---
title: "Jīnshān shíyǔ"
url: https://thetea.app/zu/article/jinshan-shiyu
lang: zu
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Jīnshān shíyǔ (金山时雨)

**Jinshan Shiyu** (*Jīnshān shíyǔ*, 金山时雨) — “imvula efika ngesikhathi evela eNtabeni Yegolide”, itiye eliluhlaza laseJixi County (绩溪县) esifundeni saseXuancheng eningizimu-mpumalanga yesifundazwe sase-Anhui. Indawo yalo yokuzalwa — idolobhana laseJinshan eduze kwelokishi laseShangzhuang, eduze nezindawo zakubo Hu Shi. Udumo lwaleli tiye ngekhulu le-19 lwalethwa yindlu yezohwebo yaseShanghai i-Wang Yutai (汪裕泰), eyasungulwa ngumuntu waseJixi. Kusukela ngo-2010 igama livikelwe uphawu lwezolimo lwendawo, futhi kusukela ngo-2025 — njengomkhiqizo onophawu lwendawo ngezindlela ezimbili: “isigqoko sezinwele” kanye “ne-orchid”.

**1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi:**

* **Uhlobo:** Itiye eliluhlaza (绿茶, *lǜchá*), elingavutshelwanga. Imithombo yezindaba yesifundazwe ilibiza ngetiye eliluhlaza eligazingiwe lezinga eliphakeme (特级炒青, *tèjí chǎoqīng*); amasu ka-2025 — aluhlaza, anokulungiswa.
* **Isigaba:** Itiye eliluhlaza lasendulo laseningizimu ye-Anhui; umkhiqizo onophawu lwendawo.
* **Imvelaphi:** I-China, isifundazwe sase-Anhui (安徽, *Ānhuī*), isifunda saseXuancheng (宣城, *Xuānchéng*), iJixi County (绩溪, *Jìxī*). Umnyombo womlando — idolobhana laseShangjinshan (上金山) eduze kwelokishi laseShangzhuang (上庄镇); namuhla indawo eyinhloko kubizwa ngokuthi idolobhana laseJinshan (金山村) kulelo lokishi elifanayo, kanti i-“Renmin wang” (2022) umnyombo wendawo ibiza idolobhana laseYuchuan (余川村).
* **Indawo yokuvikela:** Izifunda eziyisishiyagalombili kanye namalokishi eJixi County: iShangzhuang (上庄镇), iChang’an (长安镇), iYangxi (扬溪镇), iJinsha (金沙镇), iFuling (伏岭镇), iJiapeng (家朋乡), iYingzhou (瀛洲镇) kanye neJingzhou (荆州乡). Umfakisicelo — iShangzhuang Tea Specialized Cooperative yaseJixi County.
* **Izixhumanisi zendawo:** 118°20′–118°55′ empumalanga no-29°57′–30°20′ enyakatho.

