---
title: "Téngchōng wūlóngchá"
url: https://thetea.app/zu/article/tengchong-wulongcha
lang: zu
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Téngchōng wūlóngchá (腾冲乌龙茶)

**I-Tengchong Wulongcha** (*Téngchōng wūlóngchá*, 腾冲乌龙茶) iwulong yesifunda sasedolobheni i-Tengchong (腾冲市) esifundeni sasedolobheni i-Baoshan entshonalanga yesifundazwe sase-Yunnan, emngceleni neMyanmar. I-Yunnan yaziwa ikakhulukazi nge-puer netiye elibomvu; iwulong e-Tengchong, ngokushicilelwe okudumile, yenziwa ezingadini ezisezintabeni ngohlobo lwaseTaiwan, emhlabathini wentaba-mlilo. Igama lingelinye lezimpawu ezinhlanu zendawo, i-Tengchong, ngokombiko wabaphathi bendawo, eyazibhalisa ngo-2016 ngasikhathi sinye ngezigaba ezinhlanu zetiye. Isifinyezo sereferensi sophawu sichaza izinhlobo ezimbili zalolu lulong — «清[香型](https://thetea.app/zu/article/xiangxing)» enephunga elilula kanye «浓香型» enephunga eligcwele.

**1. Ukuhlukaniswa kanye nemvelaphi:**

* **Uhlobo:** Iwulong (乌龙茶, *wūlóngchá*; elinye igama lesigaba — 青茶, *qīngchá*), itiye eline-oxidation engaphelele. Isigaba siqanjwe egameni, futhi incazelo yophawu ikhuluma ngo «砂绿» — umbala «oluhlaza okwesihlabathi» weqabunga elomile, ovamile kumawulong asongekile.
* **Isigaba:** Iwulong yasezintabeni yaseYunnan; uphawu lwendawo oluvela ochungechungeni lwe-«腾冲茶».
* **Imvelaphi:** I-China, isifundazwe sase-Yunnan (云南, *Yúnnán*), isifunda sedolobha i-Baoshan (保山, *Bǎoshān*), isifunda sasedolobheni i-Tengchong (腾冲, *Téngchōng*).
* **Indawo yophawu:** Isizindalwazi sezinkomba zezindawo sinikeza inkulumo ethi «腾冲县腾越镇、固东镇、滇滩镇等乡镇» — amadolobhana i-Tengyue, i-Gudong, i-Diantan «kanye namanye» ngaphakathi kwe-Tengchong. Angikaze ngiwubone uhlu oluphelele. Enkulumeni i-Tengchong isabizwa ngesifunda (县), hhayi isifunda sasedolobheni (市).
* **Izixhumanisi zendawo:** Cishe u-25,0° enyakatho no-98,5° empumalanga.

**2. Umlando kanye nokubaluleka kwamasiko:**

* **Umlando:**
    * **Ukuqala kwe-wulong e-Tengchong.** Ngokushicilelwe okudumile kwango-2021, uhlobo i-Qingxin Wulong (青心乌龙, «软枝») lwalethwa lusuka eTaiwan ngo-2004 futhi lwatshalwa ezintabeni zedolobhana i-Mingguang (明光镇), futhi kusukela ngo-2005 lwaqala ukusakazwa. Umthombo ungowokukhangisa, futhi ngibheka lezi zinsuku njengezingaqinisekisiwe.
    * **2016 — izimpawu ezinhlanu ngasikhathi sinye.** Ngokombiko kahulumeni waseTengchong (ikhasi manje alivuleki), ngo-2016 isifunda sabhalisa izimpawu ezinhlanu: [腾冲绿茶](https://thetea.app/zu/article/tengchong-lucha), [腾冲红茶](https://thetea.app/zu/article/tengchong-hongcha), 腾冲乌龙茶, [腾冲黑茶](https://thetea.app/zu/article/tengchong-heicha) kanye ne-[腾冲白茶](https://thetea.app/zu/article/tengchong-baicha). Isizindalwazi sezinkomba sibiza inombolo yophawu engu-17259261 ye-«腾冲乌龙茶»; angizange ngimthole umnikazi wophawu.
    * **2019.** Uphawu lwafakwa ohlwini lwezimpawu zentengiso zendawo zaseYunnan, olwabhalwa yiHhovisi Lezempahla Zobuhlakani lesifundazwe ngomhla ka-28 Disemba 2019 (umugqa wama-65, eduze nezinye izimpawu ezine zochungechunge). Uhlu lukhombisa kuphela isifunda nesifunda sezifunda.
* **Igama:** 腾冲 (*Téngchōng*) — igama lesifunda sasedolobheni; 乌龙茶 (*wūlóngchá*) — iwulong.
* **Ukubaluleka kwamasiko:** Isifunda sithuthukisa i-«腾冲茶» njengenye yamaqembu aso ayisithupha embonini. Ingadi ye-wulong eduze kwedolobha nayo yaba indawo yezivakashi: ngokwencazelo kahulumeni waseTengchong (2025), i-«极边高山乌龙茶景区» — indawo ebukekayo yesigaba sikahulumeni 2A; ukushicilelwa kwango-2018 kwabhala ukuthi ngo-2015 yanikezwa isigaba se-AAA. Angizange ngiwuxazulule umehluko.

