thetea.app · i-encyclopedia I-encyclopedia · Isikole · I-Atlas · I-Pu-erh · Izisetshenziswa EN · RU · 繁 · 简 · 粵 · FR · ES · AR · DE · JA · KO
+61 ngaphezulu
thetea.app Buka konke →

Ikhaya · Itiye eliluhlaza · I-Huangyun Cui Zhu

Huángyún Cuì Zhú

Huángyún cuì zhú · 黄云翠竹

I-Huangyun Cui Zhu (黄云翠竹)

IHuángyún Cuì Zhú yitiye elimhlophe elivela esifundeni sase-Hanzhong (汉中) esifundazweni sase-Shaanxi, esisemthambekeni oseningizimu wezintaba zase-Qinling (秦岭). IHanzhong yaziwa njengenye yezindawo ezihlanzeke kakhulu emvelweni zetiyela eShayina: i-latitude ephakeme, ukuphakama okuphezulu ngaphezu kolwandle, amafu nezinkungu ezivamile, inhlabathi enothile nge-zinc ne-selenium, kanti ikude nokungcola kwezimboni. Itiye lihlukaniswa nephunga elimnandi lamahhalathi (栗香, lìxiāng) nethoni epholile ye-orchid, umumo oqondile wehlumela ofana neqabunga lomhlanga (竹), nobumnandi obusha ‘obumanzi’ (鲜爽, xiānshuǎng). Igama elithi “Huángyún Cuì Zhú” lihlanganisa ngobunkondlo imifanekiso yamafu aphuzi (黄云) nomhlanga oluhlaza omahle (翠竹) — ubuhle bezintaba zaseningizimu yeShaanxi.

1. Isigaba Nemvelaphi

  • Uhlobo: Itiye elimhlophe (elingavutshelwanga). Lingaphansi kwesigaba samatiye amhlophe asezintabeni eziphakeme zase-Shaanxi (陕西高山绿茶), ahlanganisa izakhi zobuchwepheshe bokugazinga (炒青) nokomisa (烘青).
  • Isigaba: Itiye elidumile lesifunda elinemvelaphi evikelwe (地理标志). Liyingxenye yohlelo lwamatiye amhlophe aseHanzhong (汉中绿茶), okuwona wona aqashelwa yi-National Quality and Standardization Administration njengomkhiqizo onesibonakaliso sendawo. Itiye laseHanzhong lahlonishwa ngefomula ethi “ukuphakama okuthathu, ubucebi obubili, nokuhlanzeka okukodwa” (纬度高、海拔高、云雾几率高、富含锌硒、远离污染) — i-latitude ephakeme, ukuphakama okuphezulu, izinga eliphezulu lamafu, ubucebi be-zinc ne-selenium, nokungabikho kokungcola.
  • Imvelaphi: IShayina, isifundazwe sase-Shaanxi (陕西省, Shǎnxī shěng), idolobha lase-Hanzhong (汉中市, Hànzhōng shì). IHanzhong isesigodini phakathi kwezintaba zase-Qinling (秦岭) enyakatho ne-Dabashan (大巴山) eningizimu — endaweni ebizwa ngokuthi “Tianfu Hanzhong” (天府汉中), “Umhlaba WePharadesi waseHanzhong,” i-UNESCO eyifake ohlelweni “Umuntu Nendalo Yomhlaba Wonke” (世界人与自然生物圈保护区). Izindawo ezinkulu zetiyela esifundeni yizifunda zase-Xixiang (西乡), Nanzheng (南郑), Ningqiang (宁强), Chenggu (城固), kanye nezinye izingxenye zezinye izifunda.
  • Izixhumanisi zendawo: Cishe 32°20′–33°20′ N, 106°00′–107°30′ E (indawo yaseHanzhong).

