---
title: "Mòlì Yínzhēn"
url: https://thetea.app/zu/article/moli-yinzhen
lang: zu
updated: 2026-04-08
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Mòlì Yínzhēn (茉莉银针)

* **Uhlobo:** Itiye elimhlophe, elihalaliswe nge-jasmine. Ngezinye izikhathi kutholakala liphuthazwa njenge-tiye eliluhlaza ngenxa yombala wejusi, kodwa isisekelo — yi-tiye elimhlophe ngempela.
* **Isigaba:** Amatiye ase-China ahalalisekile asezingeni eliphezulu.
* **Imvelaphi:** I-China, isifundazwe i-Fújiàn (福建, Fújiàn) — ngokwesiko kuthathwa njengendawo yokuzalwa yamatiye e-jasmine amahle kakhulu kanye ne-tiye elimhlophe. Isifunda i-Fúdǐng (福鼎, Fúdǐng) — yikhona okungenzeka ukuthi yikhona okukhiqizwa khona isisekelo ( [Báiháo Yínzhēn](https://thetea.app/zu/article/baihao-yinzhen)).
* **Izixhumanisi zendawo:** Zincike endaweni ethile yokukhiqiza; esifundazweni i-Fújiàn cishe zingu-26° enyakatho, 119° empumalanga.

**2. Umlando Nokubaluleka Kwamasiko:**

* **Umlando:** Ukuhalalisa itiye nge-jasmine kuyisiko lase-China lasendulo, selikhona amakhulu eminyaka. Ukusetshenziswa kwetiye elimhlophe, ikakhulukazi i- Báiháo Yínzhēn, ukulihalalisa nge-jasmine kuwuphawu lwezinga eliphezulu kanye nokuba sezingeni, ngoba lolu hlobo lwetiye elimhlophe luyigugu ngalo uqobo.
* **Igama:**

	* "Mòlì" (茉莉) — i-jasmine. Kukhomba ukuthi itiye lihalaliselwe izimbali ze-jasmine.
	* "Yínzhēn" (银针) — "izinaliti zesiliva". Kukhomba uhlobo lwezinto ezingavuthiwe ezisetshenzisiwe — amagquma etiye, ambozwe uboya besiliva, kanye nesimo sama-cephethi etiye.
* **Ukubaluleka kwamasiko:** I- Mòlì Yínzhēn ithathwa njengelinye lamatiye e-jasmine acolisiseke kakhulu. Ihlonishwa ngephunga layo elicwengekile, ukunambitheka okuthambile kanye nokubukeka okuhle. Leli tiye livame ukuhlotshaniswa nokunethezeka nokuchuma.

**3. Isayensi Yezitshalo Nempahla Engavuthiwe:**

* **Itiye:** Ukukhiqizwa kwe- Mòlì Yínzhēn kusetshenziswa **Báiháo Yínzhēn (白毫银针, Báiháo Yínzhēn) — "Izinaliti zesiliva ezinoboya obumhlophe"**, itiye elimhlophe elisezingeni eliphezulu, elakhiwe amagquma angakaqhakazi kuphela, ambozwe uboya besiliva obukhulu. Impahla yalo eluhlaza ikhiwa ezihlahleni i- **Fúdǐng Dàbáichá (福鼎大白茶, Fúdǐng Dàbáichá)** noma i- **Zhènghé Dàbáichá (政和大白茶, Zhènghé Dàbáichá)**.
* **I-jasmine:** Kusetshenziswa izimbali ze-jasmine ezisanda kuqhakaza zohlobo lwe- ***Jasminum sambac*** (i-jasmine sambac), ezinephunga elinamandla nelihle kakhulu.
* **Ukuvunwa kwetiye:** Ukuvunwa kwamaqabunga (amagquma) etiye kwenzeka ekuqaleni kakhulu kwentwasahlobo, phakathi nenkathi emfushane (izinsuku ezimbalwa).
* **Izinga lokuvuna:** Kuvunwa **kuphela** amagquma athambile, angakaqhakazi (amathiphu), ambozwe ngoboya obumhlophe.
* **Ukuvunwa kwe-jasmine:** Izimbali ze-jasmine zivunwa kusihlwa noma ebusuku, lapho zivuleka kakhulu futhi zikhipha iphunga elinamandla kunazo zonke.
* **Izidingo zempahla eluhlaza:** Ziphakeme kakhulu. Kusetshenziswa kuphela amagquma akhethiweyo, angonakalisiwe, athambile, ambozwe uboya besiliva obukhulu, kanye nezimbali ze-jasmine ezintsha, ezinephunga elihle.

