---
title: "Hónghú héyè chá"
url: https://thetea.app/zu/article/honghu-heye-cha
lang: zu
updated: 2026-10-04
source: THE TEA — encyclopedia of Chinese tea (https://thetea.app)
---
# Hónghú héyè chá (洪湖荷叶茶)

**Honghu Heye Cha** (*Hónghú héyè chá*, 洪湖[荷叶](https://thetea.app/zu/article/heye)茶) — «itiye laseHonghu leqabunga lelotusi», isiphuzo esenziwe ngamaqabunga elotusi esifunda sasedolobheni i-Honghu (洪湖市) esifundeni sasedolobheni i-Jingzhou esifundazweni i-Hubei. Alikho iqabunga letiye kuso: lokhu esikhundleni setiye, okucutshungulwa ngendlela yetiye — ukumiswa, ukusongwa, ukomiswa. I-Honghu iphila ngelotusi, futhi esitshalweni esisodwa lapha kunezinkomba ezine zendawo: esiqwini, embewini, emahlumela amancane nakuleli qabunga. Igama livikelwa uphawu lwezolimo nophawu lwesitifiketi kusukela ngo-2021, futhi kusukela ngo-2025 — njengomkhiqizo onophawu lwendawo.

**1. Ukuhlukaniswa kanye nemvelaphi:**

* **Uhlobo:** Indawo yetiye yamaqabunga elotusi, hhayi itiye elivela ku-*Camellia sinensis*. Izidingo zokuvikelwa zibiza umkhiqizo oqediwe ngokuthi «iqabunga letiye» (成品茶叶), kodwa impahla yalo iyiqabunga lelotusi kuphela. Alikho ezigabeni eziyisithupha zetiye.
* **Isigaba:** Umkhiqizo onophawu lwendawo; ingxenye yeqoqo lelotusi laseHonghu kanye ne-洪湖莲藕, 洪湖莲子 kanye ne-洪湖藕带.
* **Imvelaphi:** I-China, isifundazwe sase-Hubei (湖北, *Húběi*), isifunda sedolobha i-Jingzhou (荆州, *Jīngzhōu*), isifunda sasedolobheni i-Honghu (洪湖, *Hónghú*).
* **Indawo evikelwe:** Sonke isifunda sasedolobheni — amayunithi angama-21 ezifunda: izindawo ezimbili zasedolobheni, indawo yokuthuthukisa ezomnotho, amadolobhana ayishumi nane, isifunda sikazwelonke sase-Laowan-Hui kanye nezifunda ezintathu eziphethwe (i-Datonghu, i-Dashahu, i-Xiaogang); ingqikithi yemizana engama-49 nemiphakathi yasedolobheni engu-9. Umfakisicelo — Isikhungo sokuthuthukisa imboni yelotusi yaseHonghu (洪湖莲藕事业发展中心).
* **Izixhumanisi zendawo:** 113°07′–114°05′ E, 29°39′–30°02′ N.