2. Umlando Nokubaluleka Kwamasiko

  • Umlando: Ukutshengiswa kwetiyela esifundeni sase-Hanzhong kunezimpande zakudala. Ngezikhathi zombuso wasendulo wase-Ba (巴) nowase-Shu (蜀), eminyakeni engaba yizinkulungwane ezintathu edlule, abantu baseningizimu yeShaanxi baqala ukutshala nokusebenzisa itiye. Ethuneni lase-Hanyangling (汉阳陵, eduze kwase-Xi’an) kwatholakala izinsalela zamahlamvu etiyela ezaqalwa ngo-141 BC futhi zaqashelwa yi-Institute of Physics ye-Chinese Academy of Sciences njengetiye elidala kunawo wonke emhlabeni eliqinisekiswe ngokwavubukulwa. U-Lu Yu encwadini yakhe ethi “Ichazamthetho Wetiyela” (《茶经》, ngekhulu lesi-8) wafaka isifunda sase-Jinzhou (金州, i-Ankang yanamuhla) ne-Hanzhong phakathi kwezindawo eziyisishiyagalombili zetiyela zobukhosi baseTang, isifunda sase-Shannan (山南茶区).

    Ifomula ethi “Zìgǔ guānnán chūn dú zǎo, Qīngmíng yǐ zhǔ Pínglì chá” (自古关南春独早,清明已煮平利茶 — “Kusukela endulo, eningizimu yesango lentwasahlobo ifika phambi kwabo bonke — ngesikhathi se-Qingming itiye lase-Pingli seliyaphekwa”), eyabhalwa yisikhulu sakwaQing u-Ye Shizhuo (叶世倬, ngekhulu le-18), ifakazela isiko elide letiye lasentwasahlobo esifundeni. Ngezikhathi zikaMing noQing, itiye laseShaanxi ladlala indima ebalulekile “ekuhwebeni kwetiyela namahhashi” (茶马贸易, chámǎ màoyì) — ukushintshaniswa kwetiyela ngamahhashi nabahambi basenyakatho-ntshonalanga.

    I-Huángyún Cuì Zhú njengomkhiqizo othize iwumphumela womsebenzi wesimanje wokukhetha nokuthuthukisa ubuchwepheshe. Umsuka wayo uhlobene nokwenza isimanje ukutshalwa kwetiyela e-Hanzhong, okuqale ngawo-1980: ngo-1984 kwaqoshwa impumelelo yokuqala ekuthuthukiseni izinhlobo nobuchwepheshe. Ngo-2007 nango-2013, itiye lathola imiklomelo emiqhudelwaneni, kwaqinisekiswa isimo salo. Ukubhaliswa kwesibonakaliso sendawo kwaqinisa ukuba yingxenye yohlelo lwamatiye avikelwe aseHanzhong. Ngo-2019, uphawu lwe-“Huángyún Cuì Zhú” lwabhalwa njengomkhiqizo ozimele wesifunda.

  • Igama: “Huángyún Cuì Zhú” (黄云翠竹) lihunyushwa ngokuthi “Amafu Aphuzi, Umhlanga Oluhlaza Omahle.” 黄云 (Huángyún) — “amafu aphuzi”: umfanekiso wezinkungu zasezintabeni zikaQinling, ezikhanyiswa yilanga lokusa noma lokushona, okudala umkhanya osagolide ophuzi. 翠竹 (Cuì Zhú) — “umhlanga oluhlaza omahle”: kubhekiswa ezihlahleni zomhlanga, ezijwayelekile endaweni eseningizimu yeShaanxi, kanye nasekumeni kwehlumela letiyela elifana neqabunga lomhlanga eliqondile nelihle. Igama lingobunkondlo futhi linembile: lidlulisa kokubili indawo (izintaba ezinamafu), nokuma kweqabunga (ukuqonda okufana nomhlanga), kanye nombala wesifunda (iphalethi eluhlaza nolusagolide).

