---
title: "Língshān lǜchá"
url: https://thetea.app/zu/article/lingshan-lucha
lang: zu
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Língshān lǜchá (灵山绿茶)

**ILingshan Lücha** (*Língshān lǜchá*, 灵山绿茶) itiye eliluhlaza lasesifundeni saseLingshan (灵山县) ngaphansi kwedolobha laseQinzhou eningizimu yeGuangxi Zhuang Autonomous Region, ngaseBeibu Gulf. Indawo yalo yonke ilele eningizimu yeTropic of Cancer, kanti ukuvunwa kwasentwasahlobo ngo-2023 kwaqala ngokushesha ngemva koMkhosi Wentwasahlobo. Umbhalo wokuvikela uchaza itiye ngezinombolo: izinhlobo zeFuyun No. 6 kanye nenani lendawo, ukulungiswa emgqonyeni, ukomiswa kabili ngomoya oshisayo; itiye eliphelele — imicu eminyene enoboya, uketshezi oluphuzi ngokuluhlaza, iphunga elimsulwa neliphakeme, ukubuya okumnandi. Igama livikelwa ngezindlela ezimbili: uphawu lwezolimo lwendawo kusukela ngo-2020 kanye nokuqashelwa komkhiqizo onophawu lwendawo yiNational Intellectual Property Administration ngo-2025.

**1. Ukuhlukaniswa kanye nemvelaphi:**

* **Uhlobo:** Itiye eliluhlaza (绿茶, *lǜchá*), elingavutshelwa. Isigaba siqanjwe egameni futhi siqinisekiswa ubuchwepheshe bombhalo wokuvikela: ukulungiswa, ukusontwa, ukomiswa.
* **Indlela yokomisa:** Kokubili ukomiswa — emshinini wokomisa ngomoya oshisayo, ngaphandle kokugazinga ebhodweni; ngokwendlela yokomisa leli yitiye lohlobo lwe-hongqing (烘青, *hōngqīng*), nakuba igama ngokwalo lingasetshenziswanga embhalweni.
* **Isigaba:** Itiye eliluhlaza laseGuangxi eseningizimu; umkhiqizo onophawu lwendawo.
* **Imvelaphi:** I-China, i-Guangxi Zhuang Autonomous Region (广西, *Guǎngxī*), idolobha laseQinzhou (钦州, *Qīnzhōu*), isifunda saseLingshan (灵山, *Língshān*).
* **Indawo yokuvikela:** Ngokombhalo — amayunithi angu-19 wesifunda: amadolobhana aseXinxu (新圩), Fengtang (丰塘), Pingshan (平山), Shitang (石塘), Fozi (佛子), Pingnan (平南), Yandun (烟墩), Tanxu (檀圩), Nalong (那隆), Sanlong (三隆), Luwu (陆屋), Jiuzhou (旧州), Taiping (太平), Shaping (沙坪), Wuli (武利), Wenli (文利), Bolao (伯劳) kanye namakomidi emigwaqo aseLingcheng (灵城) naseSanhai (三海). Ngokwesizindalwazi sesifunda, kukhona amadolobhana angu-17 namakomidi emigwaqo angu-2 — indawo yokuvikela ihlanganisa sonke isifunda.
* **Izixhumanisi zokuma:** 108°44′–109°35′ E, 21°51′–22°38′ N — kuyefana embhalweni wokuvikela nasekuchazeni isifunda kusizindalwazi saso.

