एन्शी शीचा (Ēnshī xīchá, 恩施硒茶) — हूबेई प्रांत के पच्छिम में एन्शी-तूजिया-म्याओ स्वायत्त प्रीफेक्चर (恩施土家族苗族自治州) के चाय सभ खातिर एगो छतरी वाला नाँव ह। चीनी अक्षर 硒 (xī) के मतलब होला “सेलेनियम”: ई नाँव चाय के क्लास भा झाड़ी के किसिम ना बतावे, बलुक टेरोयर के एगो खासियत बतावे — अइसन माटी जेह में प्राकृतिक रूप से सेलेनियम बेसी मात्रा में होला। एह छतरी के नीचे प्रीफेक्चर आपन अलग-अलग क्लास के चाय ब्रांड सभ जमा कइले बा, आ एह में दू गो प्रमुख बनल बा: हरियर एन्शी यू लू आ लाल लीचुआन होंग — प्रीफेक्चर के जोड़ी “一红一绿” — “एक लाल, एक हरियर”। एह नाँव के भौगोलिक प्रमाणन चिह्न के रूप में 2019 से संरक्षण बा, आ 2022 में चिह्न के क्षेत्र पूरा प्रीफेक्चर खातिर बढ़ा दिहल गइल।
1. वर्गीकरण आ उत्पत्ति
- प्रकार: एकही क्लास नइखे। हूबेई एन्शी संस्थान (湖北恩施学院) के सेलेनियम चाय कॉलेज एह छतरी के नीचे हरियर, लाल, ऊलोंग (青茶, qīngchá), गहिरा आ सफेद चाय के साथे “खास” चाय सभ के सूची देला। एह आधार पर कि एन्शी के सबसे परसिद्ध चाय हरियर बा, छतरी के हरियर क्लास मान लिहल एगो गलत बदली होखी।
- श्रेणी: प्रीफेक्चर स्तर के सार्वजनिक ब्रांड आ भौगोलिक प्रमाणन चिह्न; भीतर आठ गो ब्रांड बा (खंड 2)।
- उत्पत्ति: चीन, हूबेई प्रांत (湖北, Húběi), एन्शी-तूजिया-म्याओ स्वायत्त प्रीफेक्चर (恩施, Ēnshī)।
- चिह्न के क्षेत्र: 2022 में चिह्न हस्तांतरण के सूचना के अनुसार, उत्पादन क्षेत्र प्रीफेक्चर के छहों काउंटी आ दू शहरी काउंटी सभ के 91 टाउनशिप, कस्बा, शहरी उप-जिला, विकास क्षेत्र आ दर्शनीय क्षेत्र तक बढ़ा दिहल गइल बा। 2020 के प्रांतीय सूची में चिह्न धारक एन्शी शहरी काउंटी के चाय संघ रहे, आ 2026 के रजिस्ट्री अबहियो एन्शी शहरी काउंटी बतावे ले — ई धारक के प्रशासनिक स्थान बा, क्षेत्र के कानूनी सीमा ना; एकर जाँच हम ना कइनी।
- भौगोलिक निर्देशांक: एन्शी शहरी काउंटी — लगभग 30.3° उत्तरी अक्षांश आ 109.5° पूर्वी देशांतर।
2. इतिहास आ सांस्कृतिक महत्व
- इतिहास:
- छतरी से पहिले चाय। सेलेनियम चाय कॉलेज के आँकड़ा अनुसार, प्रीफेक्चर में चाय उगावे के लिखित इतिहास दू हजार साल से बेसी पुरान बा; एन्शी यू लू किंग वंश के कांग्शी (康熙) काल में बनल, वुजियाताई गोंगचा (伍家台贡茶) के इतिहास तीन सौ साल से बेसी बा, लीचुआन गोंगफू होंगचा के निर्यात इतिहास एक सौ साठ साल से बेसी पुरान बा।