  • Ukubaluleka Kwamasiko: I-Hanzhong iyindawo egcwele umlando weZikhathi Zombuso Omathathu (三国): yilapho u-Liu Bei asungula khona umbuso wakwa-Shu-Han, u-Zhuge Liang wahlakulela amasu akhe. Itiye lihlobene kakhulu nalesi siko: “Zhāng Qiān pái” (张骞牌) — olunye lwezimpawu zetiyela ezihamba phambili esifundeni — luqanjwe ngo-Zhang Qian, ongowokuzalwa e-Hanzhong, umhambi omkhulu nomsunguli Womzila Omkhulu Kasilika. Itiye laseHanzhong lingomunye wemikhiqizo eyinhloko eyathathwa “NguMzila WeChashane Wamahhashi” (茶马古道) ovela eShaanxi uya entshonalanga nasenyakatho-ntshonalanga.

3. Incazelo Yezitshalo Nezinto Zokusetshenziswa

  • Uhlobo: Camellia sinensis (L.) O. Kuntze, ikakhulukazi var. sinensis (uhlobo olunamaqabunga amancane).
  • Izinhlobo / I-cultivar: Izitshalo zendawo ezitshalwa ngabantu (群体种, qúntǐzhǒng) — izingxube zembewu yemigqa eye yajwayela indawo enezintaba eziphakeme yaseQinling phakathi namakhulu eminyaka yokukhethwa kwemvelo. Uhlobo olunamaqabunga amancane, olujwayelekile ezindaweni zetiyela ezisenyakatho yeShayina: isihlahla esihlangene, amaqabunga amancane aminyene anamazinga aphezulu e-amino acid kanye namazinga aphakathi nendawo e-polyphenol. Lesi silinganiso sakha “ubumnandi obuphezulu, ukubaba okuphansi” (高甜低涩) — uphawu lwetiyela laseHanzhong.
  • Ukuvuna: Ikakhulukazi entwasahlobo. Izigaba eziphakeme — ngaphambi kwe-Qingming (清明, ekuqaleni kuka-April); okuyinhloko — ngaphambi kwe-Guyu (谷雨, ekupheleni kuka-April). Ngenxa yendawo esenyakatho kakhulu nesimo sezulu sasezintabeni, ukukhula kuqala kamuva kunasezifundazweni eziseningizimu, okuqinisekisa ukunqwabelana okude kwama-amino acid ezimpulweni.
  • Izinga lokuvuna: Ihlumela elinamahlamvu amancane amabili noma amathathu angaphezulu (一芽一叶 – 一芽二叶). Ezigabeni eziphakeme — ikakhulukazi “ihlumela elilodwa — iqabunga elilodwa elisanda kuvuleka” (一芽一叶初展).
  • Izidingo ezintweni zokusetshenziswa: Amahlumela kufanele abe mahle, aphelele, alingane ngosayizi, angenakho ukulimala kwemishini noma ukushisa ngokweqile. Kufiseleka ukuthi izimpulu zibe noboya obubonakalayo.

