home · article
niúròu mǎròu
niúròu mǎròu · 牛肉马肉
Phakathi kwama-wulong ase-Wuyishan (武夷岩茶) kuye kwavela ulimi olukhethekile lwabazi, lapho uhlobo ròuguì (肉桂) luyeka nje ukuba uhlobo futhi luphenduka ibalazwe lamadwala: itiye liqanjwa hhayi ngesihl
Phakathi kwama-wulong ase-Wuyishan (武夷岩茶) kuye kwavela ulimi olukhethekile lwabazi, lapho uhlobo ròuguì (肉桂) luyeka nje ukuba uhlobo futhi luphenduka ibalazwe lamadwala: itiye liqanjwa hhayi ngesihlahla, kodwa ngomfantu othize lapho likhula khona. Amagama amabili aduma kakhulu kulo mndeni ‘wenyama’ (肉) — niúròu (牛肉) kanye ne-mǎròu (马肉).
Umkhuba ‘we-肉’: lapho igama lohlobo liba ikheli
Ama-wulong ase-Wuyishan akhelwe phezu komgomo izingcweti zendawo eziphinda njengeqiniso elingenakuphikiswa: yányùn (岩韵, ‘ukuvumelana kwedwala’) = 山场 × uhlobo × ukugazinga. Lapha, shānchǎng (山场) kusho i-micro-terroir, indawo ethile yamadwala, kanti uhlobo luvame ukufana — i-rougui, enye yezimila ‘zasekhaya’ zalesi sifunda (当家品种) kanye ne-shuǐxiān (水仙).
Lapho i-rougui evela emadwaleni ahlukene adumile iqala ukuthengiswa ngayinye, kwavela umdlalo wamagama. Uhlamvu lwesiShayina 肉 (ròu) egameni 肉桂 lusho ‘inyama’, futhi abathengisi baqala ukufinyeza amagama amade bawaqamba izidlaliso ‘zenyama’ ngokususelwa kuhlamvu lokuqala lwegama ledwala:
- 牛肉 (niúròu) — i-rougui evela esigodini sase-牛栏坑 (Niúlánkēng);
- 马肉 (mǎròu) — i-rougui evela edwaleni i-马头岩 (Mǎtóuyán);
- 猪肉 (zhūròu) — evela e-竹窠 (Zhúkē);
- 猴肉 (hóuròu) — evela e-水帘洞 (Shuǐliándòng);
- 羊肉 (yángròu) — evela e-三仰峰 (Sānyǎngfēng);
- 心头肉 (xīntóuròu) — evela e-天心岩 (Tiānxīnyán);
- 龙肉 (lóngròu) — evela e-九龙窠 (Jiǔlóngkē);
- 虎肉 (hǔròu) — evela e-虎啸岩 (Hǔxiàoyán).
I-Niúròu ngokwezwi nezwi ifundeka ngokuthi ‘inyama yenkomo’, mǎròu — ‘inyama yehhashi’, futhi lokhu kungaqondakali kahle okuphathelene nokupheka kube yingxenye yezinganekwane zokumaketha. Kodwa emva kwalo mdlalo kunombono oqinile: wonke umndeni ‘we-肉’ wuhlobo olulodwa lwe-rougui, olusatshalaliswe ezindaweni ezihlukene ze-micro-terroir, futhi wonke umqondo uwukuzwa ukuthi izakhi zofuzo ezifanayo zizwakala kanjani ngendlela ehlukile kuye ngedwala nokugazinga.
I-Terroir: 正岩, 三坑两涧 kanye namadwala amabili ayizinkanyezi
Lonke uhlelo lwase-Wuyishan luhlelwa ngezigaba zeterroir: zhèngyán (正岩, “idwala langempela”) > bànyán (半岩, “idwala elingaphelele”) > zhōuchá (洲茶, itiye lamathala asemfuleni), kulandelwe wàishān (外山) — impahla eluhlaza evela ngaphandle komgogodla. Intengo nodumo kukhula kanye nesigaba — yisona sici esiyinhloko esiphindaphinda intengo emakethe yase-Wuyishan, — futhi omabili amaqhawe ethu angawesigaba esiphezulu, 正岩.
Inhliziyo ye-正岩 ichazwa ngefomula ethi “imifula emithathu, imifudlana emibili, izigodi ezimbili nomgede owodwa” (三坑两涧两窠一洞): 大坑口 · 牛栏坑 · 慧苑坑 · 流香涧 · 悟源涧 · 九龙窠 · 竹窠 · 鬼洞. Imininingwane ebalulekile ngeqembu lethu: i-牛栏坑 (Niúlánkēng) iyingxenye yalomgogodla njengomunye wemifula emithathu, kanti i-马头岩 (Mǎtóuyán) iyi-正岩 ephelele, kodwa ngokusemthethweni ingaphandle komgogodla, nakuba omunye “wemifudlana emibili”, i-悟源涧, usendaweni yayo ngqo.
