Huizhou Yancha (Huìzhōu yánchá, 惠州岩茶) — «itiye lasedwaleni» lesifunda sase Huidong (惠东县) ngaphansi kwedolobha lase Huizhou, esifundazweni sase Guangdong: i-oolong yohlobo lwase Wuyishan evela ezinhlobeni ezilethwe zisuka e-Wuyishan futhi zatshalwa ngo-2011 emagqumeni abomvu e-danxia (丹霞) eduze kwedamu lase Baipenzhu. Imithombo yezindaba yendawo ibhala kanjalo — «岩茶南迁», «itiye lasedwaleni lathuthela eningizimu». Igama alikavikelwa okwamanje: isicelo sophawu lwesitifiketi sezindawo samukelwe ukuze sicutshungulwe yi-State Intellectual Property Office, kodwa ngo-2026 uphawu alukabhaliswa, futhi indawo evikelwe ayikashicilelwa.
1. Ukuhlukaniswa kanye nemvelaphi
- Uhlobo: I-Oolong (乌龙茶, wūlóngchá), itiye elinefermentation engaphelele. Imithombo yezindaba yesifunda (2021) ibhala ukuthi «岩茶属半发酵茶», i-«Nanfang Plus» (2023) — ukuthi itiye lasedwaleni, njenge-dancong, lingaphansi kwama-oolong. Alikho idokhumenti yokuvikela enencazelo yesigaba.
- Isisekelo: Isigaba sibekwe ngokwemithombo yezindaba, hhayi ngokwedokhumenti: kokubili imithombo yezindaba yesifunda ne-«Nanfang Plus» zichaza izinhlobo, ubuchwepheshe kanye negama uqobo njengokuthathwe e-Wuyishan.
- Isigaba: I-oolong yasedwaleni yohlobo lwase Wuyishan ngaphandle kwase Wuyishan; igama elifakiwe kodwa elingakabhaliswa.
- Imvelaphi: I-China, isifundazwe sase Guangdong (广东, Guǎngdōng), idolobha lase Huizhou (惠州, Huìzhōu), isifunda sase Huidong. Izingadi zokuqala — eduze kwedolobhana lase Baipenzhu (白盆珠镇), esigodini sase Muhua (沐化村); ingadi enkulu yenye inkampani — eduze kwedolobhana lase Duozhu (多祝镇), esigodini sase Mingxi (明溪村).
- Indawo efakiwe: Ayikashicilelwa. Igama lesicelo — ngokwedolobha, likhuthazwa yisifunda sase Huidong; umfakisicelo akatholakali emithonjeni etholakele.
- Izixhumanisi zendawo: Azikho idatha eqondile; amaphephandaba abeka i-Huizhou e-Tropic of Cancer.
2. Umlando Nokubaluleka Kwamasiko
- Umlando:
- 2011 — ukuthuthwa kusuka e-Wuyishan. Inkampani yendawo yaqasha amagquma anamatshe alahliwe kubalimi eduze kwedamu lase Baipenzhu futhi yatshala izinhlobo zase Wuyishan; ngokwe-«Nandu», ukutshala kwesivivinyo kwathatha iminyaka emine. Ngokwe-«Nanfang Plus», isazi sezemvelo someluleki wephrojekthi sahehwa yi-danxia ye-Lianhuashan (莲花山): isimo sezulu, inhlabathi namanzi lapha, ngokuhlola kwakhe, kufana nase Wuyishan. Leli phephandaba libhala ukuthi izithombo zokuqala ezingama-270,000 ezilethwayo zakhula zaba izingadi ezingaphezu kwe-mu eyinkulungwane.
- 2014 no-2016 — imiklomelo. Itiye lomkhiqizo we-«白盆珠» lathola igolide emqhudelwaneni wamatiye adumile e-11th nase-13th China International Tea Fair: kuqala i-Tie Luohan, bese kuba yi-«名枞» i-Rougui.
