thetea.app · i-encyclopedia I-encyclopedia · Isikole · I-Atlas · I-Pu-erh · Izisetshenziswa EN · RU · 繁 · 简 · 粵 · FR · ES · AR · DE · JA · KO
+61 ngaphezulu
thetea.app Buka konke →

Ikhaya · Itiye elibomvu · I-Gankeng Xiaozhong Hongcha

Gānkēng xiǎozhǒng hóngchá

Gānkēng xiǎozhǒng hóngchá · 干坑小种红茶

I-Gankeng Xiaozhong Hongcha (Gānkēng xiǎozhǒng hóngchá, 干坑小种红茶) itiye elibomvu lendawo yehlathi yase-Gankeng esigodini sase-Siqián (司前乡) esifundeni sase-Guangzé (光泽县) kumasipala wedolobha lase-Nánpíng, esifundazweni sase-Fujian. I-Gankeng isenyakatho yohlangothi lwe-Wuyishan, engxenyeni esentshonalanga yesiqiwu sikazwelonke sase-Wuyishan: ukusuka emzaneni wayo i-Chenjiapai kuya e-Guādūn yase-Tongmu kuthatha ihora lonke ukuhamba ngezinyawo. Izintaba, izihlahla zetiye kanye nezindlela zokubhema ngokhuni lukaphayini lapha, ngokwemithombo, kucishe kufane nalokho okuse-Tongmu, okuyindawo lapho kwaqala khona i-Zhengshan Xiaozhong, kodwa i-Tongmu ingaphansi kwedolobha lase-Wuyishan, kanti i-Gankeng ingaphansi kwe-Guangzé. Igama elithi «正山小种» livikelwe indawo yase-Tongmu, ngakho-ke itiye lase-Gankeng linegama lalo elivikelwe.

1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi

  • Uhlobo: Itiye elibomvu (红茶, hóngchá), i-xiaozhong (小种, xiǎozhǒng), ngokwesiko libhenywa ngokhuni lukaphayini. Isigaba lesi sibalulwe egameni lophawu. Izinga leqembu lango-2022, ngokulandisa kabusha, lilindele iphunga lentuthu likaphayini ephunga; ukuthi uphawu uqobo lufuna ukubhenywa, angikutholanga.
  • Imvelaphi: I-China, isifundazwe sase-Fujian (福建, Fújiàn), umasipala wedolobha lase-Nánpíng (南平, Nánpíng), isifunda sase-Guāngzé (光泽, Guāngzé), isigodi sase-Siqián, indawo yehlathi yase-Gankeng. Ngaphakathi kwayo kukhona izindawo ezincane — i-Héngkēng (横坑), i-Dàkēng (大坑), i-Bēngshān (崩山), i-Chénjiāpái (陈家排).
  • Indawo yokuvikela: Uhlu lwezifundazwe lwamagama lubiza isifunda sase-Guāngzé njengengxenye yokuphatha yomnikazi wophawu; umngcele womthetho wendawo angiwuhlolanga.
  • Indlela yokuvikela: Uphawu lwe-China National Intellectual Property Administration (CNIPA) No. 19240580 — igama lejografi lesitifiketi noma lomkhandlu, uhlobo angilucacisanga. Igama eliqondile lophawu lithi «干坑 小种红茶», elinesikhala, impahla itiye. Umnikazi nonyaka wokubhaliswa angikutholanga; ohlwini lwesifundazwe lwangomhla zingama-30 kuNhlangulana wezi-2026 ukubhaliswa kusasebenza.
  • Izixhumanisi zendawo: I-Gankeng ingasentshonalanga yesifunda «se-zhengshan», incwadi ethi «Zhōngguó chá jīng» (中国茶经) iyichaza ngezixhumanisi 27°41′35″–27°49′00″ N no 117°38′06″–117°44′30″ E.

