---
title: "Tàishān lǜchá"
url: https://thetea.app/zu/article/taishan-lucha
lang: zu
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Tàishān lǜchá (泰山绿茶)

**I-Taishan Lücha** (*Tàishān lǜchá*, 泰山绿茶) itiye eliluhlaza lasesifundeni sasedolobheni i-Tai'an (泰安市) esifundazweni saseShandong, eduze nentaba iTaishan, elinye lamatiye asenyakatho kakhulu eChina. Itiye eTai'an beliphuzwa kusukela ngezikhathi zobukhosi bakwaTang, kodwa litshalwa kuphela kusukela maphakathi nekhulu lama-20. Ngo-2012 igama labhaliswa njengomkhiqizo wezolimo onesikhombo sendawo, ngo-2025 lamukelwa njengomkhiqizo onesikhombo sendawo ngesimemezelo esinguNombolo 646; indawo yenza sonke isifunda.

**1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi:**

* **Uhlobo:** Itiye eliluhlaza (绿茶, *lǜchá*), elingavutshelwa; isigaba siqanjwe egameni.
* **Isigaba:** Itiye eliluhlaza lasenyakatho laseShandong; umkhiqizo onesikhombo sendawo.
* **Imvelaphi:** I-China, isifundazwe saseShandong (山东, *Shāndōng*), isifunda sasedolobheni i-Tai'an (泰安, *Tài'ān*).
* **Indawo yokuvikela:** «Indawo yamanje yokuphatha yesifunda sasedolobheni i-Tai'an» enohlaka lwezixhumanisi 116°02′–117°59′ empumalanga no-35°38′–36°28′ enyakatho. Umngcele wokuphatha uyashintsha kanye nokwehlukaniswa kwesifunda, uhlaka lubekwe ngokuqinile. Umfakisicelo yinhlangano yetiye yaseTai'an «Taishan» (泰安市泰山茶叶协会).
* **Ukuphakama:** Ngokwencazelo eyisithenjwa yokubhaliswa kwezolimo ka-2012, 200–800 m. Ezidingweni zika-2025 akuvunyelwanga ngokuphakama.
* **Izixhumanisi zendawo:** Isikhungo sesifunda cishe singu-36,2° enyakatho no-117,1° empumalanga.

**2. Umlando Nokubaluleka Kwamasiko:**

* **Umlando:**
    * **Ukuphuzwa kwetiye ngaphambi kwetiye.** Izincazelo zendawo ziqala ngombhalo weTang «封氏闻见记» (emibhalweni yaseTai'an kubhalwa «封氏闻见录»): ngeminyaka yeKaiyuan (713–741) ethempelini laseLingyansi (灵岩寺) eTaishan uthisha wesikole seChan wavumela abafundi ukuba baphuze itiye ukuze bangangalali ngesikhathi sokuzindla, futhi umkhuba wasakazeka yonke indawo.
    * **1952.** Ngokwencazelo eyisithenjwa ngokubhekisa emlandweni wesifundazwe wezohwebo, imbewu yetiye yalethwa ivela eningizimu futhi yatshalwa entabeni iCulaishan (徂徕山), kodwa kwasinda izihlahla ezimbili noma ezintathu kuphela.
    * **1960–1970.** Ohlelweni lwesifundazwe «南茶北引» — «ukuthutha itiye laseningizimu liye enyakatho» — iTai'an yaba ngeyokuqala ukuzuza ukuphila kwezitshalo; ngeminyaka yawo-1970 imboni yaba nokukhula kwayo kokuqala. Izihlahla zaleyo minyaka, ngokwencazelo efanayo, eYingtaoyuan (樱桃园) naseDaguanzhuang (大官庄) zisakhiqiza amaqabunga nanamuhla.
    * **2010.** Ngokwencazelo eyisithenjwa, kungaphezu kwezinkulungwane eziyi-13 ze-mu zamasimu kanye namathani angama-226 etiye, ikakhulukazi eliluhlaza; kusukela ngalo nyaka benza kancane nelibomvu.
    * **2012.** UMnyango Wezolimo wabhalisa igama njengomkhiqizo wezolimo onesikhombo sendawo — ngokwencazelo eyisithenjwa, ngo-Okthoba; inombolo i-AGI01027.
    * **2025.** Ngesimemezelo esinguNombolo 646 sangomhla zingama-23 kuSepthemba iHhovisi Likahulumeni Lezobuhlakani Bokudala lavuma imikhiqizo engama-870 enesikhombo sendawo; iTaishan Lücha ingumugqa wama-259 wesithasiselo. Kanye nayo, ngokombiko womsebenzi wokugadwa kwemakethe yaseTai'an, eminye imikhiqizo yezolimo eyishumi yesifunda yadlulela ohlelweni olusha.
    * **2026.** Ngokombiko wenhlangano, amazinga esifundazwe «Umkhiqizo onesikhombo sendawo. ITaishan Lücha» kanye «... ITaishan Hongcha» afakwe phambili ohlelweni lwamazinga endawo; izingxoxo zahlala kuze kube ngumhla zingama-26 kuJuni.
* **Igama:** «Taishan» (泰山) yintaba iTaishan; «lücha» (绿茶) lisho «itiye eliluhlaza».
* **Amagama okuhweba:** Elinye lawo lithi «女儿茶», «itiye lendodakazi»; iqoqo lokufundisa lamatiye adumile libiza «[泰山女儿茶](https://thetea.app/zu/article/taishan-nu-er-cha)» ngetiye elidumile lomlando namasiko laseShandong. Incazelo eyisithenjwa ibala phakathi kwamamaki abhalisiwe «金女儿», «女儿茶», «岱宗女儿茶» kanye «五岳独尊»; lawa amamaki okuhweba, hhayi uphawu lokuvikela.
* **Ukubaluleka kwamasiko:** Inhlangano yakha «umndeni» wegama elithi «泰山茶» ngezingxenye ezintathu — uphawu lwesitifiketi «泰山茶» kanye nemikhiqizo emibili enesikhombo sendawo, eliluhlaza nelibomvu — futhi ichaza imboni kanje: «okuluhlaza kuyinhloko, okubomvu kuyinsiza».

