---
title: "Zhāngjiājiè chá"
url: https://thetea.app/zu/article/zhangjiajie-cha
lang: zu
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Zhāngjiājiè chá (张家界茶)

**I-Changjiajie Cha** (*Zhāngjiājiè chá*, 张家界茶) yigama lesifunda letiye esifundeni sedolobha i-Zhangjiajie enyakatho-ntshonalanga yesifundazwe sase-Hunan. Akulona uhlobo noma ikilasi, kodwa wuphawu lwesitifiketi sezindawo, olwabhaliswa mhla ziyisi-7 kuMbasa 2021 kanye no-"张家界莓茶"; iziphathimandla zesifunda zilawula kokubili njengebhangqa le-"两茶" — "amatiye amabili". Isizindalwazi sezinkomba zezindawo sichaza ngaphansi kwaleli gama amakilasi amabili — itiye eliluhlaza nelibomvu — futhi sithi indawo yonke yesifunda. Uphawu lwesibili lwebhangqa aluhlobene netiye: i-莓茶 yenziwa ngesitshalo *Ampelopsis grossedentata*, hhayi ngesihlahla setiye. Ilungelo lokufaka uphawu "lwe-张家界茶" emaphaketheni ekupheleni kuka-2023 latholwa izinkampani eziyi-11.

**1. Ukuhlukaniswa kanye nemvelaphi:**

* **Uhlobo:** Akukho kilasi elilodwa. Isizindalwazi sezinkomba sinikeza ngaphansi kophawu olulodwa incazelo yetiye eliluhlaza (绿茶, *lǜchá*) nelibomvu (红茶, *hóngchá*). Ukunikeza leli gama ikilasi elilodwa kungaba ukufaka esikhundleni.
* **Isigaba:** Uphawu lwesitifiketi sezindawo lwesifunda; ibhangqa le-"两茶" kanye no-"张家界莓茶".
* **Imvelaphi:** I-China, isifundazwe sase-Hunan (湖南, *Húnán*), isifunda sedolobha i-Zhangjiajie (张家界, *Zhāngjiājiè*).
* **Indawo:** Isizindalwazi sezinkomba sithi indawo iyiyo yonke indawo yamanje yesifunda sedolobha. Idokhumenti yophawu enohlu lwezigodi angikaze ngiyibone.
* **Indlela yokuvikela:** Uphawu lwesitifiketi sezindawo; isizindalwazi sezinkomba sinikeza inombolo 43177452. Isohlwini lukahulumeni wase-Hunan lwango-2024 lwezimpawu zezindawo eziqoqwayo nezesitifiketi zesifundazwe.
* **Umnikazi:** Ngokombiko we-"Hunan ribao" (2021), izimpawu ze-"两茶" ngokomyalo kahulumeni wesifunda zabhaliswa futhi zilawulwa yi-Institute of Agricultural Science and Technology yedolobha i-Zhangjiajie (张家界市农业科学技术研究所), engaphansi komnyango wezolimo wedolobha.
* **Izixhumanisi zendawo:** Azikho izixhumanisi eziqondile zendawo emithonjeni etholakele.

**2. Umlando nokubaluleka kwamasiko:**

* **Umlando:**
    * **2019.** NgoMeyi, ngokombiko we-"Hunan ribao", kwaqala ukulungiswa kwesicelo sezimpawu ze-"两茶".
    * **2021 — ukubhaliswa.** Mhla ziyisi-7 kuMbasa i-Trademark Office ye-State Intellectual Property Office yabhalisa i-"张家界茶" ne-"张家界莓茶" njengezimpawu zesitifiketi sezindawo.
    * **2021 — ukuvunyelwa kokuqala.** Mhla zingama-24 kuZibandlela umnyango wezolimo wedolobha wavumela iqembu lokuqala ezimpawini: izinkampani zetiye eziyi-9 ku-"张家界茶" kanye nezinkampani eziyi-18 ku-"张家界莓茶".
    * **2023 — iqembu lesithathu.** Mhla zingama-26 kuZibandlela, ngokombiko we-"Red Net", kwavunyelwa enye inkampani ku-"张家界茶", kuthi ku-"张家界莓茶" kwavunyelwa ezingama-31; sekukonke ezophawu "lwetiye" zivunyelwe izinkampani eziyi-11, kweze-"berry" zaba ngama-62.
* **Imithetho yophawu.** Kuzimpawu ze-"两茶" kugunyaziwe imithetho yokusetshenziswa: izimpawu zekhwalithi, indawo yokusebenza, izidingo zokutshala nokucubungula, ukwenganyelwa. Umbhalo wemithetho angikaze ngiwubone; ngokwephephandaba, inkampani idingeka ukuba nesikali esithile nomkhiqizo wayo, amasimende ayo angaphansi kwe-100 mu, isitifiketi sokukhiqiza se-SC, ukuxhunywa kupulatifomu yokulandelela ikhwalithi yoMnyango Wezolimo, ukuhlolwa kokuphepha nekhwalithi kanye nomlando ohlanzekile wezikweletu.
* **Igama:**
    * "I-Zhangjiajie" (张家界) yigama lesifunda sedolobha.
    * "I-Cha" (茶, *chá*) — "itiye".
* **Ukubaluleka kwamasiko:** Igama lesifunda lihlanganisa ngaphansi komkhiqizo owodwa itiye lesifunda. Ebhangqeni le-"两茶" uphawu lwetiye okwamanje lusemncane: ekupheleni kuka-2023 uphawu "lwe-berry" lwaluvunyelwe izinkampani eziphindwe kahlanu kunophawu "lwetiye".

