---
title: "Yáolǐ nènruǐ"
url: https://thetea.app/zu/article/yaoli-nenrui
lang: zu
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Yáolǐ nènruǐ (瑶里嫩蕊)

**I-Yaoli Nenrui** (*Yáolǐ nènruǐ*, 瑶里嫩蕊) itiye eliluhlaza ledolobhana lase-Yaoli esifundeni sase-Fuliang (浮梁县) ngaphansi kwedolobha lase-Jingdezhen enyakatho-mpumalanga yesifundazwe sase-Jiangxi. I-Yaoli iyidolobhana elisezintabeni emngceleni ne-Anhui, elibizwa ngokuthi umsuka we-porcelain yase-Jingdezhen. Igama elithi “Nenrui” elisho “iqhakaza elincane elithambile” libekwa emibhalweni eyireferensi phakathi kwamatiye amadala ase-Fuliang, aziwa kusukela ngesikhathi seTang Dynasty. Kusukela ngo-2008 i-Yaoli Nenrui ivikelwe njengomkhiqizo onesikhombi sendawo (geographical indication), futhi umbhalo wayo unezinhlaka eziningi: izinhlobo, indawo, indinganiso yokukha, ubuchwepheshe obunamazinga okushisa kanye nezindinganiso ze-physicochemical.

**1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi:**

* **Uhlobo:** Itiye eliluhlaza (绿茶, *lǜchá*), elingabiliswanga. Isigaba asishiwongo ngqo embhalweni, kodwa ubuchwepheshe obusetshenziswayo obufana nokuqinisa epanini, ukugoqa, ukuqondisa, ukomisa, kanye nokubukeka (ama-curls aqondile anoboya, iqabunga eliluhlaza ngokuthambile, uketshezi olukhanyayo) kungolwetiye oluluhlaza.
* **Isigaba:** Itiye eliluhlaza lase-Jiangxi; umkhiqizo onesikhombi sendawo (2008).
* **Imvelaphi:** I-China, isifundazwe sase-Jiangxi (江西, *Jiāngxī*), idolobha lase-Jingdezhen (景德镇, *Jǐngdézhèn*), isifunda sase-Fuliang (浮梁县, *Fúliáng xiàn*), idolobhana lase-Yaoli (瑶里镇, *Yáolǐ zhèn*).
* **Indawo evikelwe:** **Indawo yamanje yokuphatha yedolobhana lase-Yaoli** ngokwesicelo sikahulumeni wesifunda sase-Fuliang sango-2008.
* **Izixhumanisi zendawo:** Cishe u-29.5° N no-117.6° E.

**2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko:**

* **Umlando:**
    * **Itiye lase-Fuliang ngenkathi ye-Tang Dynasty.** I-Yaoli isesifundeni sase-Fuliang, lapho ukuhweba kwetiye kwaziwa kusukela ngesikhathi se-Tang Dynasty. Umbhalo we-geographical survey i-“Yuanhe Junxian Tuzhi” (《元和郡县图志》) ubhala ukuthi i-Fuliang yayinikela ngonyaka ngetiye elingamathani ayizigidi eziyisikhombisa (驮) kanye nentela yezinhlamvu zemali ezingaba ngu-150,000; ukuthi lokhu kwakuyingxenye engakanani yetiye lonke lombuso, ababhali banamuhla balinganisela ngokuhlukile. Ngo-816 u-Bai Juyi e-“Song of the Pipa” (《琵琶行》) wakhuluma ngomthengisi owayeye e-Fuliang eyothenga itiye.
    * **Amagama amadala.** Imibhalo eyireferensi ibala i-“Xianzhi” (仙芝), i-“Nenrui” (嫩蕊), i-“Fuhe” (福合) kanye ne-“Luhe” (禄合) njengamatiye ase-Fuliang aziwa kusukela ngesikhathi seTang Dynasty; ngokwale mibhalo, aqhubeka nge-Song, Yuan, Ming kanye ne-Qing futhi aba yintela yasebukhosini. I-Yaoli Nenrui yamanje inegama elidala; abukho ubufakazi bokuqhubeka kobuchwepheshe.
    * **2008.** I-General Administration of Quality Supervision, Inspection and Quarantine (AQSIQ) ngesimemezelo No. 77 sango-1 July 2008 yavikela i-Yaoli Nenrui njengomkhiqizo onesikhombi sendawo. Ngesimemezelo esifanayo kwavikelwa, phakathi kokunye, i-baijiu 酒鬼酒 kanye namapentshisi 秦安蜜桃.
    * **2025.** Esikhungweni sikahulumeni sezindinganiso kubhalwe indinganiso yendawo ye-Yaoli Nenrui; umbhalo wayo awuvulekanga emithonjeni etholakele.
* **Igama:**
    * “Yaoli” (瑶里) yigama ledolobhana.
    * “Nenrui” (嫩蕊, *nènruǐ*) lisho “iqhakaza elincane elithambile,” “ingqikithi ethambile”: umfanekiso wegqumshana leqabunga.
* **Ukubaluleka kwamasiko:** E-Yaoli kuhlala ndawonye imisebenzi emibili emidala yesifunda i-Fuliang: i-porcelain kanye netiye. Idolobhana libhekwa njengomsuka we-porcelain yase-Jingdezhen, kanti esifundeni esifanayo, eduze kwedolobhana lase-Ehu, kukhona idolobhana lase-Gaolin (高岭), okuvela kulo igama elithi “kaolin.”

