---
title: "Zhèjiāng Sōngzhēn"
url: https://thetea.app/zu/article/zhejiang-songzhen
lang: zu
updated: 2026-04-08
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Zhèjiāng Sōngzhēn (浙江松针)

I-Jiangsu "Song Zhen" ("Izinaliti Zikaphayini") iyitiyeni eliluhlaza elisuka esifundeni saseChun'an (淳安) esifundazweni saseZhejiang, esisogwini Lwechibi Leziqhingi Eziyinkulungwane (千岛湖, Qiāndǎo Hú). Isici esiyinhloko saleli tiyeni siwukuhlanganiswa kwe-hybrid cultivar engajwayelekile eZhejiang esekelwe ku-*Camellia sinensis* var. *assamica* nobuchwepheshe obujwayelekile baseZhejiang bokugazinga nokubunjwa ngesandla kwalezozinaliti zikaphayini. Umphumela yitiyeni eline-umami egqamile, amanothi e-hestnut, nokwakheka okunokhilimu, okuhluke ngokuphawulekayo kumatiyeni aluhlaza avamile aseZhejiang (Longjing, Anji Bai Cha) kokubili ngokwezinto ezisetshenzisiwe nangokwephrofayili yokunambitha.

**1. Ukuhlukaniswa Nemvelaphi:**

* **Uhlobo:** Itiyeni eliluhlaza (elingavutshelwe, izinga le-oxidation lingaphansi kuka-5%). Indlela yokulungisa iwukugazinga ebhodweni (炒青, chǎoqīng).
* **Isigaba:** Itiyeni eliluhlaza elisezingeni eliphezulu laseChina elinomumo wezinaliti (松针形绿茶, sōngzhēnxíng lǜchá).
* **Imvelaphi:** I-China, isifundazwe saseZhejiang (浙江, Zhèjiāng), isifunda saseChun'an (淳安县, Chún'ān Xiàn), endaweni yeChibi Leziqhingi Eziyinkulungwane.
* **Izixhumanisi zendawo:** Cishe 29°30′ N, 118°55′ E. Ukuphakama kwamasimu okutshala — amamitha angu-800–1200 ngaphezu kogu lolwandle.

**2. Umlando Nokubaluleka Kwesiko:**

* **Umlando:**

Isifunda saseChun'an singesinye sezifunda zasendulo kakhulu zetiyeni eChina, esinomlando wokutshala itiyeni ocishe ube yiminyaka engu-2000. Endulo, le ndawo yayibizwa ngokuthi i-Muzhou (睦州) noma i-Qingxi (青溪), futhi ngesikhathi sobukhosi bakwa-Tang (Ikhulu lesi-7–10) yayingesinye "sezindawo zokulethwa kweminikelo" (贡茶区, gòngchá qū) ezazihlinzeka ngetiyeni enkantolo. Umbhali omkhulu wangaleso sikhathi we-treatise yetiyeni uLu Yu (陆羽) encwadini yakhe ethi "I-Canon Yetiyeni" (茶经) wakhuluma ngetiyeni laseMuzhou kanye namanye amatiyeni ahamba phambili angaleso sikhathi. Encwadini ethi "Izithasiselo Zomlando Kahulumeni WaseTang" (唐国史补) kubhaliwe: "常州有宜兴之紫笋, 婺州有东白, 睦洲有鸠坑" — "EChangzhou kune-Zisun yaseYixing, eWuzhou kune-Dongbai, eMuzhou kune-Jiukeng".

IChun'an iyindawo lapho kwavela khona i-cultivar edumile i-Jiukeng (鸠坑种, Jiūkēng zhǒng) — okuwukuphela kohlobo lwetiyeni "lwembewu" (有性系, yǒuxìngxì) eZhejiang. I-Jiukeng ingenye yezinhlobo zamatiyeni ezisatshalaliswe kakhulu emhlabeni: yethulwa ngempumelelo eJapan, eSoviet Union, eNdiya, eVietnam nakwamanye amazwe angaphezu kweshumi. Ngo-2003, imbewu ye-Jiukeng yathunyelwa emkhathini ngomkhumbi-mkhathi i-"Shenzhou-5" (神舟五号) ukuze kwenziwe ucwaningo lokukhethwa kwemkhathi.