4. Indawo Nezici Zokutshala

  • Indawo nokuma kwezwe: IHanzhong isesigodini esiphakathi kwezintaba (汉中盆地) phakathi kwezintaba ezimbili ezinamandla: iQinling (秦岭, ifinyelela ku-3767 m) enyakatho neDabashan (大巴山) eningizimu. Amasimu atshalwe emithambekeni emaphakathi naphezulu yezintaba, endaweni enamafu nezinkungu eziningi. Indawo — izintaba, enamahlathi aminyene anamahlamvu abanzi naqhakene, izihlahla zomhlanga, nemifula eminingi.
  • Ukuphakama okutshalwa kukho: Cishe ama-600–1200 m ngaphezu kolwandle, indawo eyinhloko — cishe ama-800 m.
  • Isimo sezulu: Sishintsha sisuka kwesishisayo siye kwesipholile, sinomthelela wezintaba. Izinga lokushisa lonyaka jikelele — cishe u-13.5 °C. Izimvula zonyaka — ama-800–1200 mm. Izinkungu namafu avamile — ukusitha okungokwemvelo, okusiza ukunqwabelana kwe-L-theanine nokunciphisa ukubaba. Umahluko omkhulu wokushisa phakathi kosuku nobusuku, naphakathi kwezinkathi zonyaka. IQinling ivimbela umoya obandayo wasenyakatho, idale isimo sezulu esincane “eseningizimu” esifundazweni esisenyakatho jikelele.
  • Inhlabathi: Inhlabathi esezintabeni ephuzi nensundu yamahlathi (黄棕壤, 山地黄壤) ene-acidic reaction (pH 4.5–6.0), enamazinga aphezulu ezinto eziphilayo futhi enothile ngokwemvelo ngama-microelement. Isici esibalulekile — izinga eliphakeme le-selenium (硒, xī) ne-zinc (锌, xīn) enhlabathini eseningizimu yeShaanxi, okuvela ekwakhekeni kwamaminerali etiyela. Ukungena kahle kwamanzi enhlabathini yezintaba.
  • Ubucwepheshe bezolimo: Ukunakekelwa kwamasimu ngendlela evikelekile yemvelo. Ukuba kude nezindawo zezimboni kanye nesimo sendawo evikela amanzi (eningizimu yeShaanxi — indawo ebalulekile yephrojekthi “Ukuthuthwa Kwamanzi Ukusuka Eningizimu Kuya Enyakatho”, 南水北调中线工程) kuqinisekisa ukuhlanzeka kohlelo lwemvelo. Kusetshenziswa umquba wezinto eziphilayo, izindlela zebhayoloji zokulawula izinambuzane. Amasimu amaningi asezindaweni eziyizigcinamafa ze-UNESCO.

5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza

I-Huángyún Cuì Zhú ihlanganisa izakhi zobuchwepheshe bokugazinga nokomisa, okuhloswe ngabo ukwakha ihlumela eliqondile, “elifana nomhlanga” elinephunga elimnandi lamahhalathi nobumnandi obuhlanzekile. Izigaba eziyinhloko:

  • Ukuvuna (采摘 — cǎizhāi): Ukukhethwa ngesandla kwamahlumela amancane ngokuhambisana nezinga elithize. Ukuhanjiswa ngokushesha efektri.
  • Ukunaba / ukuthambisa (摊晾 — tānliàng): Amahlumela amahle anwetshwa ngendwangu encane (3–5 cm) endaweni epholile, enomoya, amahora angu-4–6. Ukuhwamuka okuncane komswakama, ukuqala kokwakheka kwezinto ezingaphambili zephunga, ukwanda kokuqukethwe kwama-amino acid akhululekile ngenxa yokuhlakazeka kwamaprotheni.
  • Ukuqinisa uhlaza (杀青 — shāqīng): Ukugazinga epanini elishisayo (锅炒杀青) emazingeni okushisa aphezulu. Ukungenziwa kusebenze ngokushesha kwama-enzyme e-oxidase, ukugcinwa kombala oluhlaza. Ukwakheka kwesisekelo sephunga lamahhalathi (栗香). Umgomo: “izinga lokushisa eliphezulu, ukufana, kungabikho ziqu ezibomvu.”
  • Ukusonta (揉捻 — róuniǎn): Ukusonta okulula ukuze kuchithwe kancane izindonga zamaseli nokukhishwa kwejusi ebusweni beqabunga. Kuqinisekisa ukugcwala kokukhishwa kwezakhi ngenkathi kunikwa itiye.
  • Ukubumba (做形 — zuòxíng): Isigaba esibalulekile se-Huángyún Cuì Zhú: ihlumela linikezwa umumo oqondile, oyisicaba kancane, “ofana nomhlanga” (挺直如竹). Ukubumba kwenziwa ngendlela yokucindezela kancane nokulinganisa epanini elifudumele, kwakheka isimo esiqondile nesihle, esanikeza itiye ingxenye yegama lalo (翠竹).
  • Ukomisa (烘干 — hōnggān): Ukuletha umswakama ozinzile (≤ 6 %) emazingeni okushisa aphakathi nendawo. Ukuqiniswa komumo, iphunga, nombala. Inhlanganisela yokugazinga kokugcina nokufudumeza yengeza ukujula ethonini lamahhalathi.