**3. Incazelo Yezitshalo kanye Nezinto Zokusetshenziswa:**

* **Izinhlobo / I-Cultivar:** Ngokombhalo — **浮梁槠[叶种](https://thetea.app/zu/article/qiaomuguanmu)** (*Fúliáng zhūyè zhǒng*), uhlobo lwendawo lwase-Fuliang, kanye ne-**迎霜** (*yíngshuāng*), **浙农113** kanye ne-**浙农117** “nezinye.” Izithombo zisetshenziswa kuphela ngendlela ye-vegetative, kusuka ezingxenyeni (扦插, *qiānchā*).
* **Ukukha:** Ngokombhalo — entwasahlobo, ngokukha ngesandla (手工提采).
* **Indinganiso yokukha:** Ngokombhalo — kusuka kugqumshana elilodwa kuye egqumshaneni elineqabunga elilodwa (一芽至一芽一叶); igqumshana liphelele, lisha, lithambile futhi lihlanzekile. Ibanga eliphakeme kakhulu (特级) — igqumshana noma igqumshana elineqabunga elisanda kuvuleka; ibanga lokuqala (一级) — kusuka egqumshaneni elineqabunga elisanda kuvuleka kuye egqumshaneni elineqabunga elilodwa.
* **Amabanga ngokwezikhathi zokukha:** Incwadi eyireferensi ihlukanisa itiye ngezikhathi zokukha ibe **谷雨尖** (*gǔyǔ jiān*) — ukukha kwasekuqaleni kakhulu, cishe ngesikhathi se-Guyu ngasekupheleni kuka-April (ezinye izincazelo zikubeka ekukheni ngaphambi kwe-Guyu, ezinye ekuqaleni kwalesi sikhathi), — kanye nokulandelayo **细茶** (“itiye elicolekile”) kanye **粗茶** (“itiye elimahhadlahhadla”). Embhalweni wesikhombi sendawo lawa mabanga awekho.
* **Izidingo zezinto zokusetshenziswa:** Iqabunga elisha lihanjiswa esitsheni esihlanzekile, esinomoya owenele, lingacindezelwanga, futhi ligcinwa lisha.

**4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshala:**

* **Isifunda:** I-Yaoli iyidolobhana elisezintabeni enyakatho-mpumalanga yesifunda sase-Fuliang, emngceleni nesifundazwe sase-Anhui.
* **Ukuphakama kokutshala:** Ngokombhalo — **hhayi ngaphansi kwamamitha angu-400**.
* **Inhlabathi:** I-acidic, i-pH **4.5–6.5**. I-sandy loam eyakhiwe ngokuguguleka kwe-red soil, i-clay shale ne-granite. Ungqimba lwenhlabathi — **hhayi ngaphansi kwamamitha angu-0.3**, izinto eziphilayo — **hhayi ngaphansi kuka-1.0%**.
* **Ukwakheka komhlaba:** Umthambeka wezindawo — **ngaphansi kuka-35%**.
* **Ubuchwepheshe bezolimo ngokombhalo:** Kutshalwa kusukela ngo-December kuya ku-February, kungabi ngaphezu kwezihlahla ezingu-2500 nge-mu (667 m²) uma kutshalwe umugqa owodwa kanye nezingu-5000 uma kutshalwe imigqa emibili. Izinsimu ezindala zithenwa ngokuvamile kabili ngonyaka. Umquba — ikakhulukazi i-organic, hhayi ngaphezu kwe-1000 kg nge-mu ngonyaka.
* **Isimo sezulu:** Ayikho imininingwane eqondile yezinsimu zase-Yaoli emithonjeni etholakele.

