---
title: "Huìdōng xiānrén chá"
url: https://thetea.app/zu/article/huidong-xianren-cha
lang: zu
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Huìdōng xiānrén chá (惠东仙人茶)

**Huidong Xianren Cha** (*Huìdōng xiānrén chá*, 惠东仙人茶) — itiye elivela endaweni yendawo yetiye elibizwa ngokuthi «xianren cha» (仙人茶, *xiānrén chá*, «itiye longafi») lesifunda sase Huidong (惠东县) ngaphansi kwedolobha lase Huizhou, esifundazweni sase Guangdong. Igama alikona isigaba setiye, kodwa liyisitshalo: iphephandaba i-«Huizhou Ribao» libiza i-xianren cha njengohlobo olutholakala kuphela e Huidong, futhi endle lutholakala ezintabeni zezindawo ezimbalwa zesifunda. Igama livikelwa uphawu lwesitifiketi sendawo — ngokusobala, kusukela ngoJanuwari 2023. Ukuthi yiliphi itiye — eliluhlaza, elibomvu noma elinye — elikhiqizwa ngaphansi kwalolu phawu, imibhalo etholakele ayikusho, ngakho i-athikili ime phakathi kwezigaba, hhayi kufolda yesigaba.

**1. Ukuhlukaniswa kanye Nemvelaphi:**

* **Uhlobo:** Akunqunyiwe. «仙人茶» yigama lesihlahla, hhayi isigaba. Ngokwencazelo ye-«Huizhou Ribao» (2024), itiye lendawo yezokuvakasha i-Jiulongfeng, lapho kukhula khona i-xianren cha, ngokuvamile liba luhlaza futhi libe bomvu; ukuthi yiziphi izigaba ezivunyelwa uphawu, angikaboni.
* **Isigaba:** Itiye elivela emphakathini wendawo; uphawu lwesitifiketi sendawo № 61850800.
* **Imvelaphi:** I-China, isifundazwe sase Guangdong (广东, *Guǎngdōng*), idolobha lase Huizhou (惠州, *Huìzhōu*), isifunda sase Huidong (惠东, *Huìdōng*).
* **Indawo yophawu:** Irejista ikhomba isifunda sase Huidong — lokhu kuyisihlanganisi sokuphatha, hhayi umngcele wezomthetho wendawo oqinisekisiwe. Embhalweni womnyango wesifunda wokwengamela imakethe uphawu lubizwa ngokuthi «仙人茶 yase Duozhu» (多祝镇).
* **Izixhumanisi zendawo:** Isifunda sase Huidong — cishe u-23.0° N no-114.7° E.

