---
title: "I-Oolong yeJasmine yaseTaiwan iSi Ji Chun"
url: https://thetea.app/zu/article/taiwan-sijichun-moli-wulong
lang: zu
updated: 2026-04-08
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# I-Oolong yeJasmine yaseTaiwan iSi Ji Chun (台灣四季春茉莉烏龍, Táiwān sìjìchūn mòlì wūlóng)

I-Oolong yeJasmine yaseTaiwan iSi Ji Chun itiye elinoshukela elenziwe ngezimbali, lapho ubumnandi bemvelo be-cultivar ‘Intwasahlobo Yezikhathi Ezine’ ([四季春](https://thetea.app/zu/article/sijichun), Sìjìchūn) buqiniswa futhi bunothiswa ngokuphindaphinda ukufakwa kwezihluthu ezintsha ze-jasmine (*Jasminum sambac*). Umphumela yisiphuzo esikhanyayo, esiqabulayo esinephunga elimandla le-jasmine nomzimba othambile, onamafutha we-uolong. Lesi ngesinye setiyi zaseTaiwan ezinoshukela ezingabizi kakhulu nezithandwa kakhulu, esilungele ukuphuza nsuku zonke kanye nokwaziswa ngomhlaba wama-uolong.

---

**1. Isigaba Nemvelaphi:**

- **Uhlobo:** Ulong (itiye elivutshelwe kancane, i-oxidation engu-25–40%), elinoshukela ngezimbali zemvelo ze-jasmine (窨花, yìnhuā).
- **Isigaba:** Ama-Uolong aseTaiwan anoshukela (台灣花茶, Táiwān huā chá).
- **Imvelaphi:** ITaiwan (台灣), isifunda saseNantou (南投縣, Nántóu Xiàn), indawo yaseMingjian (名間鄉, Míngjiān Xiāng) — isikhungo esikhulu sokukhiqizwa kukaSi Ji Chun kanye namatiye anoshukela eTaiwan.
- **Izixhumanisi zomhlaba:** ~23°50' N, ~120°40' E.

---

**2. Umlando Nokubaluleka Kwamasiko:**

- **Umlando:** I-cultivar uSi Ji Chun yatholakala / yakhuliswa ngeminyaka yawo-1980 ngumfama uLi Cai-yuan (李彩淵, Lǐ Cǎiyuān) endaweni yaseMingjian. Kucatshangwa ukuthi iyingxube yemvelo kaQing Xin Ulong kanye ne-Wuyi noma izihlobo zazo eziseduze. Le cultivar yasheshe yathandwa ngenxa yokukhiqiza okumangalisayo (okukwazi ukuvunwa izikhathi ezingaba ngu-6–8 ngonyaka) kanye nephunga lemvelo lezimbali.
  Isiko lokunoshukela itiye nge-jasmine lafika livela ezwenikazi laseChina (Fujian, ubuchwepheshe obubizwa nge-窨制, xūn zhì — “ukuguga ndawonye”), kodwa izingcweti zaseTaiwan zaliguqula leli qhinga: ukusetshenziswa kukaSi Ji Chun njengesisekelo kuyinto entsha yaseTaiwan, okwenza ubumnandi be-cultivar kuhlangane kahle nephunga le-jasmine.
- **Igama:**
  - “Si Ji Chun” (四季春) — “Intwasahlobo Yezikhathi Ezine”: kukhomba ukukhiqiza unyaka wonke.
  - “Mòlì” (茉莉) — i-jasmine (*Jasminum sambac*).
  - “Wūlóng” (烏龍) — u-ulong.
- **Ukubaluleka kwamasiko:** Leli tiye lithandwa eTaiwan njengesiphuzo sansuku zonke nokwamukela izivakashi. Ukufinyeleleka kwaso (uSi Ji Chun ungomunye wama-ulong ashibhile eTaiwan) kwenza i-uolong ene-jasmine ibe “yitikithi lokungena” emhlabeni wamatiye anoshukela kubathengi abaningi.

---

**3. Incazelo Yezitshalo Nemikhiqizo Esetshenzisiwe:**

### Isisekelo setiye
- **Cultivar:** Si Ji Chun (四季春) — *Camellia sinensis* var. *sinensis*. Isihlahla esiminyene esingaba ngu-1.2 m; ukuzivumelanisa okuphezulu, ukumelana nezifo. Amaqabunga aphakathi nendawo, amise okweqanda, anomphetho ongaqedile kancane. Iphunga lemvelo lezimbali liyisisekelo lapho “kufakwa” khona i-jasmine.
- **Izinga lokuvuna:** Ihlumela + amaqabunga ama-2–3. Kuvunwa izikhathi ezingaba ngu-6–8 ngonyaka. Ukwenza ushukela, kuvame ukusetshenziswa izivuno zasehlobo nezasekwindla — okungenani okubalulekile ku-ulong “omsulwa”, kodwa okulungele kahle njengesisekelo se-jasmine.

