---
title: "Qīfó gòngchá"
url: https://thetea.app/zu/article/qifo-gongcha
lang: zu
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Qīfó gòngchá (七佛贡茶)

**I-Cifuo Gongcha** (*Qīfó gòngchá*, 七佛贡茶) itiye lase-Cifuo Township, e-Qingchuan County (青川县), e-Gu-angyuan City, enyakatho ye-Sichuan Province, emngceleni we-Gansu. Igama lakhiwe izingxenye ezimbili: "Cifuo" kusho "ama-Buddha ayisikhombisa," igama lelokalishi, "gongcha" kusho itiye lenkantolo yasebukhosini. Izingadi ziphakeme ukusuka ku-580 kuya ku-2100 m. Kusukela ngo-2008, itiye livikelwe njengomkhiqizo onophawu lwendawo, futhi ubuchwepheshe bokwenza amakhekhe etiye alo bufakwe ohlwini lwesifundazwe lwamagugu angaphatheki.

**1. Ukuhlukaniswa kanye nemvelaphi:**

* **Uhlobo:** Akunqunyiwe: emibhalweni etholakalayo yokuvikela, isigaba asishiwongo. Ukubukeka ngokwezincazelo eziyinkomba, umbala ophuzi noluhlaza, iphunga le-orchid noma le-chestnut, kuvamile etiyeni eliluhlaza (绿茶, *lǜchá*), kodwa isigaba asiqinisekiswanga lapha. Ngaphandle kwetiye elinamaqabunga, ngaphansi kwaleli gama kwaziwa isiko lamakhekhe etiye acindezelwe.
* **Isigaba:** Itiye lasentabeni laseNyakatho ye-Sichuan; umkhiqizo onophawu lwendawo (2008), uphawu lokuhweba olwaziwayo lwaseChina (中国驰名商标).
* **Imvelaphi:** I-China, i-Sichuan Province (四川, *Sìchuān*), i-Gu-angyuan City (广元, *Guǎngyuán*), i-Qingchuan County (青川县, *Qīngchuān Xiàn*), i-Cifuo Township (七佛乡). Ngokwesimemezelo esidala, indawo yokuvikela yayihlanganisa amadolobhana namalokalishi angamashumi amathathu nambili esifunda; uhlu olugcwele aluzange ngilubone emthonjeni wokuqala.
* **Izixhumanisi zendawo:** I-Qingchuan County icishe ibe ngu-32.6° N no-105.2° E; imithombo yendawo ibeka izingadi zakule ndawo "ebhandeni legolide letiye ku-32° enyakatho ye-latitude."

**2. Umlando kanye nokubaluleka kwamasiko:**

* **Umlando:**
    * **Igama.** Igama elithi "gongcha" egameni likhombisa intela yasenkantolo, kodwa imibhalo ephathelene nentela evela e-Cifuo ayikho emithonjeni etholakele; izinganekwane zendawo mayelana nayo azidluliselwa esihlokweni.
    * **2008.** I-General Administration of Quality Supervision, Inspection and Quarantine (AQSIQ) ngesimemezelo No. 52 yavikela i-Cifuo Gongcha njengomkhiqizo onophawu lwendawo.
    * **Ekupheleni kuka-2022**, ngokusho kwedatha yokuphathwa kwemakethe yesifunda, kwakunamabhizinisi etiye angama-26 abhalisiwe esifundeni, kanti ayi-14 kuwo ayenelungelo lokufaka uphawu olukhethekile lwendawo; inani eliphelele lemikhiqizo yabo lalingama-yuan ayizigidi eziyinkulungwane nesithupha. Kwasungulwa nezinga lendawo elithi "Umkhiqizo onophawu lwendawo. I-Cifuo Gongcha. Imithetho yobuchwepheshe yokukhiqiza" (《地理标志产品 七佛贡茶生产技术规程》).
    * **2023.** Igama lafakwa ohlwini lwesibili lwezimpawu ezivikelwa ngokuhlanganyela yi-Sichuan ne-Chongqing; lisuka eGu-angyuan, okuwukuphela kwalo.
    * **2024.** Ngokwesilinganiso esicashunwe ngabaphathi bezemakethe baseGu-angyuan, inani lohlobo lwaba ama-yuan ayizigidi eziyizinkulungwane ezimbili namakhulu amabili namashumi ayisishiyagalolunye nesikhombisa, indawo yesikhombisa eSichuan.
    * **2025.** Ngomhla ka-9 Meyi, emicimbini yaseSichuan yoSuku Lwezimpawu ZaseChina e-Chengdu, itiye lafakwa eqenjini lokuqala lohlelo lwaseSichuan lwe-"一县一品", okusho ukuthi "isifunda esisodwa, umkhiqizo owodwa."
* **Igama:**
    * "Cifuo" (七佛) kusho "ama-Buddha ayisikhombisa", igama lelokalishi. Umvelaphi wegama awuchazwanga emithonjeni engiyivulile.
    * "Gongcha" (贡茶, *gòngchá*) kusho "itiye lenkantolo yasebukhosini."
* **Ukubaluleka kwamasiko:** Ubuchwepheshe bokwenza amakhekhe etiye e-Cifuo Gongcha bufakwe ohlwini lwesifundazwe lwezinto ezimele amagugu angaphatheki e-Sichuan. Itiye liphinde libe nesiqu esithi "中华文化名茶", okusho ukuthi "itiye elidumile lamasiko aseChina."