**3. Incazelo Yezitshalo kanye Nezinto Ezingavuthiwe:**

* **Izinhlobo / Ama-cultivar:** Isisekelo yimiphakathi yezimbewu: 黄山[群体种](https://thetea.app/zu/article/qunti-zhong) (*Huángshān qúntǐzhǒng*), 祁门褚[叶种](https://thetea.app/zu/article/qiaomuguanmu), 福鼎大白 (*Fúdǐng dàbái*) kanye no-淳安鸠坑种 (*Chún'ān jiūkēngzhǒng*). Ezisekayo yizinhlobo zama-clone: 舒茶早 (*Shūcházǎo*), 金寨1号, zendawo i泰山罗汉茶 (*Tàishān luóhànchá*), 迎霜 (*Yíngshuāng*), 白毫早 (*Báiháozǎo*), 平阳特早 (*Píngyáng tèzǎo*) kanye no-[安吉白茶](https://thetea.app/zu/article/anji-baicha) (*Ānjí báichá*). Uhlamvu 褚 lusembhalweni; uhlobo lwaseQimen luvame ukubhalwa ngokuthi 槠叶种.
* **Ukuvuna kanye nezinga lokuvuna:** Akunqunywanga. Izidingo zikhuluma kuphela ngeqabunga elisha: lisha, lihlanzekile, ngaphandle kokungcola, ngaphandle kwezimpawu zezifo nezinambuzane.

**4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshala:**

* **Isifunda:** Izintaba namagquma entaba iTaishan enkabeni yeShandong. Incazelo eyisithenjwa ibiza iTai'an njengendawo «efanele ngokwemibandela» yetiye (次适宜): itiye likhula lapha emngceleni osenyakatho.
* **Indawo:** Ngokwezidingo — amathambeka anelanga avikelekile emoyeni, lapho kunganiselwa khona ngesikhathi sesomiso futhi kukhishwe amanzi ngezikhathi zemvula; inhlabathi namanzi ngaphandle kokungcola, kude namafekthri nezimayini.
* **Inhlabathi:** Ikakhulukazi inhlabathi yamahlathi ensundu (棕壤), pH cishe 6,5, ejulile futhi evunduvundu.
* **Isimo sezulu:** Ngokweqoqo lokufundisa, izinga lokushisa lonyaka eliphakathi eTai'an lingu-12,9 °C, ukukhanya kwelanga amahora angu-2627,1 ngonyaka, isikhathi esingenasithwathwa ngu-195 wezinsuku.
* **Ukusetshenzwa kwenhlabathi:** Izidingo zibeka izindlela ezintathu: ukusethula kancane nomanyolo ekupheleni kukaMashi — ekuqaleni kuka-Ephreli ngamasentimitha angu-5–10; ukusethula okuphakathi nokuhlakula ngemva kokuvuna kwentwasahlobo, ekupheleni kukaMeyi — ekuqaleni kukaJuni, ngamasentimitha angu-10–15; ukulima okujulile nomanyolo oyinhloko cishe ngenkathi yeBailu (白露) ngamasentimitha angu-15–20.
* **Indawo:** Izinkulungwane eziyi-13 ze-mu ngo-2010; kungaphezu kwezinkulungwane ezingama-50 ze-mu kukho konke «泰山茶» — ngokombiko we-«Dazhong wang» (2025); kungaphezu kwamathani angu-1600 etiye elomile ngonyaka — ngokombiko wenhlangano (2026).