**2. Umlando kanye Nokubaluleka Kwamasiko:**

* **Umlando:**
    * **Inganekwane.** Ikhasi lesithenjwa lemikhiqizo yendawo lilandisa ngencwadi «惠东乡镇大事典» izinganekwane ezimbili: kweyodwa, i-xianren cha yatshalwa ngesandla ngu Ge Hong (葛洪), kwenye — abangafi badlala i-chess esiqongweni se-Qipanzhang (棋盘嶂), baphuza itiye futhi baphonsa amaqabunga emthambekeni, lapho amila khona izimpande. Lezi yizinganekwane, hhayi umlando; «iminyaka eyinkulungwane», ebizwa ngemibhalo ethandwayo, angiyidluliseli.
    * **Itiye lesifunda jikelele.** Ngokwe-«Huizhou Ribao» (2025), esigodini sase Lianghua (梁化镇) kwatholakala umshini wokugaya itiye we-Tang «昆山片玉», futhi iphephandaba libheka lokhu njengobufakazi besiko letiye lesifunda kusukela ngesikhathi se-Tang. Okutholakele akuhlobene ngqo ne-xianren cha.
    * **Uphawu.** Umnyango wesifunda wokwengamela imakethe embhalweni womncintiswano wesifundazwe we-«先锋杯» ubhala ukuthi uphawu lwamazambane «惠东马铃薯» lwatholwa ngoNovemba 2022, kanti uphawu lwe-«惠东仙人茶» — «ngoJanuwari walo nyaka». Umbhalo ngokwawo awunalo usuku; uyingxenye yeqoqo lomncintiswano we-11, futhi kukhulunywa ngokusobala ngoJanuwari 2023. Angilitholanga usuku oluqondile lokubhaliswa. Ngokombhalo ofanayo, isicelo salungiselelwa inhlangano ngosizo lomnyango; igama layo alizange linikezwe. Ohlwini lwemiphumela uphawu lubizwa ngokuthi «仙人茶 yase Duozhu».
    * **2024 — abasebenzisi bophawu.** Ingosi yoMnyango Wezohwebo ngepropathi yengqondo yabika ukuthi ngoSepthemba 2024 izinkampani ezinhlanu zanikezwa amapuleti emvume yokusebenzisa uphawu lwe-«惠东仙人茶».
    * **2024 — amagama aseduze.** Empendulweni esemthethweni yeziphathimandla zesifunda (2024) uphawu lwe-«惠东仙人茶» lubizwa ngokuthi lubhalisiwe; izicelo ze-«[惠东南山茶](https://thetea.app/zu/article/huidong-nanshan-cha)» ne-«[惠州岩茶](https://thetea.app/zu/article/huizhou-yancha)» zithunyelwe ku-State Intellectual Property Office futhi zamukelwa ukuze zicutshungulwe, kanti izinto ezimayelana ne-«[白盆珠横坑茶](https://thetea.app/zu/article/baipenzhu-hengkeng-cha)» zisalungiswa.
* **Igama:** «Huidong» (惠东) — igama lesifunda; «xianren» (仙人) — «ongafi, isidalwa sasezulwini» wezinganekwane zikaDao; «cha» (茶) — itiye. Ikhasi lesithenjwa liletha negama lesintu lesitshalo — «shanzi cha» (山子茶).
* **Ukubaluleka kwamasiko:** Ngokwempendulo efanayo yeziphathimandla zesifunda (2024), emagameni etiye esifunda kuphela lolu phawu olubhalisiwe. Uphawu lokuqala lolo hlobo kulo lonke idolobha lase Huizhou lwaba i-«惠东马铃薯» — amazambane wesifunda esifanayo, abhaliswa ngoNovemba 2022.

**3. Incazelo Yezitshalo kanye Nezinto Zokusetshenziswa:**

* **Uhlobo / Umphakathi:** I-Xianren cha ingumphakathi wendawo, ngokwe-«Huizhou Ribao» — «uhlobo olukhethekile lwase Huidong» (惠东县特有品种). Ikhasi lesithenjwa lilichaza njengetiye lasendle elinesimo sesihlahla esingesikhulu (亚[乔木](https://thetea.app/zu/article/qiaomuguanmu)的[野生茶](https://thetea.app/zu/article/ye-sheng-cha)). Ayikho incazelo yezitshalo yeqabunga nesihlahla emithonjeni etholakele.
* **Izindawo zasendle:** Ngokwekhadi, i-xianren cha yasendle itholakala ezintabeni zezigodi zase Duozhu, Baipenzhu (白盆珠), Gaotan (高潭) kanye ne Baokou (宝口).
* **Ukutshalwa kwengadi:** Endaweni yezokuvakasha i-Jiulongfeng (九龙峰) i-xianren cha ikhula emizaneni yase Changkeng (长坑) nase Tianxin (田心) ogwini lwe-Lianhuashan nasemithambekeni yomuzi wase Shangwei (上围); lapho kusebenza nezisekelo ezinkulu zokutshala. Eduze kwayo ezingadini zendawo kutshalwa izinhlobo [金萱](https://thetea.app/zu/article/jin-xuan) (*Jīnxuān*), «高山水晶» kanye netiye lase Guangdong elinamaqabunga amakhulu.
* **Izikhathi zokuvuna:** Ikhasi lesithenjwa libhala ukuthi itiye liyadayiswa ngezinsuku ezizungeze umkhosi we-Qingming (清明) — «izinsuku eziyisishiyagalombili kuya kweziyisishiyagalolunye ngaphambi nangemva». Akukho zinga lokuvuna emithonjeni etholakele.

