---
title: "Xièshān diécuì"
url: https://thetea.app/zu/article/xieshan-diecui
lang: zu
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Xièshān diécuì (薤山叠翠)

**I-Xieshan Diecui** (*Xièshān diécuì*, 薤山叠翠) itiye eliluhlaza lezintaba zase-Xieshan esifundeni sase-Gucheng (谷城县) ngaphansi kukamasipala wedolobha i-Xiangyang enyakatho-ntshona yesifundazwe sase-Hubei. Igama layo akulona igama lohlobo lwetiye, kodwa liwukubukeka kwezwe: "ubuhlaza obugqinsiwe base-Xieshan". Ngezansi kunamasimu, ngenhla kunamahlathi e-oki, eziqongweni kukhona ophayini nokusayipuresi, futhi kude intaba ibonakala ngemibala emithathu eluhlaza. I-Xieshan iyintaba enamahlathi kanye nendawo endala yokubhuquda ehlobo, futhi itiye layo kusukela ngo-2011 livikelwa njengomkhiqizo onophawu lwendawo.

**1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi:**

* **Uhlobo:** Itiye eliluhlaza (绿茶, *lǜchá*), elingavutshelwa. Isigaba siqinisekisa ukubukeka ngokombhalo wophawu lwendawo: iqabunga eliluhlaza okwesimaragidu, umphunga oluhlaza ngobumnene.
* **Isigaba:** Itiye eliluhlaza lasentabeni lase-Hubei, umkhiqizo onophawu lwendawo (2011).
* **Imvelaphi:** I-China, isifundazwe sase-Hubei (湖北, *Húběi*), umasipala wedolobha i-Xiangyang (襄阳, *Xiāngyáng*), isifunda sase-Gucheng (谷城县, *Gǔchéng Xiàn*).
* **Indawo evikelwe:** Ihlathi lase-Xieshan (薤山林场), amalokishi ase-Zijin (紫金镇), e-Nanhe (南河镇), e-Shihua (石花镇) kanye nesigodi sase-Zhaowan (赵湾乡) esifundeni sase-Gucheng — amayunithi amahlanu.
* **Izixhumanisi zokuma:** Isifunda sase-Gucheng — cishe u-32.3° enyakatho kanye no-111.6° empumalanga.

**2. Umlando Nokubaluleka Kwamasiko:**

* **Umlando:**
    * **Indawo yokubhuquda ehlobo.** Ngokwemithombo yezindaba yesifundazwe, ngo-1903–1907 esiqongweni se-Xieshan kwakhiwa izindlu zokubhuquda zasehlobo ezingaphezu kwamashumi ayisikhombisa; kwasala eziyishumi nesishiyagalombili. Imithombo yendawo ibiza intaba ngokuthi "indawo yokubhuquda yasehlobo eseningizimu ye-China" (中国南避暑山庄).
    * **Ihlathi nepaki.** Ngemva kuka-1949 intaba yaba ihlathi likahulumeni, kwathi ngo-1994 yaba ipaki lamahlathi likazwelonke. Ihlathi lase-Xieshan nanamuhla liyingxenye yendawo evikelwe yetiye.
    * **2011.** Ihhovisi elikhulu lokulawula ikhwalithi, ukuhlola kanye nokuhlukaniswa (AQSIQ) ngesimemezelo esingu-№ 38 lavikela i-Xieshan Diecui njengomkhiqizo onophawu lwendawo. Igama litholakala ohlwini lwemikhiqizo enophawu lwendawo yesifundazwe sase-Hubei.
    * Umlando wangaphambili waleli tiye awukho emithonjeni etholakele.
* **Igama:**
    * «Xieshan» (薤山) igama lentaba. U-薤 uyisitshalo sika-anyanisi, u-anyanisi wase-China (*Allium chinense*). Umlando wesifunda njengoba ulandiswa yimithombo yezindaba yesifundazwe udlulisa inganekwane: isazi sezitshalo zokwelapha sase-Ming u-Li Shizhen (李时珍), lapho eqoqa izitshalo, wabona intaba igcwele lo-anyanisi futhi wayiqamba ngokuthi i-Xieshan. Abantu bendawo, ngokusho kwalolo shicilelo, babiza igama lentaba ngokuthi «Haishan».
    * «Diecui» (叠翠) — «ubuhlaza obugqinsiwe»: amasimu ngezansi, ama-oki ebhandeni eliphakathi, ophayini nokusayipuresi phezulu kunika intaba imibala emithathu eluhlaza.
* **Ukubaluleka kwamasiko:** Esifundeni igama letiye liwukuqhubeka kwedumela lentaba: enamahlathi, epholile, kudala yaziwa njengendawo yokuphumula yasehlobo.

