thetea.app · i-encyclopedia I-encyclopedia · Isikole · I-Atlas · I-Pu-erh · Izisetshenziswa EN · RU · 繁 · 简 · 粵 · FR · ES · AR · DE · JA · KO
+61 ngaphezulu
thetea.app Buka konke →

Ikhaya · Oolong · Shaxian Hongbian Cha

Shāxiàn hóngbiān chá

Shāxiàn hóngbiān chá · 沙县红边茶

Shaxian Hongbian Cha (Shāxiàn hóngbiān chá, 沙县红边茶) — i-oolong yesifunda saseShaxian (沙县区) kumasipala wedolobha iSanming ekujuleni kwesifundazwe iFujian. IShaxian yaziwa kulo lonke elaseChina ngamalokishi okudla “aseShaxian cuisine”, kodwa futhi iyindawo endala yetiye. Igama letiye — “umphetho obomvu” — lichaza iqabunga elithe xubana: “izingxenye ezintathu ezibomvu, eziyisikhombisa eziluhlaza”, iqabunga eliluhlaza elinomphetho obomvu. Ngekhulu le-19 itiye lalithunyelwa kwamanye amazwe, maphakathi nekhulu lama-20 ayekwa ukulenza, kwathi ngeminyaka yawo-2000 labuyiselwa. Namuhla livikelwa wuphawu lwendawo (geographical indication), kanti ubuchwepheshe bokulenza bufakwe ohlwini lwesifundazwe lwamagugu angaphatheki.

1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi

  • Uhlobo: I-oolong (青茶, qīngchá), ebilisiwe kancane. Lokho kubizwa kanjalo wumnyango wezolimo waseSanming. Ngokombhalo wephephandaba, izinga lokuvutshelwa kwehongbian liphakathi kwe-oolong yasenyakatho yeFujian (elinamandla kakhulu) neyaseningizimu yeFujian (elincane kakhulu).
  • Isigaba: I-oolong yomlando yaseFujian; uphawu lwesitifiketi sendawo (2015); ubuchwepheshe — ifa lesifundazwe elingaphatheki laseFujian (2022).
  • Imvelaphi: IChina, isifundazwe iFujian (福建, Fújiàn), umasipala wedolobha iSanming (三明, Sānmíng), isifunda iShaxian (沙县区, Shāxiàn qū). Isifunda esiyinhloko sokukhiqiza — idolobhana iXiamao (夏茂镇, Xiàmào zhèn).
  • Indawo evikelwe: Imingcele eqondile ayikho emibhalweni etholakele; uhlu lwesifundazwe lukhomba iShaxian njengendawo yokuphatha yomnikazi wophawu.
  • Izixhumanisi zendawo: IShaxian — cishe u-26.4° enyakatho nobubanzi no-117.8° empumalanga nobude.

2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko

  • Umlando:
    • Ubukhosi baseTang noSong. Umnyango wezolimo waseSanming ulandisa umlando wetiye laseShaxian kusukela enkathini yaseTang; ngemuva kweSong, ngokusho kwawo, itiye lalithunyelwa enkantolo.
    • 1862 — ukuthunyelwa kwamanye amazwe. Ngokusho komnyango, ngonyaka wokuqala wenkathi kaTongzhi ihongbian yaseShaxian yayisithunyelwa kwamanye amazwe.
    • Ukuqhakaza. Umbhalo wephephandaba ka-2023 ngamazwi omphathi wendawo uveza izibalo zokuthunyelwa: ngo-1874 — amabhokisi angaphezu kwezinkulungwane ezingu-18 anamakhilogremu angu-40 wejin ngalinye, ngo-1889 — amabhokisi ayinkombandlela yezinkulungwane ezingu-60. Itiye elisuka endaweni yokuqala iBaishuiji (白水漈), ngokwale ndaba efanayo, lalibiza kakhulu kune-oolong evamile.
    • Ukuwohloka. Ngokombhalo, kusukela ekuqaleni kweminyaka yawo-1930 ukukhiqizwa kwancipha, kwathi maphakathi nawo-1950 kwaphela. Phakathi neminyaka yamakhomanisi imboni yetiye yendawo yayikhiqiza iShuixian yasenyakatho yeFujian kanye nenye i-oolong, kodwa hhayi ihongbian.
    • Ukuvuselelwa. Izinsuku imithombo izisho ngokuhlukile. Ngokusho komnyango wezolimo, ngo-2006 inkampani yetiye yendawo yaqala ukubuyisela itiye lomlando, ngo-2010 laphuma emakethe futhi lathola igolide ekukhethweni kweShanghai EXPO. Umbhalo wephephandaba ubiza unyaka wokubuya ngo-2008 — ngemuva kweminyaka ecishe ibe ngamashumi ayisithupha yenqamuko.
    • 2015. Igama elithi “沙县红边茶” labhaliswa njengophawu lwendawo (inombolo 13908849). Itiye lafakwa kukhathalogi kazwelonke ka “名特优新” wemikhiqizo yezolimo.
    • 2022. Uhulumeni wesifundazwe wafaka ubuchwepheshe bokwenza ihongbian kuhlelo lwesikhombisa lohlu lwesifundazwe lwamagugu angaphatheki laseFujian; isifunda sakusho lokhu ngoFebhuwari 2022.
  • Igama:
    • “Shaxian” (沙县) — “isifunda esinesihlabathi”, manje isifunda saseSanming.
    • “Hongbian” (红边, hóngbiān) — “umphetho obomvu”: uqabunga oluthe xubana lunomphetho obomvu.
  • Ukubaluleka kwamasiko: IXiamao — kanyekanye indawo yokuzalwa yezidlo zaseShaxian kanye nesifunda esiyinhloko sehongbian. Umbhalo wephephandaba ubiza iShaxian “njengengcezu ebalulekile yomfanekiso” we-oolong yasenyakatho yeFujian futhi uchaza isiko lendawo: emadilini omshado nawokugubha iminyaka, amashomai amnandi ahanjiswa ndawonye nehongbian.

