---
title: "Táidōng Lùyě hóng wūlóng"
url: https://thetea.app/zu/article/taidong-luye-hong-wulong
lang: zu
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Táidōng Lùyě hóng wūlóng (臺東鹿野紅烏龍)

**Táidōng Lùyě hóng wūlóng** (*Táidōng Lùyě hóng wūlóng*, 臺東鹿野紅烏龍) iwulong ebomvu yesifunda saseLuye (鹿野鄉) esifundeni saseTaidong empumalanga yeThayiwani. Leli itiye lincane: lasungulwa ngo-2008 yigatsha laseTaidong leSiteshi Sokuthuthukisa Itiye kanye nabalimi bendawo, ukuze kuphakanyiswe isifunda saseFulu esasicwila. I-wulong ebomvu inokuvutshelwa okunamandla kakhulu phakathi kwama-wulong; uketshezi lwayo lunsawolintshi-lubomvu, njengolwetiye elibomvu, kanti ukunambitheka kwayo kungenkwe-wulong — yingakho igama layo linjalo. Itiye laseLuye livikelwe uphawu lokuqinisekisa imvelaphi lomkhandlu wesifunda; eduze kwalo kusebenza uphawu oluhlukile lwesifunda lwe-wulong ebomvu yaseTaidong.

**1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi:**

* **Uhlobo:** I-wulong (烏龍茶, *wūlóngchá*): i-athikili yeSiteshi Sokuthuthukisa Itiye kuyiphephabhuku i-«Nongzheng yu nongqing» (農政與農情, uJanuwari 2012), lapha ngezansi ebizwa ngokuthi «i-athikili yeSiteshi», ibeka i-wulong ebomvu esigabeni se-qingcha (青茶, *qīngchá*).
* **Isigaba:** I-wulong ebomvu (紅烏龍, *hóng wūlóng*); uphawu lokuqinisekisa imvelaphi (產地證明標章). Ngokohlu lwezimpawu zemvelaphi lweHhovisi Lezobunikazi Bobuhlakani baseThayiwani, umnikazi wegunya ngumkhandlu wesifunda saseLuye (鹿野鄉公所), isikhathi sokuvikelwa sisukela ku-1 Okthoba 2013 kuya ku-30 Septhemba 2033.
* **Imvelaphi:** IThayiwani (臺灣, *Táiwān*), isifunda saseTaidong (臺東縣, *Táidōng xiàn*), isigodi saseLuye (鹿野鄉, *Lùyě xiāng*), isifunda setiye saseFulu (福鹿, *Fúlù*).
* **Indawo yophawu:** Ngokubuyekezwa kwezimpawu zemvelaphi zetiye laseThayiwani kubhulogi kaTugongzi (2020), yisifunda setiye saseLuye esifundeni saseTaidong; uphawu lusetshenziswa kuphela esigodini saseLuye. Ngokubhulogi okufanayo, ukuvunyelwa kuhlanganisa ukuhlolwa endaweni, ukuhlolwa kwamarekhodi okukhiqiza, ukuhlaziywa kwezibulala-zinambuzane, ukuhlolwa kwekhwalithi kanye nokupakishwa.
* **Uphawu lwesifunda:** Ngokubuyekezwa okufanayo, uphawu lwesibili lwe-wulong ebomvu liphethwe uhulumeni wesifunda; indawo yalo iyidolobha laseTaidong, izigodi zaseLuye, iBeinan, iTaimali, iJinfeng, iYanping, iHaiduan kanye nedolobhana laseGuanshan.