**2. Umlando kanye nokubaluleka kwamasiko:**

* **Umlando:**
    * **Ubuningi beminyaka bokutshala itiye.** Ngokwemibiko yesifunda kwabezindaba (ngo-2023 nango-2025), umlando wetiye eLingshan uneminyaka engaphezu kwengu-500, futhi usukela enkathini yaseYuan. Izinombolo azihambelani kahle: kusukela ekupheleni kweYuan sekudlule iminyaka engaphezu kwengu-650. Angizange ngiyibone imibhalo.
    * **2013, 2015, 2017.** I-Lingshan Lücha yafakwa ohlwini lukazwelonke lwemikhiqizo yezolimo edumile, ekhethekile, esezingeni futhi emisha "全国名特优新农产品目录" (ngokwe-People's Daily, 2023).
    * **30 April 2020** itiye lathola uphawu lwezolimo lwendawo (农产品地理标志), inombolo ye-AGI03001. NgoNovemba wonyaka ofanayo u- "灵山绿茶" wangena ohlwini lwemikhiqizo yesifunda yaseGuangxi "广西好嘢".
    * **2025.** Ngokwesaziso esingu-Nombolo 640 sangomhla ziyi-16 kuJulayi 2025 (sashicilelwa mhla ziyi-13 kuNcwaba) i-National Intellectual Property Administration yaqaphela imikhiqizo engu-1409 enophawu lwendawo; i-Lingshan Lücha ingaphansi kwenombolo 1145. Umfakisicelo — isiteshi sokusabalalisa ubuchwepheshe bezitshalo zobuchwepheshe besifunda saseLingshan (灵山县经济作物技术推广站).
    * **Imiklomelo.** Ngokwezwi lommeleli wesifunda embikweni we-Xinhua (2025), u- "灵山绿茶" wathola "indondo yegolide yetiye lamazwe ngamazwe elidumile" embukisweni wetiye wamazwe ngamazwe we-12 waseHong Kong, kanti u- "灵山香茗" wathola igolide lomncintiswano wetiye eBrussels. Umbiko awushongo iminyaka.
* **Igama:** "Lingshan" (灵山) — "intaba eyisimangaliso"; "lücha" (绿茶) — "itiye eliluhlaza". Ngokwesizindalwazi sesifunda, igama lanikezwa ngesikhathi sikaTang ngenxa yedwala elineziqongo eziyisithupha: esinye sazo sasibizwa ngokuthi ufudu, futhi ufudu — "lingwu", isidalwa esiyisimangaliso. Unyaka wokuqamba kabusha usizindalwazi siwunikeza kabili — 636 noma 742.
* **Ukubaluleka kwamasiko:** Isifunda sinesihloko esithi "中国名茶之乡" — "izwe letiye elidumile laseChina" — kanye nezihloko zezwe lelichi nobisi lwenyathi. Ngokwemininingwane yango-2023, embonini yetiye kuqashwe abantu abangaphezu kuka-100,000, kusebenza izimboni zetiye ezingu-120.

**3. Incazelo yezitshalo kanye nezinto zokusetshenziswa:**

* **Izinhlobo / Amacultivar:** Ngokombhalo wokuvikela — izinhlobo ezinamacembe aphakathi namancane; okuyinhloko — i-Fuyun No. 6 (福云六号, *Fúyún liù hào*) kanye nenani laseLingshan (灵山[群体种](https://thetea.app/zu/article/qunti-zhong), *Língshān qúntǐzhǒng*).
* **Ukutshala:** Izithombo eziphilayo ezinezimpande ezinempilo, ngaphandle kwezinambuzane nokulimala okukhulu zitshalwa kusukela ekuqaleni kukaJanuwari kuze kube maphakathi noFebruwari ngemigqa emibili: phakathi kwemigqa kungu-1,3 m, phakathi kwemigqa emibili kungu-0,4 m, phakathi kwezihlahla kungu-0,25 m — cishe izihlahla ezingu-4100 nge-mu.
* **Ukuvuna:** Ezingadini ezisencane "khulisa kakhulu kunokuvuna": kuvunwa amahlumela aminyene, kushiywa andile, kukhiwa aphezulu, kushiywa aphansi. Ezingadini ezindala — ngamaqoqo: okuqale ukuqhakaza, kuvunwa kuqala. Izinga lokuvuna (iqabunga elinamacembe) umbhalo awulicacisi.

**4. I-Terroir kanye nezici zokutshala:**

* **Isifunda:** INingizimu yeGuangxi ngaseBeibu Gulf; indawo yesifunda ingu-3558 km², enyakatho inomngcele neHengzhou kanye nesifunda saseYongning sedolobha laseNanning.
* **Isimo sezulu:** ISouthern subtropical monsoon. Ngokwesizindalwazi sesifunda, ngo-2025 izinga lokushisa eliphakathi — 22,8 °C, ubuncane 2,2 °C, imvula 1593,0 mm, umswakama 79 %, ilanga 1416,3 amahora. Ebusika kwesinye isikhathi kuba neqhwa, ehlobo kuba nezishingishane.
* **Indawo:** Inhlabathi ejulile, exegayo, evundile ene-pH 5–6; amathafa noma imithambeka yamagquma aphansi engagqinsi ukudlula u-25°.
* **Umanyolo:** Okuyinhloko — ekuqaleni kukaDisemba, ngemva kokuphela kokuvuna: okungenani 1000 kg yomquba kanye no-50 kg we-superphosphate nge-mu. Ukufaka umquba okungeziwe — izikhathi ezine ngonyaka, kusukela ngoJanuwari kuya ku-Agasti.
* **Ukuthenwa:** Ukuthenwa okulula kwaminyaka yonke — ngemva kokuvuna kwasentwasahlobo: kususwa ingxenye eyodwa kuya kwezimbili kwezintathu zongqimba oluhlaza lomqhele kanye nawo wonke "amazipho enkukhu" (鸡爪枝, *jīzhuǎzhī*). Izihlahla ezibuthaka phakathi noDisemba zitherwa kakhulu, ekuphakameni kuka-0,4–0,6 m ukusuka phansi.
* **Ukuphakama kokutshala:** Ayikho imininingwane ngezinombolo; umbhalo uthi amathafa namagquma aphansi.
* **Izindawo:** Ngokwe-People's Daily (2023) — izinkulungwane ezingama-76,5 zezingadi ze-mu, izinkulungwane eziyi-16,2 zamathani etiye elomile kanye nezigidi ezingama-732 zama-yuan; indawo yesithupha eGuangxi ngobukhulu kanye neyesithathu ngomkhiqizo nangenani.