**3. Incazelo yezitshalo kanye nezinto zokusetshenziswa:**

* **Uhlobo / Cultivar:** Angizange ngizibone izidingo zophawu ngohlobo. Ukushicilelwa okudumile kwango-2021 kubiza uhlobo lwaseTaiwan i-Qingxin Wulong (青心乌龙), olwaziwa nangokuthi «软枝乌龙» — «iwulong enamagatsha athambile»; angizange ngikuthole ukuqinisekiswa emithonjeni esemthethweni.
* **Izinto zokusetshenziswa:** Iqabunga elivela ezingadini zaseTengchong. Angizange ngizibone izidingo zezinto zokusetshenziswa; incazelo yereferensi ibiza ngo «肥壮» — «okunamandla, okuqinile» — kakade itiye elomile.
* **Izinga nesikhathi sokukha:** Ayikho imininingwane emithonjeni etholiwe.

**4. I-Terroir kanye nezici zokutshala:**

* **Isifunda:** Intshonalanga yesifunda sase-Baoshan. Ngokwemininingwane kahulumeni waseTengchong, isifunda sinomngcele empumalanga nesifunda i-Longyang, eningizimu nezifunda i-Longling ne-Lianghe, entshonalanga nesifunda i-Yingjiang neMyanmar; ububanzi — 5845 km², umngcele kahulumeni — 150 km.
* **Izingadi:** Ngokwencazelo kahulumeni waseTengchong (2025), indawo ebukekayo ye-wulong itholakala ku-14 km ukusuka edolobheni, eduze nendawo ebukekayo kahulumeni yentaba-mlilo ne-geothermal; kuyo kukhona izingadi ezingaphezu kuka-3000 mu eziqhubekayo (1 mu — cishe 667 m²), kuzo ezingaphezu kuka-800 mu ezithela ngokugcwele, kanti kwenye indawo ekhasini elifanayo kukhulunywa ngokubonwa kwezingadi ezingama-3500 mu. Ukushicilelwa kwango-2018 kubeka ingadi edolobhaneni i-Xinghua emkhandlwini i-Mazhan (马站乡兴华村) futhi nakho kubiza ngaphezu kuka-3500 mu.
* **Ukutshala okuxubile:** Phakathi kwezihlahla zetiye kukhula i-camellia kawoyela (红花油茶), i-sakura nezinye izihlahla; ukushicilelwa kwango-2018 kubiza izikimu ezine zokutshala, kuhlanganise ne-ginkgo.
* **Ukuphakama kokukhula:** Ukushicilelwa okudumile kwango-2021 kubiza u-1900–2500 m wezingadi ezifundeni i-Wuhe, i-Mazhan kanye nedolobhana i-Mingguang; angizange ngikuthole ukuqinisekiswa okusemthethweni kwalolu hlobo lwenombolo.
* **Umhlabathi:** Ukushicilelwa kwango-2018 nango-2021 kukhuluma ngomhlabathi womlotha wentaba-mlilo, ocebile ngezinto eziphilayo. Lezi izincazelo ezivela ekushicilelweni, hhayi izidingo zophawu.
* **Isimo sezulu:** Ngokushicilelwa kwango-2018, izingadi zisezintabeni eziphakeme, futhi ebusika kuba neqhwa khona. Ayikho imininingwane eqondile emithonjeni etholiwe.