Itiyeni lanamuhla "Song Zhen" (Izinaliti Zikaphayini) laseChun'an liwukwakhiwa okusha, okucatshangwa ukuthi kwavela engxenyeni yesibili yekhulu lama-20 njengengxenye yohlelo lokuhlukanisa imikhiqizo yetiyeni yalesifunda. Ngokungafani netiyeni lendawo elidumile i-Qiandao Yuye ([千岛玉叶](https://thetea.app/zu/article/qiandao-yu-ye), "Iqabunga Lejade Leziqhingi Eziyinkulungwane"), elasungulwa ngo-1982 ngesitayela seLongjing, i-"Song Zhen" yathatha enye indlela: esikhundleni sesimo esiyisicaba "njengensabula" — izinaliti ezinde eziqondile; esikhundleni se-cultivar yamaqabunga amancane *var. sinensis* — i-hybrid esekelwe ku-*var. assamica*. Lokhu kuwukuhlola ngamabomu: ukuletha "amandla aseYunnan" endaweni ephucuzekile yaseZhejiang.

* **Igama:** "Song" (松) — uphayini; "Zhen" (针) — inaliti. Igama lichaza ngokunembile ukubukeka kwezicucu zetiyeni — ezinde, eziyizicaba, eziqondile, ezicijile, ezifana nezinaliti zikaphayini. Umumo "wezinaliti zikaphayini" (松针形) ungomunye wezindlela zakudala "ezibunjiwe" zetiyeni eliluhlaza laseChina, ezihambisana "nezilimi zondlunkulu" (雀舌形), "izivunguvungu" (螺形), "izinsabula" (扁形) "namaparele" (珠形).

* **Ukubaluleka kwesiko:** I-"Song Zhen" yaseChun'an ixhumanisa ngokomfanekiso namahlathi aphayini asezintabeni endaweni yaseQiandaohu — enye yezindawo ezinkulu zamahlathi eMpumalanga yeChina (ipaki kazwelonke yamahlathi, izinhlobo zezitshalo ezingaphezu kuka-634). Umumo wetiyeni ubhekisela kulesi simo semvelo: izinaliti zetiyeni zinjengezinaliti zikaphayini ogwini lwechibi. Esifundeni saseChun'an, ngokwesiko esijwayele ukuhlotshaniswa ne-Jiukeng ne-Qiandao Yuye, i-"Song Zhen" imelela isiqondiso esisha — umzamo wokwandisa umbala wokukhiqizwa kwetiyeni laseZhejiang ngale kwezindlela ezijwayelekile eziyizicaba nezisontekile.

**3. Incazelo Ye-Botanical Nezinto Ezingavuthiwe:**

* **Uhlobo / I-Cultivar:** I-Hybrid ye-*Camellia sinensis* var. *assamica* × **Chang Ye Bai Hao (长叶白毫, Chángyè Báiháo)** — "Uboya Obumhlophe Obunamaqabunga Amade". Lokhu kuwukukhetha okungajwayelekile esifundazweni saseZhejiang: iningi lamatiyeni aluhlaza aseZhejiang (Longjing, Anji Bai Cha, Jiukeng Mao Jian, Jingzhan) enziwa ngezitshalo zamaqabunga amancane ze-*var. sinensis*. Ukusetshenziswa kwe-hybrid ye-*assamica* kuletha umehluko omkhulu:
    * Amaqabunga amakhulu anokuqukethwe okuphezulu kwe-chlorophyll (uluhlaza oluqine kakhudlwana).
    * Ukuqukethwe okuphezulu kwe-polyphenol (ama-catechin) — isici esivelele se-*assamica*.
    * Ipuleti leqabunga eliminyene, "elinenyama", elivumela ukubunjwa kwezinaliti ezinde ngaphandle kokuphuka.
    * Ukuqukethwe okungaba phezulu kwe-L-theanine (uma kusetshenziswa ukusibekela noma ukukhula okuhamba kancane ezindaweni eziphakeme).
* **Ukuvuna:** Ngaleli tiyeni elithile, kusetshenziswa amaqabunga amancane aphelele, kufaka phakathi ukuvuna kwasehlobo (i-flush yesithathu, 三水茶). Kumabanga aphezulu — ukuvuna kwentwasahlobo (春茶). Izinga liyimbewu neqabunga elilodwa noma amabili aphezulu.
* **Izidingo zezinto ezingavuthiwe:** Amaqabunga amancane, angenamonakalo anosayizi othile (made ngokwanele ukwenza "izinaliti") ayakhethwa. Ukufana kobude nobukhulu kuyisidingo esibalulekile.