**5. Ubuchwepheshe bokukhiqiza:**

Umbhalo wokuvikela unquma imisebenzi emihlanu ngezinombolo:

1.  **Ukunwetshwa (摊青, *tānqīng*):** Ngongqimba luka-3–5 cm amahora angu-4–6, ngokuphendulwa kanye noma kabili, kuze kube yilapho iqabunga lithambile futhi selilahlekelwe umswakama ongu-20–25 %.
2.  **Ukulungiswa (杀青, *shāqīng*):** Emshinini wemgqonye, ngokulayishwa okulinganayo; umoya oshisayo ekuphumeni — 100–110 °C, imizuzu engu-3–6. Ukulungela — iqabunga liluhlaza ngokumnyama, limacile, lithambile, linamathela kancane esandleni, iphunga lotshani linyamalele, kwavela iphunga letiye.
3.  **Ukusontwa (揉捻, *róuniǎn*):** Ku-roller imizuzu engu-25–40, ikakhulukazi ngaphansi kwengcindezi elula, kuze kubhujiswe amangqamuzana angu-50–60 %, futhi kusonteke imicu engaphezu kuka-80 % wamacembe.
4.  **Ukomiswa kokuqala (初烘, *chūhōng*):** Umoya oshisayo 100–110 °C, ungqimba 1,5–2 cm, imizuzu engu-10–15 — kuze kube "ukoma okuyisikhombisa kokuyishumi".
5.  **Ukomiswa kokugcina (复烘, *fùhōng*):** Umoya oshisayo 90–100 °C, ungqimba 2–2,5 cm, imizuzu engu-10–15 — kuze kube umswakama 4,5–5 %, lapho itiye libhujiswa eminweni; bese liyapholiswa.

**6. Izimpawu ze-Organoleptic:**

Ukubukeka kunqunywa umbhalo wokuvikela.

* **Ukubukeka kweqabunga elomile:** Imicu eminyene enoboya (紧结有毫), eluhlaza ngokucwebezela, elinganayo (绿润匀整).
* **Iphunga leqabunga elomile:** Ayikho incazelo ehlukile emithonjeni etholakele.
* **Iphunga loketshezi:** Elihlanzekile neliphakeme (清高).
* **Ukunambitheka:** Kuthambile futhi kugcwele, ngokubuya okumnandi (醇厚回甘); itiye limelana nokuchithwa okuningi (耐冲泡).
* **Umbala woketshezi:** Uphuzi ngokuluhlaza, ukhanyayo futhi ugqamile (黄绿明亮).
* **Ingaphansi letiye (iqabunga elisebenza):** Uphuzi ngokuluhlaza (叶底黄绿).

**7. Ukwakheka kwamakhemikhali:**

Umbhalo wokuvikela unquma imingcele ephansi:

| Isibonakaliso | Isidingo |
| :--- | :--- |
| Ama-polyphenols etiye | okungenani 20 % |
| Ama-amino acid akhululekile, esewonke | okungenani 4 % |
| Izinto ezikhiphekayo ezincibilika emanzini | okungenani 40 % |

Umswakama wetiye eliphelele ngokobuchwepheshe — 4,5–5 %. Ezinye izidingo zokuphepha — ngokwemigomo kazwelonke evamile.

**8. Izakhiwo eziwusizo:**

Ayikho imininingwane eqinisekisiwe ngokusebenza kwaleli tiye.

**9. Ukuphisa:**

Umkhuba wesigaba setiye eliluhlaza.