### I-Jasmine
- **Uhlobo:** *Jasminum sambac* (jasmine yama-sambac) — uhlobo olufanayo olusetshenziswa kumatiye amadala aseFujian ane-jasmine ([茉莉花茶](https://thetea.app/zu/article/molihua-cha), Mòlì huā chá).
- **Ukuvunwa kwezihluthu:** Izihluthu ezingakavuleki zivunwa kusihlwa, lapho ukugcwala kwamafutha abalulekile kuphezulu kakhulu. Ngobusuku kanye lapho izihluthu zivuleka futhi zikhipha iphunga — umjikelezo wokunoshukela uhambelana nalesi sigaba.

---

**4. Indawo Yokutshala Nezici Zokukhulisa:**

- **Isifunda:** IMingjian, eNantou — indawo enkulu kakhulu yokugcwala kwamapulazi etiye eTaiwan.
- **Ukuphakama:** 200–600 m — amasimu aphansi nasezintabeni eziphansi. USi Ji Chun akadingi izimo eziphakeme kakhulu, okwenza ukukhiqiza kube nenzuzo enkulu.
- **Umhlabathi:** O-alluvial kanye no-laterite, onobumuncu obuncane, okhipha amanzi kahle.
- **Isimo sezulu:** I-subtropical, enokushisa nokuna okwanele ukuze kuvunwe unyaka wonke. Inkungu ejwayelekile ezindaweni eziphansi kwezintaba.
- **I-Jasmine:** Ingatshalwa kuso lesi sifunda noma ilethwe ivela eningizimu yeTaiwan / ezwenikazi laseChina (Fujian, Guangxi).

---

**5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:**

### Isigaba I: U-ulong oyisisekelo uSi Ji Chun

1. **Ukuvuna (採摘, cǎi zhāi):** Ngesandla noma ngemishini.
2. **Ukubunisa kancane (萎凋, wěidiāo):** Isikhathi esifushane — elangeni noma endlini.
3. **Ukuzamazamisa amaqabunga (搖青, yáo qīng):** Imijikelezo engu-3–4 nokuphumula. I-oxidation engu-25–40%.
4. **Ukuqinisa (殺青, shā qīng):** Ukumisa ukuvutshelwa.
5. **Ukusonga (揉捻, róuniǎn):** Isimo esiyindilinga engaphelele (布揉, bù róu).
6. **Ukomisa okokuqala (烘乾, hōnggān).**

### Isigaba II: Ukunoshukela ngejasmine (窨花, yìnhuā)

7. **Ukuguga ndawonye:** U-ulong othenjiwe uxutshwa nezihluthu ezintsha ze-jasmine bese ushiywa amahora angu-6–12 endaweni evalekile. Ebusuku izihluthu ziyavuleka futhi zikhiphe amafutha abalulekile; iqabunga letiye limunca iphunga.
8. **Ukususa izimbali:** Ngemuva komjikelezo ngamunye, izihluthu ezisetshenzisiwe ziyasuswa.
9. **Ukuphinda:** Umjikelezo uphindwa izikhathi ezingaba ngu-2 kuya kwezingu-5+ ngezigcawu ezintsha ze-jasmine. Uma imijikelezo eminingi (窨次, yìn cì), iphunga liba lijulile futhi lihlale isikhathi eside, kanti netiye liba libiza kakhulu.
10. **Ukomisa kokugcina (復火, fù huǒ):** Ukuqinisa iphunga, ukwehlisa umswakama ube ngu-~5%.
11. **Ukuhlunga (分級, fēnjí):** Ukususa izinsalela zezimbali; ukuhlukanisa ngamagreyidi.