**3. Incazelo yezitshalo nezinto zokusetshenziswa:**

* **Izinhlobo / Ama-cultivar:** Akubaluliwe emithonjeni etholakele.
* **Izinto zokusetshenziswa:** Iqabunga letiye (*Camellia sinensis*) elisendaweni yophawu. Imithetho yophawu ibeka izidingo zokutshala, kodwa umbhalo wayo angikaze ngiwubone.
* **Ungadidanisi ne-莓茶:** Uphawu lwesibili lwebhangqa luvikela isiphuzo esivela esitshalweni 显齿蛇葡萄 (*Ampelopsis grossedentata*) — akulona itiye ngomqondo wezitshalo.
* **Indinganiso yokukha:** Imininingwane ayikho emithonjeni etholakele.

**4. I-terroir nezici zokutshala:**

* **Isifunda:** Enyakatho-ntshonalanga yesifundazwe sase-Hunan, isifunda sedolobha i-Zhangjiajie.
* **Ukuphakama, isimo sezulu, inhlabathi:** Imininingwane ayikho emithonjeni etholakele.
* **Isikali:** Izindawo zezingadi nomkhiqizo wetiye ngaphansi kophawu azikho emithonjeni etholakele. Umkhawulo wokuvunyelwa ungaphansi kwe-100 mu yamasimende enkampani uqobo.

**5. Ubuchwepheshe bokukhiqiza:**

Imithetho yophawu ibeka izidingo zokucubungula, kodwa umbhalo wayo angikaze ngiwubone. Isizindalwazi sezinkomba sichaza ukubukeka kwamakilasi amabili, okuvela ukuthi ngaphansi kophawu kukhona itiye eliluhlaza — ngokulungisa — kanye nelibomvu — ngokuvutshelwa okuphelele. Amapharamitha okucubungula awakho emithonjeni etholakele.

Ngezansi — izinhlelo ezijwayelekile zamakilasi, hhayi incazelo yobuchwepheshe baleli tiye:

* **Okuluhlaza:** ukubuna (摊放, *tānfàng*) → ukulungisa (杀青, *shāqīng*) → ukusonga (揉捻, *róuniǎn*) → ukomisa (干燥, *gānzào*).
* **Okubomvu:** ukubuna (萎凋, *wěidiāo*) → ukusonga (揉捻, *róuniǎn*) → ukuvutshelwa (发酵, *fājiào*) → ukomisa (干燥, *gānzào*).

**6. Izici ze-Organoleptic:**

Ngaphansi kophawu kukhona amatiye amakilasi amabili, ngakho incazelo inikezwe ngokwehlukana — ngokwesizindalwazi sezinkomba zezindawo.

* **Ukubukeka kweqabunga elomile:** Okuluhlaza — izintambo eziluhlaza eziminyene eziyindilinga (条索紧实圆润). Okubomvu — izintambo eziminyene, umbala uchazwa ngokuthi 浑红, "obomvu oyisithuli".
* **Iphunga leqabunga elomile:** Ayikho incazelo ehlukile.
* **Iphunga lomqedazwe:** Okuluhlaza — lihlanzekile (清香) noma i-castnut (栗香), liminyene futhi lide. Okubomvu — uju (蜜香) noma lihlanzekile futhi lide; iphunga lezimbali nelimnandi — liphezulu futhi liqinile (花香、甜香高锐持久).
* **Ukunambitheka:** Okuluhlaza — kusha, kuphaphile, kuthambile, nokubuya okumnandi (鲜爽而回甘，鲜醇回甘); iphunga, ngokwefomula yesizindalwazi, "lihlala ngaphansi kolimi". Okubomvu — kuthambile, kusha futhi kumnandi (醇爽甘甜), kugcwele (醇厚鲜爽).
* **Umbala womqedazwe:** Okuluhlaza — uluhlaza omncane, ocacile (嫩绿明澈). Okubomvu — ophuzi wegolide futhi okhanyayo, "nendandatho yegolide" emaphethelweni enkomishi (汤色金黄明亮，有金圈).
* **Ukuphansi kwetiye (iqabunga eliphekiwe):** Okuluhlaza — ophuzi-luhlaza, othambile, olinganayo (黄绿软润均匀). Okubomvu — olinganayo, omncane, obomvu futhi okhanyayo (均匀嫩润红亮).

