Huidong Xianren Cha (Huìdōng xiānrén chá, 惠东仙人茶) — itiye elivela endaweni yendawo yetiye elibizwa ngokuthi «xianren cha» (仙人茶, xiānrén chá, «itiye longafi») lesifunda sase Huidong (惠东县) ngaphansi kwedolobha lase Huizhou, esifundazweni sase Guangdong. Igama alikona isigaba setiye, kodwa liyisitshalo: iphephandaba i-«Huizhou Ribao» libiza i-xianren cha njengohlobo olutholakala kuphela e Huidong, futhi endle lutholakala ezintabeni zezindawo ezimbalwa zesifunda. Igama livikelwa uphawu lwesitifiketi sendawo — ngokusobala, kusukela ngoJanuwari 2023. Ukuthi yiliphi itiye — eliluhlaza, elibomvu noma elinye — elikhiqizwa ngaphansi kwalolu phawu, imibhalo etholakele ayikusho, ngakho i-athikili ime phakathi kwezigaba, hhayi kufolda yesigaba.
1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi
- Uhlobo: Akunqunyiwe. «仙人茶» yigama lesihlahla, hhayi isigaba. Ngokwencazelo ye-«Huizhou Ribao» (2024), itiye lendawo yezokuvakasha i-Jiulongfeng, lapho kukhula khona i-xianren cha, ngokuvamile liba luhlaza futhi libe bomvu; ukuthi yiziphi izigaba ezivunyelwa uphawu, angikaboni.
- Isigaba: Itiye elivela emphakathini wendawo; uphawu lwesitifiketi sendawo № 61850800.
- Imvelaphi: I-China, isifundazwe sase Guangdong (广东, Guǎngdōng), idolobha lase Huizhou (惠州, Huìzhōu), isifunda sase Huidong (惠东, Huìdōng).
- Indawo yophawu: Irejista ikhomba isifunda sase Huidong — lokhu kuyisihlanganisi sokuphatha, hhayi umngcele wezomthetho wendawo oqinisekisiwe. Embhalweni womnyango wesifunda wokwengamela imakethe uphawu lubizwa ngokuthi «仙人茶 yase Duozhu» (多祝镇).
- Izixhumanisi zendawo: Isifunda sase Huidong — cishe u-23.0° N no-114.7° E.
2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko
- Umlando:
- Inganekwane. Ikhasi lesithenjwa lemikhiqizo yendawo lilandisa ngencwadi «惠东乡镇大事典» izinganekwane ezimbili: kweyodwa, i-xianren cha yatshalwa ngesandla ngu Ge Hong (葛洪), kwenye — abangafi badlala i-chess esiqongweni se-Qipanzhang (棋盘嶂), baphuza itiye futhi baphonsa amaqabunga emthambekeni, lapho amila khona izimpande. Lezi yizinganekwane, hhayi umlando; «iminyaka eyinkulungwane», ebizwa ngemibhalo ethandwayo, angiyidluliseli.
- Itiye lesifunda jikelele. Ngokwe-«Huizhou Ribao» (2025), esigodini sase Lianghua (梁化镇) kwatholakala umshini wokugaya itiye we-Tang «昆山片玉», futhi iphephandaba libheka lokhu njengobufakazi besiko letiye lesifunda kusukela ngesikhathi se-Tang. Okutholakele akuhlobene ngqo ne-xianren cha.
- Uphawu. Umnyango wesifunda wokwengamela imakethe embhalweni womncintiswano wesifundazwe we-«先锋杯» ubhala ukuthi uphawu lwamazambane «惠东马铃薯» lwatholwa ngoNovemba 2022, kanti uphawu lwe-«惠东仙人茶» — «ngoJanuwari walo nyaka». Umbhalo ngokwawo awunalo usuku; uyingxenye yeqoqo lomncintiswano we-11, futhi kukhulunywa ngokusobala ngoJanuwari 2023. Angilitholanga usuku oluqondile lokubhaliswa. Ngokombhalo ofanayo, isicelo salungiselelwa inhlangano ngosizo lomnyango; igama layo alizange linikezwe. Ohlwini lwemiphumela uphawu lubizwa ngokuthi «仙人茶 yase Duozhu».
- 2024 — abasebenzisi bophawu. Ingosi yoMnyango Wezohwebo ngepropathi yengqondo yabika ukuthi ngoSepthemba 2024 izinkampani ezinhlanu zanikezwa amapuleti emvume yokusebenzisa uphawu lwe-«惠东仙人茶».
- 2024 — amagama aseduze. Empendulweni esemthethweni yeziphathimandla zesifunda (2024) uphawu lwe-«惠东仙人茶» lubizwa ngokuthi lubhalisiwe; izicelo ze-«惠东南山茶» ne-«惠州岩茶» zithunyelwe ku-State Intellectual Property Office futhi zamukelwa ukuze zicutshungulwe, kanti izinto ezimayelana ne-«白盆珠横坑茶» zisalungiswa.