- 2015–2019 — चिह्न पंजीकरण। चिह्न खातिर दस्तावेज अगस्त 2015 में जमा भइल। प्रीफेक्चर के बाजार पर्यवेक्षण ब्यूरो के सूचना अनुसार, 2012 से राज्य ट्रेडमार्क कार्यालय सेलेनियम वाला उत्पाद सभ खातिर चिह्न पंजीकरण ना करत रहे — काहे कि ओकर संख्या बहुत बढ़ गइल रहे — आ “恩施硒茶” खातिर 2017 के अंत में अपवाद कइल गइल। नवंबर 2019 में प्रीफेक्चर पंजीकरण के सूचना दिहलस: ई ओकर चौंतीसवाँ भौगोलिक चिह्न रहे। प्रांतीय सूची अनुसार, चिह्न क्रमांक 17754772 (क्लास 30, उत्पाद — चाय, अंग्रेजी हिस्सा “ENSHI SE-TEA”) 28 जुलाई 2019 से 27 जुलाई 2029 ले मान्य बा।
- 2022 — चिह्न प्रीफेक्चर स्तर के बनल। 20 जनवरी के राज्य ट्रेडमार्क कार्यालय तीन गो भौगोलिक प्रमाणन चिह्न — 恩施硒茶, 恩施玉露 आ 利川红 — के प्रीफेक्चर चाय संघ के हस्तांतरण के मंजूरी दिहलस, साथे क्षेत्र पूरा प्रीफेक्चर तक बढ़ा दिहल गइल। प्रबंधन “पाँच एकता” के तहत होला: ब्रांड, चिह्न अंकन, गुणवत्ता मानक, पैकेजिंग आ विज्ञापन शब्दावली — सब एक समान।
- पुरस्कार। लीचुआन होंग आ एन्शी यू लू के साथे एह नाँव के हूबेई भौगोलिक संकेत ब्रांड प्रतियोगिता में स्वर्ण पुरस्कार मिलल (हूबेई बौद्धिक संपदा प्रशासन के सूचना, 2022)।
- 2023. भौगोलिक चिह्न वाला सौ क्षेत्रीय कृषि उत्पाद ब्रांड सभ के प्रतिष्ठा रैंकिंग में एन्शी शीचा — कुल सूची में 89वाँ आ चाय सभ में 32वाँ; एन्शी यू लू — 50वाँ आ 21वाँ।
- छतरी के नीचे आठ गो ब्रांड (सेलेनियम चाय कॉलेज के सूची अनुसार): 恩施玉露, 伍家台贡茶, 唐崖茶, 利川工夫红茶, 鹤峰茶, 炜丰茶, 金果茶 आ 武陵龙凤 (金祈藤茶)। एन्शी में “藤茶” ओह पेय के कहल जाला जे बेल Ampelopsis grossedentata (显齿蛇葡萄) से बनेला — एही तरे लाईफेंग काउंटी के संरक्षित उत्पाद 来凤藤茶 के वर्णन बा, ओही प्रीफेक्चर के; अगर अंतिम ब्रांड ओही पौधा से बनल बा त छतरी में गैर-चाय भी सामिल बा। एकर संघटन हम ना जाँचनी।
- नाँव: 恩施 — प्रीफेक्चर आ शहरी काउंटी के नाँव, 硒 — सेलेनियम, 茶 — चाय। चिह्न के अंग्रेजी हिस्सा में सेलेनियम के रासायनिक चिह्न लिखल बा: “SE-TEA”।
- सांस्कृतिक महत्व: 2022 के अंतर्राष्ट्रीय चाय दिवस के प्रकाशन अनुसार, प्रीफेक्चर में तूजिया, म्याओ, दोंग आ अउरी जाति सभ रहेली — कुल 28 राष्ट्रीय अल्पसंख्यक; चाय रिवाज सभ में “मटकी वाली चाय” (罐罐茶), “छह परोस वाली चाय” (六道茶), “तैलीय चाय सूप” (油茶汤) आ गीत “六口茶” के नाँव बा। एन्शी यू लू के तकनीक राज्य अमूर्त सांस्कृतिक विरासत सूची में बा, वुजियाताई गोंगचा — चीन आ यूरोपीय संघ के भौगोलिक संकेत समझौता के दूसरा सूची में बा।
3. वानस्पतिक विवरण आ कच्चा माल
- किसिम / कल्टीवर: छतरी खातिर कवनो एकही किसिम नइखे; मिलल स्रोत सभ में किसिम के नाँव नइखे। हर ब्रांड के कच्चा माल के विवरण ओकर आपन लेख में बा।
- कच्चा माल आ तोड़ाई: चिह्न क्षेत्र के पत्ती; हर ब्रांड के तोड़ाई मानक आपन अलग बा, छतरी खातिर आँकड़ा नइखे।