---

**6. Izici Zokuzwa Ngezitho:**

- **Iqabunga elomile:** Amadlubha aminyene aphakathi kokuhlaza noma okombala we-olive. Izihluthu ezithile ze-jasmine zingaba khona (ngenjongo yokuhlobisa; iphunga eliyinhloko — elimuncwe iqabunga).
- **Iphunga leqabunga elomile:** Ijasmine ekhanyayo, enamandla — ehlanzekile, yemvelo, ngaphandle kokunambitheka kwamakhemikhali. Ngemuva — ubumnandi obulula nobukhula obuncane beSi Ji Chun (orchid, lilac).
- **Iphunga lomhlubulo:** I-jasmine egcwele, ebusayo. Ezingxenyeni ezinhle kakhulu — amanothi amancane wezithelo (ipentshisi, ibhilikosi) kanye namanothi alula amakhilimu avela ku-ulong oyisisekelo.
- **Ukunambitheka:** Kuthambile, kuhlehlelayo, kuyaqabula. Ubumnandi be-jasmine buhamba kahle nesisekelo sobulukhuni nezimbali sikaSi Ji Chun. Kukhona ubumuncu obuncane obumnandi. Ubumuncu obukrakra buncane noma abukho. Ukunambitheka okusemva — kuqabulayo, okwe-jasmine, nokhulimu oluncane.
- **Umbala womhlubulo:** Ocacile, kusuka kokuphuzi okukhanyayo kuya kokusagolide okumbala we-amber.
- **Izansi yetiye:** Amaqabunga aphelele aluhlaza okukhanyayo kuya kombala we-olive; amaphethelo abomvu kancane (imikhondo yokuvutshelwa).

---

**7. Ukwakheka Ngamakhemikhali:**

### Kusuka ku-ulong oyisisekelo:
- **Ama-Polyphenol (ama-catechin):** I-EGCG — i-antioxidant. Izinga liphakathi ngenxa yokuvutshelwa okuncane.
- **Ama-Amino acid:** I-L-theanine — ubumnandi, ukukhululeka.
- **I-Caffeine:** Iphakathi (~2–2.5%).
- **Amavithamini:** C, B, PP. **Amaminerali:** I-Potassium, i-manganese, i-fluoride, i-selenium.

### Kusuka kwi-jasmine:
- **Amafutha abalulekile:** I-Linalool, i-benzyl acetate, i-indole, i-jasmone, i-methyl anthranilate — yizona eziphatha iphunga le-jasmine. Yizo ezimuncwa yiqabunga letiye ngesikhathi sokunoshukela.
- **I-Linalool** — yivamile kuzona zombili lezi zingxenye (ikhona kuSi Ji Chun nakweli jasmine), okuqinisekisa ukuhambisana kwebhukethe.

---

**8. Izinzuzo Zemplio:**

- **Umphumela we-Aromatherapy (okuyinhloko):** Iphunga le-jasmine — lingumthomalisi wemvelo ofakazelwe; lehlisa izinga le-cortisol, lithuthukise isimo sengqondo, futhi likhuthaze ukukhululeka.
- **Ukuvikela i-antioxidant:** Ama-catechin avela ku-ulong oyisisekelo.
- **Umphumela oqinisa umzimba nokhulula:** I-caffeine + L-theanine — ukuvuka okuthambile.
- **Ukuthuthukisa ukugaya ukudla:** Ukugqugquzela okuncane; kufaneleka ngemuva kokudla.
- **Impilo yesikhumba:** Ama-antioxidant + amafutha abalulekile we-jasmine.
- **Ukwenza isisindo:** Ama-ulong ngokwesiko athathwa njengabangenisi be-metabolism yamafutha.

---

**9. Ukuphisa:**

- **Izinga lokushisa:** 85–95°C. Eliphansi (85°C) — ukugcizelela ubumnene be-jasmine; eliphezulu (90–95°C) — ukugcizelela ukujiya kokunambitheka kwe-ulong eyisisekelo.
- **Inani letiye:** Ama-grama ama-5–7 nge-150 ml (ukugqaphaza) noma ama-grama ama-2–3 nge-250 ml (ukufakela ngaphakathi).
- **Isitsha:** I-gaiwan yobulongwe noma iketela lesibuko — isitsha esingamunci iphunga, ukugcina iphunga le-jasmine lihlanzekile. Iketela le-Yixing alinconywa — ubumba luzomunca i-jasmine.
- **Inqubo (ukugqaphaza):**
  1. Fudumeza isitsha.
  2. Ukugeza: themba amanzi bese uwachitha ngokushesha.
  3. Ukugqaphaza kokuqala: imizuzwana engu-20–40.
  4. Ukugqaphaza oku-5–7, ukwengeza +10–15 imizuzwana ngalinye.
- **Ukuphisa okubandayo:** Ama-grama ama-5–10 nge-litha elingu-1 lamanzi abandayo, amahora ama-4–8 esiqandisini. Isiphuzo esihle ehlobo — iphunga le-jasmine livela lisithambile futhi linobuhle.

---

**10. Ukugcinwa:**

- Ukupakishwa okuvaleke ngokuphelele okungabonakali (isikhwama se-vacuum esine-foil — kuhle kakhulu). Indawo epholile neyomile, kude namaphunga anamandla.
- Isikhathi sokuphila — izinyanga ezi-6–12; iphunga le-jasmine liyancipha ngokuhamba kwesikhathi.
- Isiqandisi — kuvunyelwe, kodwa kuphela ekupakisheni oku-vacuum (ukungabi bikho komswakama okubambekayo).