**4. I-Terroir Nezici Zokutshala:**

* **Isifunda:** Isifunda saseChun'an (淳安县) engxenyeni esentshonalanga yeZhejiang. Sisogwini Lwechibi Leziqhingi Eziyinkulungwane (千岛湖) — ichibi elikhulu lokwenziwa lamanzi ahlanzekile eMpumalanga yeChina, elakhiwa yidamu lomfula i-Xin'anjiang (新安江) ngo-1959. Ichibi elineziqhingi ezingaphezu kuka-1078 lidala isimo sezulu esiyingqayizivele: umthamo omkhulu wamanzi unciphisa ukuguquguquka kwezinga lokushisa futhi ulondoloza umswakama ophezulu.
* **Ukuphakama kokutshala:** Amamitha angu-800–1200 ngaphezu kogu lolwandle — okuphakeme kakhulu kune-Xi Hu Longjing (amamitha angu-200–400) noma i-Anji Bai Cha (amamitha angu-300–600).
* **Umhlabathi:** Ngokuyinhloko i-acidic (pH 4.5–5.5), enothile nge-iron (红壤/黄壤, inhlabathi ebomvu/ephuzi). Ukuqukethwe okwenyukile kwe-iron kungaba nomthelela kumaminerali afana netiyeni. Ukudonsa kwamanzi okuhle kwemvelo ngenxa yendawo enezintaba.
* **Isimo sezulu:** I-subtropical epholile, enomswakama ophezulu (umthelela wechibi), izinga lokushisa lonyaka eliphakathi cishe lingu-+18°C, imvula eningi. Izintaba ziletha inkungu njalo nokusabalala kwemvelo kwelanga.
* **Izici ezikhethekile:** Kungenzeka ukuthi kusetshenziswa ukusibekela kwemvelo noma okuyingxenye (遮阴, zhēyīn), okwenyusa ukuqukethwe kwe-L-theanine ne-chlorophyll. Ukuba seduze kwamahlathi aphayini epaki kazwelonke yaseQiandaohu kudala indawo ehlanzekile (akukho ukungcola kwezimboni, izinga eliphezulu lama-phytoncides).

**5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:**

Ubuchwepheshe busekelwe endleleni yakudala yaseZhejiang yokugazinga (炒青), kodwa ngokugcizelela okukhethekile esigabeni sokubunjwa "kwezinaliti".

* **Ukwenza ubuthaka (摊凉, tānliáng):** Ukubeka amaqabunga isikhathi esifushane (amahora angu-4–8) ukuze kwehliswe umswakama nokunikeza ukunwebeka okudingekayo ekubunjweni okuzayo. Ukulahlekelwa umswakama — cishe u-15–20%.

* **Ukuqinisa ubuhlaza (杀青, shāqīng):** Ukugazinga ebhodweni elishisayo (锅炒, guōchǎo) ngezinga lokushisa eliphezulu (~180–200°C) ukuze kuvinjwe ama-enzyme ngokushesha. Indlela yakudala yaseZhejiang, efana nokukhiqizwa kwe-Longjing.

* **Ukusonteka (揉捻, róuniǎn):** Ukusonteka okuncane ukuze kukhishwe ijusi yeseli nokulungiselela ukubunjwa. Kwenziwa ngobunono — ukugwema ukulimala kwamaqabunga amade.

* **Ukubunjwa / Ukucindezela (理条/做形, lǐtiáo/zuòxíng):** Isigaba esibalulekile nesidinga umzamo omkhulu, esinquma umlingiswa we-"Song Zhen". Amaqabunga acindezelwa futhi alungiswe ngokuphindaphindiwe — ngesandla noma ngokusebenzisa amathuluzi akhethekile — ukuze kutholakale umumo oyisici oyisicaba, oqondile, onjengenaliti. Iqabunga ngalinye lelulwa eceleni futhi licijiswe, okudinga ikhono eliphezulu: izicucu zetiyeni kufanele zibe zincane, zibe flat, ubude bube ngu-20–25 mm, zingabi nemifantu noma zephuke. Ngalesi sigaba i-"Song Zhen" ihluke kwamanye amatiyeni amaningi aluhlaza: ukubunjwa "kwezinaliti" kunzima kakhulu kunokusonteka kwezivunguvungu (Bi Luo Chun) noma ukucindezela "kwezinsabula" (Longjing).

