---
title: "Yífēng yíngkēquán chá"
url: https://thetea.app/zu/article/yifeng-yingkequan-cha
lang: zu
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Yífēng yíngkēquán chá (宜丰盈科泉茶)

**I-Feng Yingkequan Cha** (*Yífēng yíngkēquán chá*, 宜丰盈科泉茶) — itiye eliluhlaza lasezintabeni zezifunda zase-Yifeng County (宜丰县) zesifunda sase-Yichun enyakatho-ntshonalanga yesifundazwe sase-Jiangxi, emthambekeni oseningizimu we-Jiuling Range (九岭山脉). «I-Yingkequan» (盈科泉) yigama lendlu yetiye yase-Yifeng enekhulu leminyaka, eyayidume ngetiye lezimbali eline-chloranthus, kodwa inkomba ayivikeli itiye lezimbali: umthetho udinga ukuthobela izinga likazwelonke letiye eliluhlaza. Ukukhonjwa kwendawo yezolimo — kusukela ngo-2020, isimo somkhiqizo onokukhonjwa kwendawo — kusukela ngo-2025.

**1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi:**

* **Uhlobo:** Itiye eliluhlaza (绿茶, *lǜchá*). Umthetho wenkomba udinga ukuthobela izinga GB/T 14456.1 «Itiye eliluhlaza. Ingxenye 1: izidingo eziyisisekelo»; ubuchwepheshe — ukulungisa, ukusonga, ukomisa, ngaphandle kwe-oxidation futhi ngaphandle kokunambitheka.
* **Isicupho segama:** Indlu yetiye «I-Yingkequan» yaziwa ngetiye lezimbali (花茶, *huāchá*) «I-Zhulan Yinzhen» (*zhūlán yínzhēn*) nge-chloranthus; umthetho uchaza itiye eliluhlaza elinephunga elimsulwa (清香).
* **Isigaba:** Ukukhonjwa kwendawo yezolimo (2020); umkhiqizo onokukhonjwa kwendawo (2025).
* **Imvelaphi:** I-China, isifundazwe sase-Jiangxi (江西, *Jiāngxī*), isifunda sase-Yichun (宜春, *Yíchūn*), isifunda sase-Yifeng (宜丰, *Yífēng*).
* **Indawo evikelwe:** Ngokwesimemezelo se-State Intellectual Property Office № 640 nangokomthetho — amayunithi ayisishiyagalolunye esifunda: izifunda zase-Huaqiao (花桥乡), e-Tong'an (同安乡) nase-Tianbao (天宝乡), amadolobhana ase-Tanshan (潭山镇) nase-Huanggang (黄岗镇), amapulazi ase-Huanggangshan (黄岗山垦殖场) nase-Shihuajian (石花尖垦殖场), amahlathi ase-Cheshan (车上林场) nase-Shuangfeng (双峰林场); sezizonke izigodi zokuphatha ezingama-32 kanye namagatsha. Indawo evikelwe ngokomthetho — amahektha angama-667, umkhiqizo wonyaka — amathani angama-750.
* **Izixhumanisi zendawo:** 114°30′26″–115°04′13″ empumalanga, 28°21′32″–28°40′38″ enyakatho.