**2. Umlando Nokubaluleka Kwamasiko:**

* **Umlando:**
    * **Ilotusi echibini.** Ngokwenganekwane, eyethulwa i-Xinhua, ilotusi eHonghu belilinywa kusukela maphakathi nenkathi ye-Yuan, lapho ichibi ligeleza khona.
    * **Itiye leqabunga.** Isichazamazwi se-MAIGOO, lapho le ndatshana ibhalwe khona ngumsebenzisi wesayithi, sithi ngesikhathi se-Qing isiphuzo seqabunga lelotusi sasisehhovisi lasebukhosini nokuthi isiko lakhona lafika ekhulwini lama-20, licaphuna «Umlando weDolobha laseHonghu» (《洪湖市志》); kwenye indawo isichazamazwi esifanayo sibuyisela isiko emuva ku-Qin no-Han. Imithombo yokuqala ayikho ezintweni ezitholakele, futhi zombili izinsuku zihlala zingaqinisekisiwe.
    * **Ama-1990.** Ngokwesichazamazwi esifanayo, eHonghu baphinde balungisa indlela yokupheka ngezinto zendawo futhi badlulela ekukhiqizeni okujwayelekile.
    * **2021.** Ukubhaliswa kophawu lwezolimo lwendawo (ngokwesichazamazwi se-MAIGOO — ngo-Ephreli). Ngawo lowo nyaka, ngokwesichazamazwi esifanayo ngoZibandlela, kwabhaliswa uphawu lwesitifiketi olunophawu lwendawo № 51600492 — njengoba kuvela ohlwini lweHhovisi lempahla yobuhlakani lase-Hubei.
    * **2024.** Isifundazwe samukela «Izihlinzeko Eziyisikhombisa Zelotusi» (藕七条), saphakamisa uhlobo lwe-«洪湖莲藕» ezingeni lesifundazwe; ngaphansi kwazo eHonghu kwakhiwa Isikhungo sokuthuthukisa imboni yelotusi — okuzoba umfakisicelo wokuvikelwa esikhathini esizayo.
    * **2025.** Ngokumenyezelwa kweHhovisi likaHulumeni lempahla yobuhlakani № 640 kusukela mhla ziyi-16 kuJulayi 2025 (kusayithi — 13 Agasti) isiphuzo saqashelwa njengomkhiqizo onophawu lwendawo, eqenjini lezinto eziyi-1409.
* **Igama:** 洪湖 — ichibi i-Honghu, elinikeze igama ledolobha; 荷叶 — iqabunga lelotusi; 茶 — itiye.
* **Ukubaluleka kwamasiko:** Ngokwe-«Hubei ribao», ngoSepthemba 1991 ilotusi laba yimbali yedolobha futhi eHonghu kwenziwa umkhosi welotusi. Igama lechibi laziwa ezweni lonke ngefilimu «Red Guard eChibini laseHonghu» nangengoma yakhona — leli phephandaba libheka lokhu njengesisekelo sokuqashelwa kohlobo lwendawo yelotusi.

**3. Incazelo Yezitshalo Nezinto Zokusetshenziswa:**

* **Isitshalo:** Ilotusi (莲, *lián*; iqabunga — 荷叶, *héyè*), isitshalo sasemanzini emachibini nasemachibini amancane.
* **Uhlobo:** Ngokwezidingo zokuvikelwa — ikakhulukazi izinhlobo zendabuko zendawo. I-Xinhua ibala amaqembu amane elotusi laseHonghu — i-floury rhizome (粉藕莲), i-crispy rhizome (脆藕莲), imbewu (子莲) kanye namahlumela amancane (藕带莲), izinhlobo ezingaphezu kweshumi; ukuthi yiziphi kuzo ezisetshenziselwa iqabunga letiye, akushiwo emithonjeni etholakele.
* **Izinto zokusetshenziswa:** Iqabunga elisha. Isichazamazwi se-MAIGOO sibhala ngamaqabunga aphelele anobubanzi obungu-20–50 cm, aqoqwe ekuqaleni kwehlobo; embhalweni wokuvikelwa lezi zibalo azikho.

**4. I-Terroir Nezici Zokutshala:**

* **Isifunda:** Ithafa lase-Jianghan eningizimu ye-Hubei. Ichibi i-Honghu, ngokwe-«Hubei ribao», — ichibi elikhulu lamanzi ahlanzekile ethafeni; isifunda sasedolobheni sinamachibi ayi-102.
* **Isimo sezulu:** Cishe ku-30° N; i-subtropical humid monsoon — ukukhanya okuningi nemvula, ihlobo elishisayo, ubusika obupholile, imvula ikakhulukazi entwasahlobo nasehlobo.
* **Inhlabathi namanzi:** I-Xinhua ibiza ichibi ngokuthi indawo ebalulekile ehlanekezelwayo yamanzi, «izinso zase-Hubei» (湖北之肾). Izinsalela zezitshalo zamanzi zanikeza ubumba oluvundile «oluhlaza okwesibhakabhaka» (青泥巴), olunothe nge-organic, i-nitrogen, i-phosphorus ne-potassium.
* **Isikali:** Ngokwe-«Hubei ribao» (2023), ilotusi eHonghu lithatha cishe izinkulungwane ezingama-220 zama-mu; ayikho idatha ngendawo yokuqoqwa kweqabunga letiye.