* **Ukomisa (烘干, hōnggān):** Ukomisa kokugcina ngomoya oshisayo ukuze umswakama wehliselwe ku-<5%, kugxiliswe isimo futhi kuzinziswe iphunga.

* **Ukuhlunga (分级, fēnjí):** Itiyeni eliqediwe lihlungwa ngobude, ukufana nokuphelela "kwezinaliti". Izinaliti eziphukile nezingalingani ziyasuswa.

**6. Izici Ze-Organoleptic:**

* **Ukubukeka kweqabunga elomile:** Izicucu zetiyeni ezinde (20–25 mm), eziyizicaba, eziqondile ezinombala osiliva-oluhlaza, zifana nezinaliti zikaphayini. Ziphelele, zilingana, aziphukile. Ingaphezulu libushelelezi, linokucwebezela okuncane.
* **Iphunga leqabunga elomile:** Lisha, utshani, linamanothi amancane okhula lwasolwandle notshani obusanda kugundwa. "Ukuphola kwe-coniferous" okucashile — kuhlotshaniswa, okubangelwa kakhulu umumo nengqikithi kunokuba khona ngokoqobo kwama-terpenes.
* **Iphunga lokugxiliswa:** Lithambile, lisha, utshani-izimbali, linomthunzi ogqamile we-hestnut (栗香, lìxiāng) — inothi elivelele lamatiyeni aluhlaza agazingiwe aseZhejiang.
* **Ukunambitha:** Kubushelelezi, kuthambile, kunobumnandi, kune-umami egqamile (旨味) — ukunambitheka okujulile, "okwejusi", okubangelwa ukuqukethwe okuphezulu kwe-L-theanine. Amanothi e-hestnut eluhlaza, i-hazelnut, uhlaza olusha. Ukwakheka okunokhilimu (奶滑, nǎihuá). Ukunambitheka ngemuva — kuhlala isikhathi eside, kunobumnandi, kunamaminerali amancane.
* **Umbala wokugxiliswa:** Obala, oluhlaza okotshani ophuzi (黄绿明亮, huánglǜ míngliàng).
* **Phansi kwetiyeni (iqabunga elenziwe):** Amaqabunga aluhlaza ngokugqamile, aphelele, amade, agcina umumo wezinaliti. Makhulu kunamatiyeni ajwayelekile aseZhejiang — ifa le-cultivar ye-*assamica*.

**7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:**

* **I-Polyphenol (ama-catechin):** Ukuqukethwe okuphezulu, okugcwele i-EGCG. I-hybrid ye-*assamica* inikezela ngezinga elingaba phezulu lama-catechin kunezitshalo zamaqabunga amancane ze-*var. sinensis* zaseZhejiang.
* **Ama-amino acid:** Ukuqukethwe okwenyukile kwe-L-theanine (okubangela i-umami nobumnandi). Ukuvuthwa okuhamba kancane ezindaweni eziphakeme kanye nokungenzeka kokusibekela kuholela ekuqongeleleni kwama-amino acid.
* **Ama-alkaloid:** I-caffeine — inikeza umphumela opholile, ozinzile wokuvuselela. Ukusebenzisana kwayo ne-L-theanine kudala "ukuphapha okuzolile" ngaphandle kokukhathazeka.
* **I-Chlorophyll:** Ukuqukethwe okwenyukile (i-cultivar ye-*assamica* + okungenzeka ukusibekela) — sinikeza umbala oluhlaza oqinile weqabunga elomile nokugxiliswayo.
* **Amavithamini:** I-Vitamin C, amavithamini e-group B.
* **Amaminerali:** I-Fluoride, i-potassium, i-manganese. I-iron esuka emhlabathini ingaba khona ngamanani amancane, inikele kumlingiswa wamaminerali wokunambitheka ngemuva.

**8. Izinzuzo Zempilo:**

* **Ukuvikela i-Antioxidant:** Ukuqukethwe okuphezulu kwe-EGCG namanye ama-catechin (okungaba ngaphezulu kunaku-*var. sinensis* esifundeni esifanayo) kunikeza ukunciphisa okunamandla kwama-radical mahhala.
* **Ukwenza ngcono imisebenzi yengqondo:** Ukusebenzisana okugqamile kwe-L-theanine ne-caffeine kuphumela ekugxiliseni okungakhululekile — isimo "sokuphapha okuzolile", esikhulisa ukukhiqiza ngaphandle kokuxhamazela kwezinzwa.
* **Impilo yomlomo:** I-Fluoride nezici ezilwa namagciwane zama-catechin zivimbela ukukhula kwamagciwane abangela ukuwohloka kwamazinyo.
* **Ukweseka ukusebenza komzimba:** Ama-catechin ne-caffeine asiza ukusheshisa umzimba nokukhiqiza ukushisa.
* **Umphumela wokuphumula:** I-L-theanine isiza ukunciphisa ukukhathazeka, nokwenza ngcono izinga lokulala uma iphuzwa emini.