6. Izimpawu Zokuzwa

  • Ukubukeka kweqabunga elomile: Amahlumela aqondile, amahle, acwebile kancane, afana namahlamvu omhlanga amancane (秀美挺直). Umbala — oluhlaza ogcwele onomkhanya oluhlaza okotshani, noboya obuncane obubonakalayo ezimpulwini.
  • Iphunga leqabunga elomile: Lamahhalathi agqamile (栗香), elinethoni encane ye-orchid (兰花香, lánhuā xiāng). Iphunga lihlala njalo, lijulile, “lidla ubude” (香浓,韵味深长).
  • Iphunga lomhluzo: Isisekelo samahhalathi namantongomane, esengezelwa amathoni ezimbali athambile. Lihlanzekile, lisobala, akukho okuhlanganisiwe okungafanele.
  • Ukunambitheka: Okusha, “okumanzi” (鲜爽, xiānshuǎng), okunesisekelo esimnandi nokubaba okuncane. Umzimba — ophakathi, ovumelanayo. Kukhona “huígān” (回甘) ovelele — ubumnandi obude obuyobayo obuzwakala emqaleni ngemuva kwakho konke ukugwinya. Ifomula yetiyela laseHanzhong ithi “gāoxiāng, gāoxiān, gāotián, dīkǔ, dīsè” (高香、高鲜、高甜、低苦、低涩 — iphunga eliphakeme, ukusha okuphezulu, ubumnandi obuphezulu, ukubaba okuphansi, ukunweba okuphansi).
  • Umbala womhluzo: Ophuzi oluhlaza kuya koluhlaza okhanyayo, osabalele, onomkhanya omncane we-jade.
  • Amahlamvu asephuliwe (itiye elingaphansi): Amahlamvu alinganayo, aphelele, aluhlaza okotshani okuthambile, anwebekayo. Avuleke kahle, agcine umumo oqondile.

7. Ukwakheka Kwamakhemikhali

  • Ama-polyphenol (茶多酚): Izinga eliphakathi (12–18% wobunzima obomile), elingaphansi kunawo amatiye amhlophe aseNingizimu yeShayina asuselwa ezinhlotsheni ezinamaqabunga amakhulu. Lokhu kubangelwa uhlobo olunamaqabunga amancane lwe-cultivar nesimo sezulu esipholile sasezintabeni. Amsemathwa yi-catechins (EGCG, EGC, ECG, EC). Ukuba phansi kwama-polyphenol — yimbangela yokuthamba nobumnandi “obungenambangela”.
  • Ama-amino acid (氨基酸): Izinga eliphakeme — isici esivelele samatiye aseHanzhong. I-L-theanine (L-茶氨酸) — ingumthwali oyinhloko wobumnandi ne-umami. Ukuhlushwa okuphezulu kubangelwa izinto ezintathu: i-latitude esenyakatho (ukukhula okuhamba kancane), ukuphakama kwezintaba (ubusuku obupholile), namafu (ukusitha kwemvelo). Isilinganiso sama-amino acid kuma-polyphenol singaphezu kwesilinganiso, okwakha ukubusa kobumnandi phezu kokubaba.
  • Ama-alkaloid: I-caffeine — cishe u-2.0–3.0% wobunzima obomile. I-theobromine ne-theophylline — emazingeni amancane.
  • Amavithamini: I-Vitamin C (ilondolozeka kahle ngesikhathi sokugazinga epanini), amavithamini eqembu B (B₁, B₂, B₃), i-β-carotene, i-folic acid.
  • Amaminerali: I-potassium, i-magnesium, i-manganese, i-zinc, i-phosphorus, i-fluoride. Isici esiyingqayizivele — ukunothiswa ngokwemvelo nge-selenium (硒): inhlabathi eseningizimu yeShaanxi iyingxenye “yebhande le-selenium” laseShayina, futhi itiye lalesi sifunda liqukethe amanani abalulekile e-organic selenium, ahlonishwa ngezakhiwo zawo zokuqeda izinhlayiya eziyingozi nokuvuselela amasosha omzimba.
  • Amafutha abalulekile nezakhi ezinephunga elimnandi: I-linalool, i-cis-3-hexenol, i-β-ionone, i-geraniol, i-phenylacetaldehyde. Kwakha iphrofayili evelele yamahhalathi ne-orchid.