**2. Umlando Nokubaluleka Kwamasiko:**

* **Umlando:**
    * **Inkathi kaDaoguang (1821–1850).** Ngokwe-“Renmin wang” (2022), igama latiye lanikezwa kule minyaka; igama langaphambili — “Jinshan mingwu” (金山茗雾, *Jīnshān míngwù*), “inkungu yetiye yeNtaba Yegolide”.
    * **Indlu yezohwebo i-Wang Yutai.** Incazelo yophawu lwezolimo ibiza leli tiye “njengengcebo” yendlu, eyasungulwa ngumuntu waseJixi eShanghai ngo-1850; unyaka ofanayo ubalwa yincazelo yamagugu angaphatheki kuwebhusayithi yesifunda saseXuancheng (2024). Ngokwe-“Renmin wang”, ngasekupheleni kwe-Qing indlu yayiyingcuphe yokudayisa itiye.
    * **1868.** Ngokwencazelo yophawu kanye newebhusayithi yaseXuancheng, igama “Jinshan Shiyu” laqiniswa.
    * **1894.** Ngokwencazelo yophawu, indlu yakwaWang Yutai yaletha itiye enkantolo, futhi itiye laba yintela. Iwebhusayithi eyireferensi mayelana netiye ihlobanisa ukulethwa neminyaka engamashumi ayisithupha ye-Empress Dowager Cixi; umbhalo wokuqala awutholakali emithonjeni etholakalayo.
    * **Ekuqaleni kweRiphabhuliki.** Ngokwe-“Renmin wang”, itiye lase lidayiswa emazweni nasezifundeni ezingaphezu kweshumi.
    * **Ukuphazamiseka.** Ngokwewebhusayithi eyireferensi, ubuchwepheshe balahleka ngasekupheleni kwe-Qing futhi babuyiselwa ngo-1978; lokhu akuqinisekiswanga ngokusemthethweni.
    * **25 Meyi 2010.** UMnyango Wezolimo we-PRC wabhalisa “金山时雨” njengomkhiqizo wezolimo onophawu lwendawo. NgokweMinistry of Commerce, leli yitiye lokuqala lase-Anhui elinalolu phawu.
    * **2013.** Kwasungulwa izinga lendawo lase-Anhui DB34/T 989-2013 “Umkhiqizo onophawu lwendawo. Itiye iJinshan Shiyu” (kusukela ngo-5 Januwari 2014, esikhundleni sohlelo lwango-2009); umbhalo ophelele awutholakalanga.
    * **2017.** “Ubuciko bokwenza itiye eliluhlaza (Jinshan Shiyu)” bafakwa ohlwini lwesihlanu lwamagugu angaphatheki esifundazwe sase-Anhui.
    * **2025.** I-China National Intellectual Property Administration (CNIPA) ngesimemezelo № 632 sango-9 Juni 2025 (esishicilelwe ngo-27 Juni) yaqaphela imikhiqizo engama-224 enophawu lwendawo; iJinshan Shiyu — inombolo 18.
* **Igama:** 金山 — “Intaba Yegolide”, idolobhana laseJinshan; 时雨 — “imvula efika ngesikhathi”. Iwebhusayithi eyireferensi ichaza igama ngesimo seqabunga, esizacile njengezintambo zemvula.
* **Ukubaluleka kwamasiko:** Itiye lihlotshaniswa no-Hu Shi, umuntu waseShangzhuang; umkhosi wetiye kuleli lokishi wakhelwe igama lakhe.

**3. Incazelo Yezitshalo kanye Nempahla Eluhlaza:**

* **Izinhlobo / Cultivar:** Ngokwezimfuneko zango-2025 — izinhlobo zendawo “Jinshanzhong” (金山种, *jīnshānzhǒng*) kanye “nezuye” (槠[叶种](https://thetea.app/zu/article/qiaomuguanmu), *zhūyèzhǒng*) kanye nama-clones akhethwe kuzo, asakazwa ngezinqumo. Ngokwe-“Renmin wang” kanye newebhusayithi eyireferensi, uhlobo lwaseJinshan lunomqhele osakazekile, imiqumbe enamandla kanye noboya obuningi obubonakalayo. Ukubhaliswa kwalolu hlobo kumarejista akutholakali emithonjeni etholakalayo.
* **Ukuvuna:** “Ngokuphakamisa isandla” (提手采, *tíshǒucǎi*), ngokuvamile kusukela maphakathi noMashi — ngokwezimfuneko zango-2025. Izincazelo ezidumile zikhuluma ngokuvunwa cishe ngo-Guyu (谷雨), okungukuthi cishe ngo-20 Ephreli.
* **Izinga lokuvuna:** Inguqulo edumile — iqabunga elilodwa elinamacembe amabili aqala ukuvuleka, “uqhoqho lwamanqe” (鹰嘴甲, *yīngzuǐjiǎ*). Inothi kuwebhusayithi yesifunda (2024) libiza iqabunga elivunwe ngaphambi kwe-Guyu njengelihle kakhulu.

**4. I-Terroir kanye Nezici Zokutshala:**

* **Isifunda:** Iningizimu-mpumalanga ye-Anhui, ukuhlangana kwezintaba zaseHuangshan naseTianmu, umngcele neZhejiang (ngokwencazelo yophawu lwezolimo kanye ne-“Renmin wang”).
* **Ukuphakama kokutshala:** **500–900 m** — imithambeka nemifula yomnyombo wesifunda, ngokwe-“Renmin wang” (2022) kanye newebhusayithi eyireferensi. Leyo webhusayithi eyireferensi emshweni oseduze ibeka amasimu ngenhla kwe-1500 m — lokhu kuyaphikisana neminye imininingwane.
* **Inhlabathi:** Ngokwezimfuneko zango-2025 — inothile ngezinto eziphilayo, i-pH ikakhulukazi 5.8–6.5. Iwebhusayithi eyireferensi: inhlabathi emnyama enesihlabathi evundile enephrofayili ejulile.
* **Ububanzi nokukhiqiza:** Ububanzi bamasimu abutholakali emithonjeni etholakalayo. Ngokwabezindaba bendawo, ngo-2023 ukukhiqizwa kwaba ngamathani ayi-1060 ngenani elilinganiselwa ezigidini eziyi-188 zama-yuan.