**5. Ubuchwepheshe Bokukhiqiza:**

Izidingo zokuvikelwa zika-2025 zibeka uhlelo:

1.  **Ukuqoqa (采摘).**
2.  **Ukugeza (清洗).**
3.  **Ukusika (切片).**
4.  **Ukumiswa kwe-microwave (微波杀青, *wēibō shāqīng*).** Esiteji setiye ngokuvamile lesi siteji siyasetshenziswa ukumisa ama-enzyme eqabunga.
5.  **Imijikelezo emithathu yokusonga nokomisa (3次揉捻及烘烤).**
6.  **«Ukuphakamisa iphunga» (提香, *tíxiāng*).**

Amapharamitha — amazinga okushisa, isikhathi, umswakama ezigabeni — awakho embhalweni wokuvikelwa. Isichazamazwi se-MAIGOO sikhuluma ngemisebenzi eyishumi nambili, kodwa sibala eziyisithupha kuphela.

**6. Izici Zokunambitheka Nokubukeka:**

Incazelo ithathwe ezidingweni zokuvikelwa zika-2025.

* **Ukubukeka kweqabunga elomile:** Imichilo (条索状) noma imicwecwe (颗粒状), umbala oluhlaza okwesibhakabhaka noluhlaza okhanyayo (青绿色或浅绿色).
* **Iphunga leqabunga elomile:** Ubusha obuphawulekayo beqabunga lelotusi (荷叶特有的清香), ngaphandle kwephunga elingaphandle.
* **Iphunga lokuphisa:** Iphunga elihle lelotusi (荷香清雅).
* **Ukunambitheka:** Kuhlanzekile futhi kuthambile (口感清醇).
* **Umbala wokuphisa:** Kuhlanzekile futhi kukhanya (汤色清靓); umbala awushiwo embhalweni.
* **Iphantepipi yetiye (iqabunga eliphekwe):** Azikho izincazelo emithonjeni etholakele.

**7. Ukwakheka Kwamakhemikhali:**

Izindinganiso zomzimba zamakhemikhali zokuvikelwa:

| Isibonakaliso | Isilinganiso |
| :--- | :--- |
| Izinto ezincibilikayo emanzini | okungenani 30.0 g ku-100 g |
| Ama-amino acid akhululekile | okungenani 1.2 g ku-100 g |
| Ama-flavonoid (黄酮) | okungenani 0.8 g ku-100 g |
| Umswakama | okungaphezu kuka-6.00 g ku-100 g |

Lezi yizinkomba, hhayi amanani akaliwe etiye elithile.

**8. Izinzuzo Zezempilo:**

Ayikho idatha eqinisekisiwe ngomphumela walesi siphuzo ngokwaso.

**9. Ukwenza Itiye:**

Umkhuba wesigaba. Amapharamitha alesi siphuzo awakho emithonjeni etholakele; ngezansi — umkhuba ojwayelekile weqabunga elomisiwe, elenziwa njenge-tiye.

* **Izinga lokushisa lamanzi:** Cishe 90–95 °C.
* **Inani:** 2–3 g ku-150–200 ml.
* **Izitsha:** Ingilazi yeglasi, i-gaiwan noma i-teapot encane.
* **Isikhathi:** Ukuchithwa kokuqala — imizuzu emi-2–3; bese kuba ukuchithwa okuphindwe kabili noma kuthathu.

**10. Ukugcinwa:**

Umkhuba wesigaba. Emaphaketheni avalekile, endaweni eyomile emnyama, kude namaphunga. Izinga lomswakama lomkhiqizo liphansi — okungaphezu kwe-6%, futhi ukupakishwa okuvuliwe kungcono ukuvala ngokuqinile.