**5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:**

Ngokombhalo wesikhombi sendawo ukulandelana kwalezi zigaba: ukwahlukanisa amaqabunga amasha → ukukhetha → ukuqinisa → ukugoqa → ukuqondisa → ukomisa → ukupakisha nokugcina.

* **Ukwahlukanisa (摊放 — *tānfàng*):** Iqabunga lilaliswa ngongqimba luka-1.5–3 cm.
* **Ukukhetha (挑选 — *tiāoxuǎn*):** Iqabunga liyakhethwa; umbhalo awunikezi imininingwane.
* **Ukuqinisa (杀青 — *shāqīng*):** Epanini ezingeni lokushisa elisuka ku-**180 kuya ku-150 °C** — kuze kube yilapho lonke iqabunga liqinisiwe ngokulinganayo nangokuphelele (杀匀杀透).
* **Ukugoqa (揉捻 — *róuniǎn*):** Ngokomthetho othi “kancane — kakhulu — kancane” (轻—重—轻).
* **Ukuqondisa (理条 — *lǐtiáo*):** Kuze kuvele uboya besiliva (银毫显露) nokoma cishe **70%** (七成干).
* **Ukomisa (烘干 — *hōnggān*):** Izinga lokushisa le-oven lisuka ku-**80 kuya ku-60 °C**, kuze kube umswakama **ngaphansi kuka-6%**.
* **Ukupakisha nokugcina:** Itiye lipakishwa ngamabanga futhi lifakwa ekugcineni okubandayo (入库冷藏保鲜).

**6. Izici Zokuzwa:**

* **Ukubukeka kweqabunga elomile:** Ama-curls aminyene, aqondile, alinganayo futhi aluhlaza (条索紧直匀绿); umbala uluhlaza ngokuthambile, uboya bubonakala (嫩绿显毫). Ngokombhalo, elangeni iqabunga likhanya njenge-jade (在阳光下通透似玉).
* **Iphunga leqabunga elomile:** Umbhalo awulichazi ngokwehlukene; ayikho imininingwane etholakalayo.
* **Iphunga loketshezi:** Liphakeme, lide futhi lihlala isikhathi eside, linethoni ye-orchid (香气高长持久，呈兰花香).
* **Ukunambitheka:** Kusha, kuthambile, kunokubuya okumnandi (鲜醇回甜).
* **Umbala woketshezi:** Ukhanyayo futhi ucwebezela (汤色清澈透亮).
* **Amaqabunga asetshenzisiwe:** Aluhlaza ngokuthambile, alinganayo (叶底嫩绿匀齐).

Nge-谷雨尖 incwadi eyireferensi yengeza: ama-curls aminyene futhi acolekile, aluhlaza ngokuthambile, anoboya obumhlophe; iphunga lihlanzekile futhi lihlala isikhathi eside, uketshezi lukhanyayo, ukunambitheka kusha futhi kuthambile.

**7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:**

Umbhalo ubeka izindinganiso ezimbili: izinto ezincibilikayo emanzini (水浸出物) — **hhayi ngaphansi kuka-36%**, ama-amino acid — **hhayi ngaphansi kuka-3.5%**. Umswakama ngemva kokomisa ungaphansi kuka-6%. Ayikho imininingwane nge-polyphenols ne-caffeine yaleli tiye emithonjeni etholakele.

**8. Izinzuzo Zezempilo:**

Abukho ubufakazi obuqinisekisiwe ngomphumela waleli tiye ngokuqondile.

**9. Ukuphisa:**

Inqubo evamile yetiye eliluhlaza. Ayikho imiyalelo ehlukile embhalweni.