- Igama: «Huidong» (惠东) — igama lesifunda; «xianren» (仙人) — «ongafi, isidalwa sasezulwini» wezinganekwane zikaDao; «cha» (茶) — itiye. Ikhasi lesithenjwa liletha negama lesintu lesitshalo — «shanzi cha» (山子茶).
- Ukubaluleka kwamasiko: Ngokwempendulo efanayo yeziphathimandla zesifunda (2024), emagameni etiye esifunda kuphela lolu phawu olubhalisiwe. Uphawu lokuqala lolo hlobo kulo lonke idolobha lase Huizhou lwaba i-«惠东马铃薯» — amazambane wesifunda esifanayo, abhaliswa ngoNovemba 2022.
3. Incazelo Yezitshalo kanye Nezinto Zokusetshenziswa
- Uhlobo / Umphakathi: I-Xianren cha ingumphakathi wendawo, ngokwe-«Huizhou Ribao» — «uhlobo olukhethekile lwase Huidong» (惠东县特有品种). Ikhasi lesithenjwa lilichaza njengetiye lasendle elinesimo sesihlahla esingesikhulu (亚乔木的野生茶). Ayikho incazelo yezitshalo yeqabunga nesihlahla emithonjeni etholakele.
- Izindawo zasendle: Ngokwekhadi, i-xianren cha yasendle itholakala ezintabeni zezigodi zase Duozhu, Baipenzhu (白盆珠), Gaotan (高潭) kanye ne Baokou (宝口).
- Ukutshalwa kwengadi: Endaweni yezokuvakasha i-Jiulongfeng (九龙峰) i-xianren cha ikhula emizaneni yase Changkeng (长坑) nase Tianxin (田心) ogwini lwe-Lianhuashan nasemithambekeni yomuzi wase Shangwei (上围); lapho kusebenza nezisekelo ezinkulu zokutshala. Eduze kwayo ezingadini zendawo kutshalwa izinhlobo 金萱 (Jīnxuān), «高山水晶» kanye netiye lase Guangdong elinamaqabunga amakhulu.
- Izikhathi zokuvuna: Ikhasi lesithenjwa libhala ukuthi itiye liyadayiswa ngezinsuku ezizungeze umkhosi we-Qingming (清明) — «izinsuku eziyisishiyagalombili kuya kweziyisishiyagalolunye ngaphambi nangemva». Akukho zinga lokuvuna emithonjeni etholakele.
4. I-terroir kanye Nezici Zokutshala
- Isifunda: Ngokwe-«Huizhou Ribao» (2025), izingadi zetiye zesifunda zisezintabeni zase Lianhuashan (莲花山) kanye nomfula i-Xizhijiang (西枝江).
- Isimo sendawo nobude: Ngokwe-«Huizhou Ribao» (2025), izintaba namagquma kuthatha ngaphezu kuka-80 % wendawo yesifunda, imithambeka ayiphakeme, ukukhanya kuhlakazekile, ubude obuphakathi — 300 m. Abukho ubude obuhlukile bezigadi ze-xianren cha emithonjeni etholakele.
- Inhlabathi: Ngokombhalo ofanayo — ijule, ixegayo, icebile ngezinto eziphilayo, inokungena kwamanzi nomoya okuhle, i-pH cishe ngu-6.2. Lena incazelo yomhlaba wetiye wesifunda jikelele.
- Isimo sezulu sase Jiulongfeng: Ngokwe-«Huizhou Ribao» (2024), izintaba ingxenye enkulu yonyaka zisemafwini nasenkungwini, umswakama uphezulu, amanzi ahlanzekile futhi anoshukela omncane, ungqimba lwenhlabathi lujulile futhi lucebile ngezinto eziphilayo.
- Izindawo ezinhle kakhulu: Ikhasi lesithenjwa, licaphuna incwadi ethi «我们的惠东», libiza i-xianren cha «ehlanzekile» kakhulu entabeni i-Jiemieding (姐妹顶) ekuhlanganeni kwe Mashan ne Gaotan, ogwini lwe-Wuqinzhang (乌禽嶂). Angiwubonanga umthombo wokuqala.
5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza
Ubchwepheshe obuqinisekiswe uphawu abukho emithonjeni etholakele. I-«Huizhou Ribao» (2024) ibhala ngetiye lendawo yase Jiulongfeng jikelele: ngokuvamile liba luhlaza futhi libe bomvu, futhi ingxenye enkulu yalo igazingwa ngesandla ngomlilo wezinkuni. Ukuthi yingxenye engakanani yaleli tiye eyenziwe nge-xianren cha, iphephandaba alisho.
Njengoba isigaba singanqunyiwe, angiyinikezi uhlelo olujwayelekile lwesigaba: kwitiye eliluhlaza nelibomvu luhlukile.
6. Izici Ze-organoleptic
Ngaphansi kophawu akukho sigaba esichaziwe, ngakho ayikho imininingwane ngobunjalo.
- Isimo seqabunga elomile: Ayikho imininingwane emithonjeni etholakele.
- Iphunga leqabunga elomile: Ayikho imininingwane emithonjeni etholakele.