**4. I-terroir kanye Nezici Zokutshala:**

* **Isifunda:** Ngokwe-«Huizhou Ribao» (2025), izingadi zetiye zesifunda zisezintabeni zase Lianhuashan (莲花山) kanye nomfula i-Xizhijiang (西枝江).
* **Isimo sendawo nobude:** Ngokwe-«Huizhou Ribao» (2025), izintaba namagquma kuthatha ngaphezu kuka-80 % wendawo yesifunda, imithambeka ayiphakeme, ukukhanya kuhlakazekile, ubude obuphakathi — 300 m. Abukho ubude obuhlukile bezigadi ze-xianren cha emithonjeni etholakele.
* **Inhlabathi:** Ngokombhalo ofanayo — ijule, ixegayo, icebile ngezinto eziphilayo, inokungena kwamanzi nomoya okuhle, i-pH cishe ngu-6.2. Lena incazelo yomhlaba wetiye wesifunda jikelele.
* **Isimo sezulu sase Jiulongfeng:** Ngokwe-«Huizhou Ribao» (2024), izintaba ingxenye enkulu yonyaka zisemafwini nasenkungwini, umswakama uphezulu, amanzi ahlanzekile futhi anoshukela omncane, ungqimba lwenhlabathi lujulile futhi lucebile ngezinto eziphilayo.
* **Izindawo ezinhle kakhulu:** Ikhasi lesithenjwa, licaphuna incwadi ethi «我们的惠东», libiza i-xianren cha «ehlanzekile» kakhulu entabeni i-Jiemieding (姐妹顶) ekuhlanganeni kwe Mashan ne Gaotan, ogwini lwe-Wuqinzhang (乌禽嶂). Angiwubonanga umthombo wokuqala.

**5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:**

Ubchwepheshe obuqinisekiswe uphawu abukho emithonjeni etholakele. I-«Huizhou Ribao» (2024) ibhala ngetiye lendawo yase Jiulongfeng jikelele: ngokuvamile liba luhlaza futhi libe bomvu, futhi ingxenye enkulu yalo igazingwa ngesandla ngomlilo wezinkuni. Ukuthi yingxenye engakanani yaleli tiye eyenziwe nge-xianren cha, iphephandaba alisho.

Njengoba isigaba singanqunyiwe, angiyinikezi uhlelo olujwayelekile lwesigaba: kwitiye eliluhlaza nelibomvu luhlukile.

**6. Izici Ze-organoleptic:**

Ngaphansi kophawu akukho sigaba esichaziwe, ngakho ayikho imininingwane ngobunjalo.

* **Isimo seqabunga elomile:** Ayikho imininingwane emithonjeni etholakele.
* **Iphunga leqabunga elomile:** Ayikho imininingwane emithonjeni etholakele.
* **Iphunga lotshwala:** Ayikho imininingwane emithonjeni etholakele.
* **Ukunambitheka:** Ayikho imininingwane emithonjeni etholakele.
* **Umbala wotshwala:** Ayikho imininingwane emithonjeni etholakele.
* **Isisekelo setiye (iqabunga elithe xaxa):** Ayikho imininingwane emithonjeni etholakele.

**7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:**

Ayikho imininingwane ye-physicochemical nge-xianren cha emithonjeni etholakele.

**8. Izakhiwo Eziwusizo:**

Ayikho imininingwane eqinisekisiwe ngomphumela waleli tiye ngqo. Ikhasi lesithenjwa linika i-xianren cha izakhiwo zokwelapha zesintu; alinikezi ubufakazi, futhi angiziphindi.

**9. Ukuphisa:**

Umkhuba wesigaba — imingcele incike ekutheni yiliphi itiye le-xianren cha elisesandleni.

* **Eliluhlaza:** 80–85 °C, 3 g ku-150 ml, ukuphisa kokuqala 40–60 amasekhondi, ingilazi noma i-gaiwan, ukuphisa kabili noma kathathu.
* **Elibomvu:** 90–95 °C, 3 g ku-150 ml, ukuphisa kokuqala cishe umzuzu owodwa, i-gaiwan noma imbiza ye-porcelain, ukuphisa okuningana ngokwelula isikhathi.