**5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:**

Ubuchwepheshe bendabuko bezandla, ngokwe-“Renmin wang”, — ukulungisa, ukusonga, ukomisa. Incazelo yamagugu angaphatheki kuwebhusayithi yaseXuancheng (2024) ihlukanisa lokhu ngezinyathelo eziyisishiyagalombili: ukulungisa, ukusonga, ukugazinga kokulungisa kokuqala (炒头坯), ukusonga kabusha (复揉), ukugazinga kokulungisa kwesibili (炒二坯), ukwahlukanisa, ukubumba ebhodweni (掰老锅, *bāi lǎoguō*) kanye nokuhlukanisa; umjikelezo wonke — cishe amahora ayisithupha. Izimfuneko zango-2025 zinikeza amasu amabili, ngezindlela ezimbili; imingcele ayitholakali emithonjeni etholakalayo.

1.  **Isimo “sesigqoko sezinwele” (发髻形, *fàjìxíng*):** ukwahlukanisa kweqabunga elisha (摊放, *tānfàng*), ukulungisa (杀青, *shāqīng*), ukusonga (揉捻, *róuniǎn*), ukulungisa kokuqala (毛坯, *máopī*) — ukugingqa emgqonyeni noma ukomisa kancane, ukupholisa (摊凉, *tānliáng*), ukubumba (做形, *zuòxíng*) — ebhodweni izintambo ziqondiswa futhi zisongwa, ukupholisa futhi, “umlilo ogcwele” (足火, *zúhuǒ*), ukususa imvithi (去碎末, *qù suìmò*).
2.  **Isimo “se-orchid” (兰花形, *lánhuāxíng*):** ukwahlukanisa, ukulungisa, ukuqondisa (理条, *lǐtiáo*) esikhundleni sokusonga, ukupholisa, ukubumba, ukupholisa, “umlilo ogcwele”, ukususa imvithi futhi ekugcineni — ukushisa ukuze kube nephunga (提香, *tíxiāng*).

Uhlelo lophawu lwezolimo lwango-2010 luhambisana nolokuqala.

**6. Izici Zokunambitha:**

* **Ukubukeka kweqabunga elomile:** “Isigqoko sezinwele” — esigoqwe ngokuqinile, sifana nesifundo sezinwele (形似发髻紧结); “i-orchid” — izintambo eziqondile zemvelo, zifana nembali ye-orchid (形似兰花条直自然). Izincazelo ezireferensi zesimo sakudala: izintambo ezincanyana ezigoqekile “njengezintambo zemvula”, eziluhlaza okotshani okumnyama (乌绿), ezinomkhawulo ocacile weqabunga (锋苗, *fēngmiáo*).
* **Iphunga leqabunga elomile:** Ayikho incazelo ehlukile emithonjeni etholakalayo.
* **Iphunga lotshwala:** Kuzo zombili izimo — iphunga lezimbali, eliphakeme futhi elihlala isikhathi eside (花香高长持久).
* **Ukunambitheka:** Othambile noqabulayo (滋味醇爽) — kuzo zombili izimo. Ngokwezincazelo ezireferensi — nobumnandi obusemva, kuphela kusukela ekuchithekeni kwesithupha.
* **Umbala wotshwala:** Omsulwa, osobala futhi okhanyayo (汤色清澈明亮). Izincazelo ezireferensi — ophuzi-oluhlaza.
* **Iqabunga elingaphansi (iqabunga eliphekiwe):** Alichazwanga ezimfunekweni zango-2025. Izincazelo ezireferensi: elivulekile, elinombala wegolide.

**7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:**

Ezimfunekweni zango-2025 azikho izindinganiso zefiziksi namakhemikhali. Incazelo yophawu lwezolimo ibhala ukuthi i-polyphenols kanye ne-caffeine “ngokulandelana 25 % kanye 3.5 % nangaphezulu”, ama-amino acid — kusukela ku-3.2 %; lezi yizinombolo ezichazayo zereferensi, hhayi izindinganiso zezinga.