4. टेरोयर आ उगावे के खासियत
- क्षेत्र: हूबेई प्रांत के पच्छिम।
- माटी: टेरोयर के मुख्य खासियत — प्राकृतिक रूप से बेसी सेलेनियम मात्रा। मिलल स्रोत सभ में माटी के आँकड़ा नइखे; चाय के आँकड़ा — खंड 7 में बा।
- बागान क्षेत्र: आँकड़ा अलग-अलग बा। 2022 के अंतर्राष्ट्रीय चाय दिवस पर “हूबेई डेली” के प्रकाशन 1.812 मिलियन म्यू बागान बतावे ला, जेह में 1.437 मिलियन म्यू फल देवे वाला बा, आ राष्ट्रीय स्तर के “हरियर” आ जैविक कच्चा माल के 722.7 हजार म्यू आधार बा। सेलेनियम चाय कॉलेज के पन्ना 1.3 मिलियन म्यू बतावे ला आ शहरी प्रीफेक्चर स्तर के चाय क्षेत्र सभ में पाँचवाँ स्थान; पन्ना में आँकड़ा के साल नइखे लिखल।
- ऊँचाई आ जलवायु: मिलल स्रोत सभ में आँकड़ा नइखे।
5. उत्पादन तकनीक
छतरी खातिर कवनो एकही तकनीक नइखे: ई क्लास आ ब्रांड से तय होला। एन्शी यू लू — भाप से फिक्सेशन वाला हरियर चाय (蒸青, zhēngqīng), लीचुआन होंग — पूर्ण ऑक्सीकरण वाला लाल चाय; बिस्तार — कोर्पस में ओह लोग के लेख में बा।
विश्वकोश सारांश सभ में 2019 के समूह मानक “恩施硒茶” के जिकिर बा। मानक के पाठ हम ना देखनी, एहसे ओकर आवश्यकता ना लिखत बानी।
6. संवेदी विशेषताएँ
एकही नाँव के नीचे अलग-अलग क्लास के चाय आवेला, एहसे कवनो साझा विवरण नइखे।
- सूखा पत्ती के रूप: छतरी खातिर मिलल स्रोत सभ में विवरण नइखे।
- सूखा पत्ती के सुगंध: छतरी खातिर मिलल स्रोत सभ में विवरण नइखे।
- अर्क के सुगंध: छतरी खातिर मिलल स्रोत सभ में विवरण नइखे।
- स्वाद: छतरी खातिर मिलल स्रोत सभ में विवरण नइखे।
- अर्क के रंग: छतरी खातिर मिलल स्रोत सभ में विवरण नइखे।
- चाय के तली (भीगल पत्ती): छतरी खातिर मिलल स्रोत सभ में विवरण नइखे।
7. रासायनिक संघटन
सेलेनियम चाय कॉलेज “恩施硒茶” में सेलेनियम मात्रा के ई आँकड़ा देवे ला:
| संकेतक | सेलेनियम मात्रा |
|---|---|
| औसत | 0.21 मिलीग्राम/किलो |
| बेसी सेलेनियम वाला क्षेत्र सभ में औसत | 6.42 मिलीग्राम/किलो |
| अधिकतम | 66.66 मिलीग्राम/किलो |
स्रोत में विधि, साल आ नमूना नइखे बतावल; अधिकतम आँकड़ा कवना चीज से जुड़ल बा, पाठ से साफ नइखे होखत। ई एगो जिम्मेदार स्रोत वाला अनुमान बा, मानक ना। एह आँकड़ा सभ से हम स्वास्थ्य के निष्कर्ष ना निकालत बानी।
8. बनावे के तरीका
क्लास अनुसार अभ्यास — पैरामीटर एह बात पर निर्भर बा कि हाथ में छतरी के कवन चाय बा।
- हरियर (जइसे, एन्शी यू लू): 80–85 °C, 3 ग्राम प्रति 150 मिली, पहिला भिगोई 40–60 सेकंड, काँच के गिलास भा गाइवान, दू-तीन बेर दोबारा पानी डालीं।