---

**11. Intengo Nezinto Zokukhwabanisa:**

I-Jasmine Si Ji Chun — ingenye yama-ulong aseTaiwan afinyeleleka kakhulu. Intengo incike ekuhle kwe-ulong eyisisekelo kanye nenani lemijikelezo yokunoshukela (窨次): imijikelezo emi-2 — isigaba esiyisisekelo; emi-5+ — iphremiyamu.

**Ungayibona kanjani into yokukhohlisa / ikhwalithi ephansi:**
- Iphunga kufanele libe eliyimvelo, lezimbali, ngaphandle kokunambitheka okunamandla kwakhemikhali. Ama-aromatizer okwenziwa anuka ngendlela engafanele ngokuqhakile futhi “okwepharhemu”.
- Izingxenye ezigcwele eziyindilinga, ezinombala ofanayo. Ukuphuka, uthuli — kuyizimpawu zebanga eliphansi.
- Umhlubulo — uhlanzekile, ucacile. Ukufiphalisa noma ukubaba — kuyasolisa.
- Uma iphunga le-jasmine linyamalala ngokuphelele ngemuva kokugqaphaza kokuqala — cishe kungezwe i-aromatizer, hhayi ukwenziwa kwemvelo.

---

**12. Amaqiniso Athakazelisayo:**

- Ubukhulu bephunga le-jasmine buncike ngokuqondile enanini lemijikelezo yokunoshukela (窨次): uma kuningi, leli phunga lijulile futhi nentengo iphezulu. Izigcawu ezisezingeni eliphezulu zidlula emijikelezweni engu-5–7.
- Naphezu kokunoshukela, i-uolong enhle ye-jasmine igcina isimo esaziwayo sikaSi Ji Chun — amanothi akhe ezimbali nawokhilimu awabulawanga yi-jasmine, kodwa athuthukiswa yiyo.
- Igama elithi “Intwasahlobo Yezikhathi Ezine” — akusona isingathekiso: le cultivar ikhiqiza isivuno esihle unyaka wonke, igcina iphunga “lasentwasahlobo” noma kusezivunweni zasekwindla.
- Leli tiye — lingomunye wabazobhiya abahle kakhulu bokuphisa okubandayo: i-jasmine + ubumnandi obupholile bukaSi Ji Chun = isiphuzo esihle kakhulu sasehlobo.

---

**13. Ukuqhathanisa namanye amatiye e-jasmine:**

| Isici | I-Jasmine Si Ji Chun yaseTaiwan | I-Fujian Mo Li Hua Cha (茉莉花茶) | I-Jasmine Bi Luo Chun |
|----------|--------------------------------------|--------------------------------------|------------------------|
| **Itiye eliyisisekelo** | U-ulong Si Ji Chun | Itiye eliluhlaza (kakhulu) | Itiye eliluhlaza |
| **I-Oxidation** | 25–40% | 0–5% (luhlaza) | 0–5% |
| **Indlela yokusonga** | Izingxenye eziyindilinga | Ubude noma amabhola | Izinsimba |
| **Iphunga laso** | Izimbali nokhilimu (Si Ji Chun) | Okungathathi hlangothi (okuluhlaza) | Izithelo nokuluhlaza |
| **Umphumela** | Ijasmine + amafutha e-ulong | Ijasmine ehlanzekile | Ijasmine + ukuqabula okuncane |
| **Umzimba** | Ophakathi, onamafutha | Olula | Olula |

---

**14. Izimo Ezingase Zibe Khona Zokungawusebenzisi:**

- Ukungawubekezeleli umuntu ngamunye (ukungezwani ne-jasmine — akuvamile, kodwa kungenzeka).
- Ukuzwela okuphezulu ku-caffeine, ukuqwasha.
- Ukudla kwesisu ngaphezu kwesimo — hhayi esiswini esingenalutho.
- Ukukhulelwa nokuncelisa — ukusetshenziswa okulinganiselwe, xhumana nodokotela.

---

**Ekupheleni:**

I-Oolong yeJasmine yaseTaiwan iSi Ji Chun — itiye eliwumkhosi: iphunga laso elimnyama le-jasmine, amafutha athambile e-ulong, nokufinyeleleka kwaso unyaka wonke kuyenza ibe ngumlingani ofanele empilweni yansuku zonke. Alizifuni isikhundla “setiye elikhulu” — kodwa endaweni yalo lenza konke ngokungenasici: linikeza isimo esihle sengqondo, liyaqabula, likhulule, futhi njalo lisikhumbuza ukuthi ukuphuza itiye kungaba lula futhi kuhle.