**8. Izinzuzo Zempilo:**

Ayikho imininingwane eqinisekisiwe ngomphumela waleli tiye ngokuningiliziwe.

**9. Ukuphisa:**

Umkhuba wezinga letiye eliluhlaza; izinga lokushisa, ingxenye yeqabunga kanye nokugcwalisa kuphakanyiswa yiwebhusayithi eyireferensi.

* **Izinga lokushisa lamanzi:** 85–90 °C.
* **Inani letiye:** 1 g nge-50 ml, okungukuthi 3 g nge-150 ml.
* **Izitsha:** Ingilazi.
* **Inqubo:**
    1. Shisisa ingilazi.
    2. Faka itiye bese uthela amanzi ngasodongeni.
    3. Ukuphisa kokuqala — ngemva kwemizuzwana engama-40–60.
    4. Phuza kuze kube ingilazi isalelwe ingxenye yesithathu.
    5. Gezela amanzi.
    6. Ngokuvamile kuphisa kathathu.

**10. Ukugcina:**

Umkhuba wezinga. Esikhwameni esivalekile, efrijini ku-0–5 °C, ngaphandle kokukhanya, umswakama kanye namaphunga. Kungcono ukuphuza phakathi nonyaka.

**11. Intengo kanye Nezimbumbulu:**

Ngokwenothi kuwebhusayithi yesifunda (2024), izinga eliphezulu libiza ama-yuan angama-800–1000 nge-jin (500 g).

* **Indlela yokugwema izimbumbulu:**
    * Funa uphawu olukhethekile lwendawo.
    * Qiniseka ukuthi umkhiqizi ungomunye wezifunda eziyisishiyagalombili ezibaluliwe kanye namalokishi eJixi County.
    * Yazi zombili izimo ezivikelwe; iphunga — lezimbali futhi liphakeme, utshwala — obusobala futhi obukhanyayo.

**12. Amaqiniso Athokozisayo:**

* Ukuvikelwa kwango-2025 kuqaphela izimo ezimbili etiyeni elilodwa. Ngokwenothi kuwebhusayithi yesifunda (2024), “isigqoko sezinwele” — isimo sendabuko esinamazinga amane, “i-orchid” — entsha, enamabili.
* Inani lama-buds ngekhilogremu imithombo ilibala ngezindlela ezahlukene: cishe 5000 — i-“Renmin wang” (2022), cishe 2000 — incazelo yamagugu kuwebhusayithi yaseXuancheng (2024); ukuthi lezi zinombolo zibhekisa eqabungeni elisha noma eliphekiwe akucacisiwe.
* Umkhosi wetiye wango-2024 wavulwa eShangzhuang ngo-21 Ephreli; isiqubulo sahlobanisa itiye no-Hu Shi — “vakashela indawo yakubo Hu Shi futhi uzame iJinshan Shiyu”.

**13. Ukuqhathaniswa namanye amatiye aluhlaza aseningizimu ye-Anhui:**

* **Huangshan Mao Feng ([黄山毛峰](https://thetea.app/zu/article/huangshan-mao-feng)):** Itiye elidumile loqhwaku lwaseHuangshan olusondele.
* **Tunlu ([屯绿](https://thetea.app/zu/article/tunlu)):** Itiye eliluhlaza eligazingiwe laseHuizhou yakudala; iJixi ingenye yezifunda zalo.
* **Songluo Cha ([松萝茶](https://thetea.app/zu/article/songluo-cha)):** Itiye eligazingiwe elingokomlando lesifunda saseXiuning.
* **Yongxi Huo Qing ([涌溪火青](https://thetea.app/zu/article/yongxi-huo-qing)):** Itiye eliluhlaza lesifunda saseJingxian, eligoqwe laba yizinhlamvu ezigoqekile.

**Ekuphetheni:**

IJinshan Shiyu — itiye eliluhlaza laseJixi County, okwaduma ngokuhweba kwaseShanghai ngekhulu le-19: “ingcebo” yendlu yakwaWang Yutai kanye nentela yenkantolo yango-1894. Izimfuneko zango-2025 ziqaphela izimo zalo ezimbili — “isigqoko sezinwele” esigoqekile kanye “ne-orchid” eqondile — ngephunga elivamile lezimbali eliphakeme, utshwala obusobala kanye nokunambitheka okuthambile okuqabulayo.