2. Umlando Nokubaluleka Kwamasiko

  • Umlando:
    • I-Ming ne-Qing. Iphephandaba lendawo licaphuna incwadi ye-Ming ethi «Incazelo Jikelele Yezifunda Eziyisishiyagalombili Zase-Min» (八闽通志): itiye eliningi likhona ezifundeni zase-Guāngzé nase-Tàiníng. Umlando wesifunda wase-Guāngzé wango-1759 iphephandaba liwufunda njengobufakazi betiye elibomvu lase-Gankeng, kodwa umbhalo ocashuniwe uchaza isitshalo setiye ngokujwayelekile, itiye elibomvu alibizwa ngawo.
    • Ikhulu le-18. Ngokucaphuna kwephephandaba, «Isichazamazwi Esikhulu Setiye Lase-China» (中国茶叶大辞典) sithi: itiye elibomvu elibhenyiwe, elasungulwa engxenyeni yesibili yekhulu le-18, lisuka e-Tongmu lalibizwa nge-«Tongmuguan Xiaozhong», kanti itiye lezivande eziphakeme zezifunda zase-Chóng’ān, Jiànyáng ne-Guāngzé laziwa ngegama elijwayelekile elithi «Zhengshan Xiaozhong».
    • Inkathi yokuthengwa nguhulumeni. Ngokwamazwi omkhandi wase-Tongmu, ocashunwa yi-«Chinese National Geography», eminyakeni yokuthengwa kukahulumeni itiye elibomvu lase-Gankeng lalithengwa kanye nalelo lase-Tongmu.
    • 2018 no-2022. Ubuchwepheshe bokwenza itiye elibomvu (i-Guāngzé Gankeng Xiaozhong) bufakwe ohlwini lwedolobha, kwase kuba ohlwini lwesifundazwe lwefa lamasiko elingaphatheki.
    • 2022. Ngomhla zingama-26 kuMandulo kwashicilelwa izinga leqembu i-T/CSTEA 00048-2022 «Itiye Elibomvu Lase-Guāngzé. I-Gankeng Zhengshan Xiaozhong»; kanye nalo kwaphuma umthetho wezobuchwepheshe i-T/CSTEA 00049-2022. Sekukonke, ngokwephephandaba lendawo, isifunda sinamazinga ayisithupha anjalo.
    • Izinganekwane. Imibhalo edumile ixhumanisa i-Gankeng negama elithi «inombolo yezulu yokuqala» (天字一号) kanye nendaba yetiye elibomvu ezinkantolo zaseYurophu. Imibhalo exhuma lezi zindaba ngqo ne-Gankeng angiyitholanga.
  • Igama: «Xiaozhong» (小种) — «uhlobo oluncane», igama lendabuko lamatiye abomvu ase-Wuyishan. Imvelaphi yegama elithi «Gankeng» (干坑) ayikatholakali; enye inguqulo ilisusa emndenini wakwa-Gān (甘) owawuhlala lapha, futhi inganekwane yendawo ithi lo mndeni wathola itiye elibomvu ngengozi.
  • Ingxabano ngegama: I-«Chinese National Geography» ithi ngokomthetho i-«Zhengshan Xiaozhong» ingabizwa kuphela itiye lase-Tongmu, kanti i-Gankeng ingabizwa kuphela nge-«Gankeng Xiaozhong». Ngenkathi amazinga eqembu lesifunda ebiza umkhiqizo nge-«干坑正山小种», uphawu uqobo luthi «干坑小种红茶». Amaphephandaba endawo abhala ngokusobala ngesifiso sokutholela itiye lase-Gankeng igama elithi «Zhengshan».

3. Incazelo Yezitshalo Nezinto Zokusetshenziswa

  • Uhlobo / I-cultivar: Izihlahla zetiye zenzalo ehlukahlukene (群体种), ezandiswe ngembewu futhi ngenxa yalokho zihluke kakhulu. Ngokwamazwi omkhandi wase-Tongmu, ukwakheka kwezinhlobo e-Gankeng nase-Tongmu kucishe kufane.
  • Izihlahla zasendle: E-Gankeng kunamaqembu ezihlahla zetiye zasendle ezineminyaka engu-300–400 ubudala; zifakwe endaweni yesifundazwe evikelwe yezinsiza zofuzo ezibalulekile zesitshalo setiye.
  • Ukuvuna: Kanye ngonyaka, entwasahlobo: izindawo eziphakeme ziyabanda, futhi ukuvuna kwesibili akwenziwa. Umbhalo ongezansi kwesithombe kuhlelo uxhumanisa ukuvuna nesizini ye-Gǔyǔ (谷雨, gǔyǔ), cishe ngomhla zingama-20 kuMbasa.
  • Isivuno: Ngokwamazwi omkhiqizi wendawo, endaweni eyi-mu eyodwa (cishe i-1/15 yamahektha) kutholakala amakhilogremu angu-4–5 etiye eseliphelile ngonyaka.