**10. Ukugcinwa:**

Umkhuba wesigaba. Itiye eliluhlaza — ephaketheni elivalekile, esiqandisini ku-0–5 °C, ngaphandle kokukhanya, umswakama namaphunga, liphuzwe phakathi nonyaka. Elibomvu — endaweni eyomile emnyama ezingeni lokushisa lekamelo, ephaketheni eliminyene, kude namaphunga.

**11. Intengo kanye Nezomgunyathi:**

Ayikho imininingwane ngamanani emithonjeni etholakele.

* **Ungazigwema kanjani izomgunyathi:**
    * Bheka uphawu lwesitifiketi sendawo «惠东仙人茶» (№ 61850800).
    * Hlola ukuthi umkhiqizi ungowesifunda sase Huidong futhi uvunyelwe uphawu: ngoSepthemba 2024 amapuleti emvume yokusebenzisa uphawu atholwa izinkampani ezinhlanu.
    * Ungadida ne-Xianrenzhang Cha ([仙人掌茶](https://thetea.app/zu/article/xianrenzhang-cha)) — elinye itiye elinegama elifanayo.
    * Igama elithi «lasendle» ephaketheni ngokwalo alifakazeli lutho: i-xianren cha ikhula nasezingadini.

**12. Amaqiniso Athakazelisayo:**

* Igama alivikeli indlela yokucubungula, kodwa isitshalo: 仙人茶 — igama lesihlahla setiye sendawo.
* Uphawu lwetiye nophawu lwamazambane isifunda saluthola cishe ngesikhathi esisodwa: amazambane — ngoNovemba 2022, itiye — ngoJanuwari wonyaka olandelayo, ngokusobala ngo-2023.
* Ngokwempendulo yeziphathimandla zesifunda (2024), amanye amagama etiye amabili — «惠东南山茶» ne-«惠州岩茶» — ayesalinde isinqumo, kanti nge-«白盆珠横坑茶» kwakusanda kulungiswa isicelo.
* Ngokwe-«Huizhou Ribao» (2025), amadwala abomvu (丹霞) wesifunda afanele izinhlobo ze-oolong — kuwo kwakhula i-«惠州岩茶».

**13. Ukuqhathaniswa namanye amatiye:**

* **Huidong Lü Cha ([惠东绿茶](https://thetea.app/zu/article/huidong-lucha)):** I-athikili ye-corpus ngamatiye aluhlaza wesifunda jikelele — isambulela phezu kwezinto zokusetshenziswa zendawo, okuhlanganisa ne-xianren cha; le athikili imayelana negama elithile elivikelwe.
* **Huidong Nanshan Cha (惠东南山茶):** Igama lesifunda esifanayo, kodwa ngo-2024 — isicelo, hhayi uphawu; isigaba asinakunqunywa.
* **Xianrenzhang Cha (仙人掌茶):** Itiye eliluhlaza lase Hubei «intende yongafi» — ne-xianren cha yase Huidong lihlobene kuphela ngegama elithi «ongafi».

**Ekuphetheni:**

Huidong Xianren Cha yigama lomphakathi wetiye wendawo wesifunda sase Huidong, elivikelwa uphawu, ngokusobala kusukela ngo-2023. Imibhalo ngalo ikhuluma ngesitshalo nangophawu — izihlahla zasendle ezintabeni zase Duozhu, Baipenzhu, Gaotan nase Baokou, izingadi ogwini lwe-Lianhuashan, izinkampani ezinhlanu ezinelungelo lophawu, — kodwa hhayi ngetiye enkomishini: isigaba, ubuchwepheshe nobunjalo abukho kuyo. Ngenkathi zingakashicilelwa, kuyathembeka ukubheka i-xianren cha njengezinto zokusetshenziswa, okwenziwa ngazo esifundeni itiye eliluhlaza nelibomvu.