**3. Incazelo yezitshalo kanye nezinto zokusetshenziswa:**

* **I-Hlar / Cultivar:** Akushiwongo emithonjeni etholakele.
* **Ukuvuna:** Kusukela ekuqaleni kukaMashi kuze kube sekupheleni kukaSepthemba.
* **Izinga lokuvuna:** Alizange lishiwongo emithonjeni etholakele.
* **Izidingo zezinto zokusetshenziswa:** Imvelaphi evela endaweni yokuvikela.

**4. I-Terroir kanye nezici zokutshala:**

* **Isifunda:** I-Qingchuan iyisifunda esinezintaba emngceleni we-Sichuan ne-Gansu.
* **Ukuphakama kokukhula:** Kusukela ku-**580 kuya ku-2100 m**, ngokwesilinganiso cishe ku-**800 m**.
* **Inhlabathi:** Ayikho idatha etholakala emithonjeni etholakele.
* **Isimo sezulu:** Ayikho idatha elinganiselwe etholakala emithonjeni etholakele.

**5. Ubuchwepheshe bokukhiqiza:**

Ubuchwepheshe betiye elinamaqabunga abuchazwanga emithonjeni etholakele. Izinga lendawo lokukhiqiza likhona, kodwa umbhalo walo angiwubonanga, ngakho-ke uhlelo lwesigaba alidluliselwanga lapha.

Isiko elihlukile, amakhekhe etiye acindezelwe (茶饼): ubuchwepheshe bokuwenza bufakwe ohlwini lwesifundazwe lwamagugu angaphatheki e-Sichuan. Ukuthi enziwa kanjani ngempela, akushiwongo emithonjeni etholakele.

**6. Izici ze-Organoleptic:**

* **Ukubukeka kweqabunga elomile:** Ayikho idatha emithonjeni eqinisekisiwe.
* **Iphunga leqabunga elomile:** Akukho ncazelo ehlukile.
* **Iphunga lomuthi wetiye:** Ngokwezincazelo eziyinkomba, kunephunga le-orchid noma le-chestnut.
* **Ukunambitheka:** Ayikho idatha emithonjeni eqinisekisiwe.
* **Umbala womuthi wetiye:** Ngokwezincazelo eziyinkomba, uphuzi noluhlaza.
* **Isisekelo setiye (iqabunga elenziwe):** Ayikho idatha emithonjeni eqinisekisiwe.

**7. Ukwakheka kwamakhemikhali:**

Ayikho idatha ye-physicochemical etholakala emithonjeni etholakele.

**8. Izinzuzo zezempilo:**

Ayikho idatha eqinisekisiwe mayelana nomphumela waleli tiye ngokwalo.

**9. Ukuphisa:**

Umkhuba wesigaba setiye eliluhlaza, okuhambisana nokubukeka okuchaziwe.