4. I-Terroir Nezici Zokutshala

  • Isifunda: Ingxenye esenyakatho yohlangothi lwe-Wuyishan, eduze kwentaba i-Xiānglúshān (香炉山) ephakeme ngo-1938 m — ngokwe-«Chinese National Geography», intaba yesibili ephakeme eMpumalanga ye-China.
  • Ubude bokutshala: Ngokwesilinganiso ngaphezu kuka-900 m; isihlahla esiphakeme kunazo zonke esatholakala siphakeme cishe ngo-1460 m. Iphephandaba libiza ububanzi obungu-700–1500 m.
  • Isimo sezulu: Izinga lokushisa lonyaka eliphakathi nendawo lingu-14.6–16.7 °C, imvula ingu-1900–2200 mm ngonyaka (ngokwe-«Chinese National Geography»); omunye umbhalo unikeza u-15.1 °C kanye nomswakama ohlobene ongu-80–85 %. Umehluko omkhulu wokushisa phakathi kosuku nobusuku, usuku olufushane, izithwathwa ezinde, inkungu ejwayelekile.
  • Inhlabathi: Inhlabathi enomoya omuhle phezu kwedwala eligugile; ngokwephephandaba — evundile, enomswakama, ecebile ngezinto eziphilayo.
  • Indawo: Izivande zingaphansi kwehlathi elinamaqabunga abanzi kanye nomoba, phakathi kwezihlahla kukhona amapheya nama-torreya aneminyaka engaphezu kuka-200; e-Chenjiapai izihlahla azithenwa.

5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza

I-Gankeng ibambelela ekubhemeni kwendabuko. Iqabunga libunwa entuthuni yezinkuni zikaphayini ezivuthayo (生烟萎凋); ngokohlelo, yile ndlela enikeza ukunambitheka kwe-longan eyomile. Kubhenywa e-«qinglou» (青楼, qīnglóu) — indlu yokomisa, lapho intuthu kaphayini idlula ezimbotsheni ikhuphukele esitezi esiphezulu ukuya eqabungeni noma etiyeni eseliphelile. Isifunda sinalo izinga laso lokwakhiwa kwalezi zindlu zokomisa. Ukusontwa, ngokohlelo, kwenziwa ngamarola okhuni; umkhandi wendawo wenza umshini onezigaba ezimbili esikhundleni sonesigaba esisodwa.

Kuma-xiaozhong abhenyiwe kuvame ukulandelwa lolu chungechunge — lena yisikimu esijwayelekile sesigaba, hhayi incazelo yetiye lase-Gankeng ngokuqondile:

  1. Ukubunwa entuthuni efudumele (萎凋, wěidiāo).
  2. Ukusontwa (揉捻, róuniǎn) kanye nokuvutshelwa (发酵, fājiào).
  3. Ukwezwa epanini elishisayo (过红锅, guò hóngguō) — kumisa ukuvutshelwa.
  4. Ukusontwa kabusha (复揉, fùróu) kanye nokomisa ngokubhema (熏焙, xūnbèi).

Imingcele yomthetho wezobuchwepheshe i-T/CSTEA 00049-2022 angiyizange ngiyibone.

6. Izici Zokunambitha

  • Ukubukeka kweqabunga elomile: Elimnyama (茶叶呈黑色).
  • Iphunga leqabunga elomile: Azikho izincazelo emithonjeni etholakele.
  • Iphunga lasenganweni: Intuthu kaphayini — ngokulandisa kabusha kwezinga, ezingeni eliphakeme kufanele lizwakale ngokusobala; izintatheli zengeza amanothi ezimbali, inhlaka, izithelo ezomile kanye ne-longan (松香、干果香、桂圆香) kanye «nomoya omkhulu wehlathi lasentabeni».
  • Ukunambitheka: Okusha, okuthambile futhi okugcwele (鲜醇饱满), okumnandi, nokunambitheka kwe-longan eyomile; ekugcineni emlonyeni kuhlala ukuphola.
  • Umbala wasenganweni: O-orange obomvu (橙红).
  • Isisekelo setiye (iqabunga eliselichithiwe): Azikho izincazelo emithonjeni etholakele.

Ngokulandisa kabusha kwezinga T/CSTEA 00048-2022, itiye lihlukaniswe ngamazinga amane — eliphezulu, elesibili, elesithathu nelesine — namasampuli aphathekayo okubhekisela, ashintshwa njalo eminyakeni emihlanu. Imingcele yezinombolo zalezi zinga angiyibonanga.