8. Izinzuzo Zempilo

  • Ukuvikela okuyi-antioxidant: Ama-catechin ne-organic selenium ndawonye ahlinzeka ngokunciphisa okunamandla kwezinhlayiya eziyingozi, kusiza ekunciphiseni ukuguga kwamaseli.
  • Umphumela othembisayo wokuthambisa: Ukusebenza ndawonye kwe-caffeine ne-L-theanine kunikeza umphumela wokuvuselela olinganiselayo — ukukhuphula ukugxila nokucaca kwengqondo ngaphandle kokukhathazeka.
  • Ukwesekwa yi-selenium: I-organic selenium ibamba iqhaza ekusebenzeni kwe-glutathione peroxidase — i-enzyme eyinhloko yokuvikela umzimba kuzinhlayiya eziyingozi. Isekela ukusebenza kwendlala yegilo nesimiso somzimba sokulwa nezifo.
  • Ukwesekwa kokugaya: Ama-polyphenol avuselela ukunyakaza kwamathumbu, enze kube lula ukumuncwa kokudla, asekele ukuhlala kahle kwamagciwane amathumbu.
  • Isimiso senhliziyo nemithambo yegazi: Ukuphuzwa njalo kwetiyela elimhlophe kuhlotshaniswa nokuncipha kwe-LDL nokugcinwa kokunwebeka kwemithambo yegazi.
  • Ukuqinisa amasosha omzimba: Inhlanganisela ye-zinc, selenium, amavithamini C neqembu B, nama-polyphenol inomphumela wokuqinisa jikelele.
  • Ukwesekwa kwempilo yomlomo: I-fluoride nama-catechin avimbela ukukhula kwamagciwane abangela ukubola kwamazinyo.

Qaphela: itiye akulona ikhambi. Uma uzwela ku-caffeine futhi unezifo ezingapheli, kuyanconywa ukuthintana nodokotela.

9. Ukunika Itiye

  • Izinga lokushisa lamanzi: 80–85 °C. Amatiye amhlophe aseHanzhong anamazinga aphezulu e-amino acid avuleka kangcono emazingeni okushisa aphakathi; amanzi ashisayo kakhulu acindezela ubumnandi futhi akhulise ukubaba.

  • Ubuningi betiyela: amagremu angu-3 ku-150 ml (i-gaiwan, indlela yokuthela ngokushesha); amagremu angu-2–3 ku-200 ml (ingilazi yegilasi, indlela yokumisa).

  • Isitsha: Ingilazi yegilasi (玻璃杯) — ukukhetha okuhle kakhulu ukubuka amahlumela aqondile, “afana nomhlanga,” antanta emhluzweni we-jade. I-gaiwan yobumba (盖碗) — ukulawula ngokunemba ukukhishwa kwezakhi nokunika itiye izikhathi eziningi.