3. Incazelo Yezitshalo kanye Nezinto Zokusetshenziswa

  • Izinhlobo / I-cultivar: Idokhumende alikunqumanga. Ngokombhalo wephephandaba, ngenkathi kubuyiselwa itiye kwahlolwa izinhlobo ze-oolong zasenyakatho yeFujian — iShuixian (水仙) neRougui (肉桂); ihongbian eyenziwe ngeShuixian ngo-2020 yaba umnqobi womncintiswano wekwindla waseSanming esigabeni se-oolong yasenyakatho yeFujian.
  • Ukuvuna: Izinsuku azikho emithonjeni etholakele.
  • Izinga lokuvuna: Alizange linikezwe emithonjeni etholakele.
  • Izidingo zezinto zokusetshenziswa: Iqabunga elivela esifundeni saseShaxian.

4. Indawo kanye Nezici Zokutshala

  • Isifunda: Isikhungo sesifundazwe iFujian, phakathi kwezingxenye zaso ezisenyakatho nezaseningizimu; ngokomlando iShaxian yayingeyasenyakatho. Idolobhana eliyinhloko letiye — iXiamao. Ngokusho komnyango, inkampani yendawo inamasimu etiye ezindaweni zaseXiamao angaphezu kwezinkulungwane ezinhlanu ze-mu.
  • Ukuphakama, umhlabathi, isimo sezulu: Imininingwane eqondile ayikho emithonjeni etholakele.

5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza

Ubuchwepheshe bokukhiqiza buvikelwa wuhlu lwesifundazwe lwamagugu, kodwa imininingwane yezinyathelo ngazinye ayikho emithonjeni etholakele. Umbhalo wephephandaba udlulisa ukwakhiwa kabusha komphathi wendawo: ekwakhiweni kwehongbian kwaba nomthelela ubuchwepheshe baseningizimu yeFujian, kodwa ngenxa yobusuku obunomswakama kanye nezindawo zokusebenza ezingavalekile kahle, babushintsha — ukunyakazisa kusisefo seqhaza kwathathelwa indawo wukuphathwa kweqabunga ngesandla kaninginingi, kanti ukusongwa ngendwangu, okuvamile eningizimu, kwenziwa lula: iqabunga lenziwa ngemicu, njengasenyakatho.

Uhlelo olujwayelekile lwesigaba lumile kanje: ukubuna → ukunyakazisa (做青, zuòqīng), kuze kube yilapho imiphetho yamaqabunga ilimala futhi i-oxidize → ukumisa → ukusonga → ukomisa. Lolu wuhlelo lwesigaba, hhayi incazelo yobuchwepheshe baseShaxian.

6. Izimpawu Zokunambitha

Ngokwencazelo yomnyango wezolimo waseSanming:

  • Ukubukeka kweqabunga elomile: Imisongo eqinile futhi eqinile, umbala umnyama, onamafutha (条索壮实,色泽乌润).
  • Iphunga leqabunga elomile: Alichazwanga ngokwehlukile; imininingwane ayikho emithonjeni etholakele.
  • Iphunga lotshwala: Licebile futhi lihlala isikhathi eside, linethoni yezimbali ezwakalayo (香气浓郁持久,花香显著); umnyango wengeza ukuthi etiyeni kunokuthile okuvela ezimbalini, ezithelweni nasezinyosini (似花似果似蜜).
  • Ukunambitha: Kuthambile, kuminyene futhi kusha, nokubuya okumnandi (滋味醇厚清爽回甘).
  • Umbala wotshwala: Osobala, o-orange ngokubomvu (汤色清澈橙红).
  • Isisekelo setiye (iqabunga elithe xubana): Linyama futhi lithambile, linomphetho obomvu ogqamile (叶底肥软,红边鲜艳) — “iqabunga eliluhlaza elinomphetho obomvu” (绿叶红镶边).