**3. Incazelo Yezitshalo Nempahla Eluhlaza:**

* **Uhlobo / Cultivar:** Alibhalwanga emithonjeni etholakele.
* **Ukuvuna:** Izikhathi zokuvuna azibhalwanga emithonjeni etholakele.
* **Izinga lokuvuna:** Encazelweni evulekile yombhalo alibhalwanga. Ukubukeka — ukusonteka okuncane okuqinile okunezihloko ezicijile — kukhombisa impahla eluhlaza emnene, kodwa imfuneko eqondile ayaziwa.
* **Izidingo zempahla eluhlaza:** Imvelaphi evela kumayunithi amahlanu endawo evikelwe.

**4. I-Terroir Nezici Zokutshala:**

* **Isifunda:** I-Xieshan ime phakathi nesifunda sase-Gucheng futhi ingeyohlelo lwezintaba lwase-Wudang (武当山脉). Intaba iphakama ngaphezu komfula i-Hanjiang njengesiqongo esisodwa; eningizimu izungezwa umfula i-Nanhe, enyakatho — yi-Beihe. Isiqongo esikhulu — ngu-1099 m.
* **Ukuphakama kokutshala:** Imininingwane ngokuphakama kwamasimu etiye ayikho emithonjeni etholakele.
* **Inhlabathi:** Imininingwane ayikho emithonjeni etholakele.
* **Isimo sezulu:** Ihlathi limboza cishe u-93% wendawo yentaba. Imvula icishe ibe ngu-1413 mm ngonyaka, izinsuku ezinenkungu zicishe zibe ngu-120. Ngokwemithombo yezindaba yesifundazwe, izinga lokushisa eliphakathi ngonyaka entabeni licishe libe ngu-12 °C, ehlobo — cishe u-22 °C, ngo-5–7 °C ngaphansi kwesesifundeni; umswakama womoya ucishe ube ngu-79%.
* **Izici:** Izimila eziyizingqimba — amasimu ngezansi, ama-oki ebhandeni eliphakathi, ophayini nokusayipuresi phezulu — yizo ezanika itiye igama. Entabeni kunezihlahla ezingaphezu kwamakhulu ayisishiyagalombili ezineminyaka engaphezu kwekhulu.

**5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:**

Ubuchwepheshe abuchazwanga emithonjeni etholakele. Uhlelo olujwayelekile lwetiye eliluhlaza lumi kanje:

1. **Ukunaba kweqabunga elisha (摊放, *tānfàng*):** Iqabunga lilahlekelwa ingxenye yomswakama.
2. **Ukuqinisa (杀青, *shāqīng*):** Ukushisa kumisa i-oxidation.
3. **Ukusonteka (揉捻, *róuniǎn*):** Iqabunga lithola isimo sokusonteka.
4. **Ukomisa (干燥, *gānzào*).**

Lolu uhlelo olujwayelekile lwesigaba, hhayi incazelo yobuchwepheshe be-Xieshan Diecui. Amapharamitha aleli tiye awakho emithonjeni etholakele.

**6. Izici Zokunambitheka:**

Ngokombhalo wophawu lwendawo:

* **Ukubukeka kweqabunga elomile:** Ukusonteka okuncane okuqinile okunezihloko ezicijile; umbala uluhlaza okwesimaragidu, okucwebezelayo okunamafutha (条索紧细显锋苗、色泽翠绿油润).
* **Iphunga leqabunga elomile:** Ayikho incazelo ehlukile.
* **Iphunga lomphunga:** Okwe-castnut, okuqhubekayo (栗香持久).
* **Ukunambitheka:** Okusha, okuthambile, okuqabulayo (鲜醇爽口).
* **Umbala womphunga:** Oluhlaza ngobumnene, okhanyayo (嫩绿明亮).
* **Isisekelo setiye (iqabunga eliphekiwe):** Oluhlaza ngobumnene, okhanyayo, okulinganayo (嫩绿明亮匀整).