- लाल (जइसे, लीचुआन होंग): 90–95 °C, 3 ग्राम प्रति 150 मिली, पहिला भिगोई लगभग एक मिनट, गाइवान भा चीनी माटी के चायदानी, कई बेर पानी डालीं आ समय बढ़ावत जाईं।
9. भंडारण
क्लास अनुसार अभ्यास। हरियर चाय — हवा बंद पैकेजिंग में, फ्रिज में 0–5 °C पर, रोशनी, नमी आ गंध से दूर, एक साल के भीतर पी जाईं। लाल चाय — सूखा अंधेरा जगह पर कमरा तापमान पर, कस के बंद पैकेजिंग में, गंध से दूर।
10. कीमत आ नकली सामान
मिलल स्रोत सभ में कीमत के आँकड़ा नइखे; हर ब्रांड के आपन कीमत बा।
- नकली से कइसे बचीं:
- भौगोलिक प्रमाणन चिह्न “恩施硒茶” (क्रमांक 17754772) आ प्रीफेक्चर ब्रांड के एकसमान अंकन देखीं।
- जाँचीं कि उत्पादक एन्शी-तूजिया-म्याओ स्वायत्त प्रीफेक्चर से बा।
- अलग चिह्न “恩施富硒茶” (क्रमांक 4150055) से भ्रमित ना होखीं: ई दूसर नाँव बा।
- नाँव में सेलेनियम से कवनो गारंटी नइखे: आँकड़ा खाली परीक्षण रिपोर्ट दे सकेला।
11. रोचक तथ्य
- 2012 से राज्य कार्यालय सेलेनियम नाँव वाला चिह्न पंजीकरण ना करत रहे; “恩施硒茶” अपवाद के रूप में पास भइल। प्रीफेक्चर के सूचना अनुसार, चिह्न तक पहुँचे में पाँच साल से बेसी लागल, जबकि आमतौर पर ई काम आधा साल से एक साल में हो जाला।
- रजिस्ट्री में प्रीफेक्चर के दू गो सेलेनियम नाँव साथे-साथे बा — 恩施硒茶 आ पुरान 恩施富硒茶; कानूनी रूप से इनकर संबंध मिलल स्रोत सभ से तय नइखे हो पावत।
- 2019 में एगो शहरी काउंटी के संघ खातिर पंजीकृत चिह्न जनवरी 2022 में प्रीफेक्चर स्तर के हो गइल — साथे 恩施玉露 आ 利川红 भी।
- 2023 के रैंकिंग में छतरी आपन ब्रांड एन्शी यू लू से नीचे बा।
12. अउरी चाय से तुलना
- एन्शी यू लू (恩施玉露): भाप से फिक्सेशन वाला हरियर चाय, छतरी के नीचे दू प्रमुख ब्रांड में से एक।
- लीचुआन होंग (利川红): लीचुआन शहरी काउंटी के लाल चाय, दूसरा प्रमुख ब्रांड।
- वुजियाताई गोंग चा (伍家台贡茶): शुआनेन काउंटी के हरियर चाय, छतरी के आठ ब्रांड सभ में से एक।
- हेफेंग चा (鹤峰茶): ओही प्रीफेक्चर के हेफेंग काउंटी के हरियर चाय, छतरी के नीचे एगो ब्रांड भी।
- काईयांग फू शी चा (开阳富硒茶): गुइझोऊ के हरियर चाय, नाँव में सेलेनियम भी बा।
निष्कर्ष:
एन्शी शीचा — चाय ना, बलुक चाय सभ के ऊपर एगो साइनबोर्ड बा: प्रीफेक्चर स्तर के चिह्न, जे सेलेनियम वाला नाँव के नीचे हरियर एन्शी यू लू, लाल लीचुआन होंग आ छह गो अउरी अलग-अलग क्लास के ब्रांड सभ के जमा कइले बा। एकर दस्तावेज सभ ब्रांड प्रबंधन के विवरण देवेला — 2019 के पंजीकरण, 2022 में प्रीफेक्चर संघ के हस्तांतरण, एकसमान अंकन — चाय के रूप-रंग ना। स्वाद खातिर खास ब्रांड तक जाईं, आ सेलेनियम खातिर परीक्षण रिपोर्ट देखीं।