- 2022 — amazinga. Ngokwe-«Nanfang Plus», ngoNovemba kwagunyazwa amadokhumenti amathathu: «惠州岩茶» (umkhiqizo), «惠州岩茶加工技术规范» (ubuchwepheshe) kanye ne-«惠州岩茶栽培技术规范» (ukutshalwa). Angizange ngiyibone imibhalo futhi angizisho izidingo zayo. Ngaleso sikhathi kwasungulwa inhlangano ye-«惠州岩茶协会» kanye nesikhungo sokucwaninga setiye lasedwaleni le-danxia, kwathi ngoDisemba umsunguli wenkampani yokuqala wabhalisa uphawu lokuhweba i-«广东鹅城岩茶».
- 2025 — isicelo sophawu. I-«Huizhou Daily» ngoMashi yabika: imibhalo yezimpawu zesitifiketi sezindawo ze-«惠州岩茶», «惠东南山茶», «白盆珠横坑茶» kanye neminye imikhiqizo emibili yesifunda — okungeyona yetiye yamukelwa yi-State Intellectual Property Office. Irejista ka-2026 isabala igama njengesicelo.
- Igama: 惠州 — igama ledolobha; 岩茶 — «itiye lasedwaleni, itiye lamadwala», igama lase Wuyishan letiye lezidwala ze-danxia. I-«Nanfang Plus» ilichaza ngesaga esithi «岩岩有茶,非岩不茶» — «kuwo wonke amadwala kunetiye, ngaphandle kwedwala akukho tiye».
- Ukubaluleka kwamasiko: Iphrojekthi yethulwa njengokuguqula amathambeka alahliwe abe izingadi ezinengeniso; umphathi wenye yezinkampani (2025) ubiza i-Huizhou ngokuthi «isifunda sesibili setiye lasedwaleni e-China» — lokhu kuwukuzihlola kwakhe, hhayi isimo esivunyiwe.
3. Incazelo Yezitshalo Kanye Nezinto Zokusetshenziswa
- Izinhlobo / Ama-cultivar: Izinhlobo zase Wuyishan ze-oolong yasedwaleni. Ngokwemithombo yezindaba yesifunda (2021), inkampani yokuqala yaletha eziyisithupha: i-铁罗汉 (Tiě luóhàn), i-水仙 (Shuǐxiān), i-北斗 (Běidǒu), i-肉桂 (Ròuguì), i-奇兰 (Qílán) kanye ne-黄观音 (Huáng guānyīn). Ngokwe-«Nanfang Plus» (2023), ingadi yase Duozhu yethula izinhlobo eziyi-11; kubalwa i-水仙, i-肉桂, i-铁罗汉, i-北斗, i-奇兰 kanye ne-金观音 (Jīn guānyīn).
- Isivuno sokuqala: Ngonyaka wesithathu emva kokutshala (imithombo yezindaba yesifunda).
- Isikhathi sokuvuna: Imithombo iyahluka. Imithombo yezindaba yesifunda (2021) ibhala ngamavuno amabili — ku-Qingming (清明) naku-Bailu (白露) — nangokuthi itiye lifika emakethe ngenyanga ngaphambi kwetiye lase Wuyishan; i-«Nanfang Plus» (2023) — ngesivuno sasentwasahlobo, sesibili sasentwasahlobo kanye nasehlobo-ekwindla, kufika kweziyisihlanu ngonyaka. Kubukeka sengathi lokhu kuwumkhuba wezingadi ezahlukene.
- Indlela yokuvuna: Ngomshini (yomibili imithombo).
4. I-Terroir Nezici Zokutshala
- Indawo nedwala: «I-danxia esencane» ye-Lianhuashan; amathambeka, ngokwamaphephandaba, ikakhulukazi athambile futhi alungele imishini.
- Inhlabathi: Ngokwe-«Nanfang Plus» — i-«红层黄砾壤», inhlabathi ephuzi enamanxuluma okugaya phezu kwezendlalelo ezibomvu. Isendlalelo senhlabathi sincane; ingadi yase Duozhu ifaka izinto eziphilayo nama-microelements kabili ngonyaka.
- Isimo sezulu namanzi: Isikhathi eside sokukhula, cishe ngaphandle kwesithwathwa; amanzi alethwa umfula i-Xizhijiang (西枝江).
- Ubude bendawo: Akukho datha emithonjeni etholakele.