Ngokuhamba, indawo isebenza ngejometri. I-Niulankeng iwumfantu omncane ojulile: umthunzi, ukuphola, umswakama, ukukhanya okuhlakazekile. I-Matouyan iyindawo evulekile yamadwala: ilanga eliqondile, izinga lokushisa elibanzi elishintsha phakathi nosuku. Kusukela lapha kuvela wonke umehluko — ubekwa ngaphambi kokuba iqabunga lifike enkosini. Ukuhlaziywa okuningiliziwe kwezindawo kudluliselwe ezihlokweni ezihlukene: “I-Niu Rou (牛肉)” kanye “ne-Ma Rou (马肉)”.
I-Cultivar: i-rougui (肉桂)
Kokubili “i-niurou” kanye “ne-marou” kwenziwa nge-cultivar eyodwa — ròuguì (肉桂), enye yezinhlobo “eziphethe” zesifunda (当家品种) kanye ne-shuixian (水仙). Igama libhekisela kusinamoni waseShayina: uphawu oluhlonishwayo lwale cultivar inothi eqondile yezinongo zikasinamoni, abathandi abayibiza ngokuthi i-桂皮香 (guìpí xiāng).
Ibhothani yale cultivar, umlando wayo, amakhemikhali kanye nokuhlaziywa okuphelele kobuchwepheshe — kusehlokweni esithi “I-Rou Gui (肉桂)”. Lapha i-thesisi eyodwa yanele: ingxoxo “nge-niurou” “ne-marou” akuyona ingxoxo ngezihlahla ezihlukene, kodwa yingxoxo nge-cultivar eyodwa “ezimeweni” ezahlukene zamadwala. Ngakho-ke, ukunambitha la matiye ngendlela efanele kuhlala kuwukuqhathanisa kwama-terroir nge-cultivar elinganayo.
Ukucubungula: okufanayo kubo bobabili
Ubucwepheshe bawo womabili la matiye buyafana futhi buwumjikelezo wakudala we-ulong: ukushiswa ngomoya, zuòqīng (做青) — ukunyakaziswa kweqabunga ngezikhathi ezithile nokuphumula, lapho kwakheka khona i-oxidation esemaphethelweni (“iqabunga eliluhlaza elinomphetho obomvu”), ukumiswa (shāqīng, 杀青), ukusongwa, ukwomiswa kanye nesigaba esibalulekile se-Wuyishan bèihuǒ (焙火) — ukushiswa okude ngamalahle ezinkuni, okuhlelwe ngamandla kusuka kokuncane kuya kokugcwele.
Incazelo ephelele yomjikelezo namazinga omlilo — kusehlokweni esithi “I-Rou Gui (肉桂)”; uhlelo olujwayelekile luhlala ku-GB/T 18745-2006 (§6.6) kanye ne-GB/T 35863-2018. Ekuqhathaniseni izindawo ezimbili, umthetho owodwa nje ubalulekile: umlilo uyisici sesithathu esiphindaphindayo sefomula ye-岩韵 kanye nolimi olwehlukile lokunambitha, ngakho-ke ama-terroir aqhathaniswa ngokuthembeka kuphela ngezinga elifanayo lokushiswa.
Amazinga: GB/T 18745 nezigaba ezinhlanu
I-Wuyishan rock tea iwumkhiqizo wesikhombi sendawo, futhi uhlaka lwayo lubekwe izinga likazwelonke i-GB/T 18745-2006 “Umkhiqizo Wesikhombi Sendawo 武夷岩茶”. Izinga lihlukanisa i-武夷岩茶 ngezigaba ezinhlanu: dàhóngpáo (大红袍), míngcōng (名枞 — ezincwadini kuye kwabhalwa nangokuthi 名丛, “izihlahla ezindala eziqanjiwe”), ròuguì (肉桂), shuǐxiān (水仙) kanye ne-qízhǒng (奇种). Nge-肉桂 kuhlinzekwe amagridi ohwebo 特级 / 一级 / 二级.
Kulapho futhi kuhlala khona incazelo esemthethweni ye-aftertaste yamadwala: 岩韵 = 岩骨花香, “amathambo amadwala nephunga lezimbali”. Lesi yisikhathi esingavamile lapho isigaba sokunambitha simiswa khona ngokomthetho.
Kokubili “i-niurou” “ne-marou” ngokusemthethweni ziwela esigabeni 肉桂. Akukho izidlaliso “zenyama”, noma ubunikazi bendawo ethile yedwala okuhlelwa yizinga: ubuqiniso bendawo (牛栏坑 uma kuqhathaniswa ne-马头岩) wudaba lokwethemba umphakeli kanye nobungcweti bezinzwa, hhayi idokhumenti.