- Iphunga lotshwala: Ayikho imininingwane emithonjeni etholakele.
- Ukunambitheka: Ayikho imininingwane emithonjeni etholakele.
- Umbala wotshwala: Ayikho imininingwane emithonjeni etholakele.
- Isisekelo setiye (iqabunga elithe xaxa): Ayikho imininingwane emithonjeni etholakele.
7. Ukwakheka Kwamakhemikhali
Ayikho imininingwane ye-physicochemical nge-xianren cha emithonjeni etholakele.
8. Izakhiwo Eziwusizo
Ayikho imininingwane eqinisekisiwe ngomphumela waleli tiye ngqo. Ikhasi lesithenjwa linika i-xianren cha izakhiwo zokwelapha zesintu; alinikezi ubufakazi, futhi angiziphindi.
9. Ukuphisa
Umkhuba wesigaba — imingcele incike ekutheni yiliphi itiye le-xianren cha elisesandleni.
- Eliluhlaza: 80–85 °C, 3 g ku-150 ml, ukuphisa kokuqala 40–60 amasekhondi, ingilazi noma i-gaiwan, ukuphisa kabili noma kathathu.
- Elibomvu: 90–95 °C, 3 g ku-150 ml, ukuphisa kokuqala cishe umzuzu owodwa, i-gaiwan noma imbiza ye-porcelain, ukuphisa okuningana ngokwelula isikhathi.
10. Ukugcinwa
Umkhuba wesigaba. Itiye eliluhlaza — ephaketheni elivalekile, esiqandisini ku-0–5 °C, ngaphandle kokukhanya, umswakama namaphunga, liphuzwe phakathi nonyaka. Elibomvu — endaweni eyomile emnyama ezingeni lokushisa lekamelo, ephaketheni eliminyene, kude namaphunga.
11. Intengo kanye Nezomgunyathi
Ayikho imininingwane ngamanani emithonjeni etholakele.
- Ungazigwema kanjani izomgunyathi:
- Bheka uphawu lwesitifiketi sendawo «惠东仙人茶» (№ 61850800).
- Hlola ukuthi umkhiqizi ungowesifunda sase Huidong futhi uvunyelwe uphawu: ngoSepthemba 2024 amapuleti emvume yokusebenzisa uphawu atholwa izinkampani ezinhlanu.
- Ungadida ne-Xianrenzhang Cha (仙人掌茶) — elinye itiye elinegama elifanayo.
- Igama elithi «lasendle» ephaketheni ngokwalo alifakazeli lutho: i-xianren cha ikhula nasezingadini.
12. Amaqiniso Athakazelisayo
- Igama alivikeli indlela yokucubungula, kodwa isitshalo: 仙人茶 — igama lesihlahla setiye sendawo.
- Uphawu lwetiye nophawu lwamazambane isifunda saluthola cishe ngesikhathi esisodwa: amazambane — ngoNovemba 2022, itiye — ngoJanuwari wonyaka olandelayo, ngokusobala ngo-2023.
- Ngokwempendulo yeziphathimandla zesifunda (2024), amanye amagama etiye amabili — «惠东南山茶» ne-«惠州岩茶» — ayesalinde isinqumo, kanti nge-«白盆珠横坑茶» kwakusanda kulungiswa isicelo.
- Ngokwe-«Huizhou Ribao» (2025), amadwala abomvu (丹霞) wesifunda afanele izinhlobo ze-oolong — kuwo kwakhula i-«惠州岩茶».
13. Ukuqhathaniswa namanye amatiye
- Huidong Lü Cha (惠东绿茶): I-athikili ye-corpus ngamatiye aluhlaza wesifunda jikelele — isambulela phezu kwezinto zokusetshenziswa zendawo, okuhlanganisa ne-xianren cha; le athikili imayelana negama elithile elivikelwe.
- Huidong Nanshan Cha (惠东南山茶): Igama lesifunda esifanayo, kodwa ngo-2024 — isicelo, hhayi uphawu; isigaba asinakunqunywa.
- Xianrenzhang Cha (仙人掌茶): Itiye eliluhlaza lase Hubei «intende yongafi» — ne-xianren cha yase Huidong lihlobene kuphela ngegama elithi «ongafi».
Ekuphetheni:
Huidong Xianren Cha yigama lomphakathi wetiye wendawo wesifunda sase Huidong, elivikelwa uphawu, ngokusobala kusukela ngo-2023. Imibhalo ngalo ikhuluma ngesitshalo nangophawu — izihlahla zasendle ezintabeni zase Duozhu, Baipenzhu, Gaotan nase Baokou, izingadi ogwini lwe-Lianhuashan, izinkampani ezinhlanu ezinelungelo lophawu, — kodwa hhayi ngetiye enkomishini: isigaba, ubuchwepheshe nobunjalo abukho kuyo. Ngenkathi zingakashicilelwa, kuyathembeka ukubheka i-xianren cha njengezinto zokusetshenziswa, okwenziwa ngazo esifundeni itiye eliluhlaza nelibomvu.