**5. Ubuchwepheshe bokukhiqiza:**

Angizange ngizibone izidingo zophawu zobuchwepheshe. Ukushicilelwa kwango-2018 ngengadi ye-wulong yaseTengchong kubala izigaba: ukukha, ukubuna, ukuphola, ukunyakazisa, ukulungisa, ukusonga ekubholeni nokomisa — futhi kubiza «ukwenza okuluhlaza» (做青) njengesinyathelo esiyinhloko, okuncike kuso iphunga nokunambitheka kwe-wulong. Ayikho imingcele.

Uhlelo olujwayelekile lwe-wulong esongekile — akusiyo incazelo yobuchwepheshe be-Tengchong Wulongcha:

1.  **Ukukha (采青, *cǎiqīng*).**
2.  **Ukubuna (晾青, *liàngqīng*):** Iqabunga lilahlekelwa umswakama.
3.  **Ukunyakazisa (摇青, *yáoqīng*):** Imiphetho yeqabunga iyalimala futhi i-oxidize kancane; kanye nokuphumula lokhu «ukwenza okuluhlaza» (做青, *zuòqīng*).
4.  **Ukulungisa (炒青, *chǎoqīng*):** Ukushisa kumisa i-oxidation.
5.  **Ukusonga ekubholeni (包揉, *bāoróu*):** Iqabunga lisongwa ngendwangu libe ama-hemisphere aminyene.
6.  **Ukomisa (烘干, *hōnggān*).**

**6. Izici ze-Organoleptic:**

Isifinyezo sereferensi sophawu sichaza izinhlobo ezimbili. Incazelo ye-«浓香型» kuso ikhuluma ngephunga le-«清香» nomlilo omncane — kunjalo emthonjeni.

* **Ukubukeka kweqabunga elomile:** I-«清香型» — linamandla, liqinile, lisongwe ngokuqinile libe yibhola, linzima, liluhlaza okotshani ngokucwebezela, linethoni ebonakalayo «eluhlaza okwesihlabathi», lilingana futhi lihlanzekile. I-«浓香型» — lisongwe ngokuqinile, linzima, liluhlaza okwesihlabathi, liluhlaza okotshani ngokucwebezela, lilingana futhi lihlanzekile.
* **Iphunga leqabunga elomile:** Azikho izincazelo emithonjeni etholiwe.
* **Iphunga lotshwala:** I-«清香型» — liphakeme, lisha futhi lihlala isikhathi eside. I-«浓香型» — lihlanzekile, lilula.
* **Ukunambitheka:** I-«清香型» — kusha, kuthambile futhi «kuphakeme» (鲜醇、高爽). I-«浓香型» — kuhlanzekile, kuthambile, kumnandi futhi kuqabulayo, nokunambitheka komlilo okuncane (清醇甘爽、火候轻微).
* **Umbala wotshwala:** I-«清香型» — uluhlaza okuphuzi, ugqamile futhi obala. I-«浓香型» — usagolide ophuzi, obala futhi ogqamile.
* **I-tii phansi (iqabunga eliphekiwe):** I-«清香型» — linamandla, licwebezela, lilingana, linephunga elisele elide. I-«浓香型» — liwugqinsi, lithambile, licwebezela futhi lilingana.

**7. Ukwakheka kwamakhemikhali:**

Ayikho imininingwane emithonjeni etholiwe.

**8. Izakhiwo eziwusizo:**

Ayikho imininingwane eqinisekisiwe ngomphumela waleli tiye ngqo.

**9. Ukuphisa:**

Umkhuba wesigaba se-wulong esongekile.