Amadwala amabili eduze: ukuqhathanisa
| Uphawu | 牛肉 · I-Niulankeng (牛栏坑) | 马肉 · I-Matouyan (马头岩) |
|---|---|---|
| I-Tier ye-Terroir | 正岩, umgogodla “三坑两涧两窠一洞” (omunye wemifula emithathu) | 正岩, ngaphandle komgogodla; eduze nomfudlana i-悟源涧 |
| Indawo | umfantu omncane ojulile onamawa aphakeme | indawo evulekile yamadwala |
| Ukukhanya nokufudumala | umthunzi, ukukhanya okuhlakazekile, ukuphola, umswakama | ilanga eliqondile, izinga lokushisa elibanzi elishintsha phakathi nosuku |
| Iphunga | isinamoni phezu kwethoni “emnyama” yamaminerali, ingaphezulu elinqande | izinongo ezihlanzekile zesinamoni ngaphezu kwesisekelo sezimbali nezithelo |
| Ukunambitha | ukuminyana, isisindo, i-回甘 ende, “amandla ekuthuleni” | ukuvuleka, ukugqama okunjenge-parfum, “amathambo” (骨) amaminerali |
| Umlilo ojwayelekile | ophakathi nendawo nogcwele (中火 / 足火) | ophakathi nendawo (中火) |
| Isigaba sentengo | 顶级 / 天价 — ishalofu eliphezulu emakethe | isegimenti ephezulu, ngesinyathelo esisodwa ngezansi |
| Isihloko esihlukene | ”I-Niu Rou (牛肉)" | "I-Ma Rou (马肉)” |
Indlela yokwenza itiye iyefana kubo bobili futhi ilandela umthetho ojwayelekile we-rock ulong: i-gàiwǎn yobumba noma itiye le-Yixing levolumu encane, ukuminyana okuphezulu, amanzi acishe abe ngu-95 – 100 °C, ukupholi kokuhlambulula okusheshayo kanye nochungechunge lwama-infusions amafushane anwetshwa kancane kancane. I-rock rougui enhle ithwala kalula ama-infusions angu-8 — 10: umlilo uyanambitheka kuma-infusions okuqala, “ubudwala” — eduze naphakathi kweseshini. Kungakho leli qembu liqhathaniswa ngesikhathi esisodwa, ngezitsha ezifanayo nangamanzi afanayo — uma kungenjalo umehluko wezindawo uyaminza emehlukweni wezindlela zokwenza.
Umlando namasiko
I-Wuyishan iyisizinda somlando sama-wulong, indawo leyo ogama layo emithonjeni yaseYurophu yekhulu le-18 nele-19 lalizwakala ngokuthi ‘Bohea’ (okonakele okuthi 武夷). I-Rougui, nokho, yafika phambili emuva nje: phakathi nekhulu lama-20 yasuka ekubeni isilimo sendawo yaphenduka enye yezimpawu zesifunda kanye ne-shuixian epholile namanzi. Uhlu lwamagama ‘enyama’ luyinto esencane kakhulu, umkhiqizo wokudlondlobala kwemakethe emashumini eminyaka amuva, lapho ukuhweba ngetiye ngalinye elivela emadwaleni athile kwenza i-micro-terroir yaba yinto eqoqwayo. Kungaleso sikhathi lapho i-‘niurou’ yaba uphawu lwesikhundla, futhi wonke umndeni we-肉 waba ibalazwe elisebenziseka kalula lamakheli asemadwaleni.
Indlela yokuhlukanisa
- I-Cultivar yinye. Uma unikezwa “i-niurou” “ne-marou” njengama-cultivar ahlukene — lokho kuyiphutha: zombili ziyi-rougui.
- Umehluko use-terroir. I-牛栏坑 (umfudlana, umthunzi, ukuphola) uma iqhathaniswa ne-马头岩 (amadwala avulekile, ilanga); kusukela lapha kuvela “ukujula nokuzithiba” uma kuqhathaniswa “nokucace nokugqama”.
- Ungaphambanisi i-terroir nokushiswa. Umehluko ku-yányùn kufanele uzweke ngaphezu kwezinga lomlilo; uma lonke uhlamvu lwetiye luyizithoni ezishile ne-caramel kuphela, ubhekene nephrofayili yokushiswa, hhayi eyendawo.
- Qhathanisa ngepari. Inkosi eyodwa, unyaka owodwa, izinga lomlilo elilodwa, izitsha ezifanayo — kuphela ngaleyo ndlela umehluko wamadwala uyeka ukuba wudaba lokholo.
- Qaphela ngobuqiniso. I-牛栏坑 yangempela incane kakhulu ngokomzimba, futhi iningi le-”niurou” yasemakethe iyi-rougui evela ezindaweni ezingomakhelwane noma ezingadumile kangako. Azikho izimpawu ezinokwethenjelwa “zensimu”: ubuqiniso bunikezwa idumela lomthombo kanye nolwazi lokunambitha, hhayi inani noma igama elihle.
Umqondo oyinhloko “we-niurou” “ne-marou” ulula futhi uhlakaniphile: i-cultivar eyodwa, amadwala amabili, inkosi eyodwa yokushisa — futhi kuyazwakala ukuthi i-terroir uqobo iyakhuluma.
the teas described here are available from teamotea