**2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko:**

* **Umlando:**
    * **Isiqalo.** Ngokwesizindalwazi somkhandlu waseLuye, ithafa laseLuye (鹿野高台) liyisizinda setiye elibomvu kusukela ngesikhathi saseJapan; i-athikili yeSiteshi kanye neWikipedia yesiShayina babeka ukuqala kwezitshalo ezincane ngawo-1960 — kuqala isihlahla sase-Assam setiye elibomvu, bese kuba i-baozhong (包種茶).
    * **Umbasa 1982.** Ngokwesizindalwazi sesifunda, uLi Denghui, ngaleso sikhathi owayengusihlalo wesifundazwe saseThayiwani, ngesicelo sabalimi betiye wanikeza itiye lendawo igama elithi «福鹿茶»; ngemva kuka-1988, lapho esengumongameli, itiye laqanjwa ngokuthi «itiye likamongameli» (Wikipedia yesiShayina).
    * **1980–1995.** Ukuchuma: ngokwe-athikili yeSiteshi, amasimu ayehlanganisa amahektha angama-500–600.
    * **Ngemva kuka-1996.** Ukwehla: emakethe kwangena itiye lohlobo lwaseThayiwani elivela eShayina naseNingizimu-mpumalanga ye-Asia (Wikipedia yesiShayina), indawo yancipha yaba cishe amahektha angama-200 (i-athikili yeSiteshi).
    * **2008.** I-wulong ebomvu yakhishwa eLuye. Inhloso, ngokwe-athikili yeSiteshi, bekuwukukhuphula isifunda esiphakathi nesiphansi ekucindezelekeni kanye nokuthola ukusetshenziswa kweqabunga lasehlobo nelasekwindla.
    * **Okthoba 2020.** Kwasungulwa umfelandawonye we-wulong ebomvu: ngokoshicilelo i-上下游新聞, ngesikhathi sokushicilelwa wawunamalungu angama-38 aneminyaka emaphakathi engama-33.
* **Igama:** «Obomvu» kubhekiswa eketshezini olunsawolintshi-lubomvu, olufana nolwetiye elibomvu (Wikipedia yesiShayina). Ngenxa yenothi loju itiye libizwa nangokuthi «蜜香紅烏龍» — «i-wulong ebomvu enephunga loju».

**3. Incazelo Yezitshalo kanye Nezinto Zokusetshenziswa:**

* **Uhlobo lwesihlahla:** Uhlobo oluphoqelekile alutholakali emithonjeni etholakele. NgokweWikipedia yesiShayina, izinto zokusetshenziswa ziyizinhlobo ze-wulong zamasimu aphakathi naphansi, ikakhulukazi i-Daye Wulong (大葉烏龍, *dàyè wūlóng*); ngokwe-athikili yeSiteshi, iHualien neTaidong ziyisifunda esikhulu kunazo zonke eThayiwani salolu hlobo.
* **Izinhlobo zesifunda saseFulu** (ngokwesizindalwazi sesifunda): Qingxin Damao (青心大冇), Qingxin Wulong (青心烏龍), Jinxuan ([金萱](https://thetea.app/zu/article/jin-xuan), 台茶12號), Cuiyu (翠玉, 台茶13號) kanye nokuncane kweFoshou ([佛手](https://thetea.app/zu/article/fo-shou)), Wuyi (武夷) neSijichun ([四季春](https://thetea.app/zu/article/sijichun)).
* **Ukuguquguquka kwezinto zokusetshenziswa:** Ngokwe-athikili yeSiteshi, izinto zokusetshenziswa azinciki kakhulu enkathini yonyaka, ohlotsheni nasezilokazaneni, futhi insimu ingase isingathwe ngaphandle kokufuthwa ngezibulala-zinambuzane.
* **Ukuvuna:** NgokweWikipedia yesiShayina, iqabunga livunwa ehlobo nasekwindla, futhi ukuvuna ngomshini kuyasebenza; izinto zokusetshenziswa ezingomshini, ngokwe-athikili yeSiteshi, zisetshenziselwa iziphuzo ezibandayo nezasemathinini. Iwebhusayithi yomkhiqizo we-wulong ebomvu yaseTaidong ibiza ukuvuna okungcono kakhulu kusukela ngo-11 kuya ku-14 emini; kuvunwa kusukela «kwihlumela elinamaqabunga amabili» kuya «kwihlumela elinamane».

**4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshalwa:**

* **Isifunda saseFulu.** Ngokwesizindalwazi sesifunda, yisifunda setiye esikhulu kunazo zonke eHualien naseTaidong: amadolobhana aseYongan (永安) naseLongtian (龍田) esigodini saseLuye kanye nedolobhana laseYongkang (永康) esigodini saseYanping, ngaphezu kwamahektha angama-400 nangaphezu kwamathani angama-400 ngonyaka.
* **Ukuphakama:** Cishe amamitha angama-300 (Wikipedia yesiShayina); ngokwesilinganiso amamitha angama-300–400 (上下游新聞).
* **Ukuma komhlaba:** Ngasempumalanga kukhona iNtaba YasoGwini neNtaba iDulanshan (都蘭山), ngasentshonalanga kukhona iNtaba Emaphakathi (Wikipedia yesiShayina).
* **Isimo sezulu:** NgokweWikipedia yesiShayina, umswakama wanele, umehluko wamazinga okushisa emini nasebusuku mkhulu; ukuvuna kwasebusika kuphuze inyanga eyodwa, kanti ukuvuna kwasebusika kusheshe ngenyanga eyodwa kunasezintabeni eziphakeme. Ngokoshicilelo i-上下游新聞, eLuye kunelanga eliningi nomswakama ongaphansi kwama-70 %, okwenza kube lula ukuvutshelwa okunamandla. Ukulinganisa komswakama kuyahluka.