**7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:**

Imininingwane ye-physico-chemical ayikho emithonjeni etholakele.

**8. Izakhiwo Eziwusizo:**

Imininingwane eqinisekisiwe ngomphumela waleli tiye ayikho.

**9. Ukuphisa:**

Umkhuba wesigaba wetiye eliluhlaza.

* **Izinga lokushisa lamanzi:** 80–85 °C.
* **Inani letiye:** 3 g nge-150 ml.
* **Isitsha:** Ingilazi yengilazi noma i-gaiwan emhlophe.
* **Inqubo:**
    1. Fudumeza isitsha.
    2. Faka itiye.
    3. Thela amanzi amancane, vumela iqabunga livuleke imizuzwana engu-20–30.
    4. Gcwalisa amanzi; umphunga wokuqala — imizuzu eyi-1–2.
    5. Phuza, ushiya ingxenye yomphunga.
    6. Ukuphindisela kabili noma kathathu.

**10. Ukugcinwa:**

Umkhuba wesigaba. Emphaketheni ovalekile, esiqandisini ku-0–5 °C, ngaphandle kokukhanya, umswakama namaphunga. Itiye eliluhlaza liphuzwa liselisha, ukuguga akulidingi.

**11. Intengo Nokukhwabanisa:**

Imininingwane ngentengo ayikho emithonjeni etholakele.

* **Indlela yokugwema ukukhwabanisa:**
    * Bheka uphawu lwendawo ephaketheni.
    * Hlola umkhiqizi: kufanele abe evela ehlathini lase-Xieshan, e-Zijin, e-Nanhe, e-Shihua noma e-Zhaowan.
    * Qhathanisa ukubukeka nombhalo: ukusonteka okuncane okunezihloko ezicijile, okuluhlaza okwesimaragidu futhi okucwebezelayo; iphunga lika-castnut.

**12. Amaqiniso Ajabulisayo:**

* Igama letiye liyincazelo yokubukeka kwezwe: amabhande amathathu ezimila anika intaba imibala emithathu eluhlaza.
* Isitshalo u-薤, esanika intaba igama, u-anyanisi wase-China.
* Entabeni kunezinsuku ezicishe zibe ngu-120 ezinenkungu ngonyaka.
* Ihlathi lase-Xieshan akulona ilokishi, kodwa liyihlathi, futhi nokho lingelinye lamayunithi amahlanu endawo evikelwe yetiye.

**13. Ukuqhathaniswa namanye amatiye aluhlaza ase-Hubei:**

* **I-Meizi Gongcha ([梅子贡茶](https://thetea.app/zu/article/meizi-gongcha)):** Itiye eliluhlaza lasentabeni lasenyakatho-ntshona ye-Hubei; umbhalo walo ubeka nezinkomba ze-physico-chemical, kanti i-Xieshan Diecui ichazwa kuphela ngokubukeka.
* **I-Wudang Daocha ([武当道茶](https://thetea.app/zu/article/wudang-dao-cha)):** Itiye eliluhlaza lezintaba zase-Wudang, elihlobene nesiko lama-Dao; i-Xieshan ingeyohlelo olufanayo lwezintaba.
* **I-Guishan Yanlü (龟山岩绿):** Itiye eliluhlaza lasempumalanga ye-Hubei, elivela esifundeni sase-Huanggang; linokujwayelekile kwesifundazwe, futhi izincazelo eziyireferensi zigcina nokubunjwa kwendabuko ngesandla ebhodweni.

**Ekuphetheni:**

I-Xieshan Diecui itiye eliqanjwe ngokubukeka kwezwe. Intaba enamahlathi enemibala emithathu eluhlaza, epholile futhi enenkungu, yalinika igama, kanti umbhalo wophawu lwendawo walinika ukubukeka: ukusonteka okuncane okuluhlaza okwesimaragidu okunezihloko ezicijile, iphunga lika-castnut, ukunambitheka okusha nokuthambile. Ngohlobo, ubuchwepheshe nezinombolo imithombo evulekile iyathula, kodwa ukubukeka ngokombhalo kubonakala ngokushesha.