- Izindawo: Ngokwesilinganiso sehhovisi ledolobha lezinsizakalo zezolimo, ezifundeni zase Huidong, e-Bolo nakwezinye kune-0.72 million mu yamagquma e-danxia afanele itiye lasedwaleni. Izingadi zangempela zincane: ingadi yase Duozhu — i-2100 mu, kuyo okungaphezu kwe-1100 ku-danxia (2025); ngokombiko ofanayo ka-2025, esifundeni sonke kukhona cishe i-4000 mu. Uhlelo lwedolobha — i-300 thousand mu ngo-2043; lokhu kuwuhlelo, hhayi iqiniso.
5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza
Imithombo yezindaba yesifunda (2021) kanye ne-«Nanfang Plus» (2023) zibala imisebenzi eyisikhombisa efanayo:
- Ukuvuna iqabunga (采青, cǎiqīng).
- Ukwenza ubune (萎凋, wěidiāo).
- Ukunyakazisa (做青, zuòqīng): Umsebenzi obalulekile we-oolong — ukuxhuma kweqabunga okuyingxenye.
- Ukuqinisa (炒青, chǎoqīng).
- Ukusonga (揉捻, róuniǎn).
- Ukubhaka ngomlilo (烘焙, hōngbèi).
- Ukukhetha nokuhlanzwa (拣剔, jiǎntī).
Umjikelezo wonke kuze kube itiye elilungile, ngokwemithombo yomibili, uthatha cishe izinsuku ezingama-70. Ukukhiqiza kusetshenziswa imishini: i-«Nanfang Plus» ibhala ngomugqa wokuzenzakalela ngokuphelele nokuhlungwa nge-laser. Ngokwesazi sezemvelo someluleki (2025), imininingwane yobuchwepheshe base Wuyishan ijwayelana nesimo sezulu sendawo; ukuthi yiziphi, akazange azicacise. Akukho amapharamitha ezinombolo emithonjeni etholakele.
6. Izici Zezinzwa
Izincazelo — ezivela emithonjeni yezindaba yesifunda (2021); alikho idokhumenti enezidingo zokubukeka.
- Ukubukeka kweqabunga elomile: Imicu egobile, isonge ngokuqinile, emincane futhi eqinile; umbala uluhlaza okwesibhakabhaka futhi onsundu (乌褐), ngezinye izikhathi unokukhanya okuluhlaza okumnyama.
- Iphunga leqabunga elomile: Azikho izincazelo emithonjeni etholakele.
- Iphunga lotshala: Lihlanzekile (清香); iphunga «lehlela phansi kwenkomishi» (香沉杯底).
- Ukunambitheka: Kubushelelezi futhi kugcwele, nokubuya okumnandi (回甘), «厚重耐泡» — kuminyene futhi kumelana nokuchithwa kwamanzi amaningi; ubukrakra nobuthi, ngokwencazelo, abukho. «Inothi lasedwaleni» (岩韵) umphathi wenye yezinkampani (2025) uyihlukanisa ngezimpawu ezintathu: umuzwa emphinjeni, «ithambo» lokunambitheka kanye nokubanda.
- Umbala wotshala: O-orange ophuzi onokuthambekela kokubomvu, kucwazimula futhi kukhanya; kwenye indawo endabeni efanayo — ophuzi ocwebile (澄黄透亮).
- Iqabunga letiye (iqabunga elisetshenzisiwe): Azikho izincazelo emithonjeni etholakele.
7. Ukwakheka Kwamakhemikhali
Akukho datha ye-physicochemical emithonjeni etholakele. Imithombo yezindaba yesifunda (2021) ibhala ukuthi ekuhlolweni kwekhwalithi izinsalela ze-pesticide azitholakalanga; iphephandaba alinikezi amaphrothokholi.
8. Ukuphisa
Umkhuba wesigaba se-oolong yasedwaleni.
- Izinga lokushisa lamanzi: 95–100 °C.
- Inani letiye: Amagremu angu-5–8 nge-100–110 ml.
- Izitsha: I-gaiwan noma itiye elincane lobumba.
- Inqubo: Ukufudumeza izitsha, thela ngokushesha futhi ulahle amanzi okuqala; ukuchithwa kokuqala — imizuzwana eyi-10–20, bese ukwandisa isikhathi; ngokuvamile ukuchithwa okuyisithupha kuya kweyisishiyagalombili.