**5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:**

Ngokwe-athikili yeSiteshi, ubuchwepheshe obujwayelekile be-wulong buwukushiywa kubune (萎凋, *wěidiāo*), ukunyakazisa (攪拌, *jiǎobàn*), ukulungiswa (炒菁, *chǎoqīng*), ukusongwa (揉捻, *róuniǎn*) kanye nokomiswa (乾燥, *gānzào*). I-wulong ebomvu yenziwa ngendlela elula, ngaphandle komsebenzi wasebusuku, ngokugxila ekushiyweni kubune nasekunyakaziseni kanye nokuvutshelwa okunamandla kakhulu phakathi kwama-wulong. I-Wikipedia yesiShayina ikulinganisela ku-80–90 % futhi ibhala ukuthi indlela iboleka ukuvutshelwa kwetiye elibomvu, kodwa igcina ukulungiswa kwe-wulong.

Imininingwane evela emithonjeni yesibili:

* **Ukuhleleka kwemisebenzi.** Ushicilelo i-上下游新聞 lucaphuna izwi likachwepheshe wegatsha: ngaphambili ukhiye oyimfihlo wobuchwepheshe wawusekuhlelekeni kokusongwa nokulungiswa. Umthombo awuwudaluli kabanzi.
* **Ifomula.** Ibhulogi yetiye iTugongzi iyifingqa ngamagama amathathu: ukusongwa okunamandla, ukuvutshelwa okunamandla, ukugazingwa okunamandla (重揉捻、重發酵、重烘焙).
* **Ukugazinga.** Ngokoshicilelo i-上下游新聞, kumaphakathi nokuqinile, kodwa kubuthakathaka kunakwiDong Ding Wulong neTieguanyin; kukhulisa iphunga loju elivela ekulunyweni yi-cicada (著蜒, *zhuóyán*), kwesinye isikhathi kunikeza inothi lokhuni, eliseduze ne-cypress ye-hinoki. Iwebhusayithi yomkhiqizo ibiza amahora angama-20–60 okugazinga.
* **Ukuvunyelwa kokugazinga.** Ngokwe-athikili yeSiteshi, iphunga lokugazinga elincane liyavunyelwa, kodwa elinzima noma elishile akulona.

**6. Izici Ze-Organoleptic:**

* **Ukubukeka kweqabunga elomile:** Amabhola ayindilinga anombala obomvu omnyama acwebezelayo (i-athikili yeSiteshi).
* **Iphunga leqabunga elomile:** Akukho ncazelo ehlukile emithonjeni etholakele.
* **Iphunga loketshezi:** Izithelo ezivuthiwe (i-athikili yeSiteshi); iphunga loju elinobumnandi nenothi yezimbali yemvelo (Wikipedia yesiShayina).
* **Ukunambitheka:** Kunothile, kuyindilinga futhi kubushelelezi, kuyaphila, kunoshukela (i-athikili yeSiteshi).
* **Umbala woketshezi:** Unsawolintshi-ngobomvu, ocacile futhi okhanyayo (琥珀橙紅，明亮澄清), ngokwe-athikili yeSiteshi.
* **Izinsalela zetiye (iqabunga elidliwe):** Akukho ncazelo ehlukile; uma kuqhathaniswa ne-wulong enamanzi abomvu, i-athikili yeSiteshi ibiza iqabunga le-wulong ebomvu ngokuthi linsawolintshi.

**7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:**

Ayikho imininingwane ye-physicochemical nge-wulong ebomvu yaseLuye emithonjeni etholakele.

**8. Izinto Eziwusizo:**

Ayikho imininingwane eqinisekisiwe ngomphumela waleli tiye ngokwalo.

**9. Ukuphisa:**

Umkhuba wesigaba se-wulong evutshiwe kakhulu.

* **Izinga lokushisa lamanzi:** 90–100 °C. Ngokwebhulogi yetiye iTugongzi, uma kushisa kuba nephunga elikhulu, uma kuphola kuba mnandi; ehlobo cishe 92 °C, ebusika 100 °C.
* **Inani letiye:** 5–7 g nge-150 ml.
* **Isitsha:** I-gaiwan noma i-teapot yobumba.
* **Inqubo:** Uketshezi lokuqala — imizuzwana engama-40–60, ngalunye olulandelayo lude kancane; ibhulogi iTugongzi ngamanzi ashisayo yeluleka imizuzwana engama-30 ngoketshezi ngalunye. Ngokwe-athikili yeSiteshi, itiye limelana nokuthelwa okuningi.
* **Ukuphisa okubandayo:** Ngokwe-athikili yeSiteshi, kungenye yezinto ezingcono kakhulu zoketshezi olubandayo; ayinikezi izilinganiso.