**2. Umlando Nokubaluleka Kwamasiko:**

* **Umlando:**
    * **Indlu yetiye «I-Yingkequan».** Ngokushicilelwa kwengosi yesifundazwe «I-Dajiang» (Ephreli 2025), lena yindlu yetiye enekhulu leminyaka (茶号) yase-Yifeng. Ngo-1933 itiye layo lezimbali «I-Zhulan Yinzhen» lathola umklomelo ohlonishwayo emkombeni wase-Leipzig. Ngemva kwalokho indlu yawa futhi yacishe yanyamalala.
    * **2016.** Ngokwencwadi efanayo, ngalo nyaka umholi wenkampani «I-Yingkequan» wabuyela ezindaweni zakubo ukuze avuselele uphawu. Kanye nethimba le-Huazhong Agricultural University, inkampani yasungula isiteshi sesayensi nokukhiqiza (科技小院), lapho bavuselela khona ukunambitheka kwetiye nge-chloranthus (窨制, *xūnzhì*).
    * **2020.** Ukubhaliswa kokukhonjwa kwendawo yezolimo — unyaka ngokwesisekelo sezinkomba zezolimo; umnikazi — ihhovisi lesifunda lokuthuthukisa «imikhiqizo eluhlaza» (宜丰县绿色食品发展办公室). Ukushicilelwa kwengosi «I-Dajiang» kubeka ukubhaliswa ngonyaka we-2021.
    * **2021.** Ngokushicilelwa kwengosi «I-Dajiang», uphawu lwamukelwa njengengophawu lwakudala lwase-Jiangxi (江西老字号).
    * **2025.** Ngesimemezelo № 640 (esayinwe mhla ziyi-16 kuJulayi, sashicilelwa mhla ziyi-13 kuNcwaba) i-State Intellectual Property Office yamukela njengemikhiqizo enokukhonjwa kwendawo amagama angu-1409; i-Yifeng Yingkequan Cha — umugqa 709, umfakisicelo — uhulumeni wesifunda.
    * **2026.** Izinga lesifundazwe «Izidingo zekhwalithi yomkhiqizo onokukhonjwa kwendawo. I-Yifeng Yingkequan Cha» langena eqenjini lokuqala lohlelo lokuthuthukisa amazinga endawo ase-Jiangxi ka-2026 (isaziso sehhovisi lesifundazwe lokuqondisa imakethe).
* **Igama:** «I-Yifeng» (宜丰) — igama lesifunda. Ngokombhalo oholayo wengosi «I-Sohu» (2017), isifunda sasungulwa ngeminyaka ye-Huangwu (黄武, 222–229) ngaphansi kombusi wombuso wase-Wu, kanti igama lichazwa ngefomula ethi «炎凉适宜、物阜民丰» — «ukushisa nokuphola kusesilinganisweni, umhlaba uchumile, abantu bacebile»; cishe ngendlela efanayo igama lesifunda lichazwa ngumthetho wenkomba. «I-Yingkequan» (盈科泉) — igama lendlu yetiye, lapho u-泉 esho «umthombo»; «cha» (茶) — itiye. Ngendlu yetiye umthetho awubhali futhi awulichazi igama «I-Yingkequan».
* **Ukubaluleka kwamasiko:** Ngokombhalo oholayo wengosi «I-Sohu» (2017), isifunda siyisizinda sezikole ezimbili ze-Chan Buddhism: isikole sase-Caodong sazalelwa entabeni i-Dongshan (洞山) esifundeni sase-Tong'an, isikole sase-Linji sithatha intaba i-Huangboshan (黄檗山) esifundeni sase-Huanggang (黄岗); idolobhana lase-Huanggang lingenye yamayunithi ohlwini lwendawo yenkomba. Kuyashiwo futhi ukuthi itiye lase-Huangboshan isikhulu sase-Song u-Ni Si walibiza ngokuthi «elingenakuqhathaniswa emazweni aphakathi» (中州绝品). Umthombo awuhlobanisi lendaba nomkhiqizo ovikelwe.

**3. Incazelo Yezitshalo Nezinto Zokusetshenziswa:**

* **Izinhlobo:** Umthetho ubiza ezimbili — 桃江种 (*Táojiāng zhǒng*) kanye ne-福鼎大白 (*Fúdǐng dàbái*). Ukuthi iyiphi inani labantu elifihlwe ngaphansi kwegama 桃江种, umthetho awulichazi.
* **Izivande zenkampani:** Ngokushicilelwa kwengosi «I-Dajiang» (2025), inkampani «I-Yingkequan» inezivande ezingu-1200 mu; phakathi kwemikhiqizo yayo — «itiye legolide» (黄金茶) kanye netiye lezimbali eline-chloranthus. Ukuthi yiziphi izinhlobo ezikhula kulezi zivande nokuthi itiye lazo liyahamba yini ngaphansi kophawu lwenkomba, akushiwongo emithonjeni etholakele.
* **Izinga nesikhathi sokuvuna:** Akukho emithonjeni etholakele.