9. Ukugcinwa
Umkhuba wesigaba. I-oolong ebhakiwe igcinwa ekupakisheni okuminyene okungabonakali, endaweni eyomile emnyama ngezinga lokushisa elijwayelekile, kude namaphunga; okubalulekile — ukoma.
10. Intengo Nokukhwabanisa
Izintengo — ezamaphephandaba kuphela. Ngokwe-«Nanfang Plus», ingadi yase Duozhu ngo-2022 yakhiqiza cishe i-20 thousand jin yetiye eselilungile futhi ilithengisa nge-500–2000 yuan nge-jin; ngokwe-«Nandu» (2023), inkampani yokuqala — ngokwesilinganiso nge-800–1000 yuan, okuphezulu kungu-11,800 yuan nge-jin.
- Ugwema kanjani ukukhwabanisa:
- Uphawu lwendawo yezwe lwe-«惠州岩茶» alikabikho: isicelo asikabhaliswa, futhi umbhalo othi «地理标志» onaleli gama okwamanje awufakazelwa yilutho.
- Itiye lasedwaleni lase Wuyishan livikelwa inkomba yalo uqobo (GB/T 18745-2006 «地理标志产品 武夷岩茶»), ngakho-ke itiye lase Huizhou alikwazi ukuthengiswa njenge-«武夷岩茶», futhi okuphambene nalokho.
- Hlola ukuthi umkhiqizi uvela esifundeni sase Huidong esifundazweni sase Guangdong.
11. Amaqiniso Athakazelisayo
- Embhalweni wesi-Russian, i-惠州 yase Guangdong kanye ne-徽州 — isifunda esingokomlando e-Anhui — zizwakala zifana, «Huizhou». Itiye lase-Guangdong lasedwaleni alihlangene namatiye ase-Anhui.
- Ngo-2023, umholi weqembu lochwepheshe, owayeyinhloko yomnyango woMnyango Wezolimo, wabiza amandla etiye lasedwaleni lase Huizhou ngokuthi ayafaniswa ne-Yingde Hongcha ne-Fenghuang Dancong — izinsika ezintathu zetiye lase Guangdong.
- Ngo-2025, ingadi yase Mingxi yaboniswa bukhoma ohlelweni lwe-«丰收中国万里行» — ngokuqhathanisa okuyimpumputhe namanye amatiye asedwaleni.
12. Ukuqhathaniswa Namanye Amatiye
- Yan Cha (岩茶): I-oolong yasedwaleni yase Wuyishan — isibonelo lapho kukopishwe khona kokubili izinhlobo nobuchwepheshe; ivikelwa inkomba yayo yendawo.
- Tie Luohan (铁罗汉): Uhlobo lwase Wuyishan olwalethele itiye lase Huizhou umklomelo wango-2014.
- Rou Gui (肉桂): Uhlobo lwase Wuyishan; i-«名枞» Rougui yase Huizhou yaklonyeliswa ngo-2016.
- Dan Cong (单枞): I-oolong yase Guangdong evela e-Chaozhou; i-«Nanfang Plus» iziphikisa kanje — i-dancong inconywa ngephunga lezimbali, itiye lasedwaleni nge-«nota lasedwaleni».
- Huidong Xianren Cha (惠东仙人茶): Inani lendawo letiye lesifunda esifanayo, esivele sinophawu.
Ekuphetheni:
I-Huizhou Yancha — ukuhlola okusha: izinhlobo zase Wuyishan nobuchwepheshe, okwatshalwa ngo-2011 emagqumeni abomvu e-danxia yase Guangdong. Isivele inemiklomelo, amazinga ayo kanye nesicelo sophawu, kodwa ayikho idokhumenti echaza ukubukeka nendawo yokuvikela. Ngokwamaphephandaba iyi-oolong ebhakiwe eminyene enotshala o-orange, futhi ukuyiqhathanisa nesibonelo sase Wuyishan kuthembekile kakhulu enkomishini eyodwa, hhayi ngezwi nje.
Imithombo
Amazinga
Uhlu oluphelele — ekhasini elithi Imithombo