**10. Ukugcinwa:**

Umkhuba wesigaba. Ekupakishweni okuvaliwe, endaweni eyomile nemnyama, ngaphandle kwamaphunga angaphandle. Ngokwe-athikili yeSiteshi, uma igcinwe isikhathi eside, i-wulong ebomvu yonakala kancane, futhi ingagcinwa njenge«tiye elidala» (陳年茶).

**11. Intengo kanye Nomgunyathi:**

Ngokoshicilelo i-上下游新聞, intengo ye-wulong ebomvu yaseLuye isukela ku-1200 kuya ku-8000 wama-dollar aseThayiwani nge-jin. Ekudayisweni kokuqala okuvulekile kwe-wulong ebomvu, okwenziwa esifundeni setiye saseLuye ngoJuni, kwavezwa amaqoqo angama-30; elihle kakhulu lathengwa ngo-1500 ngama-liang amabili, okungukuthi 12 000 nge-jin.

* **Indlela yokugwema umgunyathi:**
    * Thola uphawu lwaseLuye futhi ungaludidanisi nophawu lwesifunda lwe-wulong ebomvu yaseTaidong, indawo yalo eyizindawo eziyisishiyagalombili zesifunda.
    * Igama elithi «紅烏龍» ngokwalo alikhombisi eLuye: ngokwe-athikili yeSiteshi, i-wulong ebomvu ingenziwa kunoma yisiphi isifunda setiye eThayiwani.

**12. Amaqiniso Athakazelisayo:**

* Ithafa laseLuye laziwa nje ngetiye kuphela: ngokwesizindalwazi sesifunda, liyindawo yokundiza ngamapharaphuthu.
* Itiye lasentwasahlobo lesifunda saseFulu liqala ukuvunwa ngoMashi kakade futhi libizwa ngokuthi «早春茶» noma «不知春» — «elingazi intwasahlobo» (Wikipedia yesiShayina).
* Inhlangano yabalimi baseLuye inophawu lwayo — isilo senganekwane i-pixiu (貔貅), ebizwa nangokuthi «inyamazane yasezulwini» (天鹿).

**13. Ukuqhathaniswa namanye amatiye aseThayiwani:**

* **Hongshui Wulong ([紅水烏龍](https://thetea.app/zu/article/hongshui-wulong)):** Ngokwe-athikili yeSiteshi, leli elinye itiye: ukuvutshelwa kulula, uketshezi lunsawolintshi-nsundu noma lunsawolintshi, iqabunga liluhlaza linomphetho obomvu, isimo sisongekile; e-wulong ebomvu uketshezi lunsawolintshi-lubomvu, amabhola ayindilinga futhi amnyama.
* **Dong Ding Wulong ([凍頂烏龍](https://thetea.app/zu/article/dong-ding-wulong)):** Igazingwa kakhulu (ngokoshicilelo i-上下游新聞) futhi ivunwa ngesandla «ngehlumela elinamaqabunga amabili» (Wikipedia yesiShayina).
* **Shan Lin Xi Hong Wulong ([杉林溪紅烏龍](https://thetea.app/zu/article/shanlinxi-hong-wulong)):** I-wulong ebomvu yasezintabeni eziphakeme, eyenziwe ngobuchwepheshe obavela eLuye.
* **Itiye lobuju laseThayiwani ([臺灣蜜香紅茶](https://thetea.app/zu/article/taiwan-mi-xiang-hongcha)):** Libomvu, hhayi i-wulong; ngokweWikipedia yesiShayina, lavela eWuhe esigodini saseRuisui esifundeni saseHualien futhi lenziwa nasesifundeni saseFulu.

**Ekuphetheni:**

ITaidong Luye Hong Wulong iyi-wulong yasempumalanga yeThayiwani esezintabeni eziphansi enokuvutshelwa okunamandla kakhulu esigabeni, amabhola ayindilinga abomvu amnyama, uketshezi olunsawolintshi-lunsawolintshi kanye nephunga lezithelo ezivuthiwe noju. Yazalwa ngo-2008 njengempendulo ekwehleni kwesifunda saseFulu; uphawu lwayo lwemvelaphi lungolwesifunda, futhi akufanele ludidaniswe nophawu lwesifunda lwaseTaidong.