**4. Indawo Yokutshala Nezici Zokutshala:**

* **Isifundazwe i-Fújiàn:** Sisenhla-nempumalanga ye-China, sinesimo sezulu esishisayo samvula sase-subtropical, sibusika obufudumele nehlobo elishisayo. Isifunda sihlonakala ngokuba yizintaba, inhlabathi evundile kanye nemvula eningi. Izimo ezikahle zokutshala kokubili itiye ne-jasmine.
* **Ukuphakama kwendawo:** Kuyahlukahluka, kodwa imvamisa amasimu etiye asezindaweni eziphakeme eziphakathi kuka-500 kuya ku-1000 yeemitha phezu kolwandle.

**5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:**

Isici esiyinhloko sokukhiqizwa kwe- Mòlì Yínzhēn — **ukuhalalisa ngezikhathi eziningi** kwetiye elimhlophe elintekenteke ngezimbali ezintsha ze-jasmine, kanti **kubalulekile ukulondoloza ukuphelela nokubukeka kwamagquma**.
* **Ukucubungula amaqabunga etiye ( Báiháo Yínzhēn):**

	1. **Ukuvuna (采摘 - cǎi zhāi):** Kuchazwe ngenhla.
	2. **Ukwenza bune/ukubunisa (萎凋 - wěidiāo):** Amagquma avuniwe andlalwa ngengqimba encane endaweni evulekile elangeni elihlakazekile noma endaweni engenisa umoya omuhle. Le nqubo ithatha amahora angu-24 kuya kwangu-72. Inhloso ukususa ingxenyana yomswakama emagqumeni nokuqalisa izinqubo zokuhola ezilula.
	3. **Ukwomisa (干燥 - gānzào):** Amagquma abunisiwe ashoniswa elangeni noma ezithandweni ezikhethekile ngamazinga okushisa aphansi kuze kususwe wonke umswakama. Kubalulekile ukungawashisi amagquma ukuze kugcinwe iphunga lawo kanye nezimfanelo eziwusizo.
* **Ukuhalalisa nge-jasmine (窨花 - y窨huā):**

	1. **Ukulungisa izimbali:** Izimbali ze-jasmine ezisanda kuvunwa ziyahlelwa, kususwe ezilimele kanye namagquma angakaqhakazi.
	2. **Ukuxuba:** Amagquma etiye nezimbali ze-jasmine zifakwa ngezingqimba, ukuze itiye limunce iphunga lezimbali. Izilinganiso zetiye ne-jasmine zingahlukahluka ngokomkhiqizi.
	3. **Ukuhalalisa ngezikhathi eziningi:** Inqubo yokuxuba, ukuvumela kumile kanye nokwehlukanisa izimbali iphindwa izikhathi eziningana (imvamisa izikhathi ezi-5 kuya kwezi-7, ngezinye izikhathi ngaphezulu), kusetshenziswa izimbali ezintsha ze-jasmine isikhathi ngasinye. Lokhu kuqinisekisa ukuhalalisa okujulile nokuqinile kwetiye. Umjikelezo ngamunye uthatha amahora angaba ngu-6-8.
	4. **Ukwomisa okokugcina:** Ngemva kokuhalalisa kokugcina itiye liphinda lishoniswe ukuze kususwe umswakama futhi kuqiniswe iphunga. Ngezinye izikhathi kulesi sigaba kufakwa inani elincane lezimbali ezintsha ze-jasmine ukuze kuqiniswe iphunga (lokhu kubizwa ngokuthi "ukuphakamisa iphunga" - 提花).
* **Ukuhlelwa ngokwezinga (分级 - fēnjí):** Itiye eseliphelele liyahlukaniswa ngokwezinga.

**6. Izimpawu Zomzwelo:**

* **Ukubukeka kweqabunga elomile:** Amagquma amancane, athambile, angakaqhakazi (amathiphu), ambozwe kakhulu uboya obumhlophe-siliva. Isimo samagquma siqondile noma sigobile kancane, okukhumbuza izinaliti. Umbala uteku-siliva, unokucwebezela okuncane kweparele.
* **Iphunga leqabunga elomile:** Lelelekile kakhulu, licwengekile, linephunga le-jasmine elicacile, elihlangene nephunga elincane letiye elimhlophe. Iphunga kufanele libe elempela, lihlanzekile, lingenazinto zokwenezela.
* **Iphunga lejusi:** Licocekile, lintekenteke, line-jasmine, linama-nuances ojacu neyezimbali.
* **Ukunambitheka:** Kuthambile kakhulu, kuntekenteke, kuhlanzekile, kuyaqabula, kunoshukela kancane, kunenhlanganisela evumelanayo yokunambitheka kwetiye elimhlophe ne-jasmine. Ukunambitheka okusemva kuhlezi isikhathi eside, kwezimbali, kunomuncu omncane. Akukho buhlungu noma buncane kakhulu.
* **Umbala wejusi:** Ukhanya kakhulu, uphuzi ngokuluhlaza, ucacile cishe, unomsuka omncane oyi-siliva.
* **Indayo yetiye (iqabunga eliphekiwe):** Amagquma aphelele, aqinile, agcine isimo sawo futhi ambozwe uboya obuyisiliva, anombala ophuzi ngokukhanyayo noma oluhlaza ngokuncane.