  • Inqubo:

    1. Fudumeza isitsha. Geza ingilazi noma i-gaiwan ngamanzi ashisayo.
    2. Faka itiye. Faka amagremu angu-3 amahlamvu omile esitsheni esifudumele.
    3. Ukuthela kokuqala. Thela amanzi angu-80–85 °C engxenyeni engu-1/3 yomthamo, wenawe amahlumela “avuke” imizuzwana engu-20–30.
    4. Gcwalisa futhi umise. Gcwalisa kuze kube ngumthamo ogcwele. Ku-gaiwan — mise imizuzwana engu-40–50; engilazini — imizuzu engu-1.5–2.
    5. Thela / phuza. Thela umhluzo (ku-gaiwan) noma phuza uze ufinyelele ku-2/3 womthamo (engilazini) ngaphambi kokufaka amanzi amasha.
    6. Ukuphindaphinda ukunika itiye. Izikhathi eziphelele ezi-3–5 zokuthela. Ngokulandelayo ngakunye — yandisa imizuzwana engu-10–15.

10. Ukugcinwa

  • Isitsha: Esivaleka ngokuqinile, esingangenwa ukukhanya — i-aluminium foil, ikani likathayela noma lobumba elinesivalo esiqinile.
  • Izinga lokushisa: Okuhle kakhulu — 0–5 °C (efrijini). Kuvumelekile ukugcina ezingeni lokushisa lekamelo endaweni epholile, emnyama isikhathi esifushane (kuze kube yizinyanga ezingu-2).
  • Izitha zetiyela: Ukukhanya, umswakama, amaphunga angaphandle, i-oxygen, izinga lokushisa eliphezulu.
  • Isikhathi sokugcina: Ukuze kuvuleke ukunambitheka okuphelele — zingakapheli izinyanga eziyi-6–12 emva kokukhiqiza. Ngokugcinwa okuphrofeshinali efrijini — kufinyelela ezinyangeni eziyi-18.

11. Intengo Nokugwema Amangqamuzana Okukhohlisa

  • Iqembu lentengo: Indawo ephakathi nendawo phakathi kwamatiye amhlophe aseHanzhong. Izinga lokuqala lasentwasahlobo libiza kakhulu kunelasehlobo; intengo iphinde incike kumkhiqizi othile kanye nasekuqinisekisweni.
  • Indlela yokugwema amangqamuzana okukhohlisa:
    • Thenga kubanikezeli abathembekile abanokumaka okusebenzayo okuthi “I-Hanzhong Lǜ Chá — umkhiqizo onesibonakaliso sendawo” (汉中绿茶地理标志).
    • Hlola umumo: i-Huángyún Cuì Zhú yangempela ihlukaniswa ngamahlumela aqondile, amahle “omumo ofana nomhlanga.” Umumo ogobile, ophukile noma omncane ngokweqile — uphawu lokushintshwa.
    • Hlola iphunga: iphunga langempela lamahhalathi elinethoni ye-orchid — lihlanzekile, lijulile, lihlala njalo. Ukunikezwa kwephunga elenziwe ngamakhemikhali kunikeza iphunga eliqine, elisheshe linyamalale.
    • Hlola umhluzo: kufanele usabalale, uphuzi-oluhlaza. Ukufiphala noma ukungakhanyi — uphawu lwetiyela elidala noma eliwumgunyathi.
    • Naka intengo: intengo ephansi ngokusolisayo — isizathu sokungabaza.