**9. Ukuphisa:**

* **Izinga lokushisa lamanzi:** 75–85°C. Ububanzi bubanzi kunamatiyeni agazingiwe (70°C), kodwa bungaphansi kwamanzi abilayo. Amatiyeni agazingiwe aseZhejiang amelana kakhudlwana namazinga okushisa, kodwa ukushisa ngokweqile kusabangela ubumnandi obubuhlungu.
* **Inani letiyeni:** Amagremu angu-3–5 emanzini angu-150–200 ml. Ngendlela yokuthelela — amagremu angu-4–5 ku-150 ml.
* **Izitsha:** I-glass noma i-gaiwan yobumba, i-teapot yengilazi. Ingilazi inconywa kakhulu nge-"Song Zhen": ukubuka ukuvuleka "kwezinaliti" ezinde kuyinjabulo yobuhle ehlukile. Ubumba lwe-Yixing alunconywa: lumunca amaphunga amancane.
* **Inqubo (indlela yokuthelela, 功夫泡法):**
    1. Fudumeza izitsha ngamanzi ashisayo.
    2. Faka itiyeni elomile, uphefumule iphunga.
    3. Ukuthelela kokuqala — imizuzwana engu-30–60 ku-80°C.
    4. Ukuthelela kwesibili — imizuzwana engu-20–30 (ukunambitha kuyaqina).
    5. Okwesithathu nangaphezulu — imizuzwana engu-30–45–60 ngokwenyuka kancane.
    6. Itiyeni likwazi ukumelana nokuthelela okuphelele oku-4–5.
* **Enye indlela (ingilazi yengilazi, 杯泡法):** Amagremu angu-3 ku-250 ml ku-80°C, ukugxilisa imizuzu engu-3–4. Ilungele ukuphuza itiyeni nsuku zonke nokubuka "umdanso wezinaliti".

**10. Ukugcina:**

Gcina emaphaketheni angangeni umoya, angabonisi (isikhwama esine-foil, ithini lensimbi) endaweni eyomile, epholile, kude namaphunga anamandla. Okuhle kakhulu — esiqandisini ku-0–5°C esitsheni esivalwe ngokuphephile. Ezingeni lokushisa legumbi — kungabi ngaphezu kuka-+25°C. Isikhathi esinconywayo sokugcina — kuze kufike ezinyangeni ezingu-18; ukusha okuphezulu — ezinyangeni zokuqala eziyisi-6–9. Amatiyeni avunwa ehlobo (i-flush yesithathu) awathinteki kakhulu ekugugeni kunawentwasahlobo, kodwa nawo alahlekelwa ukugqama kwephunga lawo ngokuhamba kwesikhathi.

**11. Intengo Nokugwema Amampunge:**

Intengo iyahlukahluka kuye ngesikhathi sokuvuna kanye nebanga. Ukuvuna kwentwasahlobo (春茶) — 20–35 USD ngegremu eziyikhulu (ukuthengisa); ukuvuna kwasehlobo (夏茶 / 三水茶) — 10–18 USD ngegremu eziyikhulu — enye indlela ethengekayo.

* **Ungawagwema kanjani amampunge:**
    * Hlola ukubukeka: i-"Song Zhen" yeqiniso iyizinaliti eziqondile, eziphelele, eziqondile, ubude obungu-20–25 mm, umbala osiliva-oluhlaza. Inani elikhulu lezicucu eziphukile, izinaliti ezingalingani noma ezimfushane kakhulu kuwuphawu lwezinga eliphansi noma lokushintshwa.
    * Hlola iphunga: kufanele libe lisha, linothe ngotshani ne-hestnut, ngaphandle kwephunga "lentuthu", "elishile" noma elokwenziwa.
    * Hlola ukunambitha: ku-80°C — i-umami egqamile, ubumnandi, ukwakheka okunokhilimu, ngaphandle kobumnandi obubuhlungu obuqinile. Ukungabikho kwe-umami kungaba uphawu lokuthi kushintshwe ngezinto ezisetshenziswayo ezishibhile (*var. sinensis* esikhundleni se-hybrid ye-*assamica*).
    * Thenga kubaphakeli abasebenza ngamatiyeni aseZhejiang futhi abangakwazi ukufakazela imvelaphi (Chun'an / Qiandaohu).