* **Izinga lokushisa lamanzi:** 80–85 °C.
* **Inani letiye:** 3 g nge-150 ml.
* **Izitsha:** Ingilazi ekhanyelayo — lapho amagqumshana aqondile abonakala emi emanzini, — noma i-gaiwan emhlophe.
* **Inqubo:**
    1. Fudumeza izitsha.
    2. Faka itiye.
    3. Thela amanzi amancane, vumela iqabunga livuleke imizuzwana engu-20–30.
    4. Geleza amanzi; uketshezi lokuqala — imizuzu emi-1–2.
    5. Phuza, ushiye ingxenye yoketshezi.
    6. Phinda ukuthela kabili noma kathathu.

**10. Ukugcina:**

Inqubo evamile yetiye eliluhlaza. Esikhwameni esivalekile, efrijini ngo-0–5 °C, ngaphandle kokukhanya, umswakama nephunga. Umbhalo ngokwawo ubeka ukuthi itiye eliqediwe kufanele ligcinwe endaweni ebandayo. Leli yitiye lesizini, alidingi ukukhuliswa.

**11. Intengo kanye Nokukhwabanisa:**

Ayikho imininingwane ngentengo emithonjeni etholakele. Ngetiye eliluhlaza ngokuvamile kubiza kakhulu ukukha kwasekuqaleni nokuthambile; kwe-Yaoli Nenrui lokhu akuqinisekiswanga ngemininingwane.

* **Ukwazi ukugwema ukukhwabanisa:**
    * Bheka uphawu lwesikhombi sendawo esikhwameni.
    * Qinisekisa ukuthi umkhiqizi usedolobhaneni lase-Yaoli: indawo evikelwe yilona kuphela.
    * Iqabunga — liqondile, liminyene, lilinganayo, liluhlaza ngokuthambile, linoboya; ekukhanyeni — “linjenge-jade.”
    * Iphunga loketshezi — liphakeme futhi lide, linethoni ye-orchid.

**12. Amaqiniso Athokozisayo:**

* Igama elithi “Nenrui” lisohlwini lwamatiye amadala ase-Fuliang kanye no-“Xianzhi,” “Fuhe” kanye no-“Luhe.”
* Indawo evikelwe yidolobhana elilodwa kuphela, hhayi isifunda sonke.
* Umbhalo unikeza iphrofayili yezinga lokushisa lezigaba ezimbili — ukuqinisa (180 → 150 °C) kanye nokomisa (80 → 60 °C).
* Igama elithi “kaolin” livela edolobhaneni lase-Gaolin esifundeni esifanayo sase-Fuliang.

**13. Ukuqhathanisa namanye amatiye aluhlaza:**

* **I-Fuliang Cha ([浮梁茶](https://thetea.app/zu/article/fuliang-cha)):** Igama lesifunda elivikelwe, elikhiqiza kokubili itiye elibomvu neliluhlaza; i-Yaoli Nenrui yigama eliyimfihlo ledolobhana elilodwa ngaphakathi kwe-Fuliang.
* **I-Fuyao Xianzhi ([浮瑶仙芝](https://thetea.app/zu/article/fuyao-xianzhi)):** Elinye itiye eliluhlaza lesifunda sase-Fuliang elinegama laso; “Xianzhi” nalo liyigama elisohlwini lwamatiye amadala ase-Fuliang.
* **I-Huangshan Maofeng ([黄山毛峰](https://thetea.app/zu/article/huangshan-mao-feng)):** Itiye eliluhlaza lesifundazwe esingumakhelwane i-Anhui. Iqabunga le-maofeng aliqondiswa libe yizinti eziqondile njenge-Yaoli Nenrui: isimo salo siwulimi oluncane olugobile lwe-sparrow.

**Ekuphetheni:**

I-Yaoli Nenrui itiye eliluhlaza ledolobhana elilodwa elinegama elidala lase-Fuliang kanye nombhalo onezinhlaka eziningi: izinhlobo ezine, ukuphakama okusuka ku-400 m, igqumshana noma igqumshana elineqabunga elilodwa elikhiwa ngesandla, ukuqinisa kusuka ku-180 kuya ku-150 °C, ukuqondisa kuze kube noboya besiliva, hhayi ngaphansi kuka-3.5% ama-amino acid. Enkomishini lokhu kungamagqumshana aqondile aluhlaza ngokuthambile, iphunga le-orchid eliphakeme kanye nokunambitheka okusha nokumnandi — itiye lasemaphandleni e-porcelain yase-Jiangxi.