* **Izinga lokushisa lamanzi:** 80–85 °C.
* **Inani letiye:** 3 g nge-150 ml.
* **Izitsha:** Ingilazi yengilazi noma i-gaiwan emhlophe.
* **Inqubo:**
    1. Shisisa izitsha.
    2. Faka itiye.
    3. Thela amanzi amancane bese uvumela iqabunga livuleke imizuzwana engama-30-60.
    4. Engeza amanzi; ukuphisa kokuqala, imizuzu eyi-1-2.
    5. Phuza, ushiye ingxenye yomuthi wetiye.
    6. Ukuphisa okuphindwe kabili noma kathathu.

Kumakhekhe etiye acindezelwe, lezi zilinganiso azisebenzi: indlela yokuphisa incike ekutheni ikhekhe lenziwe kanjani.

**10. Ukugcinwa:**

Umkhuba wesigaba setiye eliluhlaza. Emaphaketheni avaliwe, esiqandisini ku-0–5 °C, ngaphandle kokukhanya, umswakama nephunga. Kungcono ukuphuza itiye elinamaqabunga phakathi nesizini yalo.

**11. Intengo kanye nemikhiqizo yomgunyathi:**

Ayikho idatha ephathelene nentengo etholakala emithonjeni etholakele.

* **Indlela yokugwema imikhiqizo yomgunyathi:**
    * Bheka uphawu olukhethekile lwendawo.
    * Qinisekisa ukuthi umkhiqizi uvela e-Qingchuan County futhi uvunyelwe ukusebenzisa uphawu: ngokusho kwedatha yesifunda ekupheleni kuka-2022, amabhizinisi anjalo ayeyi-14.
    * Khumbula ukuthi igama elithi "贡茶" livela emagameni amatiye amaningi; okuvikelwe igama eliphelele elithi "七佛贡茶".

**12. Amaqiniso athokozisayo:**

* Isizini yokuvuna iqala ngoMashi kuze kube nguSepthemba.
* Ubuchwepheshe bamakhekhe etiye e-Cifuo Gongcha buyigugu lesifundazwe elingaphatheki e-Sichuan.
* Ohlwini oluhlanganyelwe lokuvikela lwe-Sichuan ne-Chongqing lwango-2023, i-Cifuo Gongcha iwukuphela kophawu olusuka eGu-angyuan.
* Ngokwesilinganiso sango-2024, inani lohlobo lwaba ama-yuan ayizigidi eziyizinkulungwane ezimbili namakhulu amabili namashumi ayisishiyagalolunye nesikhombisa, indawo yesikhombisa esifundazweni.

**13. Ukuqhathaniswa namanye amatiye aseSichuan:**

* **I-Emei Zhuyeqing ([峨眉竹叶青](https://thetea.app/zu/article/emei-zhuyeqing)):** Itiye eliluhlaza laseSichuan elidumile laseNtabeni i-Emei.
* **I-Mengding Gan Lu ([蒙顶甘露](https://thetea.app/zu/article/mengding-gan-lu)):** Itiye eliluhlaza elisontiwe laseNtabeni i-Mengdingshan, elinye lamatiye amadala kunawo wonke aseChina.
* **I-Gu-angyuan Huangcha ([广元黄茶](https://thetea.app/zu/article/guangyuan-huangcha)):** Itiye eliluhlaza elivela ezinhlotsheni ezinamaqabunga aphuzi zesifunda esifanayo saseGu-angyuan; igama elithi "phuzi" egameni lisho umbala weqabunga, hhayi isigaba.

**Ekuphetheni:**

I-Cifuo Gongcha itiye lasentabeni laseNyakatho yeSichuan, igama lalo lithembisa umlando wasenkantolo, kodwa imibhalo iqinisekisa okunye: ukuvikelwa komkhiqizo onophawu lwendawo kusukela ngo-2008, ukuphakama kwezingadi kusuka ku-580 kuya ku-2100 m, isizini ende yokuvuna kusuka ngoMashi kuya kuSepthemba, kanye negugu lesifundazwe, ubuchwepheshe bamakhekhe etiye. Mayelana nesigaba, ubuchwepheshe nokubukeka kwetiye elinamaqabunga, imithombo etholakele isho okuncane; izincazelo eziyinkomba ziphawula umbala ophuzi noluhlaza kanye nephunga le-orchid noma le-chestnut.