* **Izinga lokushisa lamanzi:** 80–85 °C.
* **Inani letiye:** 3 g nge-150 ml.
* **Isitsha:** Ingilazi noma i-gaiwan emhlophe.
* **Inqubo:** Shisisa isitsha, thela amanzi ngasodongeni; ukuphisa kokuqala ngemva kwemizuzwana engu-40–60, phuza ushiya ingxenye yoketshezi, bese uthela futhi.

**10. Ukugcinwa:**

Umkhuba wesigaba. Emaphaketheni avaliwe, esiqandisini ku-0–5 °C, ngaphandle kokukhanya, umswakama namaphunga; phuza ungakapheli unyaka.

**11. Intengo kanye nemikhiqizo yokuqamba:**

Ngokwe-People's Daily (Januwari 2023), itiye lasentwasahlobo lesifunda lalithengiswa cishe ngama-yuan angu-200 ngekhilogremu; isifunda sasilindele cishe amathani angu-800 etiye lasentwasahlobo ngama-yuan ayizigidi eziyi-160. Izimakethe eziyinhloko — i-Guangdong, i-Hunan, i-Hubei ne-Sichuan.

* **Indlela yokugwema imikhiqizo yokuqamba:**
    * Funa uphawu olukhethekile lwendawo: ilungelo lalo liqinisekiswa yi-National Intellectual Property Administration ngokwesicelo sesifunda neGuangxi.
    * Hlola ukuthi umkhiqizi uvela esifundeni saseLingshan sedolobha laseQinzhou.
    * Qhathanisa ukubukeka nombhalo: imicu eminyene enoboya, uketshezi oluphuzi ngokuluhlaza olugqamile, iqabunga elisebenza eliphuzi ngokuluhlaza.

**12. Amaqiniso athakazelisayo:**

* Umngcele osenyakatho wendawo — 22°38′ N, ngakho yonke indawo evikelwe ilele eningizimu yeTropic of Cancer.
* Ngokwe-People's Daily, ngo-2023 ukuvuna kwaqala ngokushesha ngemva koMkhosi Wentwasahlobo, futhi i-Lingshan izibiza ngokuthi ngenye yezindawo zokuqala zetiye lasentwasahlobo ezweni.
* Ngokwesizindalwazi sesifunda, ngo-1952 isifunda sadluliselwa eGuangxi, ngo-1955 sabuyela eGuangdong, futhi ngo-1965 sagcina siseGuangxi.

**13. Ukuqhathaniswa namanye amatiye aseGuangxi:**

* **I-Hengxian Molihua Cha ([横县茉莉花茶](https://thetea.app/zu/article/hengxian-molihua-cha)):** Itiye le-jasmine laseHengxian (manje iHengzhou), elinomngcele neLingshan enyakatho; i-Lingshan Lücha inephunga layo, ngaphandle kwezimbali.
* **I-Xishan Cha ([西山茶](https://thetea.app/zu/article/xishan-cha)):** Itiye eliluhlaza lentaba i-Xishan eGuiping.
* **I-Zhaoping Lü Cha ([昭平绿茶](https://thetea.app/zu/article/zhaoping-lucha)):** Itiye eliluhlaza lohlobo lokucubungula oluhlanganisiwe; eleseLingshan lomiswa kabili ngomoya oshisayo.
* **I-Sanjiang Lü Cha ([三江绿茶](https://thetea.app/zu/article/sanjiang-lucha)):** Itiye eliluhlaza laseNyakatho yeGuangxi, nalo eliziqhenyayo ngokuvunwa kwasekuqaleni kwentwasahlobo.
* **I-Guilin Mao Jian ([桂林毛尖](https://thetea.app/zu/article/guilin-mao-jian)):** Itiye eliluhlaza laseGuilin, nalo lomiswa ngomoya oshisayo.

**Ekuphetheni:**

I-Lingshan Lücha itiye eliluhlaza lasezindaweni ezishisayo zaseGuangxi elivela ezinhlotsheni zeFuyun No. 6 kanye nenani lendawo, ngokuvunwa kwasekuqaleni kwentwasahlobo ezweni. Inhlanhla engajwayelekile ye-encyclopedia: umbhalo wokuvikela ulichaza ngezinombolo — uhlelo lokutshala, umanyolo, izinga lokushisa nesikhathi somsebenzi ngamunye, imingcele yama-polyphenols nama-amino acid. Ngokwalo mbhalo, leli yitiye eliminyene elinoboya elinoketshezi oluphuzi ngokuluhlaza, iphunga elimsulwa neliphakeme nokubuya okumnandi.