**5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:**

Izidingo zokuvikela azichazi izinyathelo zokucubungula. Ngetiye eliluhlaza ukulandelana okuvamile kunje:

1.  **Ukubuna (摊放, *tānfàng*):** Kuhamba ingxenye yomswakama.
2.  **Ukuqinisa (杀青, *shāqīng*):** Ukushisa kumisa ukufakwa komoya-mpilo.
3.  **Ukusonga (揉捻, *róuniǎn*):** Iqabunga lithola ukwakheka.
4.  **Ukomisa (干燥, *gānzào*):** Kuqinisa ukwakheka nephunga.

Lena indlela ejwayelekile yesigaba, hhayi incazelo yobuchwepheshe beTaishan Lücha. Enye yezinkampani zendawo, ngokombiko wezindaba, ihlukanisa itiye layo eliluhlaza ngephunga ngokuthi «elihlanzekile», «le-castnut», «lomhluzi werayisi» kanye «nezimbali».

**6. Izici Zokuhlola Ngemizwa:**

Izidingo zika-2025 zinikeza ukubukeka ngomugqa owodwa ngaphandle kwamagama ezinkomba: «生卷曲细紧、匀整、匀净、鲜绿油润、栗香纯正、绿明亮、鲜爽醇厚、细嫩绿亮一级». Kubonakala sengathi lena ithebula eliguqulwe laba umbhalo: amagama alandelana ngokwejwayelekile kwezinkomba, kanti «一级» ekugcineni lisho «ibanga lokuqala». Ukuhlaziya ngezansi kungukuhumusha kwami komugqa.

* **Ukubukeka kweqabunga elomile:** Lisongekile, lincane futhi liminyene, lilingana, lihlanzekile, linombala oluhlaza omusha nokucwazimula okunamafutha (卷曲细紧、匀整、匀净、鲜绿油润).
* **Iphunga leqabunga elomile:** Ayikho incazelo ehlukile emithonjeni etholakele.
* **Iphunga lomcimbi:** I-castnut ehlanzekile (栗香纯正).
* **Ukunambitheka:** Okusha, okuqabulayo futhi okugcwele (鲜爽醇厚).
* **Umbala womcimbi:** Oluhlaza, okhanyayo (绿明亮).
* **Indebe yetiye (iqabunga elisetshenzisiwe):** Lincane, lithambile, liluhlaza futhi likhanya (细嫩绿亮).

Incazelo eyisithenjwa yengeza ukuthi iqabunga liwugqinsi futhi lihlala linokuchitheka okuningi.

**7. Ubunjalo Bamakhemikhali:**

Azikho izidingo zomzimba namakhemikhali embhalweni wokuvikela — kukhona kuphela ukubhekisa emazingeni ajwayelekile okuphepha. Izinga lesifundazwe, ngokombiko wenhlangano, kufanele lengeze izinkomba zomzimba namakhemikhali; umbhalo walo awukho emithonjeni etholakele.

**8. Izakhiwo Eziwusizo:**

Ayikho imininingwane eqinisekisiwe ngokusebenza kwaleli tiye ngokuqondile.

**9. Ukwenza Itiye:**

Umkhuba wesigaba wetiye eliluhlaza.