12. Amaqiniso Athakazelisayo

  • Isifunda saseHanzhong singenye yezindawo ezimbalwa eShayina lapho amasimu etiyela etholakala khona ku-latitude engaphezu kuka-33° N. Lona “umngcele ongasenyakatho” webhande letiyela elijwayelekile, futhi amatiye endawo anokulinganisela okuyingqayizivele: ukubaba okuphansi (ama-polyphenol amancane) kanye nobumnandi obuphezulu (ama-amino acid amaningi) — iphrofayili “efana nesibuko” uma iqhathaniswa namatiye asezindaweni ezishisayo zaseningizimu.
  • Izinto ezitholakala ngokuvubukulwa kwetiyela ethuneni lase-Hanyangling (141 BC) zenza isifunda sibe ngesinye sezindala kakhulu emhlabeni ngokusetshenziswa kwetiyela okuqinisekisiwe — indala ngeminyaka eyizinkulungwane eziyi-1.5–2 ukwedlula noma yibuphi ubufakazi baseNdiya, baseJapan noma baseCeylon.
  • INingizimu yeShaanxi iyingxenye “yebhande le-selenium” laseShayina (秦巴硒谷): inhlabathi lapha inothiswe ngokwemvelo yile microelement, okwenza itiye lendawo libe “fùxī” (富硒, “elicebiswe nge-selenium”) ngokwemvelo — ngaphandle kwanoma yisiphi isengezo esenziwe.
  • I-Hanzhong iyindawo yokuqala yomlando “WoMzila Omkhulu Kasilika” ngo-Zhang Qian (张骞, c. 164–114 BC); itiye laba ngomunye wemikhiqizo eyinhloko “yoMzila WeChashane Wamahhashi” (茶马古道), owaxhumanisa lesi sifunda neTibet ne-Asia Ephakathi.
  • Izintaba zaseQinling — ngesinye sezindlela ezibalulekile zokuhlukanisa imvelo nezitshalo eShayina, ezihlukanisa “iNyakatho” “neNingizimu” yezwe ngokwesimo sezulu, izitshalo namasiko okupheka. Amasimu etiyela emthambekeni oseningizimu weQinling — ngokwezwi nezwi “itiye emngceleni wemihlaba emibili,” elimunca umoya wawo womabili.

13. Ukuqhathaniswa namanye amatiye amhlophe eShaanxi

IsiciHuángyún Cuì Zhú (黄云翠竹)Hànzhōng Xiānháo (汉中仙毫)Zǐyáng Máo Jiān (紫阳毛尖)Shāngnán Quánmíng (商南泉茗)
IsifundaHanzhongHanzhong (Xixiang, Nanzheng)Ankang (Ziyang)Shangluo (Shangnan)
Umumo WamahlamvuOqondile, ‘ofana nomhlanga’Osontekile, ocijile, ‘ofana nenaliti’Ama-curls amancane anoboyaAmahlumela amancane asongekile
Iphunga EliyinhlokoLamahhalathi + le-orchidEliphezulu lamahhalathi, ‘xiānháo-xiāng’Elisha, elotshani, elinethoni yamantongomaneElihlanzekile, elimnene, ‘elomthombo’
UkunambithekaOkuphakathi, okumnandi, ‘okumanzi’Okuphakeme, okumnandi, okugcweleOkuphakathi, okusha, okuluhlazaOkulula, okuhlanzekile, okuthambile
Isici EsikhethekileUmumo oqondile, igama lenkondloIsihlangu samatiye aseHanzhongInothile ngokwemvelo nge-seleniumItiye elisenyakatho kakhulu eShaanxi

Ekuphetheni:

IHuángyún Cuì Zhú — itiye elinomlingiswa wedwala lasezintabeni: elithule, elizithibayo, kodwa elinokujula kwangaphakathi okwembulwa kancane kancane — kusukela ekuthelweni kuya kwesinye. Iphunga layo lamahhalathi, isimo sayo esiqondile “somhlanga,” nobumnandi bayo obuhlanzekile, “obungenamthungo” kukhombisa umoya weQinling eseningizimu — ukhamba lapho iNyakatho neNingizimu yeShayina zihlangana khona futhi ziveze okuthize okuyingqayizivele. Uma ufuna itiye elimhlophe elingazimemezeli, kodwa elimema ngokuthobeka ukuba ulalele — ethonini elincane le-orchid, ebumnandini obuyobayo, emthonjeni omkhulu wamaminerali wezintaba ze-selenium — iHuángyún Cuì Zhú iyoba ukukhetha okufanele. Yinike engilazini yegilasi ngamanzi athambile angu-80 °C, ubuke amahlumela aqondile “omhlanga” ema kancane emhluzweni we-jade — bese uzwa lokho abantu baseHanzhong abakubiza ngokuthi “yùnwèi” (韵味) — ukunambitheka okujulile, okungasheshi, okuhlala nawe isikhathi eside kunetiye ngokwalo.