**7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:**

I- Mòlì Yínzhēn ihlanganisa izimfanelo eziwusizo zetiye elimhlophe kanye ne-jasmine:
* **Ama-polyphenols (ama-catechin):** Kukhona okuningi, njengasetiyeni elimhlophe elisezingeni. Ama-antioxidant anamandla.
* **Ama-amino acid:** Kuhlanganisa i-L-theanine, enomphumela wokuthomalalisa.
* **Amavitamini:** C, weqembu B.
* **Amaminerali:** I-potassium, i-fluoride, i-magnesium.
* **Amafutha aphambi kwe-jasmine:** Anikeza itiye iphunga futhi anezimfanelo zokuthomalalisa, zokubulala amagciwane.

**8. Izinzuzo Zezempilo:**

* **Umthelela we-antioxidant:** Kuvikela kunam-radical akhululekile, kubambezela ukuguga, kunciphisa ingozi yokuba nezifo eziningi.
* **Ukuqinisa amasosha omzimba:** Kwengeza ukumelana komzimba nezifo.
* **Ukuthuthukisa ukugayeka kokudla:** Kukhuthaza ukugayeka kokudla.
* **Umthelela wokuvuselela:** Kunikeza amandla kancane, kuthuthukisa ukugxila.
* **Umthelela wokuthomalalisa:** Iphunga le-jasmine kanye ne-L-theanine etiyeni kususa ingcindezi, kukhululekisa, kuthuthukisa isimo somoya, kusiza ekulaleni.
* **Inzuzo esikhumbeni:** Kuthuthukisa ibala lobuso, kusiza ekuhlambululeni isikhumba, kunomphumela wokuvuselela.
* **Umthelela oqabulayo:** Kuqeda ukoma kahle, ikakhulukazi lapho kushisa.
* **Umthelela wokulwa nokuvuvukala kanye nowokubulala amagciwane:** I-jasmine inezimfanelo zokubulala amagciwane.
* **Inzuzo ohlelweni lwenhliziyo nemithambo yegazi:** Kungasiza ekunciphiseni izinga le-cholesterol nasekuqiniseni imithambo.

**9. Ukupheka:**

* **Izinga lokushisa lamanzi:** 65-75°C. Ukusebenzisa amanzi ashisa kakhulu kungase "kushise" amagquma athambile futhi kubangele ukubaba.
* **Inani letiye:** Ukusuka ku-3 kuya ku-5 wamagremu nge-150-200 ml amanzi.
* **Izitsha:** Iketela lengilazi, i-gaiwan noma izitsha zobumba. Ingilazi izovumela ukubuka ubuhle bamagquma avulekayo.
* **Inqubo:**

	1. Shisisa izitsha ngamanzi abilayo.
	2. Faka itiye eketeleni noma ku-gaiwan.
	3. Thela amanzi etiyeni bese ngokushesha ukhipha ukupheka kokuqala (ukugeza itiye).
	4. Phinda uthele amanzi etiyeni bese uvumela kumile imizuzwana engu-1-3 (ukuchitheka kokuqala).
	5. Susela ijusi ezinkomeni.
	6. Phinda ukupheka izikhathi ezi-3-5, kancane kancane wandise isikhathi sokuvumela kumile.

**Izici ezibalulekile:**

* **Ungakugcini isikhathi eside:** Ukuvumela kumile isikhathi eside kakhulu kungaholela ebukhalini.
* **Buka amagquma:** Ngenkathi kuphekwa, buka ukuthi amagquma asiliva avuleka futhi "adansa" kanjani emanzini — lokhu kungumbukwane omuhle kakhulu.
* **Zama:** Ungesabi ukuzama ngesikhathi sokuvumela kumile kanye nenani letiye ukuze uthole okokhethwa yilowo nalowo.