**4. I-Terroir Nezici Zokutshala:**

* **Isifunda:** Enyakatho-ntshonalanga ye-Jiangxi, emthambekeni oseningizimu wengxenye ephakathi ye-Jiuling Range; omakhelwane besifunda — i-Gao'an, i-Shanggao, i-Wanzai, i-Tonggu, i-Xiushui ne-Fengxin.
* **Ubume bendawo:** Ukuphakama — kusuka ku-45 kuye ku-1480 m: enyakatho-ntshonalanga kunezintaba ezinemihosha ejulile, eningizimu-mpumalanga kukhona amagquma. Itiye lenkomba likhula ezifundeni zezintaba nasemapulazini esifunda.
* **Ihlathi:** Ukuminyana kwehlathi — 71,9 %; indawo yamahlathi asezintabeni ahlala eluhlaza anamaqabunga abanzi.
* **Inhlabathi:** I-acidic kancane, i-pH 4,9–5,2, ivundile, isihlabathi noma i-sandy loam, enokukhipha amanzi kahle, ukujula okungaphezu kuka-60 cm; izidingo zokuvikela zika-2025 zibeka ukujiya kwenhlabathi okungenani kungabi ngaphansi kuka-50 cm. Isivande sitshalwa emithambekeni engaphezu kuka-25°.
* **Isimo sezulu:** Sifudumele futhi sinomswakama, i-mid-subtropical, enezinkathi ezine ezicacile. Izinga lokushisa lonyaka eliphakathi — 17,1 °C, imvula — 1697 mm ngonyaka, umswakama ohlobene — 83 %, ukukhanya kwelanga — 1634,8 amahora ngonyaka, isikhathi esingenasithwathwa — izinsuku ezingama-260.
* **Ubuchwepheshe bokulima:** Entwasahlobo — ukukhulula, ehlobo — ukuhlakula, ekwindla — ukumba okujulile, ebusika — ukugqumisa. Izihlahla ezincane ziyakhiwa ngokuthena iminyaka emithathu ilandelana; emithambekeni engaphezu kuka-15° isivande sakhiwa ngamathala. Ngokumelene nezinambuzane — izicupho ze-pheromone, izihlangu eziphuzi kanye nezicupho zokukhanya; imithi yokubulala ukhula yamakhemikhali ayivunyelwe.

**5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:**

Umthetho ubeka lolu chungechunge:

1.  **Ukuvuna nokwandlala (摊放, *tānfàng*)** kweqabunga elisha.
2.  **Ukulungisa (杀青, *shāqīng*),** bese kuphumula (回潮, *huícháo*): iqabunga liyaphumula, umswakama kulo uyalingana.
3.  **Ukusonga (揉捻, *róuniǎn*).**
4.  **Ukomisa kokuqala (初烘, *chūhōng*)** nokuphumula kwesibili.
5.  **Ukomisa kwesibili (二烘, *èrhōng*)** nokuphumula kwesithathu.
6.  **Ukuphakamisa iphunga noboya (提香提毫, *tíxiāng tíháo*).**
7.  **Ukuhlukanisa (拣剔, *jiǎntī*) nokupakisha:** iqabunga eselipholile liyahlungwa (风选), kususwa imvuthuluka namapuleti aphuzi bese kuvalwa ezikhwameni ze-foil.

Isici esikhethekile sohlelo — ukuphumula kathathu phakathi kwezigaba. Izinga lokushisa nobude besikhathi umthetho awukunikezi.

**6. Izici Zokuzwa Ngezitho:**

Izidingo zomthetho wenkomba.

* **Ukubukeka kweqabunga elomile:** Lisongwe ngokuqinile, linoboya obubonakalayo (外形紧结显毫). Umbala weqabunga elomile umthetho awuwubizi.
* **Iphunga leqabunga elomile:** Akukho ncazelo ehlukile emithonjeni etholakele.
* **Iphunga lotshala:** Limsulwa futhi lihlala isikhathi eside (香气清香持久).
* **Ukunambitheka:** Kusha futhi kuvuselelayo, nokubuya okumnandi (滋味鲜爽回甘).
* **Umbala wotshala:** Ukhanya futhi ucwengekile (汤色明亮清澈).
* **Iqabunga eliphisiwe:** Liphuzi-luhlaza, lilingana (叶底黄绿匀整).

**7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:**

Izidingo ze-physicochemical zomthetho:

| Inkomba | Izinga |
| :--- | :--- |
| Umswakama | hhayi ngaphezu kuka-7,0 % |
| Umlotha ophelele | hhayi ngaphezu kuka-7,0 % |
| Izinto ezikhishwayo | hhayi ngaphansi kuka-35,0 % |
| Ama-polyphenols etiye | hhayi ngaphansi kuka-15,0 % |
| Ama-amino acid akhululekile | hhayi ngaphansi kuka-3,0 % |

Lezi yizindinganiso, hhayi izilinganiso zeqembu elithile.

**8. Izakhiwo Eziwusizo:**

Akukho datha eqinisekisiwe ngomphumela waleli tiye ngokwawo.

**9. Ukwenza Itiye:**

Umkhuba wesigaba setiye eliluhlaza.

