
- Thela amanzi futhi.
- Ukuphisa okuphindwe kabili noma kathathu.
9. Ukugcina
Umkhuba wesigaba. Ephaketheni elivalekile, esiqandisini ku-0–5 °C, ngaphandle kokukhanya, umswakama kanye namaphunga. Kungcono ukuphuzwa phakathi nonyaka.
10. Intengo kanye Nokukhwabanisa
- Intengo: Ngokwemibiko yezindaba, ngo-February 2022 ama-buds awodwa amasha etiye lasekuqaleni athengwa ngesilinganiso se-112 yuan nge-jin (500 g), inani eliphezulu lingu-125 yuan. Ngo-2024, ngokwemininingwane yemasipala, iqabunga elisha lamatiye adumile lalibiza isilinganiso se-220 yuan ngekhilogremu, eliphezulu lingu-280. Lezi yizintengo zezinto zokusetshenziswa, hhayi zetiye eliqediwe; azikho izintengo zetiye eliqediwe “le-荣县绿茶” emithonjeni etholakele.
- Ubukhulu: Ngokombiko womnyango wokushushisa, ngo-2025 inani eliphelele lomkhiqizo wemboni yetiye lesifunda lidlule i-5 billion yuan, futhi itiye linikeze imindeni yabalimi engaphezu kwezinkulungwane ezingama-50 isilinganiso semali engenayo engaphezu kwe-20 thousand yuan ngonyaka.
- Ukwenza kanjani ukugwema ukukhwabanisa:
- Bheka uphawu lokuqinisekisa indawo “lwe-荣县绿茶”: kusukela ngo-November 2025 ihhovisi lezolimo lesifunda linohlu olugunyaziwe lwezinkampani ezivunyelwe ukulusebenzisa.
- Hlola ukuthi umkhiqizi uvela esifundeni sase-Rongxian, emasipala wedolobha i-Zigong.
- Ungadidanisi “ne-荣县花茶”: lolu wuphawu lwetiye lezimbali, hhayi olwetiye eliluhlaza.
11. Amaqiniso Athakazelisayo
- Isifunda esisodwa sinezimpawu ezimbili zetiye, olwezimbali nololuhlaza, futhi okwenze isifunda saduma kakhulu olokuqala.
- Ukuvikelwa kwezimpawu zetiye kwenziwa umnyango wokushushisa wesifunda, futhi esinye sezinyathelo zawo kwaba sezingeni lokudla lezimbali ze-gardenia, okuyizinto zokusetshenziswa zetiye lendawo le-gardenia.
- Isizini yokuqala lapha iqala ngo-February: ngo-2022 ama-buds okuqala aqoqwa ngo-February 9.
12. Ukuqhathaniswa namanye amatiye ase-Sichuan
- I-Róngxiàn Huāchá (荣县花茶): Itiye lezimbali lesifunda esifanayo ngaphansi kophawu oluhlukile; akukho sihloko ku-corpus ngaye okwamanje.
- I-Qiánwéi Mòlìhuā Chá (犍为茉莉花茶): Itiye le-jasmine lesifunda sase-Qianwei e-Sichuan, umakhelwane oseduze kakhulu wephrofayili yetiye lezimbali lesifunda.
- I-Mòlì Piāoxuě (茉莉飘雪): Itiye le-jasmine lase-Sichuan esisekelweni esiluhlaza.
- I-Zhúyèqīng (竹叶青): Itiye eliluhlaza eliyisicaba leNtaba i-Emei.
- I-Guǎng’ān Sōngzhēn (广安松针): Itiye eliluhlaza elinaliti lempumalanga ye-Sichuan, nalo ngaphansi kophawu lokuqinisekisa.
Ekuphetheni:
I-Róngxiàn lǜchá itiye eliluhlaza lesifunda izwe lonke elazi ngayo ngetiye lezimbali. Izinsika zalo yisimo sendawo esiyi-dome esinesizini yokuqala, izivande ezinkulu ngobubanzi kanye nophawu okwadingeka ngo-2025 ukuba luvikelwe ngomnyango wokushushisa. Izincazelo zokubukeka kwalo okwamanje zincane: iphunga elihlanzekile elicinene, ukunambitheka okusha nobuyela obumnandi kanye nama-amino acid amaningi, ngokwamazwi emithombo yezindaba, hhayi ngokombhalo.
Imithombo
Inkomba yendawo
Uhlu oluphelele — ekhasini elithi Imithombo