* **Izinga lokushisa lamanzi:** 95–100 °C; nge-«清香型» elula kungenziwa 90–95 °C.
* **Inani letiye:** 5–7 g ku-100–110 ml.
* **Isitsha:** I-gaiwan noma i-teapot encane yobumba.
* **Inqubo:**
    1. Shisisa isitsha.
    2. Faka itiye.
    3. Geza ngokushesha iqabunga ngamanzi ashisayo bese uyakhipha.
    4. Ukumnika kokuqala — 20–30 imizuzwana.
    5. Thela ngokuphelele.
    6. Ukuphisa okuyisithupha kuya kwayisishiyagalombili, ngakunye kwengeza isikhathi.

**10. Ukugcinwa:**

Umkhuba wesigaba. Kufakwe emoyeni, ngaphandle kokukhanya, umswakama namaphunga. Iwulong eluhlaza elula ngokuvamile igcinwa esiqandisini futhi iphuzwa phakathi nonyaka; iwulong enomlilo obonakalayo ingagcinwa endaweni eyomile epholile ekamelweni lokushisa.

**11. Intengo kanye nokukhwabanisa:**

Ayikho imininingwane ngamanani emithonjeni etholiwe.

* **Uzivika kanjani ekukhwabaniseni:**
    * Funa uphawu «腾冲乌龙茶».
    * Hlola ukuthi umkhiqizi ungowaseTengchong.
    * Ungaphambanisi uphawu nezimpawu ezine ezingomakhelwane zochungechunge: isigaba ngasinye sinophawu lwaso.
    * Khumbula ukuthi iwulong esongekile yenziwa ezindaweni eziningi: imvelaphi iqinisekiswa uphawu nomkhiqizi, hhayi ukubukeka kweqabunga.

**12. Amaqiniso athakazelisayo:**

* I-Tengchong yabhalisa izimpawu ezinhlanu zetiye ngasikhathi sinye — esisodwa ngesigaba, futhi ohlwini lwesifundazwe zimi ngokulandelana, imigqa yama-63–67.
* Ingadi ye-wulong e-Tengchong — ngesikhathi esifanayo indawo ebukekayo enamakhilomitha ayisithupha emizila yokuhamba nama-pavilion amahlanu.
* Phakathi kwezihlahla zetiye kukhula i-camellia kawoyela, okuthi kuhlu olufanayo lwesifundazwe inophawu lwayo — «腾冲红花油茶».

**13. Ukuqhathaniswa namanye amawulong:**

* **I-Dong Ding Wulong (冻顶乌龙):** Iwulong yaseTaiwan esongekile yohlobo lwe-Qingxin Wulong — lolo hlobo olubizwa nge-Tengchong.
* **I-Yunnan Jingmai Wulong ([云南景迈乌龙](https://thetea.app/zu/article/yunnan-jingmai-wulong)):** Enye iwulong yaseYunnan, eyenziwe ngobuchwepheshe baseTaiwan ezingadini zentaba i-Jingmai.
* **I-Yunnan Yancha ([云南岩茶](https://thetea.app/zu/article/yunnan-yancha)):** Igama laseYunnan elinegama elithi «岩茶», elingahlobene ne-wulong: kanjalo kwahlongozwa ukubiza itiye lesifunda sase-Bangdong, elichazwa yimibhalo njenge-puer.
* **I-Tengchong Baicha (腾冲白茶):** Itiye elimhlophe elivela ochungechungeni olufanayo lwezimpawu ezinhlanu zaseTengchong.

**Ekuphetheni:**

I-Tengchong Wulongcha iwulong evela entshonalanga yeYunnan, evela ezweni lezintaba-mlilo emngceleni neMyanmar. Uphawu lubhaliswe kanye nezinye ezine ngezigaba zetiye, futhi incazelo yereferensi yazi izinhlobo zayo ezimbili — i-«清香型» elula eluhlaza okuphuzi ne-«浓香型» esagolide. Uhlobo, ukuphakama nomlando wokuqala kusekelwe okwamanje ekushicilelweni okudumile, futhi kuze kufike idokhumenti yophawu kufanele kubhekwe njengokuholwayo, hhayi njengeqiniso.