* **Izinga lokushisa lamanzi:** 80–85 °C.
* **Inani letiye:** 3 g ku-150 ml.
* **Isitsha:** Ingilazi noma i-gaiwan emhlophe.
* **Inqubo:**
    1. Fudumeza isitsha.
    2. Faka itiye bese uthela amanzi odongeni.
    3. Umcimbi wokuqala — ngemva kwemizuzwana engama-40–60.
    4. Phuza, ushiya ingxenye yomcimbi.
    5. Thela amanzi futhi.
    6. Ukuphinda kabili noma kathathu.

**10. Ukugcina:**

Umkhuba wesigaba. Ephaketheni elivalekile, esiqandisini ku-0–5 °C, ngaphandle kokukhanya, umswakama namaphunga; phuza phakathi nonyaka.

**11. Intengo Nokomgunyathi:**

Ayikho imininingwane ngezintengo emithonjeni etholakele.

* **Ungakugwema kanjani ukukhwabanisa:**
    * Bheka uphawu olukhethekile lwesikhombo sendawo: lunikezwa abakhiqizi abavela endaweni ngemvume yehhovisi likahulumeni.
    * Bheka uphawu lwe-«泰山茶»: ngo-2026, ngokombiko wenhlangano, lusetshenziswa izinhlangano ezingama-24.
    * Ungathathi «女儿茶» namanye amagama asephaketheni njengophawu lokuvikela.
    * Ungadidanisi neTaishan Hong Cha ([台山红茶](https://thetea.app/zu/article/taishan-hongcha)) yaseGuangdong: amagama namathoni ahlukile — 台山 *Táishān* ngokumelene 泰山 *Tàishān*.

**12. Amaqiniso Athakazelisayo:**

* Ezidingweni zokuvikela azikho izikhathi zokuvuna noma izinyathelo zokucubungula, kodwa ukujula kokusethula inhlabathi kubekwe kuze kufike kusentimitha.
* Phakathi kwezinhlobo ezivikelwe kukhona i-安吉白茶 — uhlobo olunamaqabunga akhanyayo, olukhiqiza itiye eliluhlaza nalapha.
* Ingosi yesithenjwa yedolobha laseTai'an ibhala ukuthi leli tiye lalinikezwa amakhosi ayeletha iminikelo entabeni, kodwa ukutshalwa kwetiye lapha kwaqala kuphela ngeminyaka yawo-1950; lena inganekwane, hhayi umlando.

**13. Ukuqhathanisa namanye amatiye asenyakatho:**

* **Taishan Nü Er Cha (泰山女儿茶):** Itiye eliluhlaza lentaba iTaishan ngaphansi kwegama lokuhweba elithi «女儿茶»; iTaishan Lücha yigama elivikelwe kuso sonke isifunda.
* **Taishan Hongcha ([泰山红茶](https://thetea.app/zu/article/taishan-hongcha-shandong)):** Itiye elibomvu «eliwele»: umfakisicelo ofanayo nesimemezelo esifanayo, kodwa indawo iwuhlu lwezifunda eziyisithupha nezifunda, izigodi ezingama-29 nemizana engama-965, ngaphandle kwesifunda saseDongping.
* **Rizhao Lü Cha ([日照绿茶](https://thetea.app/zu/article/rizhao-lucha)):** Itiye eliluhlaza elingasogwini eningizimu-mpumalanga yeShandong.
* **Laoshan Lü Cha ([崂山绿茶](https://thetea.app/zu/article/laoshan-lucha)):** Itiye eliluhlaza lentaba iLaoshan ngaphansi kweQingdao.
* **Yishui Lücha ([沂水绿茶](https://thetea.app/zu/article/yishui-lucha)):** Itiye eliluhlaza lesifunda saseYishui esifundeni saseLinyi, nalo elivela ohlelweni «ukuthutha itiye laseningizimu liye enyakatho».

**Ekuphetheni:**

ITaishan Lücha itiye eliluhlaza lasenyakatho elineminyaka engaphansi kwekhulu: entabeni engcwele itiye beliphuzwa kusukela ngezikhathi zikaTang, kodwa ukulitshala kwafundwa kuphela ngemva kuka-1952. Umbhalo wokuvikela unakekela inhlabathi ngendlela yasenyakatho — ukusetshenzwa okuthathu ngonyaka, inhlabathi yamahlathi ensundu, amathambeka anelanga — futhi mfushane ekubukekeni: ukusongeka okuminyene, iphunga le-castnut, ukunambitheka okusha nokugcwele.