* **Izinga lokushisa lamanzi:** 80–85 °C.
* **Inani letiye:** 3 g nge-150 ml.
* **Isitsha:** Ingilazi yegilasi noma i-gaiwan emhlophe.
* **Inqubo:**
    1. Fudumeza isitsha.
    2. Beka itiye bese uthela amanzi ngasodongeni.
    3. Ukumnika kokuqala — ngemva kwemizuzwana engama-40–60.
    4. Phuza, ushiya ingxenye yotshala.
    5. Thela amanzi futhi.
    6. Ukuphinda kabili noma kathathu.

**10. Ukugcinwa:**

Umkhuba wesigaba. Ephasiphothweni elivalekile, esiqandisini ku-0–5 °C, ngaphandle kokukhanya, umswakama nephunga; phuza phakathi nonyaka. Ngokomthetho, itiye elingakapakishwa ligcinwa ekamelweni lesiqandisi.

**11. Intengo Nemikhiqizo Yomgunyathi:**

Akukho datha ngentengo emithonjeni etholakele.

* **Ungakugwema kanjani ukukopisha:**
    * Funani uphawu lokukhonjwa kwendawo: ngokomthetho, lisetshenziswa ngabakhiqizi bendawo ngokwesivumelwano sonyaka nomnikazi.
    * Kusukela ngo-2025 kukhona futhi uphawu lomkhiqizo onokukhonjwa kwendawo: umkhiqizi wendawo ufaka isicelo ehhovisi lesifunda lokuqondisa impahla, sihlolwe ihhovisi lesifundazwe sase-Jiangxi, sigunyazwe futhi sishicilelwe yi-State Intellectual Property Office.
    * Hlola ukuthi umkhiqizi ungomunye wamayunithi ayisishiyagalolunye esifunda sase-Yifeng, abalwe esigabeni 1.
    * Iqabunga — lisongwe ngokuqinile, linoboya; iphunga — limsulwa futhi lihlala isikhathi eside (清香持久).
    * Ungadidanisi netiye lezimbali «I-Zhulan Yinzhen» kanye «netiye legolide» lophawu olufanayo: umthetho wenkomba awuzichazi.

**12. Amaqiniso Athokozisayo:**

* Inkomba inegama lendlu yetiye, edume ngetiye lezimbali, kodwa ivikela itiye eliluhlaza.
* Endaweni akungenanga kuphela izifunda namadolobhana, kodwa futhi namapulazi amabili kanye namahlathi amabili.
* Uchungechunge lobuchwepheshe lomthetho luhlukanisa izigaba ngokuphumula kathathu ukuze kulingane umswakama.
* Intaba i-Dongshan, lapho, ngokombhalo oholayo, kwazalelwa khona isikole sase-Caodong, isesifundeni sase-Tong'an — elinye lamayunithi ayisishiyagalolunye endawo yenkomba.

**13. Ukuqhathaniswa Namanye Amatiye:**

* **I-Zhulan Huacha ([珠兰花茶](https://thetea.app/zu/article/zhu-lan-hua-cha)):** Itiye eliluhlaza eline-chloranthus — uhlobo olwaludume ngendlu yetiye «I-Yingkequan».
* **I-Shuangjing Lü ([双井绿](https://thetea.app/zu/article/shuangjing-lu)):** Itiye eliluhlaza elisongwe lesifunda sase-Xiushui, umakhelwane osenyakatho we-Yifeng.
* **I-Tonggu Ninghong ([铜鼓宁红](https://thetea.app/zu/article/tonggu-ninghong)):** Itiye elibomvu lesifunda esingumakhelwane i-Tonggu yesifunda esifanayo sase-Yichun.
* **I-Lushan Yun Wu ([庐山云雾](https://thetea.app/zu/article/lushan-yun-wu)):** Itiye eliluhlaza lentaba i-Lushan enyakatho ye-Jiangxi.

**Ekuphetheni:**

I-Yifeng Yingkequan Cha — itiye eliluhlaza lasezintabeni enyakatho-ntshonalanga ye-Jiangxi elinegama lendlu yetiye enekhulu leminyaka, eyaziwa ngetiye lezimbali. Umthetho ka-2020 ulichaza ngokunembile: izinhlobo 桃江种 no-福鼎大白, ukomisa kabili nokuphumula kathathu, iqabunga eliminyene elinoboya, iphunga elimsulwa elihlala isikhathi eside kanye neqabunga eliphisiwe eliphuzi-luhlaza. Kusukela ngo-2025 igama livikelwa njengomkhiqizo onokukhonjwa kwendawo, kanti izinga lesifundazwe ngalo selisohlelweni.