**10. Ukugcinwa:**

I- Mòlì Yínzhēn kufanele igcinwe endaweni eyomile, epholile, emnyama, esitsheni esivalekayo (esiphahleni sobumba, sengilazi noma sikathayela), kude namaphunga angaphandle. Ngokufanelekile — efrijini, egumbini elihlukile.
**11. Intengo Nobuqili:**

I- Mòlì Yínzhēn — itiye elihalaliselwe elisezingeni eliphezulu, futhi intengo yalo ngokuvamile iphakeme. Intengo ithonywa yizinto ezinjengezinga leqabunga letiye (inani kanye nezinga lamagquma), izinga le-jasmine esetshenzisiwe, inani lemijikelezo yokuhalalisa, kanye nodumo lomkhiqizi.
**Ungayihlukanisa kanjani i- Mòlì Yínzhēn esezingeni eliphezulu:**

* **Ukubukeka:** Amagquma kufanele abe aphelele, angonakalisiwe, ambozwe kakhulu uboya besiliva. Umbala — ukulingana, ngaphandle kokufakwa okungajwayelekile.
* **Iphunga:** Iphunga kufanele libe elikhanyayo, elempela le-jasmine, ngaphandle kwamakha okwenziwa. Iphunga le-jasmine kufanele lihambisane kahle nephunga letiye elimhlophe, lingaligqibi ngokuphelele.
* **Ukunambitheka:** Ukunambitheka kufanele kube okuthambile, okulinganiselayo, okunama-nothi e-jasmine, ngaphandle kobuhlungu.
* **Intengo:** Intengo ephansi kakhulu kufanele ikwenze uqaphele.

**12. Amaqiniso Anelukuluku:**

* I- Mòlì Yínzhēn — linelinye lamatiye ase-China amahle kakhulu futhi anobuhle. Ukubuka ukuthi amagquma esiliva avuleka kanjani lapho kuphekwa, kungukujabula kwangempela kwamehlo.
* Leli tiye livame ukukhethwa njengesipho, ngoba lihlanganisa ubuhle, ukunambitheka okuqoshiwe, nephunga.
* I- Mòlì Yínzhēn ilungela kahle "ukupheka okubandayo".

**13. Ukuqhathaniswa namanye amatiye e-jasmine:**

* **Mòlì Lóngzhū ([茉莉龙珠](https://thetea.app/zu/article/moli-longzhu)):** Nalo itiye elihalaliswe nge-jasmine, kodwa njengesisekelo kusetshenziswa amaqabunga etiye eliluhlaza, agoqwe abe yizimbulunga ("amaparele"). I- Mòlì Lóngzhūn inokunambitheka okugcwele kwetiye eliluhlaza, kanti i- Mòlì Yínzhēn inokunambitheka okuntekenteke kakhulu futhi okucolekile, okugcwele amanothi amagquma.
* **Mòlì Fèng Yǎn ([茉莉凤眼](https://thetea.app/zu/article/moli-feng-yan)):** Nalo itiye elihalaliswe nge-jasmine, eligoqwe laba njenge-"so lephoenix". Imvamisa lenziwa ngempahla evuthiwe kakhulu kune- Mòlì Yínzhēn.
* **Mòlì Huā Chá ([茉莉花茶](https://thetea.app/zu/article/molihua-cha)):** Igama elijwayelekile lamatiye e-jasmine. I- Mòlì Yínzhēn yehlukile kuwo ngokusetshenziswa kwempahla yamagquma kuphela ( Báiháo Yínzhēn) kanye nokuhalalisa ngezikhathi eziningi, okwenza ukunambitheka nephunga layo kucolisiseke kakhulu.

**Ekuphetheni:**

I- Mòlì Yínzhēn — itiye le-jasmine elicwengekile elihlanganisa ubuntekenteke betiye elimhlophe i- Báiháo Yínzhēn kanye nephunga elikhangayo le-jasmine. Amagquma alo ayisiliva, inqubo yokukhiqiza enezigaba eziningi ebandakanya ukuhalalisa ngezikhathi eziningi, kanye nokunambitheka okucolisisekile kwenza kube umsebenzi wobuciko be-tiye wangempela. Ukunambitha i- Mòlì Yínzhēn yangempela kusho ukuphonseka emhlabeni wokuvumelana nokujabula, ukuzwa ngokwakho umthelela omuhle walesi siphuzo esimangalisayo nokuthinta amasiko amadala okuphuza itiye lase-China. Leli tiye lilungele labo abakwazisayo ubuhle, ukucolisiseka nokuba ngokwemvelo, kanye nalabo abafuna ukuthola hhayi nje isiphuzo esimnandi, kodwa nenjabulo yobuhle ngenkathi yokwenza itiye kanye nokubuka itiye.