Umbhalo wephephandaba uchaza itiye elisha elingakapheki kalula: utshwala bu-orange ngokuphuzi futhi busobala, iphunga liyizimbali nezithelo, ukunambitha kumnandi futhi kushelela.

7. Ukwakheka Kwamakhemikhali

Imininingwane ye-physicochemical ayikho emithonjeni etholakele.

8. Ukuthethisa

Umkhuba wesigaba we-oolong. Izincomo ezihlukile azikho emithonjeni etholakele.

  • Izinga lokushisa lamanzi: 95–100 °C.
  • Inani letiye: 6–8 g ku-110–150 ml.
  • Isitsha: Igaiwan — ngemuva kokuthethisa kuyo kulula ukuhlola umphetho obomvu weqabunga.
  • Inqubo:
    1. Tshela isitsha ngamanzi ashisayo.
    2. Faka itiye.
    3. Lisuse ngokushesha ngamanzi ashisayo bese ulichithe.
    4. Ukuthethiswa kokuqala — imizuzwana engu-10–20.
    5. Thela konke ngokuphelele.
    6. Ukuphindaphinda ukuthetha ngokwengeza isikhathi; i-oolong imelana nokuthethiswa okuningi.

9. Ukugcinwa

Umkhuba wesigaba we-oolong. Emphakathini omnyama, endaweni eyomile, epholile, emnyama, ngaphandle kwamaphunga angaphandle.

10. Intengo Kanye Nemikhohlisi

Imininingwane ngentengo yokudayisa ayikho emithonjeni etholakele. Ngokusho komnyango, ukuthengiswa konyaka kwehongbian kwenkampani eyodwa yendawo — kungaphezu kwezigidi ezingu-30 ze-yuan.

  • Ukwazi ukugwema imikhohlisi:
    • Funani uphawu oluthi “沙县红边茶”.
    • Qinisekisa ukuthi umkhiqizi uvela esifundeni saseShaxian.
    • Ngemuva kokuthethisa hlola iqabunga: isikhungo esiluhlaza nomphetho obomvu ogqamile — kuwuphawu oluphambili.
    • Utshwala — obusobala, obu-orange ngokubomvu.

11. Amaqiniso Athokozisayo

  • Igama letiye — incazelo yeqabunga elithe xubana: “iqabunga eliluhlaza elinomphetho obomvu”.
  • Ngo-1889, ngokwenganekwane yomphathi wendawo, ukuthunyelwa kwehongbian kwafinyelela kumabhokisi angamashumi ayisithupha ezinkulungwane.
  • Idolobhana iXiamao — indawo yokuzalwa kokubili kokudla kwaseShaxian nehongbian.
  • Emadilini omshado endawo, ihongbian ihanjiswa ndawonye namashomai amnandi.

12. Ukuqhathaniswa namanye ama-oolong

  • Shaxian Gongfu Cha (沙县工夫茶): Itiye elibomvu lesifunda esifanayo, ngaphansi kophawu lwaso; ihongbian — i-oolong.
  • Fujian Oolong Cha (福建乌龙茶): Igama eliyisambulela le-oolong yaseFujian; iShaxian ingena endaweni yayo yamayunithi angamashumi amathathu nanhlanu.
  • Shuixian (水仙): I-oolong yasenyakatho yeFujian kanye nohlobo; yenza futhi ihongbian, kodwa isimo sehongbian ngesaso, kanti ukuvutshelwa, ngokombhalo, kulula kunase nyakatho.
  • Tieguanyin (铁观音): I-oolong eyinhloko yaseningizimu yeFujian; umphetho obomvu weqabunga elithe xubana nawo ukhona kuyo, kodwa iqabunga elomile — imisongo eyindilinga futhi esindayo, hhayi imicu.

Ekuphetheni:

IShaxian Hongbian Cha — i-oolong egama layo lichaza iqabunga uqobo: isikhungo esiluhlaza nomphetho obomvu, izingxenye ezintathu ezibomvu neziyisikhombisa eziluhlaza. Itiye lokuthumela kwamanye amazwe lekhulu le-19, elakhohlwa maphakathi nekhulu lama-20 futhi labuyiselwa ngeminyaka yawo-2000, manje livikelwa wuphawu kanye nohlu lwesifundazwe lwamagugu. Enkomishini — utshwala obu-orange ngokubomvu, iphunga lezimbali elicebile nokunambitha okuthambile okuminyene nokubuya okumnandi.

Imithombo

Uhlu oluphelele — ekhasini elithi Imithombo