**12. Amaqiniso Athakazelisayo:**

* Isifunda saseChun'an siyindawo yokuzalwa ye-cultivar ye-Jiukeng (鸠坑种), okuseyiyona kuphela uhlobo lwetiyeni "lwembewu" (ezandiswa ngembewu, hhayi ngama-cuttings) eZhejiang. "Inkosi yezihlahla zetiyeni zaseJiukeng" yasendulo (鸠坑茶树王) enobude obungamamitha angu-4.2 nomqhele ongaphezu kuka-30 m² usakhula emzaneni waseTanglian esigodini saseJiukeng.
* Ngo-2003, imbewu ye-Jiukeng yathunyelwa emkhathini ngomkhumbi-mkhathi wokuqala waseChina othwala abantu i-"Shenzhou-5" ukuze kuhlolwe ukukhethwa komkhathi (航天育种, hángtiān yùzhǒng), okwaheha ukunaka emhlabeni wonke.
* Ichibi Leziqhingi Eziyinkulungwane (千岛湖) liwumthombo wamanzi owakhiwa ngabantu, owakhiwa ngo-1959 lapho kwakhiwa idamu lase-Xin'anjiang. Ukwakhiwa kwalo kwacindezela amadolobha amabili asendulo (遂安 ne-淳安) futhi kwaguqula imvelo yesifunda. Namuhla ichibi lingenye yemithombo emikhulu yamanzi ahlanzekile eMpumalanga yeChina enamanzi ezinga loku-1 lobumsulwa (国家一级水体), okuqinisekisa isimo semvelo esiyingqayizivele samasimu etiyeni.
* Ukusetshenziswa kwe-hybrid ye-*var. assamica* ngetiyeni eliluhlaza eZhejiang kuwukuqhamuka ngamabomu nesiko: amakhulu eminyaka isifundazwe besisebenza kuphela nge-*var. sinensis* yamaqabunga amancane. I-"Song Zhen" ingelinye lamatiyeni ambalwa aseZhejiang akhombisa ukuthi izinto zamaqabunga amakhulu zingaveza umphumela othakazelisayo kule ndawo.
* Umumo "wezinaliti zikaphayini" (松针形) ukhona futhi etiyeni elibomvu — i-Dian Hong Song Zhen yaseYunnan ([滇红松针](https://thetea.app/zu/article/dianhong-songzhen)) edumile evela ezinhlobonhlobweni zamaqabunga amakhulu i-Yunnan Da Ye Zhong. I-"Song Zhen" eluhlaza yaseZhejiang iwukuphendula okuluhlaza kweYunnan: umumo ofanayo, uhlobo oluhlukile lwetiyeni, indawo ehlukile.
* Enye itiyeni laseZhejiang elisuka esifundeni saseWuyi (武义) — i-"Wuyang Chunyu" ([武阳春雨](https://thetea.app/zu/article/wuyang-chun-yu), "Imvula Yentwasahlobo YaseWuyang") — nayo ichazwa ngokuthi "形似松针丝雨" ("inomumo ofana nezinaliti zikaphayini nemicu yemvula"), okufakazela isiko elibanzi laseZhejiang lamatiyeni aluhlaza anezinaliti.