7. Ukwakheka Kwamakhemikhali

Imininingwane yefiziksi namakhemikhali emithonjeni etholakele ayikho.

8. Ukuphisa

Umkhuba wesigaba wetiye elibomvu elibhenyiwe. Kuma-xiaozhong kukhona izinga leqembu elihlukile lokuphisa nokunambitha (T/CSTEA 00036-2021), kanti isifunda sinelaso (T/CSTEA 00050-2022); imingcele yazo angiyibonanga.

  • Izinga lokushisa lamanzi: 90–95 °C.
  • Inani letiye: 3–5 g nge-150 ml.
  • Izitsha: I-gaiwan emhlophe ye-porcelain noma itipotana elincane.
  • Inqubo: Fudumeza izitsha; ukuchithwa kokuqala — imizuzwana engu-10–20, okulandelayo ngakunye kube kancane kancane; ukuphisa ngokuphindwe kahlanu-kuyisithupha.

9. Ukugcina

Umkhuba wesigaba. Ekupakisheni okuvaleke ngokuphelele, ezingeni lokushisa legumbi, endaweni eyomile emnyama. Itiye elibhenyiwe ligcinwa lihlukile kwamanye: iphunga lentuthu lidlulisela kalula komakhelwane futhi lona ngokwalo limunca iphunga lamanye.

10. Intengo Nezinto Ezingezona Eziqobo

Imininingwane ngezintengo emithonjeni etholakele ayikho.

  • Ugwema kanjani izinto ezingezona eziqobo:
    • Bheka uphawu oluthi «干坑 小种红茶» ekupakisheni.
    • Qinisekisa ukuthi umkhiqizi uvela esifundeni sase-Guāngzé.
    • Khumbula ukuthi «干坑1662» wuphawu lomphakathi lwesifunda, hhayi uphawu olusemthethweni.

11. Amaqiniso Athakazelisayo

  • I-Gankeng ne-Guādūn yase-Tongmu kuhlukaniswa ihora lonke ukuhamba ngezinyawo, kodwa zisemazweni ahlukene, futhi lokhu kunquma ukuthi itiye lingabizwa kanjani.
  • Incwadi ethi «Zhōngguó chá jīng» ibiza i-Gankeng ngomngcele osentshonalanga wesifunda «se-zhengshan». Ukulandisa kabusha okubili kwehlukana ngobukhulu bendawo — cishe 556 no cishe 565 km², — kodwa umngcele osentshonalanga kukho kokubili munye.
  • Uphawu lwesifunda oluthi «干坑1662», olwavela ngo-2021, luqanjwe ngonyaka lapho imibhalo edumile ixhumanisa khona ukuvela kwetiye elibomvu enkantolo yaseNgilandi.

12. Ukuqhathaniswa nama-Xiaozhong aseduze

  • I-Zheng Shan Xiao Zhong (正山小种): Uhlobo lwangempela lwase-Tongmu. Izintaba, izihlahla zetiye kanye nokubhema, ngokwemithombo, kucishe kufane; umehluko usekuphathweni nasegunyeni legama.
  • I-Tongmu Ye Sheng Zheng Shan Xiao Zhong (桐木野生正山小种): Itiye lezihlahla zasendle zase-Tongmu eziqiwini; izihlahla zetiye zasendle zikhona nase-Gankeng.
  • I-Jin Jun Mei (金骏眉): Itiye elibomvu lesimanje elingabhenyiwe elenziwe ngamahlumela ase-Tongmu; i-Gankeng ibambelele ku-xiaozhong yamaqabunga ebhenyiwe.

Ekuphetheni:

I-Gankeng Xiaozhong Hongcha itiye elibomvu, ngokwezintaba, izihlahla zetiye nentuthu kaphayini elicishe lingahlukaniseki kwelase-Tongmu, kodwa likhula ngaphesheya komngcele wokuphatha. Kungakho igama lophawu lalo kanye nengxabano ngegama elithi «Zhengshan». Okuthembekile ukwedlula izinganekwane ngetiye amazinga ka-2022, isimo sefa elingaphatheki kanye namahlelo ngendawo uqobo: izindlu zokomisa ezibhemayo, ukuvuna kanye ngonyaka, iqabunga elimnyama, umbala o-orange obomvu kanye nokunambitheka kwe-longan eyomile.

Imithombo

Uhlu oluphelele — ekhasini elithi Imithombo