**7. Ukwakheka kwamakhemikhali:**

Imininingwane ye-physicochemical yetiye ngaphansi kophawu ayikho emithonjeni etholakele. Izinombolo abezindaba abazinikeza nge-莓茶 azihlobene netiye.

**8. Izakhiwo eziwusizo:**

Ayikho imininingwane eqinisekisiwe ngomphumela waleli tiye ngokwalo.

**9. Ukwenziwa:**

Umkhuba wekilasi — amapharamitha ancike ekutheni yiliphi itiye ngaphansi kophawu olisandleni.

* **Okuluhlaza:** 80–85 °C, 3 g nge-150 ml, umqedazwe wokuqala imizuzwana engama-40–60, ingilazi noma i-gaiwan, ukuphinda kabili noma kathathu.
* **Okubomvu:** 90–95 °C, 3–5 g nge-150 ml, umqedazwe wokuqala imizuzwana engu-15–30 e-gaiwan, bese kuba ukuphinda kane noma kuhlanu ngokungeza imizuzwana engu-10–15. "Indandatho yegolide" emaphethelweni ibonakala kangcono enkomishini emhlophe.

**10. Ukugcinwa:**

Umkhuba wekilasi. Itiye eliluhlaza — emaphaketheni avaliwe, efrijini ku-0–5 °C, ngaphandle kokukhanya, umswakama namaphunga, liphuzwe phakathi nonyaka. Okubomvu — endaweni eyomile emnyama ekamelweni lokushisa, emaphaketheni aminyene, kude namaphunga.

**11. Intengo namanga:**

Ayikho imininingwane ngentengo emithonjeni etholakele.

* **Ungawagwema kanjani amanga:**
    * Bheka uphawu lwesitifiketi sezindawo "i-张家界茶" emaphaketheni.
    * Hlola ukuthi umkhiqizi ungowesifunda i-Zhangjiajie futhi uvunyelwe uphawu: ekupheleni kuka-2023 izinkampani ezinjalo zaziyi-11.
    * Bheka ikilasi letiye kulebula: ngaphansi kophawu olulodwa kukhona okuluhlaza nokubomvu.
    * Ungadidanisi no-"张家界莓茶": lokhu kuyisiphuzo esingaveli eqabungeni letiye.

**12. Amaqiniso athakazelisayo:**

* Izimpawu ezimbili zesifunda zabhaliswa ngosuku olulodwa, mhla ziyisi-7 kuMbasa 2021, kodwa eyodwa kuphela yazo emayelana netiye.
* Uphawu aluphethwe yinhlangano yabakhiqizi, kodwa yisikhungo sesayensi sezolimo sedolobha ngokomyalo kahulumeni wesifunda.
* Ukuze uvunyelwe uphawu, inkampani idinga okungenani i-100 mu yamasimende ayo uqobo.
* Incazelo yetiye elibomvu ngaphansi kophawu ikhuluma "ngendandatho yegolide" emaphethelweni omqedazwe.

**13. Ukuqhathaniswa namanye amatiye:**

* **I-Sangzhi Bai Cha ([桑植白茶](https://thetea.app/zu/article/sangzhi-baicha)):** Itiye elimhlophe lesifunda sase-Sangzhi esifundeni esifanayo se-Zhangjiajie, elinophawu lwaso.
* **I-Jin Mao Hou Hong Cha ([金毛猴红茶](https://thetea.app/zu/article/jin-mao-hou-hongcha)):** Itiye elibomvu lase-Hunan lomlobi elisuka entabeni i-Tianzishan e-Zhangjiajie.
* **I-Shimen Hongcha ([石门红茶](https://thetea.app/zu/article/shimen-hongcha)):** Itiye elibomvu lesifunda sesifunda sase-Changde, futhi enyakatho-ntshonalanga ye-Hunan, — igama lekilasi elilodwa lokuqhathanisa nesambulela.
* **I-Enshi Se Cha ([恩施硒茶](https://thetea.app/zu/article/enshi-xicha)):** Uphawu lwesifunda sase-Hubei ngaphezu kwamatiye amakilasi ahlukene — isambulela esifana nalesi sifunda.

**Ekuphetheni:**

I-Changjiajie Cha iwuphawu lwesifunda, hhayi uhlobo noma ikilasi: ngaphansi kwalo kukhona itiye eliluhlaza nelibomvu lesifunda, futhi liphethwe yisikhungo sesayensi sedolobha ngokomyalo kahulumeni. Amadokhumenti ayo achaza ukuphatha — ukubhaliswa kwango-2021, imithetho yokuvunyelwa kanye nezinkampani eziyishumi nanye ezivunyelwe, — kanti ukubukeka kwetiye kwaziwa ngefomula emfushane yesizindalwazi: kokuluhlaza — iphunga elihlanzekile noma le-castnut nomqedazwe oluhlaza omncane, kokubomvu — iphunga loju nomqedazwe osagolide "onendandatho yegolide".