**13. Ukuqhathanisa Namanye Amatiyeni Aluhlaza:**

* **Xi Hu Longjing ([西湖龙井](https://thetea.app/zu/article/xihu-longjing), Xīhú Lóngjǐng):** Itiyeni elidume kakhulu laseZhejiang. Umumo oyisicaba "njengensabula", i-cultivar ye-*var. sinensis* (Longjing 43, Quntizhong). Iphunga — linjengamantongomane namathanga (豆花香, "iphunga lezimbali zikabhontshisi"), "eligazingiwe". Ukunambitha — kuhlanzekile, kuyaqabula, kunobumnandi be-"bhontshisi" obuyisici. I-"Song Zhen" — inesisindo ngokwengqamuzana, ine-umami egqamile nokwakheka okunokhilimu; ayikho "elula" futhi "icacile" njengeLongjing.
* **Anji Bai Cha ([安吉白茶](https://thetea.app/zu/article/anji-baicha), Ānjí Báichá):** Itiyeni eliluhlaza eline-"macembe amhlophe" eliyingqayizivele elisuka ku-cultivar eyi-albino i-Bai Ye Yi Hao (白叶一号). Iphunga — le-orchid, izimbali. Ukunambitha — kugcwele "ama-amino acid" ngezinga eliphezulu: i-umami iyabusa, ubumnandi obubuhlungu abukho nhlobo. I-"Song Zhen" isondelene ne-Anji Bai Cha ngokugqama kwe-umami, kodwa ihluke ngamanothi e-hestnut nangengqamuzana eliminene (umthelela we-*assamica*).
* **Dian Hong Song Zhen (滇红松针):** Itiyeni elibomvu laseYunnan elinomumo ofanayo "wezinaliti zikaphayini". I-cultivar — i-Yunnan Da Ye Zhong (*var. assamica*). Ukunambitha — kunjengoju noshokoledi, kunothe, kumnandi. I-"Song Zhen" eluhlaza — ilusha, inotshani, ine-umami; okubahlanganisayo umumo kanye "ne-DNA yamaqabunga amakhulu" ye-*assamica*, kodwa uhlobo lokucutshungulwa ludala amaphrofayili okunambitha aphikisanayo ngokuphelele.
* **Jiukeng Mao Jian (鸠坑[毛尖](https://thetea.app/zu/article/mao-jian)):** Itiyeni lakudala elisuka esifundeni esifanayo saseChun'an, kodwa lisuka ku-cultivar yendawo i-Jiukeng (*var. sinensis*). Izinaliti ezincane, eziqondile, ezinoboya. Iphunga — liqinile, lihlanzekile. Ukunambitha — kuminyene, kunobunjiniyela bamaminerali baseChun'an. I-"Song Zhen" — inkulu, ithambile, ine-umami egqamile nokwakheka okunokhilimu; i-Jiukeng Mao Jian — iqinile, "yomile", iyisiko.

**14. Ukuphikisana Okungaba Khona:**

* Ukungahambisani komzimba ngamunye noma ukusabela okweqile.
* Ngenxa yokuqukethwe kwe-caffeine — qaphela uma unokuxhamazela okwenyukile kwemizwa, ukuqwasha, umfutho wegazi ophakeme ngesikhathi sokuqina.
* Akunconywa uma ungasaphuzanga lutho kubantu abanesisu esibuthakathaka: ama-catechin ne-caffeine kuvuselela ukukhiqizwa kwe-asidi esiswini.
* Qaphela ngesikhathi sokukhulelwa (ikakhulukazi izinyanga ezintathu zokuqala) nokuncelisa.
* Kungenzeka kube nokusebenzisana neminye imithi (ama-anticoagulant, amalungiselelo e-iron); kunconywa ukubonisana nodokotela.

**Ekuphetheni:**

I-Zhejiang "Song Zhen" iyitiyeni eliyindida: lizalelwe esifundazweni osekuphele amakhulu eminyaka sakha ubunikazi balo betiyeni kuzitshalo zamaqabunga amancane ze-*var. sinensis* (Longjing, Anji, Jiukeng), — futhi ngamabomu lwephula lesi siko, lisebenzisa i-hybrid ye-*assamica*. Livela esifundeni setiyeni sasendulo kunazo zonke (iChun'an enomlando wayo weminyaka eyizinkulungwane ezimbili) — kodwa liwukwakhiwa kwesimanje. Umumo walo "wezinaliti zikaphayini" ukhulumisana netiyeni elibomvu laseYunnan — kodwa lona ngokwalo "luhlaza", lwaseZhejiang, lugazingiwe. Yilokhu kwakheka okuningi okwenza i-"Song Zhen" ithakazelise kubahleli: ukwakheka okunokhilimu kanye ne-umami ejulile evela ku-*assamica*, inothi le-hestnut lokugazinga kwaseZhejiang, ubunjiniyela bamaminerali bomhlabathi one-iron, nobumsulwa bemvelo ogwini Lwechibi Leziqhingi Eziyinkulungwane — konke lokhu kuhlangana kwakha itiyeni elingafani nanoma yiliphi elinye itiyeni eliluhlaza lesifundazwe.