**11. Amanani Nemikhiqizo Yomgunyathi:**

Ayikho idatha ngamanani emithonjeni etholakele.

* **Ungayigwema kanjani imikhiqizo yomgunyathi:**
    * Bheka uphawu olukhethekile lwendawo eduze kwegama 洪湖荷叶茶; ilungelo lalo linikezwa abakhiqizi bendawo ngokufaka isicelo ehhovisi ledolobha lempahla yobuhlakani, ngokuhlolwa esifundazweni.
    * Hlola ukuthi umkhiqizi uvela esifundeni sasedolobheni i-Honghu.
    * Izinto zokusetshenziswa — iqabunga lelotusi, hhayi iqabunga letiye.
    * Ukubukeka — imichilo noma imicwecwe eluhlaza okwesibhakabhaka noma eluhlaza okhanyayo enephunga lelotusi.

**12. Amaqiniso Athakazelisayo:**

* Isitshalo esisodwa — izinkomba ezine: isiqu (洪湖莲藕), imbewu (洪湖莲子), amahlumela amancane (洪湖藕带) kanye neqabunga (洪湖荷叶茶). I-«Keji ribao» (2026) ikhuluma ngalokhu njengempikiswano eyinhloko yokubaluleka kohlobo lomkhiqizo.
* Iqabunga lelotusi akulona kuphela ukusetshenziswa «kwetiye»: i-«Jingji ribao» ibhala ngomkhiqizo omusha waseHonghu — ikhofi eneqabunga lelotusi.
* Inani lohlobo olujwayelekile lwe-«洪湖莲藕» ngoNovemba 2025 lilinganiselwa ku-25.86 billion yuan; itiye leqabunga liyingxenye kuphela yalesi sibalo.
* Umthamo wokucubungula itiye leqabunga, ngokwe-«Hubei ribao» (2023), — amathani ayi-10 ngonyaka, kanti i-«Jingji ribao» (2025) ithi i-Honghu inamaphesenti angama-53 emakethe kazwelonke yaleli tiye.

**13. Ukuqhathaniswa namanye «amatiye» angewona avela esihlahleni setiye:**

* **Heye, iqabunga lelotusi elomisiwe (荷叶):** I-athikili ejwayelekile yomhlangano ngeqabunga lelotusi elomisiwe ngaphandle kokuboshelwa endaweni; i-Honghu Heye Cha ingumkhiqizo othile ovikelwe ngokumiswa nangokusongwa.
* **Huangmei Heye Cha (黄梅荷叶茶):** Itiye lesibili levikelwe leqabunga lelotusi e-Hubei — lesifunda sase-Huangmei, umkhiqizo onophawu lwendawo kusukela ngo-2014.
* **Guanshan Lianqiao Cha ([冠山连翘茶](https://thetea.app/zu/article/guanshan-lianqiao-cha)):** Iqabunga le-forsythia lase-Shanxi, eliqashelwa ngesimemezelo esifanayo № 640.
* **Maoyan Meicha ([茅岩莓茶](https://thetea.app/zu/article/maoyan-meicha)):** Umvini *Ampelopsis grossedentata* wase-Hunan, ovela esimemezelweni esifanayo.

**Ekuphetheni:**

I-Honghu Heye Cha akulona itiye, kodwa iqabunga lelotusi elivela echibini elikhulu kunawo wonke ethafeni lase-Jianghan, elicutshungulwa ngendlela yetiye: ukumiswa kwe-microwave, imijikelezo emithathu yokusonga nokomisa, «ukuphakamisa iphunga». Izidingo zokuvikelwa zisichaza kahle — imichilo noma imicwecwe, ukuphisa okukhanyayo okucacile okunephunga lelotusi, izindinganiso zama-amino acid nama-flavonoid, — futhi umlando wesiphuzo kuze kube ngama-1990 okwamanje usekelwe ezinkombeni ezingaqinisekisiwe.
